(ontwerp)Begroting 2023 GGDrU

(ontwerp)

Begroting 2023

1 Inhoudsopgave Voorwoord ..................................................................................................... 3 1.

GGD in een oogopslag ........................................................................... 4 1.1 Onze kernwaarden ........................................................................ 5

2.

Ambities ................................................................................................ 6 2.1 Een veilige en gezonde leefomgeving ............................................... 7 2.2 Ondersteuning Sociaal kwetsbaren ................................................. 12 2.3 Gezondere wijken en scholen ........................................................ 13 2.4 Een goede start voor ieder kind ..................................................... 15 2.5 Voorkomen van gezondheidsproblemen en -risico’s........................... 18 2.6 De organisatie op orde ................................................................. 20 2.7 Een eigentijdse dienstverlening ..................................................... 22

3.

Financiën ............................................................................................. 24 3.1 Overzicht van baten en lasten 2023 ............................................... 24 3.2 Ontwikkelingen algemene gemeentelijke bijdrage 2023-2026 ............. 25 3.3 Bijdragen en vergoedingen per gemeente 2023 ................................ 28 3.4 Autorisatie vervanging activa ........................................................ 29 3.5 Meerjarenraming 2023-2026 ......................................................... 30 3.6 Overzicht van incidentele baten en lasten........................................ 30 3.7 Beleidsindicatoren ....................................................................... 30 3.8 Ombuigingen: intensiveringen en besparingen ................................. 31

4.

Verplichte paragrafen.......................................................................... 32 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................... 32 4.2 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................ 36 4.3 Financiering en treasury ............................................................... 37 4.4 Bedrijfsvoering ........................................................................... 39 4.5 Verbonden partijen ...................................................................... 39 4.6 Overige Paragrafen ...................................................................... 41

5.

Geprognosticeerde balans 2023 .......................................................... 42 5.1 Balans ....................................................................................... 42 5.2 Reserves.................................................................................... 43 5.3 Voorzieningen............................................................................. 45 5.4 EMU-saldo.................................................................................. 46

5

Bijlagen ............................................................................................... 47 Bijlage 1. Baten en lasten per taakveld ................................................... 48 Bijlage 2. Overhead .............................................................................. 49 Bijlage 3. Toelichting financiële kengetallen .............................................. 50 Bijlage 4. Bijdragen en vergoedingen per gemeente .................................. 51 Bijlage 5. Afkortingenlijst ...................................................................... 77

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

2

Voorwoord Een gezond en veilig leven voor iedereen, ook de meest kwetsbaren. Dat is de rode draad in het werk van GGD regio Utrecht (GGDrU). Gezondheid en preventie zijn de sleutelwoorden in alles wat GGDrU doet. Vanuit onze brede (sociaal medische) ervaring en deskundigheid bevorderen én beschermen we de gezondheid van alle inwoners in de regio Utrecht. Vanuit de gedachte van positieve gezondheid richt GGDrU publieke gezondheidsinterventies en -acties op het zoveel mogelijk laten meedoen van mensen. Het bereiken van situaties waarbij mensen kunnen meedoen, ook als (en misschien wel juist omdat) ze bijzonder zijn. Daarbij is de inspanning niet alleen op het individu gericht, maar ook op de groep als geheel. GGDrU wil het verschil in gezondheid verkleinen en het vermogen van mensen om mee te kunnen doen aan de samenleving vergroten. Op deze manier dragen we bij aan het realiseren van gelijke kansen in het leven. De begroting 2023 is opgesteld binnen de kaders van de kaderbrief 2023. In maart 2022 zijn de nieuwe gemeenteraden gekozen. In 2023 krijgt GGDrU dus een nieuw bestuur. De kaderbrief 2023 was daarom beleidsarm, zodat het nieuwe bestuur kan aangeven welke ontwikkeling zij voor GGDrU ziet in de komende jaren. Tegelijkertijd bevestigt corona het belang van preventie en van een gezonde leefstijl.

En dat het nodig is dat publieke gezondheid, zowel het beschermen van de gezondheid als het bevorderen hiervan, duurzaam overeind staat en op het juiste niveau is en blijft. GGDrU zal in 2023 met het nieuwe bestuur werken aan de nieuwe bestuuragenda 2023-2027.

De heer M.C.M. Fluitman Lid Dagelijks Bestuur GGDrU, Portefeuillehouder financiën

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

Drs. Nicolette A.M. Rigter Directeur Publieke Gezondheid Secretaris van het bestuur

3

1. GGD in een oogopslag • • • •

1,36 miljoen inwoners in 26 gemeenten Waarvan ruim 281.000 jeugdigen 447 medewerkers (FTE, op 1-1-2022, excl coronabedrijf en excl inhuur en stagiaires) 48 consultatiebureau’s (excl stad Utrecht)

Ambities en de verdeling van het budget over de ambities (excl coronabedrijf) Het grootste deel van het GGDrU-budget wordt ingezet voor het kansrijk opgroeien van jeugdigen. Dit omvat zowel het basispakket jeugdgezondheidszorg, als maatwerkdiensten. De andere onderdelen zijn: • Veilige leefomgeving: inclusief gezonde leefomgeving, infectieziekte-bestrijding (excl corona) en seksuele gezondheid • Sociaal kwetsbaren: Openbare geestelijke gezondheidszorg • Gezonde Wijken en scholen • Toezicht en Monitoring

Geld (excl coronabedrijf) x miljoen Bijna driekwart van de inkomsten van GGDrU komt uit de inwoner- en kindbijdrage voor het basispakket. De omvang van de categorie maatwerk door derden wordt sterk beïnvloed door opdrachten van het Rijk, (onder andere seksuele gezondheid) en door inkomsten van klanten uit reisadvies.

Bijdrage per inwoner en kind

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

4

1.1 Onze kernwaarden Als organisatie zijn we zichtbaar, onafhankelijk, eigentijds, verbindend en alert. Dit zijn onze kernwaarden. Hierop kunnen we altijd worden aangesproken.

Zichtbaar Inwoners, gemeenten en samenwerkingspartners weten waar we voor staan en weten ons te vinden. We zijn zichtbaar in de wijken, buurten en scholen in onze regio. En daar blijft het niet bij, we vergroten onze zichtbaarheid bijvoorbeeld ook online en in de media. Onafhankelijk We vervullen belangrijke adviserende en toezichthoudende rollen. Dit doen we altijd vanuit een onafhankelijke positie, vanuit onze deskundigheid en kernwaarden. Eigentijds De wereld verandert snel en we veranderen mee. We gebruiken digitale middelen, zodat we inwoners op een eigentijdse manier informeren. We spijkeren onze kennis bij, houden trends in de gaten en ontwikkelen nieuwe projecten voor een veiliger en gezonder leven. Verbindend We zoeken naar verbinding in onze contacten met inwoners. Dit kunnen kinderen en hun ouders zijn, maar bijvoorbeeld ook reizigers of senioren. Samen met andere organisaties bundelen we onze krachten, want samen staan we sterker tegenover het aanpakken van problemen als armoede, kindermishandeling, druggebruik, eenzaamheid en depressie. Alert We signaleren gezondheidsrisico’s alert en adviseren hierover. Als GGDrU willen we, in een continue veranderende maatschappij en met oog voor de praktijk, toegerust zijn en blijven om risico’s en crisis met elkaar te beheersen en (zo mogelijk) te voorkomen. Juist bij crisis is alert handelen van belang.

