Document · PDF

M1. Rekenkamer Vallei & Veluwerand - Jaarverslag 2025

Raadscommissie 21 april 2026, gemeente RenswoudeBij agendapunt: Rekenkamer Vallei & Veluwerand - Jaarverslag 20255.876 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

Voorwoord Het jaar 2025 was voor de Rekenkamer Vallei en Veluwerand een jaar van continuïteit én verandering. Het was een jaar van continuïteit omdat we vanuit onze onafhankelijke rol opnieuw diepgaande onderzoeken hebben gedaan naar de doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van beleid binnen de negen aangesloten gemeenten. Onze inzet blijft gericht op het versterken van de kaderstellende en controlerende rol van de raden, met heldere analyses, conclusies en toepasbare aanbevelingen. Maar het was ook een jaar van verandering. Eerst namen we in het voorjaar afscheid van onze secretaris-onderzoeker Ingrid Spoor vanwege haar prepensioen. Wij bedanken haar erg voor haar waardevolle bijdrage aan de ontwikkeling van onze rekenkamer. Met de komst van Mette Meerdinkveldboom als nieuwe secretaris-onderzoeker is tijdig voorzien in haar opvolging. Vervolgens namen we aan het einde van 2025 afscheid van secretaris-onderzoeker Marjolein Barel, die na ruim vijf jaar een nieuwe uitdaging vond. Gelukkig hebben we eind 2025 gelijk een nieuwe secretaris-onderzoeker geworven: Merel Mulder. Dat brengt ons team weer op sterkte. In 2025 hebben we ook afscheid genomen van de gemeente Zeewolde, die per 1 januari 2026 uit de samenwerking treedt vanwege de intensieve ambtelijke samenwerking met de gemeenten Harderwijk en Ermelo.

In goed overleg is gewerkt aan een zorgvuldige afronding van lopende onderzoeken en financiële verplichtingen. Hoewel wij het vertrek jammer vinden, respecteren wij het besluit en kijken wij met waardering terug op een goede samenwerking. Een heuglijk feit waar de rekenkamer in 2025 bij stilstond, is dat de rekenkamer in 2025 haar twintigjarig jubileum vierde. Naast de diverse onderzoeken die de rekenkamer in 2025 heeft uitgevoerd, hebben we ook een ronde gemaakt langs de bestuurlijke driehoeken van burgemeesters, gemeentesecretarissen en griffiers van de aangesloten gemeenten. Dat heeft geleid tot waardevolle gesprekken over ontwikkelingen in het openbaar bestuur, gemeentelijke vraagstukken en de rol die de rekenkamer kan spelen de komende tijd. Raad, griffie, college én rekenkamer staan samen aan de lat voor het verder professionaliseren van het gemeentelijke bestuur. Wij danken de raden, colleges, griffies en ambtelijke organisaties voor de constructieve samenwerking in het afgelopen jaar en zien uit naar verdere verdieping van die samenwerking in 2026. Dr. Mark Pen Voorzitter Rekenkamer Vallei en Veluwerand

Samenstelling in 2025. Van links naar rechts: Mette Meerdinkveldboom, Herbert ter Beek, Mark Pen, Marjolein Barel, Jan Doorakkers, Jolanda Versteegh en Michael Neimeijer. (Foto: Bert van de Beerecamp).

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

1. Inleiding

wat heeft dat gekost?

wat hebben we gedaan?

bijlage

Samenstelling en aftreedrooster

De Rekenkamer Vallei en Veluwerand is net als alle andere rekenkamers in ons land onafhankelijk. Het doel van de rekenkamer is om het beleid van de gemeente te toetsen op doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid. De rekenkamer ondersteunt hiermee de gemeenteraad in zijn kaderstellende en controlerende rol. Met onze onderzoeksrapporten willen we bijdragen aan de effectiviteit en efficiëntie van de gemeenten en het lerend vermogen van de gemeentelijke organisatie. Via onder meer persberichten en de website geven we bekendheid aan ons bestaan, onze werkwijze en producten.

De rekenkamer bestaat uit vijf leden waarbij één lid de rol van voorzitter vervult. De leden zijn benoemd voor een periode van zes jaar, met de mogelijkheid tot eenmaal herbenoemen.

