(ontwerp) Begroting 2024 ODRU
Tekst van het document
(ontwerp)Begroting 2024 OMGEVINGSDIENST REGIO UTRECHT
Omgevingsdienst regio Utrecht 20 maart 2023
(ontwerp) Begroting 2024
Colofon Titel
(ontwerp)Begroting 2024
Revisie
5
Datum
20-03-2023
Aantal Pagina’s
36
Auteurs
Omgevingsdienst regio Utrecht
Contactpersoon
P&C
ODRU
Archimedeslaan 6, 3584 BA Utrecht
Copyright
© Omgevingsdienst regio Utrecht
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
opgesteld door
Planning & Control
beoordeeld door
managementteam 28 februari 2023
vastgesteld door
dagelijks bestuur 16 maart 2023
besproken door
algemeen bestuur 6 april 2023
vastgesteld door
algemeen bestuur 6 juli 2023
Kenmerk
INT 20.1011-XXX
1 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
Inhoudsopgave Samenvatting ..........................................................................................................................................4 1.
Inleiding .............................................................................................................................5
1.1
Algemeen ............................................................................................................................5
1.2
Leeswijzer ...........................................................................................................................5
2.
De omgeving: Wat willen we bereiken en wat gaan we doen ......................................6
2.1
Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) ............................................................................6
2.2
Trends en Ontwikkelingen ..................................................................................................7
2.2.1
Algemene ontwikkelingen ...................................................................................................7
2.2.2
Ontwikkelingen in het fysieke domein ................................................................................7
2.2.3
Ontwikkelingen van de organisatie .....................................................................................9
2.3
Efficiëntie ......................................................................................................................... 11
3.
Wat mag het kosten ....................................................................................................... 12
3.1
Financiële uitgangspunten (ontwerp)Begroting 2024 ...................................................... 12
3.2
Financiële ontwikkeling .................................................................................................... 13
4.
Paragrafen ...................................................................................................................... 14
4.1
Paragraaf financiering ...................................................................................................... 14
4.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 14
4.2.1
Weerstandsvermogen ...................................................................................................... 14
4.2.2
Risicobeheersing ............................................................................................................. 14
4.2.3
Financiële Kengetallen .................................................................................................... 16
4.3
Bedrijfsvoering & personeel ............................................................................................. 16
4.4
Overige Paragrafen.......................................................................................................... 18
5.
Begroting 2024, meerjarenbegroting 2025 – 2027 ...................................................... 19
5.1
Overzicht van de baten en lasten 2024 ........................................................................... 19
5.2
Toelichting op overzicht van baten en lasten .................................................................. 19
5.2.1 5.2.1.1 5.2.1.2 5.2.1.3 5.2.1.4 5.2.1.5 5.2.1.6 5.2.1.7 5.2.1.8 5.2.1.9 5.2.2 5.2.2.1 5.2.2.2 5.2.2.3 5.2.2.4 5.2.2.5 5.3
Lasten .............................................................................................................................. 22 Directe personeelskosten ................................................................................................ 22 Inhuur derden................................................................................................................... 22 Indirecte personele kosten ............................................................................................... 22 Bestuurskosten ................................................................................................................ 22 Algemene kosten ............................................................................................................. 22 Huisvestingskosten .......................................................................................................... 22 Kapitaallasten .................................................................................................................. 22 Diversen ........................................................................................................................... 22 Taakstelling ......................................................................................................................
22 Baten ................................................................................................................................ 23 Directe personele baten ................................................................................................... 23 Gemeentelijke bijdragen eigenaar gemeenten ................................................................ 23 Aanvullende opdrachten .................................................................................................. 23 Overige goederen en diensten ........................................................................................ 23 Huisvestingsbaten............................................................................................................ 23 Toelichting op de financiële positie .................................................................................. 24
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
2 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
5.3.1
Investeringen ................................................................................................................... 24
5.4
Meerjarenbegroting 2025-2027 ....................................................................................... 24
6.
Geprognosticeerde balans 2023 – 2027 ...................................................................... 26
6.1
Toelichting op de geprognosticeerde balans ................................................................... 28
6.1.1 6.1.1.1 6.1.1.2 6.1.2 6.1.2.1 6.1.2.2 6.1.2.3 6.1.2.4 6.2
Activa ............................................................................................................................... 28 Materiële vaste activa ...................................................................................................... 28 Vlottende activa ............................................................................................................... 28 Passiva ............................................................................................................................ 29 Eigen vermogen ............................................................................................................... 29 Voorzieningen .................................................................................................................. 29 Vaste Schuld .................................................................................................................... 29 Overlopende passiva ....................................................................................................... 29 Waarderingsgrondslagen ................................................................................................. 29
6.2.1
Europese Economische en Monetaire Unie (EMU) saldo ............................................... 30
BIJLAGE 1.
Wijze van financiering .................................................................................................. 31
BIJLAGE 2.
Formatieoverzicht 2024 ................................................................................................ 32
BIJLAGE 3.
Staat van activa ............................................................................................................ 33
BIJLAGE 4.
Overzicht uren en bijdrage per gemeente .................................................................... 34
BIJLAGE 5.
Informatie verbonden partijen ...................................................................................... 35
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
3 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
Samenvatting Hierbij bieden wij u de (ontwerp)Begroting 2024 van de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) aan. De (ontwerp)begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 hebben een structureel sluitend saldo; alle lasten worden gedekt door de baten (zie tabel 1). In totaal bedragen de baten en lasten € 17,3 miljoen. De (ontwerp)Begroting 2024 is opgesteld op basis van het in de Kadernota 2024 vastgestelde tarief van € 110,50 en 151.379 gegarandeerde uren. Hierbij is rekening gehouden met de DVO ophoging van gemeente Zeist (422 uur) en de gedeeltelijke uittreding van gemeente Montfoort (-/- 4.303 uur). De gedeeltelijke uittreding van gemeente Montfoort heeft geen financiële gevolgen voor de andere eigenaar gemeenten. De lasten zijn waar nodig aangepast aan de recente loon- en prijsontwikkelingen. De ODRU is ervan doordrongen dat naast een goede dienstverlening, efficiëntie en kostenbesparing van groot belang zijn. De ODRU streeft ernaar de lastenontwikkeling in samenspraak met de gemeenten zo laag mogelijk te houden. ODRU zet daarom in op het driesporenbeleid (efficiëntie verbetering van de ODRU i.s.m. de gemeenten) en op het in samenspraak met gemeenten behalen van de ‘80/20 verhouding’ van DVO/UVP. Begroot Resultaat 2024
Bedrag
Totale structurele lasten
17.251.100
Totale structurele baten
17.251.100
Structureel saldo van baten en lasten
-
TABEL 1: BEGROOT RESULTAAT
In deze (ontwerp)Begroting 2024 worden ook de trends en ontwikkelingen in het fysieke domein, de organisatieontwikkelingen en financiële ontwikkelingen omschreven. De belangrijkste ontwikkeling binnen het fysieke domein is de (verwachte) inwerkingtreding van de Omgevingswet per 2024. Gemeenten en omgevingsdiensten hebben te maken met grote onzekerheid over de financiële impact van de Omgevingswet. Met de bestaande kennis is een zo goed mogelijke inschatting gemaakt en de verwachting is dat de structurele bijdrage (voor het aantal te maken uren en/of producten) stijgt met ongeveer 13%. Deze is nog niet verwerkt in de (ontwerp)Begroting 2024. Voor de ODRU als organisatie zijn met name de samenwerking met de RUD en het Interbestuurlijk programma ter versterking van het stelsel van Omgevingsdiensten belangrijke ontwikkelingen. Zo hebben de besturen van de RUD en de ODRU begin 2022 een intentieovereenkomst over de samenwerking gesloten. Op het terrein van de bodemtaken is aanvullend daarop een dienstverleningsovereenkomst tussen beide diensten gesloten. De besturen onderzoeken of er een steviger perspectief voor de samenwerking ontwikkeld kan worden. Ook heeft ODRU in 2023 ruim € 4 ton van het Rijk ontvangen voor de landelijk overkoepelende onderwerpen ten behoeve van de versterking van het VTH-stelsel.