Dat hebben we afgelopen jaren gedaan bij de Covid-19 pandemie en ook bij de opvang van vluchtelingen uit Afghanistan en Oekraïne. De DPG is op basis van de Wet Publieke Gezondheid en Wet veiligheidsregio ambtelijk leidinggevende van zowel GGDrU als de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio). Zij is in crisistijd belast met de operationele leiding van de geneeskundige hulpverlening in de regio.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

5

2. Ambities Publieke gezondheid is meer dan niet ziek zijn. Het gaat over het beschermen tegen gezondheidsrisico’s waar inwoners zelf geen invloed op hebben zoals milieuvervuiling, hittestress, klimaatverandering, infectieziekten en gevaarlijke stoffen. En over het bevorderen van gezondheid door aandacht voor gezond gedrag en preventie. GGDrU heeft het bevorderen en beschermen van de gezondheid verdeeld over de inhoudelijke pijlers: • Kansrijk opgroeien • Een gezonde en veilige leefomgeving • Langer gelukkig en gezond zelfstandig Sommige inwoners hebben meer aandacht nodig om dezelfde kansen te krijgen. Ongelijke gezondheidskansen ontstaan niet plotseling. Ze zijn vaak een gevolg van een opeenstapeling van problemen gedurende de levensloop en zelfs van generatie op generatie. De begroting van GGDrU omvat 1 programma: publieke gezondheid, met de volgende indeling: 1. Een veilige en gezonde leefomgeving 2. Ondersteuning sociaal kwetsbaren 3. Gezonde wijken en scholen 4. Een goede start voor ieder kind 5. Voorkomen van gezondheidsproblemen en –risico’s Om dat zo goed mogelijk te doen, zetten we ons ook in om onze organisatie en dienstverlening te verbeteren: 6. De organisatie op orde 7. Eigentijdse dienstverlening Ieder team en medewerker van GGDrU draagt een steentje bij aan alle ambities en prioriteiten en heeft daarnaast een duidelijke focus.

Met deze aanpak bewaken we onze resultaten en vergroten we de kans op succes. In maart 2022 waren de gemeenteraadsverkiezingen, daarmee startte ook voor GGDrU een nieuwe bestuursperiode. Een nieuw bestuur betekent ook een nieuwe bestuursagenda 2023-2027. De voorbereidingen daarop zijn al gedaan door het ‘oude’ bestuur in de vorm van een overdrachtsdocument. Met het nieuwe bestuur gaan we in een bestuursconferentie in het najaar 2023 verkennen hoe wij (het bestuur en organisatie van GGDrU samen) verder gaan werken aan het beschermen en bevorderen van de publieke gezondheid in regio Utrecht.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

6

2.1 Een veilige en gezonde leefomgeving

Onze ambitie is dat inwoners wonen, leven, naar school gaan en werken in een veilige omgeving waar aandacht is voor gezondheid en elkaar. Waar bedreigingen van de publieke gezondheid worden gesignaleerd en bestreden. Waar maatschappelijke onrust en schade tijdens incidenten worden voorkomen en beperkt. Om ervoor te zorgen dat er een veilige en gezonde leefomgeving is, willen we dat: - Inwoners, gemeenten en zorginstellingen ons weten te vinden voor advies; - Ongewenste gezondheidssituaties en -risico’s worden gesignaleerd en aangepakt; - De voorbereiding op rampen en crises op orde is; - Adequaat wordt opgetreden bij kleine en grote incidenten; - gezondheid stevig verankerd is in de omgevingswet van alle gemeenten.

Wat gaan we daarvoor doen? We helpen de inwoners van de regio Utrecht zich te beschermen tegen infectieziekten en schadelijke omgevingsfactoren, zoals luchtverontreiniging. Tegen ziekten die je kunt oplopen als je op reis gaat, tegen seksueel overdraagbare aandoeningen en tegen de gevolgen van een calamiteit. Deze gezondheidsbeschermende taken vinden hun basis in de Wet op Publieke gezondheid (WPG). In 2023 werken we aan een gezonde en veilige leefomgeving door een breed pakket aan taken. Milieu en gezondheid Onze taken bestaan uit: - Het signaleren van voor de gezondheid van inwoners ongewenste situaties. - Het gevraagd en ongevraagd adviseren van een gemeente over onderwerpen in relatie tot een gezonde leefomgeving. Het gaat over onderwerpen als lucht, hinder (geluid en geur), bodem, straling, klimaat. - Het beantwoorden van vragen, klachten en meldingen van inwoners en instellingen (scholen, woningcorporaties) over het hele spectrum van milieu en gezondheid. Metingen die de GGD nodig acht voor het beoordelen van de melding, vallen ook onder de basistaak. - Het geven van voorlichting over de relatie tussen gezondheid en de fysieke leefomgeving. Ondersteuning geven bij en adviseren over incidenten rond milieu en gezondheid. Het gaat meestal om de zogenaamde koude fase van een incident (voorlichting en nazorg).

Daarnaast adviseert GGDrU over gezondheidsrisico’s tijdens een ramp middels het interregionaal GAGS piket (gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen). In 2023 zetten we vooral in op: • Adviseren van gemeenten over omgevingsvisies en plannen, in verband met de Omgevingswet die naar verwachting eind 2022 wordt ingevoerd. • Bijdrage aan de doorontwikkeling van de landelijke GGD-portefeuille gezonde leefomgeving. Hiermee dragen we bij aan interdisciplinaire benadering van de gezonde leefomgeving en landelijke samenwerking en afstemming hierin. Dit zorgt dat ook de kwaliteit en effectiviteit van de regionale advisering wordt verbeterd. • Versterken van samenwerking met regionale ketenpartners (zoals gemeenten en de provincie) rond de gezonde leefomgeving.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

7

Infectieziektebestrijding Het belang van infectieziektebestrijding is door de Covid-19 pandemie vol in de aandacht gekomen. GGDrU werkt ook in 2023, met overheidspartners, ketenpartners en inwoners aan publieke gezondheid. Inwoners en zorgprofessionals weten bij wie zij terecht kunnen voor informatie over infectieziekten, hoe zij zich kunnen beschermen en hoe zij verspreiding kunnen voorkomen. Inwoners voelen zich veilig ondanks het feit dat infectieziekten zich altijd zullen blijven voordoen. Onze expertise en competenties worden daarvoor ingezet in samenwerking met regionale en landelijke partners. Infectieziektebestrijding is actief betrokken bij bestuurlijke advisering, publieksvoorlichting, bron & contact onderzoek, uitbraakmanagement, advisering infectiepreventie, testen en ook vaccineren. In 2022 en 2023 zal de bestrijding van Covid-19 steeds meer onderdeel worden van de reguliere GGD-organisatie. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) hebben verschillende scenario’s opgesteld waarop de overheid kan anticiperen. Deze scenario’s worden meegenomen op de landelijke gesprekstafels met onder andere het Ministerie van VWS en GGD GHOR Nederland. De scenario’s WRR/KNAW zijn ook bij GGDrU bekend en worden gebruikt om de inrichting van de organisatie toekomstbestendig te maken.

Daarbij kijken we niet alleen naar testen, vaccineren en BCO, maar juist ook naar de impact van de pandemie op de gezondheid, welbevinden en mentale weerbaarheid van kwetsbare groepen. In 2023 zetten we vooral in op: • Meer data-gedreven infectieziektebestrijding, waardoor we beter gebruiken van informatie uit registraties wat vervolgens kansen biedt voor vroegsignalering, kwaliteitsverbetering en verantwoording. • Bijdragen aan het Regionale zorgnetwerk antibioticaresistentie Utrecht. GGDrU heeft hierbij een coördinerende rol bij het Meldpunt Uitbraak Infectieziekten (MUIZ). Zorgorganisaties in de regio kunnen hierin uitbraken van meldingsplichtige infectieziekten en bijzonder resistente micro-organismen (BRMO) melden. Zorgorganisaties kunnen daarnaast zelf bijhouden waar uitbraken plaatsvinden in de regio en altijd tijdig preventieve maatregelen treffen, wanneer een cliënt wordt overgeplaatst uit een uitbraaksituatie. • Signaleren en bestrijden van infectieziekten hepatitis B en C, scabiës en schurft. We zien dat deze ziekten steeds vaker voorkomen. • Deelnemen aan het ontwikkelen en uitvoeren van landelijk beleid op het gebied van de gezonde leefomgeving en klimaatadaptatie in relatie tot infectieziekten en in samenwerking met andere specialismen zoals de Medische Milieukunde (MMK).