De rekenkamer werkte in 2025 voor negen gemeenten. Dat waren Barneveld, Bunnik, Bunschoten, Nijkerk, Leusden, Renswoude, Scherpenzeel, Woudenberg en Zeewolde. Deze gemeenten liggen in drie provincies, namelijk Gelderland, Utrecht en Flevoland. De samenwerking is vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst die de gemeenten met elkaar hebben afgesloten. Per 2026 heeft de gemeente Zeewolde zich aangesloten bij de rekenkamer van Ermelo-Harderwijk en is deze gemeente dus niet langer onderdeel van onze rekenkamer.

In onderstaande tabel staat het aftreedrooster zoals de rekenkamer dat heeft vastgesteld.

In 2023 trad de Wet versterking decentrale rekenkamers in werking. Vanwege deze wetswijziging is de benoemingstermijn van alle leden ingegaan op 1 oktober 2023. Dat zou betekenen dat als de benoemingstermijnen aflopen er een werving voor een geheel nieuwe rekenkamer gestart zou moeten worden. Om dit te voorkomen hebben de rekenkamerleden afgesproken dat ze voor het aftreden de oorspronkelijke benoemingstermijnen aanhouden.

Tabel 1 Aftreedrooster leden rekenkamer Naam

Benoeming

Einde eerste termijn Eén keer herbenoeming volgens oorspronkelijke mogelijk op benoeming

Uiterlijke datum aftreden

Mark Pen

1 september 2017

1 september 2023

n.v.t.

1 september 2029

Herbert ter Beek

8 maart 2018

8 maart 2024

n.v.t.

8 maart 2030

Jolanda Versteegh

21 april 2021

21 april 2027

21 april 2033

Jan Doorakkers

21 april 2021

21 april 2027

21 april 2033

Michael Neimeijer

1 oktober 2023

1 oktober 2029

1 oktober 2035

De rekenkamer wordt ondersteund door twee secretaris-onderzoekers. Zij voeren ook een deel van het onderzoeksprogramma uit.

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

De achtergrond van de leden en secretaris-onderzoekers staat hieronder. Een overzicht van de nevenactiviteiten van de rekenkamerleden is opgenomen in bijlage 1.

Samenstelling van de rekenkamer De heer dr. Mark Pen (voorzitter) is griffier in de gemeente Hilversum. Eerder was hij onder meer hoofd onderzoeksbeleid bij een universiteit, strateeg bij een gemeente, plaatsvervangend griffier, stafmedewerker bij een wetenschappelijke organisatie, onderzoeker en consultant. De heer drs. Herbert ter Beek MPM (lid) is algemeen en bedrijfseconoom en Master of Public Management. Hij is eigenaar-adviseur van een economisch beleidsonderzoeks- en adviesbureau en was lid van een andere rekenkamer. De heer drs. Jan Doorakkers (lid) is zelfstandig adviseur op ruimtelijk-economisch gebied. Daarvoor was hij onder andere directeur van een middelgroot adviesbureau en lid van een gemeentelijke rekenkamer. De heer drs. Michael Neimeijer RA (lid) is Manager Financial Audit bij de Auditdienst Rijk (Ministerie van Financiën), Daarvoor was hij intern accountant bij een grote gemeente en extern accountant bij een van de grote Nederlandse accountantskantoren. Mevrouw drs. Jolanda Versteegh (vicevoorzitter) is bestuurskundige en maakt deel uit van diverse raden van toezicht van stichtingen en bv’s in de zorg. Voorheen is zij actief geweest als consultant bij een adviesbureau en in financiële managementfuncties bij de lokale overheid. Mevrouw drs. Mette Meerdinkveldboom werkt sinds mei 2025 als secretaris-onderzoeker bij deze rekenkamer.

Daarvoor heeft zij onder andere als beleidsmedewerker gewerkt bij twee gemeenten en als onderzoeker. Mevrouw mr. Merel Mulder werkt sinds februari 2026 als secretaris-onderzoeker bij deze rekenkamer. Daarvoor heeft zij onder andere als jurist bezwaar en beroep bij een gemeente gewerkt.