De ODRU zet deze middelen in voor een onderzoek naar data-gedreven werken, een andere financieringssystematiek en voor een impuls om te voldoen aan de wettelijk verplichte kwaliteitscriteria. Mogelijk heeft dit programma doorloop van 2023 naar 2024. Tot slot zijn er enkele belangrijke financiële ontwikkelingen. Ten eerste, wordt de ODRU net zoals andere organisaties geconfronteerd met hogere dan gemiddelde inflatie en loonstijgingen. Hiermee is rekening gehouden in het uurtarief voor 2024 dat in december 2022 is vastgesteld door het AB. Maar of dat voldoende is moet in de loop van 2023 blijken. Ten tweede, zijn eigenaar gemeenten via de tweede Begrotingswijziging 2022 ingelicht over kostenposten die de ODRU al enkele jaren incidenteel opnam in de begroting, maar waarvan inmiddels blijkt dat deze structureel begroot moeten worden om te kunnen voldoen aan financiële wet- en regelgeving. Het gaat dan bijvoorbeeld om ICT-kosten en communicatiekosten. Deze kostenposten zijn structureel opgenomen in de (ontwerp)Begroting 2024. Tot slot, wordt het functieboek aangepast vanwege de veranderde complexiteit en opleidingseisen van met name verschillende uitvoerende functies. Dit betekent dat meerdere functies verzwaard zullen worden, waarvoor nieuwe functieprofielen worden opgesteld. Via de Kadernota 2024 is het uurtarief aangepast aan deze ontwikkelingen.
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
4 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
1.
Inleiding
Voor u ligt de (ontwerp)Begroting 2024 en de meerjarenbegroting 2025-2027. In deze begroting met daarin de baten en lasten die van structurele aard zijn, zijn de uitgangspunten uit de vastgestelde Kadernota 2024 verder financieel vertaald. Tevens is als basis uitgegaan van de meerjarencijfers uit de begroting 2023, inclusief de structurele doorwerking van de eerste (ontwerp)Bijgestelde Begroting 2023. 1.1
Algemeen
De (ontwerp) Begroting 2024 wordt door de leden het dagelijks bestuur (DB) van de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) als eerste besproken met als doel deze vast te stellen om voor zienswijze voor te leggen aan de raden van de deelnemende gemeenten. Nadat de (ontwerp) Begroting in het dagelijks bestuur (DB) is vastgesteld wordt deze door het DB naar zowel de raden van de deelnemende gemeenten als het algemeen bestuur (AB) verzonden. De raden kunnen binnen twaalf weken hun zienswijzen naar voren brengen bij het DB. Het DB stelt de raden, voorafgaande aan het vaststellen van de begroting door het AB, schriftelijk en gemotiveerd in kennis van zijn oordeel over de zienswijze alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. Het DB zal de zienswijzen bij de begroting 2024 voegen ten behoeve van de definitieve vaststelling door het AB. De planning voor de vaststelling van de begroting 2024 is als volgt: • • • •
(Ontwerp) begroting vaststellen door DB Bespreking (ontwerp) begroting door AB Zienswijze termijn gemeenteraden (12 weken) Vaststelling begroting door AB
16 maart 2023 6 april 2023 12 juni 2023 (uiterlijk retour) 6 juli 2023
Het AB stelt de begroting uiterlijk 6 juli voor het eerstkomende begrotingsjaar vast. De begroting moet uiterlijk 14 dagen na vaststelling door het AB worden toegezonden aan Gedeputeerde Staten (GS) van de provincie Utrecht. 1.2
Leeswijzer
De Begroting 2024 bestaat uit een algemeen kader; wat is de missie van de ODRU en welke taken voert hij uit voor zijn gemeenten. Daarnaast gaat de begroting in op de ontwikkelingen in het fysieke domein die we voorzien, waar we op moeten inspelen en wat ze betekenen voor de uitvoering van de taken voor de ODRU, alsmede voor de gemeenten. Dit kunt u vinden in hoofdstuk 2. Hoofdstuk 3 beschrijft de gehanteerde kaders voor de uitwerking van de Begroting 2024 en kostenontwikkeling. De verplichte paragrafen met verantwoordingsinformatie worden in hoofdstuk 4 beschreven. Een belangrijk onderdeel hiervan zijn de beschreven risico’s. In hoofdstuk 5 is de financiële begroting weergegeven. Dit betreft onder andere het begrote overzicht van de baten en lasten voor 2024 en de meerjarenbegroting 2025-2027, met de bijbehorende toelichting. Tot slot staat in hoofdstuk 6 de geprognosticeerde balans voor de jaren 2024 tot en met 2027.
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
5 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
2.
De omgeving: Wat willen we bereiken en wat gaan we doen
2.1
Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU)
De ODRU is een gemeenschappelijke regeling van vijftien gemeenten in de provincie Utrecht. Los van landelijke ontwikkelingen hebben middelgrote en kleine Utrechtse gemeenten al eerder hun krachten gebundeld in twee milieudiensten, die in 2012 de ODRU vormden. Deze bundeling op het gebied van het omgevingsrecht leverde voor de gemeenten samen en voor elk van de gemeenten afzonderlijk betere garanties voor: • • •
De kwaliteit en beleidsneutraliteit van de uitvoering. Financiële schaalvoordelen. Vermindering van kwetsbaarheid.
Deze ‘shared service’ gedachte heeft opgeleverd dat de ODRU naast de VTH-taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving) ook kenniscentrum is voor milieu en duurzaamheid. Vanuit deze positie heeft de ODRU een breed palet aan adviserende en uitvoerende taken in huis. Denk bijvoorbeeld aan onze centra voor natuur- en duurzaamheidscommunicatie, onze advisering bij ruimtelijke projecten en voor bodembeleid. Voor de gemeenten IJsselstein en De Ronde Venen voeren we ook bouwtaken uit (vergunningverlening en toezicht & handhaving). .
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
6 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
2.2
Trends en Ontwikkelingen
Deze paragraaf heeft als doel te informeren over actuele ontwikkelingen die zich nu en in de toekomst voordoen en mogelijk financiële gevolgen met zich meebrengen. In deze paragraaf worden op hoofdlijnen de belangrijkste trends en ontwikkelingen beschreven.