Kennis- en expertise bundeling vaccinatiezorg Vaccinaties zijn een belangrijk middel in de preventieve geneeskunde. Het aanbieden van vaccinaties is daarom bij uitstek een taak van de publieke gezondheid, meer specifiek de GGD. GGDrU houdt zich al op allerlei manieren bezig met vaccineren: het Rijksvaccinatieprogramma bij JGZ, reizigersvaccinaties, vaccinatie op indicatie bij TBC, Seksuele gezondheid en infectieziektebestrijding en meest recent natuurlijk de COVID-19 vaccinaties. GGDrU wil een organisatiebreed programma aan vaccinaties aanbieden en kennis ook intern bundelen, zodat we als GGDrU de rol van expertisecentrum voor vaccinaties kunnen nemen. Dit is in lijn met het landelijke beeld dat de GGD’en een toenemende rol gaan spelen in de vaccinatiezorg in Nederland. GGDrU heeft hiermee al een start gemaakt met het flexibel inzetten van personeel dat vaccinaties kan zetten voor het Rijksvaccinatieprogramma, reizigersvaccinaties en de bestrijding van Covid-19. In 2023 zal dit verder vorm krijgen. (ontwerp)Begroting GGDrU 2023

8

Tuberculosebestrijding (TBC) TBC is een meldingsplichtige ziekte. GGDrU screent en vaccineert inwoners uit risicogroepen. Denk aan immigranten, vluchtelingen, dak– en thuislozen, reizigers en zorgmedewerkers. We onderzoeken risicogroepen op TBC, doen bron & contactonderzoek indien een TBC-patiënt gemeld wordt, verzorgen publieksvoorlichting, begeleiden TBC patiënten om therapietrouw te waarborgen en medicatieresistentie te voorkomen. Het team levert op landelijk niveau met andere GGD’en en ketenpartners een actieve bijdrage aan de mondiale eliminatie strategie. Dat betekent in Europa dat men actief inwoners opspoort, die een latente TBC infectie hebben en een risico hebben op de ziekte TBC. Deze mensen wordt een preventieve behandeling aangeboden. GGDrU maakt deel uit van het GGD TBC Regionaal Expertise Centrum Noord West waar zeven andere GGD’en actief samenwerken. Door dit samenwerkingsverband dragen we bij aan het ontwikkelen en leveren van expertise voor inwoners, bestuurders en ketenpartners als het ziekenhuis. Bestrijding van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) We bevorderen en beschermen de seksuele gezondheid van de inwoners in de regio Utrecht. Dat gebeurt door het opsporen en bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en het signaleren van seksuologische problematiek.

De expertise is gericht op het bevorderen van seksueel gezond gedrag bij jeugd en volwassenen. We bieden spreekuren voor inwoners, die een hoog risico lopen op soa en trainen en ondersteunen scholen bij het geven van relationele en seksuele vorming (rsv). De taken van Seksuele Gezondheid worden tot 2023 voornamelijk gefinancierd uit landelijke subsidieregelingen zoals de subsidie Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG-regeling), de subsidieregeling PrEP en de Stimuleringsregeling Relaties en Seksualiteit (R&S). Gemeenten financieren daarnaast een klein deel via het maatwerk. In 2023 loopt de PrEP-regeling door, maar de Stimuleringsregeling R&S vervalt in 2023. Dit heeft tot gevolg dat GGDrU minder financiële middelen heeft om te zorgen voor aandacht voor relationele en seksuele vorming van jongs af aan in alle 26 gemeenten. Financieel knelpunt bij ASG-regeling nog niet opgelost De huidige ASG-regeling loopt tot en met 2022. In 2023 komt er een nieuwe regeling waarbij de ASG-taken onderdeel worden van de Wet Publieke Gezondheid. De GGD-regio’s gaan hiervoor samenwerkingsconvenanten met het RIVM aan. Het huidige landelijk beschikbare ASG-budget zal voor dezelfde doeleinden ingezet blijven worden. Regio Utrecht krijgt al langere tijd een te laag budget uit de ASG-regeling. Daarmee kan de inzet die nodig is in de provincie Utrecht niet worden gedaan.

Er loopt zowel een landelijke als regionale lobby voor extra middelen. Het is vooralsnog onbekend of er sprake zal zijn van meer budget en een andere verdeelsleutel onder de regio's. Als het budget voor GGDrU niet wordt verhoogd, zal GGDrU andere keuzes moeten maken om de taak goed uit te kunnen blijven voeren. Een keuze kan bijvoorbeeld zijn om meer outreachend te werken om meer kwetsbare groepen te bereiken, ten koste van spreekuurplekken op de poli-locaties. In 2023 zetten we vooral in op: - Testen en behandelen van kwetsbare groepen en groepen met een hoog risico. Dat doen we anoniem en gratis. We waarschuwen partners en voorkomen de verspreiding van soa’s. - Bieden van PrEP-zorg aan 432 cliënten (met medicatie om HIV te voorkomen). - Ondersteunen van scholen bij relationele en seksuele vorming.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

9

Forensische geneeskunde Vanuit GGD GHOR NL is het uitgangspunt dat per 1 juli 2022 de forensische geneeskunde (FG) in Nederland een optimaal georganiseerd vakgebied is: toegerust met actuele kennis en aantrekkelijk voor aankomend (forensisch) artsen. Uitgangspunt is om samen te werken in 10 politieregio’s. GGDrU werkt hiervoor samen met GGD Gooi- en Vechtstreek en GGD Flevoland; zij vormen samen Forensische geneeskunde Midden Nederland. De samenwerking loopt al, in 2023 zal nog gewerkt worden aan het goed neerzetten van het samenwerkingsmodel, met uniforme producten, functiehuis en procesafstemming. Voor GGDrU betekent dit een uitbreiding van taken. Nu voert zij vooral de lijkschouw uit, maar daar komen mogelijk ook forensisch medisch onderzoek (FMO) en medische arrestantenzorg (MAZ) bij. Punt van aandacht bij het functiehuis is de capaciteitsproblematiek bij forensische artsen. Deze problematiek is aan het toenemen omdat meerdere forensisch artsen die de pensioengerechtigde leeftijd ruimschoots zijn gepasseerd daadwerkelijk stoppen met de belastende 7x24 uurs inzet. De uitstroom in Midden-Nederland zal de komende jaren groter zijn dan de instroom. Het is van belang om de weinige forensisch artsen die nu in opleiding zijn een volwaardige baan met passende arbeidsvoorwaarden te bieden. Anders is de kans groot dat zij het vakgebied gaan verlaten.

Er worden extra artsen en verpleegkundigen ingehuurd en geworven. Onderdeel van FG is het forensisch medisch onderzoek (FMO); dit is bijvoorbeeld het zedenonderzoek en bemonstering bij slachtoffers van misdrijven. GGD Gooi- en Vechtstreek en Flevoland voeren dit deel van het FMO al uit. Het is de bedoeling dat GGDrU deze taak medio 2022 overneemt van MedTzorg, met bijbehorende financiering vanuit de politie. Een ander onderdeel van FG is de medische arrestantenzorg (MAZ). De politie zou de MAZ dit jaar aanbesteden, maar heeft de aanbesteding met 2 jaar uitgesteld. GGDrU heeft de voorbereidende werkzaamheden om de MAZ in Utrecht uit te gaan voeren daarom ook uitgesteld. Reisadvies De vraag naar reisadvies was tijdens de coronapandemie sterk afgenomen. Nog niet duidelijk is of een nieuwe variant van Covid-19 gaat zorgen voor nieuwe reisbeperkingen, en of mensen hun oude reisgedrag weer oppakken. Dit zal blijken in de komende maanden. In 2021 is een businesscase voor reisadvies besproken in het Algemeen Bestuur. We hebben de aanbevelingen uit deze businesscase opgepakt. Zo zijn er locaties gesloten en wordt de inzet van personeel nauwkeurig gestuurd en gemonitord, gericht op behoefte van de klant.