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

onderzoek

rekenschap

2. Wat wilden we bereiken? 2.1 Onderzoek naar gemeentelijk beleid

De belangrijkste taak van de rekenkamer is om de uitvoering van gemeentelijk beleid te onderzoeken. Het gaat in de onderzoeken om: • Doeltreffendheid: zijn de beoogde doelen en effecten van het beleid gehaald? • Doelmatigheid: zijn de beleidsdoelen bereikt met zo gering mogelijke inzet van middelen? • Rechtmatigheid: voldoet de uitvoering aan geldende wetten en regels? Meestal heeft het onderzoek betrekking op beleid dat al is uitgevoerd. Dat heet ex-post onderzoek. De rekenkamer kan ook ex-ante onderzoek uitvoeren. Zulke onderzoeken vinden plaats voordat een gemeente nieuw beleid invoert. In een exante onderzoek onderzoeken we bijvoorbeeld de verwachte effecten, eventuele neveneffecten, de uitvoerbaarheid van beleidsvoornemens en of aan de voorwaarden voor een succesvol invoeren en implementeren van het nieuwe beleid is voldaan. Dit type onderzoeken komt niet vaak voor, maar is in opkomst.

Een deel van de onderzoeken wordt door de rekenkamer zelf uitgevoerd. De rekenkamer benut de expertise van externe bureaus wanneer een onderzoek om specialistische kennis vraagt of wanneer dit vanuit capaciteitsoverwegingen gewenst is. Daarnaast voert de rekenkamer regelmatig onderzoeken uit in samenwerking met rekenkamers van gemeenten die niet tot het samenwerkingsverband van Rekenkamer Vallei en Veluwerand horen. Ook doen we, als gemeenten dat willen, mee aan onderzoeken van de Vereniging van Rekenkamers, de VvR. Dit zijn de zogenoemde ‘DoeMee-onderzoeken’. De rekenkamer wil met haar onderzoeken leer- en verbeterprocessen stimuleren. Daarom sluit een rekenkameronderzoek altijd af met conclusies en aanbevelingen. Gemeenteraden kunnen de aanbevelingen overnemen met als gevolg dat gemeenten effectiever of efficiënter kunnen gaan werken. Daarmee ondersteunt en versterkt de rekenkamer de rol van de raad als kaderstellend en controlerend bestuursorgaan.

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

onderzoek

rekenschap

2.2 Bijdragen aan controlerende en kaderstellende rol van de raad De rekenkamer wil de gemeenteraad ondersteunen bij zijn kaderstellende en controlerende rol. Met haar onderzoeksrapporten wil de rekenkamer het publieke debat in de gemeenten stimuleren. We dragen daaraan bij doordat we de onderzoeksrapporten toelichten tijdens vergaderingen van de raad of raadscommissies.

rekening met digitale toegankelijkheidseisen. We streven ernaar dat onze informatie toegankelijk is voor mensen met een functiebeperking, zoals blinden en slechtzienden. De informatie is daardoor ook beter leesbaar voor mensen zonder beperkingen.

Rekenkamerrapporten zijn in principe openbaar. De rekenkamer kan besluiten om onderzoeksresultaten wel te delen met de raad en het college, maar niet openbaar te maken. Dat doen we als openbaarheid van een onderzoek de belangen van de gemeente kunnen schaden. Via nieuwsbrieven, persberichten, LinkedIn, en de website Rekenkamer Vallei en Veluwerand | Rekenkamer (rkvalleienveluwerand.nl) maakt de rekenkamer haar werkwijze, rapporten en activiteiten bekend. De communicatie van de rekenkamer richt zich op de gemeenteraden, de colleges en ambtelijke organisaties. Ook richten we onze communicatie op inwoners en organisaties uit de betrokken gemeenten. Onze producten bieden we digitaal aan. Daarbij houden we

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

KEUZE keuze onderzoeksonderwerpen

onderzoek

bekendmaking activiteiten rekenkamer

overige activiteiten

3. Wat hebben we gedaan?

3.1 keuze onderzoeksonderwerpen De rekenkamer is onafhankelijk, ook in haar keuze van onderwerpen. Daarbij staan we wel open voor verzoeken van de gemeenteraden en inwoners. We stemmen een onderzoek graag af op de behoefte van de raad. Voor het kiezen van een onderzoeksonderwerp hebben we een lijst met actuele thema’s opgesteld: • woningmarkt en doorstroming • jeugdhulp • klimaatbestendigheid en duurzaamheid • digitalisering en dienstverlening • leefbaarheid en veiligheid

Alle gemeenten in ons samenwerkingsverband hebben een raadscommissie, auditcommissie of een vergelijkbare commissie. Een afvaardiging van de rekenkamer is in 2025 bij de betreffende vergaderingen aanwezig geweest voor onder meer het bespreken van onderzoeksonderwerpen, onderzoeksvoorstellen en de voortgang van een onderzoek.