2.2.1
Algemene ontwikkelingen
De context van de ODRU De context van omgevingsdiensten, waaronder de ODRU, is flink in beweging. We gaan ervan uit dat in 2024 de Omgevingswet is ingevoerd evenals de eerste fase van de Wet Kwaliteitsborging bouw. De aandacht voor duurzaamheid neemt maatschappelijk toe en heeft blijvend onze aandacht nodig. Dit thema hangt nauw samen met thema’s als klimaat, energietransitie, circulaire economie, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. Ook deze opgaven vragen in toenemende mate onze aandacht. Daarnaast is er in 2022 een (landelijk) interbestuurlijk programma gestart dat gericht is op het versterken van omgevingsdiensten in de uitvoering van hun taken en ook focust op de essentiële rol die omgevingsdiensten te vervullen hebben in de grote transitieopgaven waar Nederland voor staat1. Deze ontwikkelingen doen een beroep op de gevraagde kwaliteit en competenties van de medewerkers van de ODRU en beïnvloeden de omvang van de opdrachtenportefeuille. Nieuwe Bestuurlijke Koers 2023-2026 Parallel aan het opstellen van deze begroting voor 2024 actualiseren we de Bestuurlijke Koers voor de ODRU voor de periode 2023-2026. Deze actualisatie is gestart met een heidag met het algemeen bestuur (AB) in november 20222. Begin 2023 wordt de nadere uitwerking met het AB besproken en naar verwachting stelt het Algemeen Bestuur in april/juli de Bestuurlijke Koers vast.
De eventuele impact op de begroting van de ODRU hebben we daarom nog niet in deze begroting 2024 verwerkt. Mochten er zich ontwikkelingen voordoen die financiële gevolgen hebben, dan doen wij in de eerste begrotingswijziging 2024 hiertoe een voorstel.
2.2.2
Ontwikkelingen in het fysieke domein
Omgevingswet Naar verwachting is de Omgevingswet in 2024 in werking getreden. De ODRU gaat haar (huidige en nieuwe) taken binnen de nieuwe kaders en op de nieuwe wijze uitvoeren. De initiatiefnemer, inwoner en het bedrijf staan centraal. Belangrijk is dat de ODRU en gemeenten goed contact houden over ervaringen met het werken onder de Omgevingswet, zodat gemeenten en ODRU niet voor verrassingen komen te staan. Tegelijk moeten we ons als ODRU na inwerkingtreding blijven door ontwikkelen in kennis, werkcultuur en procedures en passen we de bestaande DVO-afspraken met de gemeenten hierop aan. Gemeenschappelijkheid (uniformiteit) in de vraag vanuit gemeenten is erg belangrijk om uitvoeringskosten zo laag mogelijk te houden. Samen met gemeenten zullen we de gevolgen van de invoering en de impact op de dienstverlening en de financiële gevolgen daarvan monitoren. Hiertoe wordt samen met gemeenten in 2023 een monitoringssystematiek opgezet. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is weliswaar een belangrijk richtpunt, maar dient ook te worden gezien in een breder perspectief van de transitie die tot en met 2029 plaatsvindt met betrekking tot de bescherming en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving.
1
In de ledenbrief van de VNG d.d. 7 december 2022 worden deze onderwerpen genoemd: NOVEX en ruimtelijke inpassing, Nationaal Programma Landelijk Gebied, Water en bodem Sturend, Programma Woningbouw, Toekomst van de Landbouw, Stikstofbeleid 2 Op de heidag van het AB op 10 november 2022 is aan de hand van een aantal thema’s uit het overdrachtsdocument van het vorige AB gediscussieerd over een viertal thema’s voor de nieuwe koers: contracteren en verantwoorden, inhoudelijke ontwikkelingen, datagedreven werken en interbestuurlijk programma VTH-stelstel. Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
7 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
Financiële gevolgen In alle verwachtingen hebben gemeenten en omgevingsdiensten te maken met grote onzekerheid over de daadwerkelijke financiële impact van de Omgevingswet. Met de aanwezige kennis is het doel geweest om zo goed mogelijk inschattingen te maken van wat de impact van de wet op ons werk gaat zijn, zodat we ons hierop kunnen voorbereiden. De echte impact wordt duidelijk wanneer de wet in werking treedt. Dit is een onzekerheid waar de ODRU en gemeenten op bedacht moeten zijn. De ODRU draagt in deze afspraken geen financieel risico en voert de taken uit als gemeenten hiervoor middelen ter beschikking stellen3. Deze veranderingen leveren naar verwachting een wijziging op in de structurele bijdrage van gemeenten aan de ODRU. De verwachting is dat de structurele bijdrage (voor het aantal te maken uren en/of producten) stijgt met ongeveer 13%4. Een belangrijk deel wordt veroorzaakt door de uitvoering van nieuwe taken rondom bodem, milieu en VTH. Voor uitvoering van de bodemtaken krijgen gemeenten extra financiering vanuit het Rijk. Het is de intentie om de omvang van de huidige rijksbijdrage voor de uitvoering van de bodemtaken tot en met 2030 gelijk te houden, met inachtneming van de begrotingsregels waarbij is afgesproken dat provincies hun financiële bijdrage aan Omgevingsdiensten voor 2023 continueren 5.
Omdat er te weinig inzicht is in de budgetten die de Omgevingsdiensten hebben voor het uitvoeren van VTH-taken bodem, gaat het Rijk vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet de situatie monitoren. Dit monitoringsprogramma moet ervoor zorgen dat in de loop van tijd meer inzicht komt in kosten, eventuele tekorten en effecten op de uitvoering van de bodemtaak ontstaat6. Deze verwachte kostenstijging van de Omgevingswet is nog niet verwerkt in de (ontwerp)Begroting 2024 , De nieuwe producten worden in eerste instantie via extra opdrachten opgenomen in het UVP. De eventuele meer-uren op bestaande producten worden ook niet opgenomen in het DVO 2024. Op die manier kunnen gemeenten en de ODRU ervaren wat daadwerkelijk de invloed is van de Omgevingswet op de structurele kosten. De gemeente mag zelf bepalen hoe zij het effect van de Omgevingswet verwerkt in het UVP 2024. De uren worden echter wel op basis van werkelijk gemaakte uren in rekening gebracht. Duurzaamheid, energietransitie, klimaatadaptatie en gezondheid In de het regeerakkoord 2022-2026 en in de meeste college-akkoorden van de ODRU-gemeenten uit 2022 zijn stevige ambities opgenomen voor duurzaamheid en klimaatadaptatie.
Deze gaan over het aanpakken van milieubelasting, vooral waar die leidt tot vermindering van biodiversiteit en publieke gezondheid, over het verminderen van de uitputting van grondstoffen en over het verkleinen van de footprint van activiteiten met thema’s als besparen en circulaire economie; oftewel verduurzamen. Ook gaan ze over aanpassing aan het veranderend klimaat (waterberging en -afvoer, hittestress in de bebouwde omgeving, veranderingen in ecosystemen, etc.). Het toezicht op de energiebesparing door bedrijven en op het hebben van de energielabel C van kantoren zetten we ook in 2024 verder door. Hiervoor wenden we onder meer de SPUKsubsidie die we hiervoor in 2022 van het Rijk ontvingen aan 7. Via onze Centra voor Natuur- en duurzaamheidscommunicatie blijven we verder ook in 2024 werken aan kennisoverdracht aan een breed publiek en aan het opdoen van ervaringen door kinderen met deze thema’s. Woningbouw Naar verwachting zijn er de komende 20 jaar 104.000 tot 125.000 nieuwe woningen en locaties nodig in de regio Utrecht. Rijk en regio hebben dit vastgelegd in ‘Utrecht Nabij’: een visie tot 2040 waarin staat hoe de regio Utrecht deze groei opvangt en ook bereikbaar blijft. Dit wordt deels ook gerealiseerd in het werkgebied van de ODRU. Dit betekent dat de komende jaren naar verwachting de vraag naar vergunningaanvragen en wijzigingen van Omgevingsplannen toeneemt.