Publieke gezondheid asielzoekers en statushouders GGDrU voert in opdracht van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) taken uit om de publieke gezondheid van asielzoekers op asielzoekerscentra (AZC's) te beschermen en te bevorderen. Deze taken hebben betrekking op uitvoering van Jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbevordering, TBC, hygiëne inspectie en advies en infectieziektebestrijding. De overeenkomst met het COA en de GGD-en loopt op 1-1-2023 af, specifiek voor JGZ/PGA loopt de overeenkomst tot en met 30 september 2022. Beide overeenkomsten hebben een optie om met twee keer twee jaar verlengd te worden. Het COA neemt in 2022 een besluit over een mogelijke verlenging van deze overeenkomsten en van deze taken vanaf 1-1-2023. Voor GGDrU geeft dit onzekerheid omdat er medewerkers zijn aangenomen die deze taken uitvoeren. We dringen bij het COA aan op tijdige besluitvorming over het verlengen of opnieuw aanbesteden van de lopende contracten. GGDrU voert deze werkzaamheden ook uit voor statushouders, in opdracht van gemeenten. GGDrU zal in 2022 met gemeenten afstemmen over de invulling van het werk in 2023.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

10

Publieke gezondheid bij rampen en crisis GGDrU wil en moet voldoen aan zijn wettelijke crisistaak. Dat betekent een adequate crisisorganisatie, die paraat is en voldoende heeft geoefend. Zodat wanneer het erom spant GGDrU kan bijdragen aan rust, veiligheid en gezondheid in onze regio. Als GGDrU willen we, in een continue veranderende maatschappij en met oog voor de praktijk, toegerust zijn en blijven om risico’s en crisis met elkaar te beheersen en (zo mogelijk) te voorkomen.

In 2023: • Voeren we het opleidings-, trainings- en oefenprogramma Jaarplan OTO 2023 uit. • Sluiten we aan bij nieuwe planvorming in de regio (van Veiligheidsregio Utrecht en Traumazorgnetwerk Midden-Nederland). • Passen we ons Integraal Crisisplan aan, passend bij de nieuwe plannen in de regio en ervaring van afgelopen jaren. • Vergroten we de zichtbaarheid van de crisisorganisatie en vergroten we intern en extern de crisistaak van GGDrU. • Zetten we in op doorontwikkeling van competenties van sleutelfunctionarissen.

Wat gaat het kosten? Een veiligere leefomgeving

Raming 2022-0

Raming 2023-0

(x € 1.000)

Baten

Lasten

Saldo

Infectieziektebestrijding

-

1.796

-1.796

Tuberculosebestrijding

-

1.417

Medische milieukunde

2.500

Reisadvies

Baten

Lasten

Saldo

-

1.762

-1.727

-1.417

-

1.411

-1.411

638

-638

-

644

-644

1.949

551

1.875

1.507

368

Technische hygiënezorg

-

69

-69

-

69

-69

Forensische zorg

-

460

-460

-

495

-495

SOA-bestrijding

-

1.770

-1.770

-

1.811

-1.811

Publieke gezondheid bij rampen en crises

-

233

-233

-

231

-231

Publieke gezondheid asielzoekers

-

318

-318

-

280

-280

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

2.500

8.649

-6.149

1.875

8.210

-6.335

Mutaties reserves Geraamd resultaat

22 2.522

8.649

22 -6.127

22 1.897

8.210

22 -6.313

De verschillen tussen de raming 2022 en 2023 voor alle categorieën binnen ambitie ‘Een veilige leefomgeving’ worden verklaard door de loon- en prijsindexering. Ten tijde van opstellen van begroting 2023-0 is geen cao beschikbaar voor het jaar 2023 en is, als gevolg daarvan, conform de afspraken uit de kaderbrief gerekend met de loonvoet sector overheid. De vaststelling van de cao voor 2022 is meegenomen in de begroting 2023-0. Daarnaast zijn de effecten van de mutaties in de werkgeverspremies verwerkt in de begroting 2023-0. Voor de prijsindex is conform de afspraken uit de kaderbrief gerekend met de index uit de meest recente circulaire, in dit geval de septembercirculaire 2021. Specifiek voor categorie Reisadvies geldt dat naast de indexatie er kritisch is gekeken naar de verwachte opbrengsten en op basis hiervan is een realistische inschatting gemaakt van de verwachte omzet. De formatieve begroting is hierop ook aangepast, zodat er voldoende capaciteit begroot is om de omzet te realiseren. Bij de categorie infectieziektenbestrijding (IZB) dalen de lasten meer dan de indexatie; dit heeft met de aflopende regeling te maken van de artsen in opleiding oude stijl. De categorieën forensiche zorg en soabestrijding stijgen de lasten meer dan de indexatie, dit is in lijn met de extra verwachte baten. (ontwerp)Begroting GGDrU 2023

11

Bij categorie publieke gezondheid asielzoekers dalen de lasten in verband met de afloop van de bijdrage aan het project Vrouwelijke Genitale Verminking (VGV).

2.2 Ondersteuning Sociaal kwetsbaren

Onze ambitie is dat iedereen in regio Utrecht kan meedoen, ook de kwetsbaarste inwoners. Wij richten onze gezondheidsinterventies daarom juist ook op deze mensen, die door vaak gestapelde problematiek (verwardheid, psychische problemen, armoede, verslaving) niet in staat zijn om in het eigen bestaan te voorzien en/of minder in staat zijn tot zelfregulering. Met onze interventies willen wij een veilige omgeving voor iedereen creëren.

Wat gaan we daarvoor doen? Onze professionals van Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) richten zich specifiek op sociaal kwetsbare inwoners. Inwoners die niet in staat zijn om in het eigen bestaan te voorzien zijn niet of minder in staat tot zelfregulering. De problemen met de meest kwetsbare inwoners zijn complex. We werken daarom nauw samen met gemeentelijke wijkteams. En met partners op het gebied van zorg, veiligheid, wonen, werk, inkomen, en geestelijke en verslavingszorg. Om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan doen: • Verzorgen we het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB): probleemverheldering, advies en (als het nodig is) begeleiding naar lokale zorg, zoals wijkteams. • Geven we uitvoering aan de taken WvGGZ. Deze wet geldt voor mensen bij wie een psychische stoornis leidt tot gedrag dat ernstig nadeel/gevaar oplevert voor henzelf of voor anderen. GGDrU regelt via het MAB de Meldfunctie en/of het Verkennend Onderzoek, daar waar verplichte zorg (mogelijk) nodig is. • Adviseren we over en voeren we regie in trajecten rond Woon Hygiënische Problematiek (WHP). • Coördineren we trajecten Voorkomen Huisuitzettingen (ViA) in de gemeenten Amersfoort, Soest en Baarn. We helpen inwoners die hun huis uit dreigen te worden gezet. In 2023 werken we weer nauw samen met wijkteams en ketenpartners.

In 2023: • Zorgen we voor een goede uitvoering van de wet WAMS (Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein) die dan in werking treedt. Het wetsvoorstel moet regelen dat gemeenten in specifieke situaties de ruimte krijgen om te verkennen of mensen kampen met gestapelde problemen, en welke partijen nodig zijn om de problemen op te lossen. Doel: snellere en meer gecoördineerde ‘integrale’ hulp voor kwetsbare mensen.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

12

Wat gaat het kosten? Minder kwetsbaren

Raming 2022-0

(x € 1.000)

Raming 2023-0

Baten

Lasten

Saldo

-

729

-729

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-

729

Mutaties reserves Geraamd resultaat

-

729

Openbare geestelijke gezondheid

Baten

Lasten

Saldo

-

957

-957

-729

-

957

-957

-729

-

957

-957

Ten opzichte van begroting 2022-0 is in 2023-0 een verwachte stijging van de lasten te zien. Één deel daarvan wordt verklaard door het effect van de loon- en de prijsindex die conform de afspraken uit de kaderbrief zijn doorgevoerd. Het andere deel komt voort uit de verwachte lasten voor het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB), die naar boven zijn bijgesteld in lijn met de verwachte hogere baten. We zien sinds 2019 een jaarlijkse stijging van het aantal meldingen bij het MAB, en daarmee van de kosten. Met name in 2021 nam het aantal meldingen sterk toe. Belangrijkste oorzaak is dat het aantal meldingen via de politie is toegenomen. De reden hiervoor is dat de politie er beleid van heeft gemaakt om een ‘niet acuut-melding’ bij het MAB te doen als agenten te maken hebben met mensen met verward gedrag.

2.3 Gezondere wijken en scholen

Onze ambitie is het gezond en vitaal ouder worden van inwoners. We bevorderen een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving van de inwoners van de regio Utrecht, waardoor kinderen in goede gezondheid opgroeien en inwoners gezond en vitaal ouder kunnen worden. We streven naar een lokale aanpak waarbij met inwoners in de buurt samen gewerkt wordt aan (positieve) gezondheid en gezonde leefomgeving. Dit betekent dat: • extra aandacht is voor groepen in kwetsbare situaties, zoals statushouders en mensen met schulden. • inwoners kunnen wonen in een gezonde leefomgeving. • partners op het vlak van preventie en zorg én maatschappelijk betrokken (private) partners actief samenwerken.