Het blijft mogelijk om buiten deze thema’s onderzoek uit te voeren, als daar goede aanleiding voor is. Daarnaast gebruikt de rekenkamer criteria waaraan een onderwerp moet voldoen.

jaarverslag 2025

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

keuze onderzoeksonderwerpen

onderzoek

bekendmaking activiteiten rekenkamer

overige activiteiten

voorwoord/inleiding

3.2 Onderzoek Afgeronde en lopende onderzoeken In 2025 hebben we vier onderzoeken en twee doorwerkingsonderzoeken afgerond. De rapporten hebben we aangeboden aan de betreffende gemeenteraden. Daarnaast liepen er in 2025 nog drie onderzoeken en één doorwerkingsonderzoek. Hieronder volgt een overzicht van alle onderzoeken in 2025.

Afgeronde onderzoeken in 2025 Digitale dienstverlening

Woudenberg De rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar het aanbod, de kwaliteit en de toegankelijkheid van de digitale dienstverlening in de gemeente Woudenberg. Bij het onderzoek zijn ook inwoners betrokken. Uit het onderzoek blijkt dat de gemeente werkt aan het verbeteren van de digitale dienstverlening en de website, maar ook dat een duidelijke visie op optimale dienstverlening ontbreekt. Hierdoor is onduidelijk wat de doelen en de ambities van de gemeente zijn op dit gebied. Duidelijke ambities helpen om de dienstverlening aan inwoners en ondernemers doelgerichter en efficiënter te regelen. De rekenkamer heeft concrete aanbevelingen gedaan om de digitale dienstverlening te verbeteren.

Doorstroming senioren op woningmarkt

Zeewolde De rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar de doorstroming van senioren op de woningmarkt. De rekenkamer heeft onderzocht wat de gemeente kan doen om de doorstroming van senioren te bevorderen. Niet als doel op zich, maar om de beperkte capaciteit van de woningvoorraad optimaal te benutten.

bevorderen. Er komen maar weinig woningen vrij voor gezinnen en door de krapte op de arbeidsmarkt in de zorg is het steeds moeilijker om efficiënt zorg te verlenen aan senioren in hun huidige woonsituatie. Dit bij elkaar maakt dat doorstroming hoger op de beleidsagenda thuishoort dan nu het geval is. Er is geen overkoepelende strategie of samenwerking op dit vlak tussen verschillende organisaties. De rekenkamer heeft aanbevelingen gedaan om een strategie en concreet actieplan op te stellen om de doorstroming van senioren op de woningmarkt te stimuleren.

Dienstverlening

Renswoude De rekenkamer heeft de dienstverlening van de gemeente Renswoude onderzocht. Er is gekeken of inwoners goed worden geholpen en tevreden zijn over de diensten die de gemeente biedt. Daarbij gaat het zowel om de dienstverlening via het loket en de telefoon als om de digitale diensten. Uit het onderzoek blijkt dat inwoners tevreden zijn over de dienstverlening van de gemeente. De gemeente heeft geen concrete doelen, maar wel servicenormen vastgesteld voor haar dienstverlening. De rekenkamer adviseert de gemeenteraad om doelen vast te stellen en servicenormen te monitoren, zodat daarop kan worden gestuurd en geëvalueerd.

Het rekenkameronderzoek laat zien dat het thema ouderenhuisvesting en doorstroming steeds belangrijker wordt in Zeewolde. Er is echter geen samenhangend beleid om doorstroming van senioren naar passende woningen te

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

keuze onderzoeksonderwerpen

onderzoek

bekendmaking activiteiten rekenkamer

overige activiteiten

Subsidiebeleid

Leusden De rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar de uitvoering van het subsidiebeleid van de gemeente Leusden in het sociaal domein. De gemeente geeft subsidie aan organisaties die activiteiten uitvoeren die de gemeente belangrijk vindt. De rekenkamer concludeert uit het onderzoek dat de subsidies aan de onderzochte organisaties doeltreffend besteed worden. Daarnaast concludeert de rekenkamer dat het beleid en de regelgeving voor het verstrekken van subsidies nog niet goed uitgewerkt is. Ook stelt de rekenkamer vast dat het college, raad en inwoners geen totaaloverzicht hebben van de subsidies en de organisaties die de subsidies ontvangen.