Hieruit vloeit ook een stijgend niveau van toezicht en handhaving en klachtafhandeling voort. De invoering van de WKB maakt tegelijkertijd dat onze rol in het systeem gefaseerd verandert. Vanuit de shared service gedachte zet de ODRU er bij de invoering van de 3
Bron: Overzicht samenwerkingsafspraken bodem januari 2022. Notitie AB dd. 8 april 2021 “programma Ow”. 5 Bijlage B Bestuurlijke afspraken bodem en ondergrond 2023-2030 - ter besluitvorming (BO 24-11-2022). 6 Bijlage A Oplegger bodemafspraken 2023-2030 (opgesteld door AO-bodem (I&W, IPO, UvW, VNG) 7 Regeling specifieke uitkering additionele capaciteit voor toezicht en handhaving energiebesparing. 4
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
8 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
WKB op in op dat zij is voorbereid op deze ontwikkelingen. Onderdeel hiervan is dat de ODRU de kennis en expertise in huis heeft om de aan haar opgedragen taken op voldoende kwalitatief niveau te kunnen uitvoeren. Kaderrichtlijn Water De Kaderrichtlijn Water is opgesteld om de waterkwaliteit in Europa te verbeteren. Nederland ligt om te voldoen (nog) niet goed op schema. In de richtlijn staan afspraken die ervoor moeten zorgen dat uiterlijk in 2027 het water in alle Europese landen voldoende schoon en gezond is. De verwachting is dat waterschappen (en Rijk) steeds strenger worden in hoeveelheid en soort stoffen welke op de riolering en dus indirect op het oppervlaktewater geloosd mogen worden. We schatten in dat er de komende jaren meer en aangescherpte regels komen voor lozingen op het riool (bijv. vermindering legale en opsporen/stoppen illegale lozingen, vermindering emissies uit de landbouw). De ODRU zal deze nieuwe en aangescherpte regels, soms in samenspraak met de waterschappen, moeten toepassen in vergunningverlening en toezicht. Naast het kwalitatief/inhoudelijke aspect kan dit ook leiden tot meer toezicht en handhaving. De ODRU zorgt ervoor dat zij is voorbereid op deze ontwikkelingen. Onderdeel hiervan is dat de ODRU de kennis en expertise in huis heeft om de aan haar opgedragen taken op voldoende kwalitatief en kwantitatief niveau te kunnen uitvoeren.
Uitvoerings- en handhavingsstrategie Om vergunningverlening, toezicht en handhaving te versterken is in 2022 een eerste versie van een regionale Uitvoering- en handhavingsstrategie (U&H-strategie= VTH-beleid) vastgesteld door de provincie Utrecht en alle gemeenten in haar werkgebied. Hierin zijn de doelen opgenomen die de gemeenten zichzelf stellen en de activiteiten die de ODRU (en RUD) uitvoert om deze doelen te bereiken. De U&H-strategie draagt bij aan verdergaande professionalisering en uniformering van de uitvoering van de VTH-taken op een voor alle gemeenten gelijk minimaal uitvoeringsniveau (‘gelijk speelveld voor inwoners en bedrijven’). De gestelde doelen hebben betrekking op veiligheid, gezondheid, omgevingskwaliteit en duurzaamheid, uitvoeringskwaliteit, dienstverlening en financiën. In 2023 is implementatie/operationalisering van de gestelde doelen verder door de ODRU vormgegeven en samen met de partners is ook de doorontwikkeling van de U&H-strategie vormgegeven. In 2024 wordt de gemeenten en de provincie gevraagd deze weer vast te stellen. Verder is de wens om een stap kunnen zetten naar het verbreden van de U&H-strategie naar alle overheden in de regio. Die wens zal zichtbaar zijn in de strategie die in 2024 ter besluitvorming voorligt.
2.2.3
Ontwikkelingen van de organisatie
Data- en informatie-gedreven dienstverlening Informatie is hetzij sturend voor de primaire processen toezicht & handhaving, vergunningverlening en advisering, hetzij nodig om extern ter beschikking te stellen aan gemeenten of aan inwoners en bedrijven. We verwachten met het versterken van de informatie-gedreven dienstverlening onze maatschappelijke effectiviteit en onze efficiency te kunnen vergroten. In 2024 is de ODRU verplicht gekoppeld aan de landelijke voorzieningen en voldoen we aan de eisen die de Wet Open Overheid in dit kader aan ons stelt. De technische infrastructuur van de ODRU is op deze ontwikkelingen voorbereid door ons Business Intelligence platform en GEO-platform. We zien nog vele mogelijkheden waar we gebruik van kunnen maken met de geboden middelen. Randvoorwaarde hiervoor is wel dat helder is wie de eigenaar is van data en dat de datakwaliteit voldoende is. Hier werken we in 2024 aan verder. Samenwerking RUD en ODRU De besturen van de RUD en de ODRU hebben begin 2022 een intentieovereenkomst over de samenwerking gesloten. Het doel daarvan is dat beide diensten elkaar zoveel mogelijk versterken ten behoeve van een optimale publieke dienstverlening. Op het terrein van de bodemtaken is aanvullend daarop een dienstverleningsovereenkomst tussen beide diensten gesloten.
Die maakt het mogelijk om op dit terrein gemakkelijk taken voor elkaar uit te voeren, waardoor kennis en capaciteit optimaal worden ingezet. De samenwerking heeft meer potentie en – met de in dit document beschreven ontwikkelingen in zicht – ook Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
9 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
meer noodzaak dan met de huidige bestuurlijke kaders gerealiseerd wordt. De besturen onderzoeken of er een steviger perspectief voor de samenwerking ontwikkeld kan worden. Interbestuurlijk programma ter versterking van het stelsel van Omgevingsdiensten Voor de landelijk overkoepelende onderwerpen ten behoeve van de versterking van het VTH-stelsel heeft het kabinet structureel budget gereserveerd. De ODRU heeft hiertoe van het Rijk in 2023 ruim 4 ton subsidie gekregen. Of dit in 2024 wordt voortgezet is nog niet duidelijk. De ODRU zet deze middelen in voor een onderzoek naar een andere financieringssystematiek, data-gedreven werken en voor een impuls om te voldoen aan de wettelijk verplichte kwaliteitscriteria. Wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling De wijziging van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen per 1 juli 2022 heeft tot doel dat gemeenteraden meer invloed kunnen uitoefenen op hun gemeenschappelijke regelingen. Met ingang van begrotingsjaar 2023 hebben we daartoe al het proces aangepast. De verwachting is dat na besluitvorming in raden, colleges en bestuur van de ODRU de Gemeenschappelijke Regeling voor 1 juli 2024 is aangepast. Wet open overheid Per 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo), voorheen Wet openbaarheid van bestuur (Wob), in werking getreden. Nog niet alle bepalingen zijn van kracht, zoals de actieve informatieplicht, die gefaseerd wordt ingevoerd.
De ODRU is voornemens in 2024 op tijd aan alle vereisten te voldoen. Contracteren en verantwoording De integrale uurtarief berekening van de ODRU is simpel, maar de bekostiging vanuit de gemeenten met verschillende typen uren is dat niet. Dit zorgt samen met een ingewikkelde manier van contracteren en verantwoorden voor een complexe administratie en inrichting van rapportagemechanismen, hetgeen voor een forse administratieve last zorgt bij de organisatie alsook bij gemeenten. Samen met de gemeenten werken we daarom de komende jaren maatregelen uit die vanaf 2024 kunnen leiden tot versimpeling van de verantwoording en rapportagemechanismen. We zetten erop in dit terug te laten zien in de Producten en Diensten Catalogus 2024, die in juli 2023 ter besluitvorming aan het Algemeen Bestuur wordt aangeboden. Tegelijkertijd zetten we de ontwikkeling in 2024 versterkt in om meer te verantwoorden op onze inhoudelijke resultaten en maatschappelijk effect. Het proefdraaien met een nieuwe bekostigingssystematiek waartoe het algemeen bestuur in 2021 besloten heeft, stellen we uit in afwachting van de resultaten van het landelijke interbestuurlijk programma versterking VTH.