Wat gaan we daarvoor doen? Langer en gezond zelfstandig kunnen leven begint al bij de geboorte en hangt samen met een gezonde levensstijl. Hoe langer er sprake is van ongezond gedrag, des te moeilijker het is om dit te veranderen. Gezond ouder worden is dus van álle leeftijden. Het wordt als maatschappelijk thema steeds belangrijker, omdat het aantal ouderen in de totale bevolking de komende jaren verder toeneemt en mensen steeds ouder worden. Mensen blijven, veel meer dan vroeger, over het algemeen langer gezond, vitaal en actief, en ze willen nog van alles. Wanneer hun gezondheid afneemt, blijven ouderen onder andere door de Wet langdurige zorg (Wlz) en het verdwijnen van verzorgingstehuizen, steeds langer zelfstandig thuis wonen. Ook dan willen zij regie over hun eigen leven blijven houden. Tegelijkertijd worden zij door hun gevorderde leeftijd relatief meer geconfronteerd met ziektes, verlies, eenzaamheid en fysieke beperkingen.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

13

GGDrU adviseert over wat gedaan kan worden om ouderen te ondersteunen, zodat zij langer gezond zelfstandig kunnen zijn. Preventieve ouderenzorg, gericht op gezonde leefstijl van alle inwoners in de regio en waar nodig het vergroten van veerkracht, helpt mensen zo gezond mogelijk oud te worden. Een slim ingerichte omgeving, die bewegen stimuleert en waar ouderen veilig kunnen wonen met toegankelijke en passende voorzieningen draagt daar ook aan bij. GGDrU werkt hierin samen met gemeenten en partners in de gemeente, zoals welzijnsorganisaties, buurtsportcoaches en scholen. Gezonde schoolaanpak GGDrU ondersteunt scholen bij de Gezonde Schoolaanpak. De Gezonde School adviseurs doen dit door in gesprek te gaan met scholen over de mogelijke thema’s en te adviseren over het beleid, aanpak en communicatie met ouders en leerlingen over de Gezonde School. Scholen kunnen kiezen uit verschillende thema's: mentale gezondheid en weerbaarheid, gezonde voeding en duurzaamheid, bewegen en sport, roken en alcohol, relaties en seksualiteit; Landelijke subsidies in 2023 Het ziet er naar uit dat de landelijke subsidies ten behoeve van Gezonde School ook in 2023 wordt doorgezet. Ook hebben vrijwel alle gemeenten in onze regio een lokaal sport- en/of preventieakkoord, en kunnen op basis daarvan subsidie aanvragen voor het stimuleren van een gezonde levensstijl.

GGDrU kan ondersteunen bij programma’s voor: • Gezond gewicht van kinderen en volwassenen en senioren • Alcoholmatiging via een integrale aanpak in gemeenten • Rookvrije generatie om te komen tot een rookvrije omgeving • Langer gezond zelfstandig met thema’s als eenzaamheid, zelfredzaamheid, valpreventie en dementie. Het is nog onduidelijk of de subsidies die Amersfoort, Vijfheerenlanden, Zeist en Veenendaal krijgen voor Gezond in de Stad (Gids) beschikbaar blijven in 2023. Uit deze middelen worden een aantal grote gemeentelijke projecten, zoals Gezonde Wijk en B-slim gefinancierd. Het programma Jong Leren Eten, dat wordt gesubsidieerd door de Rijksdienst voor ondernemers, wordt gecontinueerd in 2023. In 2023 werken we specifiek aan: Het adviseren en begeleiden van scholen als maatwerk, vanuit de NPO gelden (Nationaal Programma Onderwijs). GGDrU ondersteunt in de vorm van de Gezonde Schoolaanpak, maar ook bij ouderavonden, een webinar of training van mentoren. Het adviseren van gemeenten over het vergroten van kansengelijkheid.

Wat gaat het kosten? Gezondere wijken en scholen

Raming 2022-0

Raming 2023-0

(x € 1.000)

Baten

Lasten

Saldo

Gezondheidsbevordering

-

589

-589

Gezondheidsadvies- en beleid

-

775

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-

Mutaties reserves Geraamd resultaat

-

Baten

Lasten

Saldo

-

358

-358

-775

-

642

-642

1.364

-1.364

-

1.000

-1.000

1.364

-1.364

-

1.000

-1.000

Voor beide categorieën behorend bij ambitie Gezondere wijken en scholen geldt dat de begrote kosten in 2023-0 lager zijn dan 2022-0. Deze verlaging bij beide categorieën wordt veroorzaakt door pro-forma opzegging van maatwerk en de afloop van het project Nu niet zwanger (NNZ) in 2022. De pro-forma opzegging van het maatwerk staat in relatie tot de onduidelijkheid van beschikbaarheid van de Gids-gelden. Voor NNZ gaat we in 2022 een (ontwerp)Begroting GGDrU 2023

14

regionaal implementatieplan opstellen, om NNZ vanaf 2023 binnen de héle regio beschikbaar te maken als basisvoorziening. Mocht in beide gevallen in het loop van het jaar meer duidelijkheid in komen, worden de financiële effecten hiervan meegenomen worden via een begrotingswijziging.

2.4 Een goede start voor ieder kind

Onze ambitie is dat elk kind gezond en veilig opgroeit. Jeugdgezondheidszorg (JGZ) van GGDrU is de preventieve basisvoorziening voor ieder kind en gezin in regio Utrecht. We kijken naar wat kinderen nodig hebben om gezond op te groeien, zelfredzaam te zijn en deel te nemen aan de maatschappij, en naar wat ouders nodig hebben om hun kind gezond en veilig op te voeden. Door vroegsignalering, preventieve interventies, normalisering en het bieden van lichte opvoedondersteuning, is JGZ een stevig fundament bij het opgroeien van kinderen tot gezonde volwassenen. Dat levert gezondheidswinst op, ook voor toekomstige generaties. Oftewel: zorg redt levens, preventie redt generaties.

Wat gaan we daarvoor doen? JGZ ondersteunt (aanstaande) ouders en kinderen/jongeren met de vragen die zij hebben over opgroeien, opvoeden en gezondheid in brede zin. We onderzoeken vrijwel alle kinderen op (aangeboren) lichamelijke afwijkingen, begeleiden hen bij hun sociaal emotionele ontwikkeling en vaccineren tegen ziektes. De rode draad is het monitoren van de ontwikkeling en signaleren, adviseren, begeleiden en zo nodig doorverwijzen naar passende ondersteuning of zorg. De dienstverlening begint al vóórdat de aanstaande moeder zwanger is en gaat door tot het kind 18 jaar is. JGZ heeft naast deze individuele ondersteuning een unieke waarde bij de monitoring van de gezondheid van de jeugd, en daaruit voortvloeiend bij beleidsontwikkeling. JGZ-teams staan in verbinding met elkaar en werken nauw samen met andere teams binnen GGDrU, zoals Gezondheidsbevordering voor preventief groepsaanbod in wijken en op scholen. We vergroten onze impact door extern samen te werken met gemeenten en organisaties in het medische en sociale jeugddomein, met onderwijs en met informele netwerken. Ondersteuning voor ieder gezin Het aanbod van de jeugdgezondheidszorg is vastgelegd in het basispakket, met daarin onder andere screeningsprogramma’s gericht op fysieke afwijkingen, voorlichting en advisering (bv.

over voeding, hygiëne en mentale gezondheid) en instructie en begeleiding rond zaken zoals zindelijkheid en mediagebruik. Dit alles is gericht op het versterken van de jeugd, en ontzorgen en normaliseren.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