Afgeronde doorwerkingsonderzoeken in 2025 Doorwerking vrijwilligersbeleid

Leusden In 2020 heeft de rekenkamer een onderzoek uitgevoerd naar het vrijwilligersbeleid in Leusden. Dit onderzoek richtte zich op de vraag in hoeverre het vrijwilligersbeleid in Leusden effectief was en gericht op een duurzame inzet van vrijwilligers op de lange termijn. Uit het onderzoek kwam naar voren dat in Leusden de omvang van de vrijwilligersgroep voldoende leek, maar dat de gemeente geen inzicht had in het aantal actieve inwoners en ook niet wist of het aantal vrijwilligers in de toekomst kon toenemen indien nodig. Uit het doorwerkingsonderzoek in 2025 bleek dat het college voortvarend aan de slag is gegaan met de aanbevelingen en deze voor het overgrote deel heeft opgevolgd. Er is tegenwoordig beter inzicht in de omvang van de vrijwilligersdoelgroep en vrijwilligers zijn een speerpunt in het beleid. De gemeente is bezig een platform op te richten en er wordt gewerkt aan een plan voor het binden, boeien en behouden van vrijwilligers. Zowel gemeente als uitvoeringsorganisatie hebben aandacht voor de waardering van vrijwilligers en mantelzorgers.

Doorwerking dienstverlening

Nijkerk In 2020 heeft de rekenkamer een onderzoek uitgevoerd naar de dienstverlening in de gemeente Nijkerk op het gebied van bouw en wonen. Ook de website is getoetst op toegankelijkheid. Uit het onderzoek kwam naar voren dat de gemeentelijke dienstverlening op het gebied van bouw en wonen kon worden verbeterd. Met name de afhandelingsprocessen en de monitoring waren voor verbetering vatbaar. Verder bleek dat de gemeente geen actueel dienstverleningsbeleid had. Vooral de gemeentelijke reorganisatie en het organiseren van zelfsturende teams hadden veel aandacht gevraagd waardoor de dienstverlening op het tweede plan kwam, zo bleek uit het rekenkameronderzoek. De belangrijkste conclusie uit het doorwerkingsonderzoek is dat de organisatie voortvarend aan de slag is gegaan met de aanbevelingen. Veel aanbevelingen zijn opgevolgd, maar er is nog ruimte voor verbetering. De opvolging van bepaalde aanbevelingen werd vooral gehinderd door personele wisselingen, de verhuizing van de gemeentelijke organisatie en de tijd die ging zitten in de organisatieontwikkeling. Er was aandacht voor verbetering van de dienstverleningsprocessen, maar van structurele evaluatie en bijsturing was in beperkte mate sprake.

Lopende onderzoeken in 2025 (afronding in 2026) Inwonertevredenheidsonderzoek beheer en onderhoud openbare ruimte

Barneveld Met dit onderzoek wil de rekenkamer inzicht geven in de mate van tevredenheid van de inwoners over het onderhoud en beheer van de openbare ruimte in de gemeente Barneveld. Doel van het onderzoek is om te beoordelen in hoeverre de keuzes die de gemeente Barneveld hierin maakt, bijdragen aan die tevredenheid. Keuzes betreffen bijvoorbeeld meer aandacht voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. De rekenkamer verwacht dat de resultaten van dit onderzoek in het tweede kwartaal van 2026 openbaar worden gemaakt.

Jeugdhulp

Bunschoten De gemeente biedt, samen met andere organisaties, hulp aan kinderen en jongeren die dat nodig hebben. De gemeente ziet in de afgelopen jaren een groei van het aantal kinderen dat gebruik maakt van jeugdhulp. Daardoor groeien de wachttijden voor jongeren die hulp nodig hebben, en ook de kosten stijgen. De rekenkamer doet onderzoek naar de effectiviteit van de jeugdhulp in de gemeente Bunschoten. De rekenkamer onderzoekt of de doelen die de gemeente met jeugdhulp nastreeft ook behaald worden. De rekenkamer verwacht de resultaten van dit onderzoek in het eerste kwartaal van 2026 openbaar te maken.