Organisatieontwikkeling De ODRU is een uitvoeringsorganisatie die op basis van vastgesteld beleid vergunningen verleent, toezicht houdt, handhavend optreedt, projecten uitvoert en informatieproducten en adviezen levert voor inwoners, bedrijven en overheden. Hiervan afgeleid - en dus in nauw verband daarmee - vervullen we een functie als kennis & expertisecentrum in ons vakgebied. Onze context is, zoals hiervoor geschetst, flink in beweging. Om de opgedragen taken goed te kunnen uitvoeren zijn andere kennis en competenties nodig. We hebben de noodzaak onderkend om meerdere uitvoerende functies te verzwaren om aan deze maatschappelijke vraag te blijven voldoen. Met de vaststelling van de Kadernota 2024 is aangekondigd dat het huidige functiehuis en loongebouw (vastgesteld in 2017) daarom zullen worden herzien. Medio 2023 wordt een advies verwacht over de aan te passen functies. Dit wordt voorgelegd aan het DB in het laatste kwartaal van 2023. De financiële consequenties worden naar verwachting voorgelegd aan het AB middels verwerking in de eerste begrotingswijziging 2024 (begin 2024). Naast het aanpassen van het functiehuis, blijft de ODRU investeren in nieuwe competenties van de medewerkers van de ODRU en een structurele investering gericht op het vinden, binden en boeien van medewerkers.
Als kennisintensieve en uitvoeringsorganisatie is kwaliteit van de medewerkers een minimale vereiste voor een kwalitatief goede uitvoering van de dienstverlening. Mede door de inwerkingtreding van de Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
10 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
Omgevingswet en de wet Kwaliteitsborging Bouwen, worden de kwaliteitseisen aangescherpt. In de praktijk betekent dit dat de ODRU moet voldoen aan de kwaliteitscriteria 2.3. In 2023 zal dit worden getoetst. Daarbij is het van belang dat medewerkers zich verder ontwikkelen in competenties, houding en gedrag. Hiermee starten we in 2023 en dit krijgt in 2024 een vervolg. Een toekomstbestendige borging is belangrijk onderdeel van deze aanpak. Tot slot zijn er bij de ODRU ongeveer honderd vrijwilligers werkzaam. Zij werken voor Natuur- en Milieueducatie Centra en dragen in grote mate bij aan de doelstellingen en zichtbaarheid ODRU. In 2024 stellen we een vrijwilligersbeleid op dat gericht is op het vinden, boeien en binden van vrijwilligers.
2.3
Efficiëntie
Drie sporen beleid De ODRU heeft reeds de voorgenomen kostenbesparing van € 100.000 gerealiseerd door vooral een verbeterde inhuur werkwijze van tijdelijke medewerkers en door de digitalisering van papierstromen. In 2023 voeren we het nieuwe zaaksysteem en documentmanagementsysteem in en leggen we onze primaire processen vast. Op die manier streven we naar uniformiteit, efficiëntie, kwaliteit en continuïteit. In 2024 en de jaren daarna blijft de ODRU inzetten op het verhogen van de efficiëntie, vooral door optimalisatie van uitvoeringsprocessen, uniformiteit in de vraag en mandaten vanuit de gemeenten. Verder wil de ODRU ook efficiëntiewinst behalen door vereenvoudiging c.q. verlaging van de administratieve lasten die veroorzaakt worden door de huidige gedetailleerde tijdregistratie en -verantwoording. Hiertoe hebben we het streven om in overleg met regievoerders de PDC 2024 meer op hoofdlijnen te formuleren. Verdere kostenbesparing (voor gemeenten) is wellicht mogelijk door samen met de gemeenten de gehele keten van beleidsvorming tot en met het maatschappelijk effect in het vizier te nemen en te bekijken of de VTH-gerelateerde taken in deze keten, bezien vanuit dit hogere ketenperspectief, op de meest efficiënte manier zijn belegd. Waar we mogelijkheden zien om dit met de gemeenten en onze partners te bespreken, pakken we dit langs de inhoudelijke lijn op.
In 2024 heeft dit een sterk verband met het verder inregelen van de Omgevingswet en de invloed daarvan op de DVO’s. De 80/20 verhouding Het behalen van de ‘80/20 verhouding’ tussen DVO en UVP draagt bij aan onze efficiëntiedoelen. Het maximaal aandeel vast personeel wordt bepaald door het aandeel DVO uren. Het verhogen van het percentage vaste medewerkers ten opzichte van tijdelijke inhuur draagt bij aan het borgen van kennis en expertise in de organisatie en de doorontwikkeling hiervan. Met de gemeenten in hun opdracht gevende rol blijven we daarom ook in 2024 in gesprek om de structurele “tijdelijke” opdrachten toe te voegen aan de DVO. ODRU zet in op volledige bezetting van de vaste toegestane formatie. De hoge inflatie in 2022 en 2023 en de krapte op de arbeidsmarkt hebben geleid tot fors gestegen inhuurkosten. Daarnaast bemoeilijkt de krapte op de arbeidsmarkt het invullen van vacatures. Beide hebben een negatief effect op het behalen van efficiëntiedoelen.
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
11 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
3.
Wat mag het kosten
In dit hoofdstuk gaan we in paragraaf 3.1 in op de financiële uitganspunten die gehanteerd zijn bij het opstellen van de (ontwerp)Begroting 2024. Daarna worden in paragraaf 3.2 de relevante financiële ontwikkelingen toegelicht. Voor een toelichting over de wijze van financiering van de ODRU verwijzen we naar Bijlage 1. 3.1
Financiële uitgangspunten (ontwerp)Begroting 2024
De (ontwerp)begroting 2024 van ODRU is opgesteld met inachtneming van de vereisten van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Cijfermatig vormen de Kadernota 2024 en de meerjarenbegroting 2023-2026 de basis voor het opstellen van de (ontwerp)begroting 2024. De belangrijkste financiële uitgangspunten voor de (ontwerp)begroting 2024 en meerjarenbegroting 20252027 zijn: • •
• • •
• • • •
De vaste omzet is gebaseerd op een tarief van € 110,50 zoals vastgesteld in de Kadernota 2024. De vaste omzet is gebaseerd op 151.379 gegarandeerde uren (het DVO). De DVO ophoging van gemeente Zeist (422 uur) en de gedeeltelijke uittreding van gemeente Montfoort (-/- 4.303 uur) zijn hierin verwerkt. De vaste lasten zijn aangepast aan de loon- en prijsontwikkelingen zoals omschreven in de Kadernota 2024. De (ontwerp)begroting 2024 en meerjarenbegroting 2025-2027 zijn structureel sluitend. De vaste toegestane formatie en overige vaste kosten zijn dus afgestemd op de vaste omzet. In de Kadernota 2024 is de begroting onderzocht en is vastgesteld dat enkele kostenposten jaarlijks incidenteel begroot werden, maar die eigenlijk structureel begroot moeten worden. In de (ontwerp)begroting 2024 zijn deze kosten (structureel) verwerkt, zodat ODRU voldoet aan de wetgeving (zie ook hoofdstuk 3.2). In de (ontwerp)begroting 2024 is extra budget opgenomen voor het herzien van het functiehuis, zoals opgenomen in de Kadernota 2024 (zie ook hoofdstuk 3.2). De meerjarenbegroting is opgesteld in zogenaamde constante prijzen. Er is geen loon- of prijsaanpassing verwerkt voor de jaren na 2024. Conform de vereisten van het BBV wordt de begroting 2024 ingedeeld naar de voorgeschreven taakvelden. (De indeling van baten en lasten per taakveld wordt in hoofdstuk 5.1 weergegeven).