15

Een onderdeel van de basisdienstverlening is uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma voor jeugd en zwangere vrouwen. Het Rijksvaccinatieprogramma is steeds in ontwikkeling, met in 2023: - de verwachting dat de vaccinatie tegen het Rotavirus wordt opgenomen. Het Rotavirus is een ziekteverwekker die diarree en overgeven veroorzaakt, waardoor met name jonge kinderen in het ziekenhuis belanden. Deze verandering zal in eerste instantie gefinancierd worden vanuit het RIVM en later vanuit het Gemeentefonds. GGDrU zal de kosten hiervan zodra de financiering via het Gemeentefonds loopt opnemen in de kindbijdrage. - de inhaalcampagne voor de HPV-vaccinatie, voor zowel jongens als meisjes, om hen te beschermen tegen verschillende vormen van kanker die worden veroorzaakt door het HPV-virus. Dit wordt gefinancierd vanuit het RIVM. - het continueren van de aandacht voor de vaccinatiegraad, zodat deze minstens gelijk blijft of verder stijgt. De kwaliteit van de basisdienstverlening wordt doorlopend verbeterd, door deze aan te passen aan de wensen van (aanstaande) ouders, kinderen en jongeren, en hen daarin regie te geven. Voorbeelden zijn: ouders maken zelf afspraken en ouders bepalen in overleg met de JGZprofessional de vorm en de frequentie van het contact. Verder ontwikkelen we ook steeds kennis en vaardigheden naar aanleiding van landelijke ontwikkelingen in bv.

gesprekstechnieken, opvoedmethodieken en inhoudelijke richtlijnen. Stimuleren gezondheid in kwetsbare situaties Diverse maatschappelijke ontwikkelingen staan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien van de jeugd in de weg. Het gaat om bijvoorbeeld prestatiedruk, stress, overgewicht, armoede, kindermishandeling en schoolverzuim. Kinderen in dergelijke kwetsbare situaties hebben meer preventieve ondersteuning nodig, om achterstanden en schade te voorkomen en hen zo gelijke kansen te bieden. De coronacrisis heeft de grote verschillen in kansen en gezondheid onder kinderen nog eens expliciet gemaakt. Zo zijn de problemen rond mentale gezondheid bij jongeren in zwaarte toegenomen in coronatijd: JGZ ziet meer depressies, angsstoornissen en suïcidegedachten. Ook constateert JGZ dat overgewicht en obesitas steeds meer voorkomen, met name in coronatijd en bij kinderen uit gezinnen met een lage sociaal-economische positie. JGZ heeft aandacht voor kinderen en gezinnen in kwetsbare omstandigheden door juist hún gezondheid te bevorderen. Voorbeelden hiervan zijn: - armoede, schulden en (geld)stress signaleren, bespreekbaar maken en toeleiden naar hulp in de gemeente. We beogen tevens dat onze dienstverlening niet leidt tot extra stress bij ouders, kinderen en jongeren (stress-sensitieve dienstverlening) en werken hierin samen met ervaringsdeskundigen.

- de krachten bundelen bij het signaleren en stoppen van geweld in gezinnen, door de bewustwording en kennis van de problematiek te vergroten bij inwoners, vrijwilligers en professionals. - kinderen met overgewicht en obesitas verwijzen naar passende interventies, bijvoorbeeld meedoen aan activiteiten in de buurt of professionele begeleiding. - het mentaal welbevinden van jongeren versterken door individuele ondersteuning, en op groepsniveau via de lesmethode ‘Je brein de baas?!’. Hierbij is ook aandacht voor jongvolwassenen tussen de 18 en 25 jaar, door voor hen in te zetten op aansprekende, betrouwbare en goed toegankelijke informatie (uitleg, ervaringsverhalen en verwijzingen naar hulp). - actief zijn in het voorkomen van schooluitval, door vroeg te signaleren (M@ZL-interventie), en door maatwerk te leveren voor kinderen en jongeren met een speciale onderwijs- en (ontwerp)Begroting GGDrU 2023

16

zorgbehoefte (sociaal medische advisering vrijstelling leerplicht). Dit vraagt een integrale werkwijze en dus continu afstemmen met de jongeren en hun ouders, en gemeenten, leerplicht, onderwijs en jeugdhulp. Verder gaat specifieke aandacht uit naar het stimuleren van gezondheid aan het begin van een kinderleven: Kansrijke Start. Een baby die tijdens die eerste 1000 dagen blootstaat aan risicofactoren, merkt de negatieve gevolgen voor gezondheid en ontwikkeling op jonge en latere leeftijd. Investeren in gezinnen in kwetsbare omstandigheden in deze levensfase betekent het doorbreken van de intergenerationele overdacht van ongezondheid. GGDrU werkt aan een Kansrijke Start door (naast de basisdienstverlening): - aanvullende diensten (maatwerk ingekocht door gemeenten) te bieden aan ouders, bijvoorbeeld de interventies VoorZorg en Stevig Ouderschap, om zo gezondheid en ontwikkelkansen van moeder en kind te verbeteren, en ernstige opvoedingsproblemen (zoals kindermishandeling) te voorkomen. - lokaal én domein overstijgend samen te werken met gemeenten en ketenpartners in de geboortezorg in 18 lokale coalities Kansrijke Start. - het bewezen effectieve programma Nu Niet Zwanger (NNZ) regionaal beschikbaar te maken. Door NNZ wordt regie over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie gestimuleerd bij inwoners in een kwetbare situatie en daardoor veel onnodig leed voorkomen.

De resultaten in Utrecht en Amersfoort en de maatschappelijke kosten baten analyse laten zien, dat de investering zich binnen een jaar of korter terugverdient en binnen meerdere domeinen (volksgezondheid, jeugd, werk en inkomen) is terug te vinden. De problematiek waar NNZ op acteert, doet zich in elke gemeente voor en uitvoerders van het programma werken vaak gemeente-overstijgend. GGDrU stelt daarom in 2022 een regionaal implementatieplan voor, om NNZ vanaf 2023 binnen de héle regio beschikbaar te maken als basisvoorziening, met co-financiering door het Rijk. Het kabinet heeft Kansrijke Start een plek gegeven in het coalitieakkoord 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst' 2021-2025, wat een basis vormt voor de uitvoering van Kansrijke Start in 2023 en de volgende jaren. In 2023 werken we aan: Het verzorgen van het basispakket van jeugdgezondheidszorg in alle gemeenten in regio Utrecht. Het aanbieden van de vaccinaties voor het rotavirus en HPV. Het op peil houden of verhogen van de vaccinatiegraad. Het ondersteunen van gemeenten bij Kansrijke Start. Het signaleren en ondersteunen van gezinnen in kwetsbare omstandigheden, en hen indien nodig verwijzen naar gemeente en andere ketenpartners.

Wat gaat het kosten? Een goede start voor ieder kind (x € 1.000)

Jeugdgezondheid Geraamde totaal saldo van baten en lasten Mutaties reserves Geraamd resultaat

Raming 2022-0 Baten

Lasten

Saldo

-

23.511

-23.511

-

23.511

281 281

23.511

Raming 2023-0 Baten

Lasten

Saldo

-

23.808

-23.808

-23.511

-

23.808

-23.808

281 -23.230

-

23.808

-23.808

Ambitie ‘Een goede start voor ieder kind’ laat ten op zichte van de begroting 2022-0 geen onttrekking zien vanuit de bestemmingsreserve. Dit komt met name voort uit de bijstelling van de meest recente actualisatie van het Ombuigingenplan. De lasten van Jeugdgezondheidzorg in de begroting 2023-0 geven een stijging weer ten opzichte van 2022. Het doorvoeren van de loonindexatie en de prijsindexatie geeft een (ontwerp)Begroting GGDrU 2023

17

stijgend effect in de kosten. Dit wordt echter deels teniet gedaan door het effect van licht lagere kindaantallen waarmee in begroting 2023-0 wordt gerekend ten opzichte van de kindaantallen uit 2022-0. De belangrijkste reden van de stijging komt voort uit de extra uitkering in het gemeentefonds voor prenataal huisbezoek en de HPV-vaccinaties. Deze is verwerkt in de kindbijdrage ter dekking van met deze taken gemoeide kosten, zodat GGDrU deze taken adequaat kan uitvoeren.