Verbonden partijen

Nijkerk De gemeente Nijkerk werkt voor de uitvoering van diverse taken samen met andere partijen in samenwerkingsverbanden, die verbonden partijen worden genoemd. De rekenkamer onderzoekt hoe college en gemeenteraad de sturing op verbonden partijen vormgeven en mogelijk kunnen verbeteren. De rekenkamer verwacht de resultaten van dit onderzoek in het derde kwartaal van 2026 openbaar te maken.

Lopende doorwerkingsonderzoeken in 2025 (afronding in 2026) Doorwerking schuldhulpverlening

Nijkerk In 2021 heeft de rekenkamer een onderzoek uitgevoerd naar schuldhulpverlening in de gemeente Nijkerk. In juni 2021 heeft de rekenkamer hierover een rapport aangeboden aan de gemeenteraad, met vijf aanbevelingen. In het doorwerkingsonderzoek gaat de rekenkamer na in hoeverre de aanbevelingen zijn opgevolgd.

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

keuze onderzoeksonderwerpen

onderzoek

bekendmaking activiteiten rekenkamer

overige activiteiten

3.3 Bekendmaking activiteiten van de rekenkamer De rekenkamer wil haar activiteiten bekendmaken bij de gemeenteraden, de gemeentelijke organisaties, maatschappelijke organisaties in de gemeenten, en de inwoners. In 2025 hebben we de publiciteit gezocht door: • het versturen van persberichten aan de lokale media bij de start en afronding van een onderzoek; • het versturen van een nieuwsbrief aan de raden, colleges en gemeentelijke organisaties. Daarin geven we informatie over de lopende onderzoeken en over de voortgang van de werkzaamheden; • het aanbieden van de onderzoeksrapporten aan de betreffende gemeenteraden, colleges en de pers. Verder hebben we rapporten voor de ene gemeente ook aangeboden aan de overige acht gemeenteraden die aangesloten zijn bij de rekenkamer. Hierdoor hebben alle gemeenten voordeel van onderzoek dat we voor één gemeente hebben gedaan; • het plaatsen van de onderzoeksrapporten, persberichten en de nieuwsbrief op de website Rekenkamer Vallei en Veluwerand | Rekenkamer (rkvalleienveluwerand.nl) en op LinkedIn; • het opstellen, publiceren en verspreiden van het jaarplan en jaarverslag; • het plaatsen van rapporten op de website van de landelijke Vereniging van Rekenkamers.

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

keuze onderzoeksonderwerpen

onderzoek

bekendmaking activiteiten rekenkamer

overige activiteiten

3.4 Overige activiteiten Vergaderingen rekenkamer

De rekenkamer heeft in 2025 zes keer vergaderd. Tijdens deze vergaderingen bespraken we vooral de lopende onderzoeken. Ook de onderwerpkeuze per gemeente vond plaats tijdens de vergaderingen.

Vergaderingen bij de negen gemeenten

In 2025 zijn we bij diverse vergaderingen van de auditcommissies en vergelijkbare commissies van de gemeenten geweest. De leden en een secretaris-onderzoeker zijn aanwezig geweest bij de behandeling van de onderzoeksrapporten door de raden of raadscommissies.

Griffiersoverleg

In september hebben de griffiers van de deelnemende gemeenten en de rekenkamer overleg gehad. Dit overleg vindt eenmaal per jaar plaats. We bespreken dan ontwikkelingen in de gemeenten in relatie tot het werk van de rekenkamer. In 2025 hebben de griffiers tijdens dit overleg "best practices" gedeeld rondom nieuwe regelgeving over de plicht van het college om de raad te informeren over de voortgang van aanbevelingen die door de rekenkamer zijn gedaan. Griffies en rekenkamers dragen beide bij aan het in positie brengen van de raden. Het is daarom goed dat de onderlinge lijnen kort zijn.

Professionalisering

De secretaris-onderzoekers en de leden volgen landelijke ontwikkelingen op het gebied van rekenkameronderzoek en nemen deel aan vergaderingen, cursussen en webinars van bijvoorbeeld de Vereniging van Rekenkamers. De secretarisonderzoekers hebben daarnaast overleggen met andere rekenkamers in de regio. Daarin wisselen we ervaringen uit en volgen we relevante ontwikkelingen.