Alle bedragen in de begroting zijn exclusief btw en ODRU verricht géén activiteiten die vennootschapsbelasting (VpB) plichtig zijn.
Met de hoge inflatie is in het uurtarief voor 2024, dat in december 2022 door het AB is vastgesteld, rekening gehouden. Maar of dat voldoende is moet in de loop van 2023 blijken. Mocht dit onverhoopt niet het geval zijn dan komt de ODRU met een voorstel voor aanpassing van het tarief.
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
12 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
3.2
Financiële ontwikkeling
Het AB, management en de organisatie van de ODRU zijn ervan doordrongen dat naast een goede dienstverlening, efficiëntie en kostenbesparing van groot belang zijn. De ODRU streeft ernaar de lastenontwikkeling in samenspraak met de gemeenten zo laag mogelijk te houden. Echter, de ODRU wordt net zoals andere organisaties geconfronteerd met hoger dan gemiddelde inflatie en loonstijgingen. Hierop heeft ODRU geen invloed. Zo bestaat driekwart van de begroting uit directe personeelskosten (zie figuur 3). Met de tweede Begrotingswijziging 2022 heeft de ODRU zijn eigenaar gemeenten en toezichthouder ingelicht over kostenposten die de ODRU al enkele jaren incidenteel opnam in de begroting, maar waarvan inmiddels blijkt dat deze structureel van aard zijn geworden. Het gaat dan bijvoorbeeld om ICT-kosten en communicatiekosten. Om te kunnen voldoen aan de financiële wet- en regelgeving (Besluit Begroting en Verantwoording) heeft ODRU met zijn toezichthouder afgesproken dat met ingang van de begroting 2024 alle structurele kosten worden gedekt uit structurele baten8. Daarom is via de Kadernota 2024 het uurtarief hierop aangepast. In de (ontwerp)begroting 2024 zijn deze kostenposten structureel begroot.
In hoofdstuk 2 worden enkele ontwikkelingen besproken zoals de komst van de Omgevingswet en het Interbestuurlijk programma ter versterking van het stelsel van Omgevingsdiensten naar aanleiding van de Commissie van Aartsen. Deze ontwikkelingen hebben tot gevolg dat de vraag vanuit wetgeving en van gemeenten en inwoners aan de ODRU verandert. De werkzaamheden van de medewerkers van ODRU worden complexer, bijvoorbeeld voor het opstellen van een integrale omgevingsvergunning. Bovendien moet ODRU voldoen aan de gestelde kwaliteitscriteria. Er zal daardoor, meer dan voorheen, blijvend geïnvesteerd moeten worden in de kennis en kunde van personeel. Daarom dient het functieboek aangepast te worden aan de veranderde complexiteit en opleidingseisen van met name verschillende uitvoerende functies. Dit betekent dat meerdere functies verzwaard zullen worden, waarvoor nieuwe functieprofielen worden opgesteld9. Via de Kadernota 2024 is hiervoor extra budget aangevraagd via een tariefsverhoging.
FIGUUR 3: KOSTENVERDELING BEGROTING 2024
Sinds de start van de Uitvoering Koers in 2015 is de bestemmingsreserve benut om de opgerichte programma’s te financieren ten aanzien van de organisatieontwikkeling. Het laatste programma uit de Uitvoering Koers dat in 2023 loopt, is de Omgevingswet. Dit programma komt in 2023 ten einde, waarna de bestemmingsreserve naar verwachting volledig benut is. De Omgevingswet wordt per 2024 verder vormgegeven in de lijn. Het programma heeft derhalve geen effect op de begroting 2024.
8 9
Bron: Kadernota 2024, hoofdstuk 4.2.1 Bron: Kadernota 2024, hoofdstuk 4.2.2
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
13 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
4.
Paragrafen
Dit hoofdstuk bevat de verplichte paragrafen volgens het BBV.
4.1
Paragraaf financiering
In 2017 is het treasurystatuut door het AB vastgesteld. Hierin staat beschreven op welke wijze ODRU inhoud geeft aan treasury en financiering. ODRU beperkt de interne liquiditeitsrisico´s door de treasury activiteiten te baseren op informatie waarmee een korte termijn liquiditeitsprognose opgesteld kan worden. Valutarisico´s zijn bij ODRU uitgesloten door uitsluitend leningen te verstrekken, aan te gaan of te garanderen in euro’s. Bij ODRU is er in de liquiditeit sprake van een vast patroon voor wat betreft de inkomsten. Dit heeft te maken met de voorfacturatie per kwartaal. Jaarlijks maken we een liquiditeitsprognose. Deze maakt inzichtelijk wat de verwachte liquiditeitspositie in het jaar zal zijn. Bij ODRU is sprake van een strakke controle op de uitstaande vorderingen. Het betalingsgedrag van de eigenaar gemeenten is goed. Dit draagt eraan bij dat de liquiditeitspositie in orde is.
4.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
4.2.1
Weerstandsvermogen
De paragraaf weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de begroting is. Dit is van belang wanneer er zich substantiële financiële tegenvallers voordoen. Het geeft antwoord op de vraag of de ODRU deze tegenvallers dan zelf kan opvangen. Hierdoor kan worden voorkomen dat de deelnemende gemeenten direct worden gevraagd om de tekorten bij de ODRU aan te zuiveren. Volgens de gemeentelijke regelgeving dient de omvang van de weerstandscapaciteit gerelateerd te zijn aan de omvang van de risico’s die de organisatie loopt. In de eind vorig jaar geactualiseerde notitie Weerstandsvermogen 2023 zijn de risico’s in kaart gebracht en gekwantificeerd op € 1.010.000. Hierin wordt aangesloten op de methodiek van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR). Conform de systematiek bedraagt de weerstandscapaciteit minimaal € 1.010.000, met een bandbreedte tussen 1,0 tot 1,4 van het restrisico. De huidige weerstandscapaciteit bedraagt € 809.086. Het aanvullen van de algemene reserve kan plaatsvinden vanuit de bestemming van een eventueel positief rekeningresultaat of in het geval er geen positief rekeningresultaat is een incidentele bijdrage van gemeenten en zal uitsluitend plaatsvinden bij bestuursbesluit. Op basis van recente ontwikkelingen (zoals het principeakkoord CAO) zijn de risico’s hoog over onderzocht. Hieruit is één aanpassing voortgekomen, t.w.
een verhoging van het risico ‘Berekeningsmethodiek uurtarief (loon- en prijsindexatie)’. De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt daardoor € 1.091.000. Bij behandeling van de jaarstukken 2022 en de eerste Bijgestelde Begroting 2023 kan dan het AB een besluit nemen over het aanvullen van de algemene reserve. 4.2.2 Risicobeheersing In de geactualiseerde notitie ‘Weerstandsvermogen en Risicomanagement’ heeft ODRU de beheersing van risico’s vormgegeven via uit te voeren interne controles. In november 2022 heeft het DB in dit verband het geactualiseerd (verbijzonderd) intern controleplan ((VB)IC) 2023 vastgesteld. Hierin staan de uit te voeren activiteiten om de getrouwheid en rechtmatigheid van de interne beheersing binnen de ODRU te toetsen en daarmee te waarborgen. Bij de uitwerking van de interne controleactiviteiten krijgen de onderdelen met het grootste risico de meeste aandacht. Hierbij is een risico-inschatting gemaakt op basis van impact en waarschijnlijkheid. De huidige actuele risico’s uit de notitie ‘Weerstandsvermogen en Risicomanagement’ zijn in tabel 6 weergegeven inclusief de kwantificering van deze risico’s.