2.5 Voorkomen van gezondheidsproblemen en -risico’s Onze ambitie is dat gemeenten in regio Utrecht weten wat de gezondheidssituatie van hun inwoners is. Daarnaast willen we dat onze inwoners in een omgeving leven, waarin gezondheidsrisico’s beperkt zijn. En dat zij zonder zorgen kwalitatief goede en hygiënische voorzieningen kunnen gebruiken. Dit geldt voor kinderopvang en WMO-voorzieningen, en ook voor tatoeagestudio’s, seks- en relaxinrichtingen en evenementen.

Wat gaan we daarvoor doen? Gezondheidssituatie inwoners regio Utrecht in beeld GGDrU verzamelt periodiek gegevens over de gezondheidssituatie van de bevolking in regio Utrecht. Doordat de onderzoeken periodiek (regulier om de vier jaar) worden uitgevoerd is het mogelijk om trends in de tijd te detecteren en de gezondheid van de bevolking te monitoren. Doordat voor bepaalde monitors landelijke harmonisatie plaatsvindt, is landelijke spiegelinformatie voorhanden. GGDrU heeft een monitor Jeugd 0-12 jaar; een monitor Jeugd 12-18 jaar; een monitor jongvolwassenen; een monitor volwassenen en senioren en een monitor kwetsbare groepen. Naast deze panels onderzoekt GGDrU de mogelijkheden om de methodiek van kennisvergaren te innoveren. Voorbeelden hiervan zijn het gebruik van het burgerpanel en het jongerenpanel. Bij de uitvraag van de volwassenenmonitor zal bij de komende monitor een pilot worden gedaan om werving via social media te onderzoeken op bruikbaarheid. Gevolgen coronacrisis Door de coronacrisis is het van belang de gevolgen van de crisis en de bijbehorende maatregelen voor de bevolking in kaart te brengen om voor bepaalde doelgroepen passend beleid te ontwikkelen. Het ministerie van VWS heeft om extra metingen gevraagd voor de monitors: jeugd 12-18 jaar, jong volwassenen, volwassenen/senioren en kwetsbare groepen. Deze metingen worden tussen 2021 en 2025 uitgevoerd.

De kosten voor de uitvoering van deze extra metingen komen voor rekening van VWS. Gezondheidspanel Het Gezondheidspanel is bedoeld om inzicht te krijgen in de meningen, ervaringen en behoeften van inwoners over diverse aan gezondheid gerelateerde onderwerpen. Met die informatie kunnen de GGD, gemeenten en andere professionals gericht activiteiten organiseren om de gezondheid van de inwoners in regio Utrecht te verbeteren. Met dit panel kunnen we snel en eenvoudig (verdiepend) inzicht krijgen op actuele gezondheidsthema’s, bijvoorbeeld naar aanleiding van de gezondheidsmonitor volwassenen en senioren of signalen uit de praktijk. Er nemen ruim 10.000 inwoners van de regio Utrecht deel aan het panel.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

18

Jongerenpanel (16 t/m 25 jaar) Na aanleiding van het gezondheidsonderzoek onder jongvolwassenen is er een jongerenpanel (16 t/m 25 jaar) opgestart. Met dit panel kunnen we snel en eenvoudig (verdiepend) inzicht krijgen op actuele gezondheidsthema’s. De onderwerpen voor de panelonderzoeken worden opgehaald bij o.a. gemeenten, ketenpartners, collega’s in het veld en jongvolwassenen zelf. Dezelfde partijen worden ook betrokken bij het interpreteren van de uitkomsten en het formuleren van de conclusies. Op deze manier zorgen we ervoor dat de uitkomsten van de onderzoeken aansluiten op de behoefte van de betrokken partijen en deze goed gebruikt kunnen worden. Kennisontwikkeling en innovatie De maatschappij verandert en GGDrU verandert mee. GGDrU is een kennisgestuurde organisatie. Door deze veranderingen is nieuwe kennis en aanpak nodig. Samenwerking binnen onderzoek waarbij theoretische kennis gecombineerd wordt met praktijkkennis en ervaringskennis is van belang om de kwaliteit van de dienstverlening te kunnen blijven verbeteren. GGDrU werkt vanuit een bestuursagenda. Van belang is om de kennisontwikkeling en innovatie aan te laten sluiten op de activiteiten van de bestuursagenda. Daarnaast beogen we onderzoek te doen naar aanleiding van praktijkvragen om uiteindelijk de opgedane kennis te delen met relevante partijen.

Deze onderzoeken doen we niet alleen maar in samenwerking met diverse kennisnetwerken in de regio: Regionale Kenniswerkplaats Jeugd en Gezin Centraal (www.jeugdengezincentraal.nl), KUS (kennisplatform Utrecht Sociaal (husite.nl), AMPHI (Home · Academische Werkplaats AMPHI), academische werkplaats gezonde leefomgeving (Academische Werkplaats Gezonde Leefomgeving - Academische Werkplaats Gezonde Leefomgeving (awgezondeleefomgeving.nl)). We halen binnen de kennisnetwerken niet alleen vraagstukken op uit de praktijk, we voeren samen onderzoek uit en leren met en voor deze uitvoeringspraktijk. In 2023: Voeren we de reguliere monitor jeugd 12-18 uit. Alle scholen in de regio zullen benaderd worden om deel te nemen (leerlingen van klas 2 en 4). Houden we 4 panelonderzoeken bij het Gezondheidspanel. De onderwerpen worden bepaald door de actualiteit en in afstemming met gemeenten. Houden we minimaal 2 onderzoeken bij het jongerenpanel.

Wmo toezicht GGDrU voert toezicht uit voor gemeenten bij aanbieders van WMO hulp. Gemeenten kopen gezamenlijk in subregio’s WMO hulp in. De subregio’s stellen jaarplannen op, waarin zij vastleggen bij welke aanbieders GGDrU toezicht uitvoert. Naast deze lokale onderzoeken worden er ook themagerichte, regio-overstijgende onderzoeken uitgevoerd in samenspraak met gemeenten. Daarnaast doen we specifieke onderzoeken naar aanleiding van signalen (die niet zijn opgenomen in het jaarplan) en calamiteiten. Signalen kunnen bijvoorbeeld meldingen van cliënten of familie van cliënten zijn over een aanbieder waarvan zij zorg hebben gekregen. Toezicht kinderopvang Een kinderopvangorganisatie is verantwoordelijk voor het leveren van kwalitatief goede kinderopvang. In opdracht van de gemeenten voert GGDrU het toezicht daarop uit. De toezichthouder komt langs en bespreekt met het bestuur, medewerkers en ouders de kwaliteit van de dagelijkse praktijk en eventuele aandachtspunten uit het vorige toezichtsbezoek. Dit mondt uit in een rapport. Deze rapporten zijn openbaar en worden gepubliceerd. Gemeenten en toezichthouders krijgen vanaf 1 januari 2022 de mogelijkheid om kinderopvanglocaties flexibel te inspecteren, op basis van een wijziging van de Beleidsregel Werkwijze Toezichthouder kinderopvang.

Daardoor hoeven zij minder verplichte inspectiepunten te doorlopen en is er meer ruimte voor uitgebreider of diepgaander onderzoek. (ontwerp)Begroting GGDrU 2023

19

Dit helpt tegen de voorspelbaarheid van het toezicht (waardoor het toezicht scherper wordt) en biedt meer ruimte tot (risicogericht) maatwerk. De nieuwe werkwijze wordt in 2022 en 2023 gemonitord. De ervaringen van de verschillende betrokkenen (waaronder GGD-en, gemeenten, houders van kinderopvang en ouders) worden daarin meegenomen. In 2023 wordt de werkwijze waar nodig aangepast. Daarna wordt de nieuwe werkwijze vanaf 2024 definitief ingericht. In 2023: Voeren van het WMO-Toezicht uit: regulier, signaalgestuurd en calamiteiten Voeren van Toezicht kinderopvang uit. Monitoren en indien nodig aanpassen van de werkwijze rond flexibel toezicht. Inspecteren van 50% van de gastouders. Met ingang van 2023 is het wettelijk verplicht om 50% van de gastouders jaarlijks te inspecteren. Verzorgen we de technische hygiënezorg bij evenementen in gemeenten.