Werving nieuwe secretaris-onderzoeker

De twee secretaris-onderzoekers zijn in 2025 gestopt met hun werkzaamheden voor de Rekenkamer Vallei en Veluwerand. Eén vanwege haar prepensioen, de ander omdat zij elders een nieuwe functie heeft aanvaard. Beide functies zijn opnieuw ingevuld: Mette Meerdinkveldboom startte in mei 2025 en in februari 2026 is Merel Mulder begonnen.

Functioneren

De voorzitter en vicevoorzitter hebben de jaarlijkse functioneringsgesprekken met beide secretaris-onderzoekers gevoerd. De functioneringsgesprekken van de voorzitter met de leden vinden volgens afspraak tweejaarlijks plaats. Deze hebben in 2025 weer plaatsgevonden. Ook het tweejaarlijkse functioneringsgesprek van enkele griffiers (mede namens de anderen) met de voorzitter heeft plaatsgevonden in 2025.

Evaluatie van onderzoek

De rekenkamer evalueert de onderzoeksprocessen en de doorwerking van de onderzoeken. Daarmee waarborgen we de kwaliteit van ons werk. Verbeterpunten naar aanleiding van evaluaties verwerken we zo nodig in het onderzoeksprotocol van de rekenkamer of in de checklist die we gebruiken bij onderzoek. Zo hebben we besloten voortaan ook bij doorwerkingsonderzoeken bestuurlijk wederhoor toe te passen, waar we voorheen alleen ambtelijk wederhoor toepasten bij doorwerkingsonderzoeken. We evalueren op de volgende manieren: • De rekenkamer evalueert na afronding van een onderzoek het verloop en resultaat van het onderzoek met de gemeente. Dit doen we via een evaluatiegesprek met één of meerdere personen van de gemeente of via een formulier. De manier van evalueren hangt af van de situatie en de wens van de gemeente. • Het onderzoeksteam van de rekenkamer vult een intern evaluatieformulier in.

Tot nu toe voerde de rekenkamer ongeveer drie jaar na het uitbrengen van een onderzoeksrapport een doorwerkingsonderzoek uit. In 2023 is er een nieuw artikel in de Gemeentewet (185a) gekomen dat toeziet op de opvolging van aanbevelingen door het college. Dit artikel luidt: “Het college zendt de raad jaarlijks een overzicht van de aan het college gedane voorstellen van de rekenkamer, vergezeld van zijn standpunt daaromtrent en van de wijze waarop aan de voorstellen vervolg is gegeven.” De rekenkamer bepaalt, op basis van de uitvoering van dit wetsartikel door het college, en in afstemming met de auditcommissie, of een doorwerkingsonderzoek van de rekenkamer na een aantal jaar gewenst is.

Uittreden gemeente Zeewolde

In september 2024 heeft de gemeenteraad van Zeewolde besloten dat zij met ingang van 1 januari 2026 de samenwerking met de Rekenkamer Vallei en Veluwerand wil stoppen. Vanwege vergaande samenwerking van de gemeenten Zeewolde, Ermelo en Harderwijk op verschillende terreinen wil Zeewolde aansluiten bij de rekenkamer van Ermelo en Harderwijk. De rekenkamer heeft de werkzaamheden voor Zeewolde in 2025 afgerond. Daarnaast zijn er in 2025 definitieve afspraken gemaakt over de door Zeewolde te betalen uittredingskosten. Daardoor is geborgd dat de uittreding van Zeewolde niet leidt tot een verhoging van de kosten voor de acht gemeenten waarvoor de rekenkamer zich blijft inzetten.

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

totale inkomsten

totale inkomsten en kosten

kosten per gemeente

Saldo

reserves

4. Wat heeft dat gekost? In de samenwerkingsovereenkomst hebben de negen raden afspraken gemaakt over de kosten van de rekenkamer. Op basis hiervan golden voor 2025 de volgende bedragen: • De bijdrage per gemeente bedroeg € 1,22 per inwoner. • De leden ontvingen een bruto uurvergoeding van € 61,82 per ingezet uur. • De leden ontvingen een autokilometervergoeding van € 0,23 per km of een vergoeding van gemaakte OV-kosten. Reistijd wordt niet vergoed. • De voorzitter ontving, naast bovengenoemde uurvergoeding, een vaste vergoeding van € 1.236,00 voor werkzaamheden die niet direct gedeclareerd worden. In de samenwerkingsovereenkomst is vastgelegd dat de gemeentelijke bijdrage per inwoner, de uurvergoeding van de leden en de vaste jaarlijkse vergoeding van de voorzitter vanaf 1 januari 2015 jaarlijks geïndexeerd worden.