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
14 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
Risico
Beheersingsmaatregel
Impact
Risico Risicoklasse (%) x€1.000
1. 2. 3. 4.
5. 6.
Hoger ziekteverzuim dan de norm. Personele frictiekosten (eigen risicodragerschap WW en WGA). Claims door asbestslachtoffers. Berekeningsmethodiek uurtarief (loonen prijsindexatie) (peildatum 28-022023, aangepast).* Onderbezetting op formatieplan. Ernstig datalek waarvoor Autoriteit Persoonsgegevens boete oplegt.
Structureel Structureel
177 Waarschijnlijk (75%) 86 Zeer onwaarschijnlijk (10%)
133 9
Structureel Structureel
268 Zeer onwaarschijnlijk (10%) 392 Waarschijnlijk (75%)
27 294
Strategisch personeelsbeleid en de arbeidsmarktstrategie. Meldingsproces is op orde. Voldoende bewustzijn binnen de organisatie.
Structureel Structureel
180 Waarschijnlijk (75%) 744 Zeer onwaarschijnlijk (10%)
135 74
Structureel
715 Mogelijk (50%)
358
Structureel
87 Mogelijk (50%)
44
Structureel
173 Zeer onwaarschijnlijk (10%)
17
Ernstig beveiligingsincident waardoor IT Actief werken aan implementatie beveiligingsmaatregelen. omgeving niet beschikbaar is. Periodiek uitvoeren van risico-inventarisaties conform Baseline Informatiebeveiliging Overheid. 8. Conjunctuurgevoelige vraag. Tijdige communicatie en afspraken met de klant maken. Terughoudend zijn met invullen van vacatures. 9. Verandering van wettelijke Strategisch personeelsbeleid houdt rekening met een ruimere flexibele milieunormen. schil bij gevoelige taakgebieden. 10. Uitvoering Omgevingswet. De uitvoering van de Omgevingswet brengt risico’s met zich mee die in dit stadium nog niet te kwantificeren zijn. Beheersingsmaatregel is de investering in de implementatie. 11. Wet kwaliteitsborging voor het Met de inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging Bouwen is nog bouwen. niet duidelijk welke risico's dit met zich meebrengt. Totaal berekend restrisico 2023 * DEZE RISICO’S ZIJN IN NAJAAR 2022 BEPAALD EN BIJ OPSTELLING EERSTE BIJGESTELDE BEGROTING 2023 EN BEGROTING 2024 HERZIEN
TABEL 6: OVERZICHT RISICO’S
Akkoord voorzitter:
x€1.000
Sturing op het verzuimbeleid. Strategisch personeelsbeleid, mobiliteitsbevordering en loopbaanbegeleiding. Protocol en instructie om contact met asbest te vermijden. Effect van loon- of prijswijzigingen opnemen in de begrotingswijziging en uitgaan van reële kosten.
7.
Omgevingsdienst regio Utrecht
Restrisico
15 Akkoord secretaris:
Incidenteel
- P.M.
-
Incidenteel
- P.M.
1.091
(ontwerp) Begroting 2024
4.2.3 Financiële Kengetallen Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de resultatenrekening of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de ODRU. Deze kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de ODRU beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. De kengetallen zijn in de onderstaande tabel berekend en toegelicht en zijn afgeleid uit de geprognosticeerde balans over meerdere jaren (zie hoofdstuk 7). Kengetallen
Realisatie 2022
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027
-4,81%
1,24%
-0,47%
-0,01%
-0,34%
-1,06%
-4,81% 21,07% n.v.t. 4,45% n.v.t.
1,24% 9,03% n.v.t. 2,42% n.v.t.
-0,47% 20,38% n.v.t. 0,00% n.v.t.
-0,01% 20,38% n.v.t. 0,00% n.v.t.
-0,34% 20,38% n.v.t. 0,00% n.v.t.
-1,06% 20,38% n.v.t. 0,00% n.v.t.
TABEL 7: FINANCIËLE KENGETALLEN
•
Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de ODRU ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Zoals uit de tabel is af te lezen is de quote licht positief in 2023, en zal deze licht negatief zijn vanaf 2024. Dit houdt in dat het saldo van de kortlopende schulden iets lager is dan de financiële activa. De verklaring hiervoor is dat een aanzienlijk deel aan overlopende passiva bestaat uit ontvangen voorschotbedragen.
•
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De ODRU heeft geen verstrekte leningen, waardoor het kengetal niet afwijkt van het eerste kengetal, de netto schuldquote.
•
Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de ODRU in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de ratio, hoe groter de weerbaarheid van De ODRU. De solvabiliteit zal in 2023 afnemen ten opzichte van 2022, als gevolg van de volledige uitputting van de huidige bestemmingsreserves in 2023 en blijft vanaf 2024 stabiel.
•
Grondexploitatie De ODRU exploiteert geen grond, waardoor dit kengetal niet van toepassing is.
•
Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Het percentage is vanaf 2024 0%, hetgeen betekent dat de structurele baten precies genoeg zijn om de structurele lasten op te vangen.
•
Belastingcapaciteit Dit kengetal is niet van toepassing voor de ODRU, omdat ze zelf geen belastingen int.
4.3
Bedrijfsvoering & personeel
De afdelingen Bedrijfsbureau, Bestuursbureau en Planning & Control leveren de ondersteuning die nodig is voor de realisatie van de doelstellingen van de organisatie en die ten dienste staat van een optimale
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
16 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
dienstverlening door de ODRU aan de eigenaar gemeenten, inwoners en bedrijven. Dit gebeurt op verschillende gebieden, die in deze paragraaf nader worden toegelicht. Duurzame Bedrijfsvoering Het thema Duurzaamheid betreft natuurlijk ook onze eigen bedrijfsvoering. We hebben de ambitie om in 2030 CO2 neutraal te zijn. De CO2 footprint is de meetlat waarlangs we onze uitstoot leggen. De primaire focus ligt op het sterk verminderen van de uitstoot veroorzaakt door woon-werkverkeer en zakelijk verkeer en het eigen energiegebruik van de kantoorlocaties. In 2022 hebben we hiertoe ons eigen wagenpark elektrisch gemaakt, in 2023 zetten we naar verwachting een stap om ook het woon-werkverkeer duurzamer te maken. Dit werkt door in 2024. Het tweede speerpunt is het verduurzamen van onze inkoop. Bij aanbestedingen worden ook in 2024 altijd duurzaamheidscriteria gebruikt. Rechtmatigheid Vanaf boekjaar 2023 is de accountant niet langer verantwoordelijk voor het afgeven van een rechtmatigheidsoordeel. Deze verantwoordelijkheid komt bij het dagelijks bestuur van ODRU te liggen. In 2022 zijn we begonnen met de voorbereidingen op de invoering van deze wijziging. Zo zijn de Financiële verordening en Controleverordening aangepast. In 2023 zetten we de voorbereidingen door. In 2024 zal het dagelijks bestuur voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording afleggen bij de jaarrekening 2023.