Wat gaat het kosten? Voorkomen van gezondheidsproblemen en -risico's (x € 1.000)

Raming 2022-0

Raming 2023-0

Baten

Lasten

Saldo

Epidemiologie

-

630

-630

Toezicht kinderopvang

-

1.508

Tattoo en piercing

-

Seks en relax Wmo

Baten

Lasten

Saldo

-

663

-663

-1.508

-

1.543

-1.543

39

-39

-

40

-40

-

2

-2

-

2

-2

-

266

-266

-

234

-234

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-

2.446

-2.446

-

2.482

-2.482

Mutaties reserves Geraamd resultaat

-

38 2.483

-38 -2.483

-

40 2.522

-40 -2.522

Bij de ambitie Voorkomen van gezondheidsproblemen en -risico’s zijn geen grote mutaties tussen de begroting 2023-0 en 2022-0. De mutaties die er zijn worden verklaard door de effecten van de loonindexatie en prijsindexatie, die conform de afspraken uit de Kaderbrief 2023 zijn doorgevoerd. Bij de categorie Epidemiologie zijn er subsidiegelden beschikbaar voor het project voor de Monitor regiodeal vitale wijken. Dit loopt tot en met 2024. Hierdoor zijn de kosten evenredig verhoogd.

2.6 De organisatie op orde Onze ambitie een organisatie te zijn die, in een voortdurend veranderende omgeving, in staat is zich permanent te verbeteren, te vernieuwen en te ontwikkelen. Met een stevige basis halen we meer uit ons werk en onze mensen. Het helpt ook om onze kernwaarden beter uit de verf te laten komen.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

20

Wat gaan we daarvoor doen? Leiderschap Het Leiderschapsprogramma richt zich op passend leiderschap in een organisatie die continue in beweging is en gericht op het werken met zelforganiserende teams en managers die veelal aan meerdere teams leidinggeven. Ook wordt ingezet op duaal leiderschap met de artsen Maatschappij en Gezondheid. Hiervoor krijgen zij een eigen leiderschapsprogramma aangeboden. Organisatieontwikkeling In het kader van Organisatieontwikkeling zal de focus liggen op het borgen en bestendigen van het werken met zelforganiserende teams. We gaan een taakherschikking van artsen en verpleegkundigen uitwerken. GGDrU is vanaf februari 2020 tot en met 2022 intensief betrokken bij de bestrijding van het COVID-19 virus. In 2022 zullen onderdelen van het coronabedrijf worden ingevlochten in de reguliere organisatie. Het komende jaar zal duidelijker worden hoe het virus zich ontwikkelt, en hoe de bestrijding daarvan vorm krijgt. Dat geldt ook voor de financiering door het rijk; vooralsnog is alleen duidelijk hoe de financiering in 2022 is geregeld. GGDrU zal hiermee bij de inrichting van de organisatie zo veel mogelijk rekening houden. Opleiding GGDrU is een lerende organisatie en stimuleert een leven lang leren en ontwikkelen. Binnen GGDrU zijn de medewerkers het belangrijkste kapitaal. We zorgen voor een goed opleidingsprogramma.

De medewerker draagt hierbij eigen verantwoordelijkheid voor zijn/haar professionele ontwikkeling en persoonlijke groei. Het opleidingsprogramma is gebaseerd op de Bestuursagenda, externe ontwikkelingen, doelstellingen en jaarplannen van de teams. Politiek bestuurlijke sensitiviteit Een van de jaarlijks terugkerende opleidingen is de opleiding politiek bestuurlijke sensitiviteit. Medewerkers die op tactisch/strategisch niveau contact hebben met gemeenten en partners van GGDrU krijgen een leerpakket aangeboden met verdieping ten aanzien van hun kennis, kunde en ervaring met politiek-bestuurlijke sensitiviteit. Kwaliteit We doen onderzoek naar de klanttevredenheid op verschillende locaties van GGDrU. Door deze opgehaalde klantervaringen kunnen we nog beter aansluiten bij de wensen van onze klanten. Het team kwaliteit voert daarnaast verschillende kwaliteitsinterviews uit op bepaalde onderwerpen: dit is waarderend onderzoek gericht op verbetering van de dienstverlening. Hiermee kijken we naar wat goed gaat en wat ervoor zorgt dat het goed gaat. Ook kijken we naar wat beter kan en wat we ervan kunnen leren. De directie is veelal de opdrachtgever van de kwaliteitsinterviews en bepaalt de onderwerpen. Het team kwaliteit ondersteunt de zelforganiserende teams en het management en directie op het gebied van kwaliteit.

Elk zelforganiserend team heeft één of meerdere medewerkers met de teamrol kwaliteit. Deze medewerkers worden ondersteund in het zelf leren, ontwikkelen en reflecteren met behulp van verschillende methodes en instrumenten. Teams worden daarnaast begeleid bij onder andere evaluaties uitvoeren, verbetersessies, inzicht geven in kansen en risico’s door middel van het houden van sessies en processen optimaliseren waar nodig. Met onze inzet voldoen we aan de eisen die voor kwaliteitszorg wettelijk zijn gesteld. In 2023: Borgen we het werken met zelforganiserende teams. Zorgen we voor invlechting van het coronabedrijf in de reguliere organisatie. Doen we 6 kwaliteitsonderzoeken en 3 kwaliteitsinterviews.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2023

21

2.7 Een eigentijdse dienstverlening

Onze ambitie is om een organisatie te zijn die meegaat met zijn tijd. Die midden in de samenleving staat en op een manier werkt waarbij inwoners zich prettig voelen. Die altijd de verbinding zoekt en gezamenlijk met gemeenten en anderen werkt aan een gezond en veilig leven in de regio.

Wat gaan we daarvoor doen? Bestuursagenda 2023 - 2027 Na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 start ook voor GGDrU een nieuwe bestuursperiode met nieuwe bestuursleden. 2023 is het eerste volledige jaar van het nieuwe bestuur. Begin 2023 stelt het bestuur de bestuursagenda 2023-2027 vast. In deze bestuursagenda staat de koers die het nieuwe bestuur de komende jaren wil gaan varen en hoe GGDrU hier invulling aan gaat geven, zodat zij een eigentijdse dienstverlening kan blijven bieden. Maatschappelijke ontwikkelingen gaan snel en vragen van gemeenten, en daarmee ook van GGDrU, voortdurende aanpassing. Goed samenspel en verbinding tussen de gemeenten als eigenaar en opdrachtgever van GGDrU is daarom belangrijk. Een heldere en eigentijdse governance is daarom van belang. Dat doet een beroep op de verantwoordelijkheid van alle betrokkenen om een gewetensvolle invulling te geven aan hun taken en verantwoordelijkheden bij de governance van GGDrU. Hierin flexibel samenwerken vraagt ook om een eigentijdse sturing van GGDrU, een organisatie die toekomstbestendig is en snel kan schakelen bij veranderingen waarbij gebruik gemaakt wordt van elkaars talenten en vakmanschap. Dit staat aan de basis van de verdere en continue doorontwikkeling van de organisatie.

Consequenties wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen December 2021 is het wetsvoorstel voor wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen aangenomen. De wetswijziging heeft als doel het versterken van de democratische legitimering van gemeenschappelijke regelingen. De wetswijziging heeft (financiële) consequenties voor GGDrU. De mogelijke keuzes en consequenties worden in 2022 door GGDrU in kaart gebracht en voorgelegd aan het bestuur. GGDrU werkt hierin samen met de andere grote gemeenschappelijke regelingen in regio Utrecht: VRU en RUD/ODRU. In de jaren daarna worden de wijzigingen doorgevoerd. Regionale samenwerking Om gezondheidsachterstanden te verminderen en echte gezondheidswinst te boeken, moeten we regionaal samenwerken. Samenwerking maakt ons slimmer, effectiever, goedkoper en crisisbestendiger. Randvoorwaarden voor een goede regionale samenwerking zijn dat we elkaar vertrouwen, dat de leiderschapsrol goed ingevuld is (denk aan bestuurlijk leiderschap) en dat iedereen de noodzaak en urgentie voelt om een goede bijdrage te leveren. Binnen diverse netwerken in regio Utrecht (o.a. Regionale Kenniswerkplaats Jeugd en Gezin Centraal, Regionaal Leernetwerk Jeugd) werken partners vanuit beleid, praktijk, opleidingen en onderzoek samen.