Het DB zal hierbij ondersteunt en begeleid worden door de afdeling Planning & Control. Informatiebeveiliging Bij de invoering van nieuwe applicaties is de afgelopen vier jaar een forse bijdrage geleverd aan de digitale weerbaarheid van de ODRU. Voor 2024 is het doel ons volledig te kunnen conformeren aan de BIO (baseline informatiebeveiliging Overheid; basisnormenkader voor informatiebeveiliging binnen alle overheidslagen). Huisvesting, facilitair en inkoop In 2024 verlengen we ons huurcontract met de Provincie Utrecht en zijn we voornemens om te investeren in de inrichting van de gehuurde verdieping(en). Ook in 2024 zullen wij op basis van ons inkoopbeleid de benodigde (Europese) aanbestedingen uitvoeren. In 2024 verwachten we onder meer een (nieuw) contract met een arbodienst en een salarisverwerker af te sluiten. Personeel Personele formatie De vastgestelde vaste toegestane formatie voor de ODRU is in de tabel hieronder opgenomen. Door het algemeen bestuur is vastgesteld dat het percentage overhead maximaal 25% mag bedragen. Naast de vaste formatie heeft de ODRU ook een flexibele schil. De omvang hiervan wordt bekend nadat de UVP’s voor 2024 zijn vastgesteld en verwerkt in de eerste Bijgestelde Begroting 2024. Onderdeel
Aantal fte begroting 2024
%
Productie
113,23
78%
Overhead
31,57
22%
Totaal
144,80
100%
TABEL 8: FTE VERHOUDING PRODUCTIE & OVERHEAD
Krapte op de arbeidsmarkt De verwachting is dat ook in 2024 nog sprake is van een grote krapte op de arbeidsmarkt. De ODRU behoudt de ambitie om de vaste toegestane formatie zo volledig mogelijk in te vullen, maar verwacht dat dit in 2024 nog steeds lastig zal zijn voor de vakspecialistische functies. Dit zal extra bemoeilijkt worden door de toenemende uitstroom i.v.m. pensionering. Het werven van nieuwe medewerkers blijft daarom de komende jaren extra onder de aandacht van de ODRU. In 2024 gaan we door met de uitbesteding van de werving en preselectie van vakspecialistische functies aan een extern gespecialiseerd wervingsbureau. Verder voeren
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
17 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
we een kwalitatieve en kwantitatieve strategische personeelsplanning uit, zodat we kunnen anticiperen op bijvoorbeeld hogere uitstroom van medewerkers die de pensioengerechtigde leeftijd bereiken. Streefcijfers strategische personeelsplanning De ODRU werkt sinds 2017 met streefcijfers (KPI’s) in het kader van strategische personeelsplanning die ook in 2024 worden nagestreefd. In onderstaande tabel wordt een overzicht van de KPI’s weergegeven. De nadruk ligt op het behalen van een bezettingsgraad van 100%. Daarnaast zetten we in op scholing en ontwikkeling van onze medewerkers, onder meer vanwege het voldoen aan de kwaliteitscriteria. Streefwaarde
Resultaat 2021 89% 1,4%
KPI
KPI + streefwaarde
1. 2.
100% 7,5%
3. 4.
Bezettingsgraad t.o.v. formatie Doorstroming naar andere functie Generatie index conform landelijk gemiddelde10 Aantal YP in dienst < 30 jaar
2à3
1,6 5
Aantal medewerkers dat een opleiding/cursus heeft gevolgd
70-75%
5.
85%
1,1
Resultaat 2022 88% 2,85% 2,4 2 74%
TABEL 9: KENGETALLEN STRATEGISCHE PERSONEELSPLANNING
Arbeidsverzuim In de begroting is rekening gehouden met de ODRU-norm van 5% voor arbeidsverzuim. Deze norm is ten opzichte van vorige jaren ongewijzigd gebleven. Ook voor het jaar 2024 streven we ernaar binnen deze norm te blijven. 4.4
Overige Paragrafen
De overige verplichte paragrafen zoals verbonden partijen, lokale heffingen en grondbeleid zijn niet van toepassing op de ODRU. Voor onze eigenaar gemeenten hebben we in bijlage 6 een overzicht opgesteld met de belangrijkste kengetallen die overgenomen kunnen worden in hun paragraaf verbonden partijen.
10 De verhouding van het aantal 50- tot 60-jarigen in de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van het aantal 30- tot 40-jarigen’. Als
de verhouding in evenwicht is, is deze 1. Is deze groter dan 1, dan is het aantal 50- tot 60-jarigen in de meerderheid.
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
18 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
5.
Begroting 2024, meerjarenbegroting 2025 – 2027
5.1
Overzicht van de baten en lasten 2024
Vanuit de voorschriften van het BBV onderkennen wij onderstaande taakvelden waarin we de baten en lasten kunnen verdelen. Dit zijn onder meer: • Milieubeheer; hieronder vallen alle taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van milieu en de adviestaken. • Wonen en bouwen; hieronder vallen alle bouwtaken en advisering op het gebied van Ruimtelijke Ordening • Openbaar Onderwijs; hieronder vallen de taken op het gebied van Natuur- en Duurzaamheidscommunicatie (NME). • Bestuur; het bestuur is de opdrachtgever voor de accountantscontrole. De accountantskosten worden onder bestuur vermeld. • Overhead; de werkzaamheden en lasten voor de overhead. Hieronder vallen de kosten die wij niet aan één van de andere programma’s kunnen toerekenen. • Overige baten en lasten (onvoorzien): hieronder vallen alle onvoorziene baten en lasten. Overzicht van Baten en Lasten 2024 (per taakveld in euro's)
Milieubeheer Wonen en bouwen Openbaar onderwijs
Baten
Lasten
Saldo
13.288.700
8.282.900
5.005.800
3.099.800 862.600
1.984.300 708.000
1.115.500 154.600
45.800
-45.800
Bestuur Overhead
-
6.224.300
-6.224.300
Algemene dekkingsmiddelen
-
-
-
-
-
-
-
5.800
-5.800
17.251.100
17.251.100
-
Vennootschapsbelasting Onvoorzien Begroot saldo van baten en lasten Begroot resultaat
-
TABEL 10: OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2024 PER TAAKVELD
5.2
Toelichting op overzicht van baten en lasten
Uit het overzicht van baten en lasten in tabel 10 komt naar voren dat bijna 50% van de kosten, t.w. € 8,3 miljoen van de totale kosten, direct wordt besteed aan de uitvoering van taken van op het gebied van Milieubeheer. Daarnaast wordt bijna € 2,0 miljoen besteed aan Wonen en bouwen voor de ODRU. Dit om bouwtaken voor de gemeenten IJsselstein en De Ronde Venen mogelijk te maken. Tot slot wordt er ook nog voor een bedrag van € 705.000 besteed aan Openbaar onderwijs bij onze NME-centra. Onder de Overhead vallen niet alleen de personele lasten van overhead maar bijvoorbeeld ook huisvesting en ICT.
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
19 Akkoord secretaris:
(ontwerp) Begroting 2024
Lasten (in euro's)
Realisatie 2022
Begroting 2023
Totale wijziging 2023
1e Bijgestelde Begroting 2023
Begroting 2024
Directe personeelskosten
10.311.537
12.505.500
396.400
12.901.900
13.433.200
Inhuur derden Indirecte personele kosten Bestuurskosten Algemene kosten Huisvestingskosten Kapitaallasten
5.140.057 849.426 121.411 1.597.336 631.833 146.505