4.1 inkomsten De begroting voor 2025 ging uit van een budget van € 286.013. Dit was gebaseerd op een inschatting van het totale aantal inwoners per 1 januari 2025. Op basis van het werkelijke aantal inwoners per gemeente bedroeg het totale budget € 286.882. In de samenwerkingsovereenkomst staat dat elke gemeente over een periode van drie jaar een onderzoeksinspanning ontvangt die gelijk is aan haar eigen financiële bijdrage.

Tabel 2 Bijdrage per gemeente 2025 Gemeente

Begroot

Werkelijk

(€ 1,22 per inwoner)

Barneveld

€ 76.732

€ 77.055

Bunnik

€ 19.792

€ 19.863

Bunschoten

€ 27.673

€ 27.682

Leusden

€ 38.869

€ 38.931

Nijkerk

€ 55.587

€ 55.785

Renswoude

€ 7.088

€ 7.053

Scherpenzeel

€ 12.801

€ 12.860

Woudenberg

€ 17.968

€ 18.012

Zeewolde

€ 29.503

€ 29.641

Totaal

€ 286.013

€ 286.882

Vanwege afrondingsverschillen kunnen de tellingen in de tabellen 2 t/m 6 iets afwijken.

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

totale inkomsten

totale inkomsten en kosten

kosten per gemeente

Saldo

reserves

4.2 Totale inkomsten en uitgaven De kosten van de rekenkamer zijn te verdelen in: • kosten voor de secretaris-onderzoekers, • kosten voor de leden, • externe inhuur, • overige kosten. In tabel 3 en de toelichting daaronder is dit verder uitgewerkt.

Tabel 3 Totale inkomsten en uitgaven 2024 (werkelijk) en 2025 (begroot en werkelijk) Kostensoort

Werkelijk 2024

Begroot 2025

Werkelijk 2025

Ondersteuning rekenkamer

€ 200.069

€ 210.000

€ 204.005

Salaris + sociale lasten secretaris-onderzoekers

€ 133.379

€ 140.000

€ 136.003

Opslag 50% in rekening gebracht door de gemeente Barneveld (huisvesting, faciliteiten, administratie, advisering.)

€ 66.690

€ 70.000

€ 68.002

Rekenkamerleden + Externe inhuur

€ 60.932

€ 72.514

€ 52.440

Rekenkamerleden

€ 28.604

€ 36.236

€ 33.260

Onderzoekskosten externe inhuur

€ 32.328

€ 36.278

€ 19.180

€ 4.231

€ 3.500

€ 5.992

Totaal kosten

€ 265.232

€ 286.013

€ 262.436

Totaal inkomsten

€ 272.588

€ 286.013

€ 286.882

€ 7.356

€0

€ 24.446

Overig Representatiekosten, lidmaatschap VvR, verzekering, reiskosten, etc.

Saldo

In 2025 hebben we € 24.446 minder uitgegeven dan het beschikbare budget. Daardoor is de reserve groter geworden. De reserve is per 31 december 2025 € 41.133 (zie tabel 6). De rekenkamer verwacht dat deze reserve voldoende is om eventuele tegenvallers of onvoorziene uitgaven in de komende jaren te kunnen opvangen. Indien mogelijk zetten we de reserve in ten behoeve van het doen van onderzoek.

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

totale inkomsten

totale inkomsten en kosten

kosten per gemeente

Saldo

reserves

Kosten voor ondersteuning van de rekenkamer

Bij deze uitgaven gaat het om salariskosten van de secretarisonderzoekers plus een opslag van 50% voor overhead die betaald wordt aan de gemeente Barneveld. Bij overhead gaat het onder andere om werkplek, administratie en ICT. De kosten van de secretaris-onderzoekers zijn te verdelen in kosten voor onderzoek en kosten voor secretariswerkzaamheden. De kosten zijn € 107,75 per uur. Deze uurkosten zijn te verdelen in salariskosten (€ 71,83) en de opslag voor de gemeente Barneveld (€ 35,92). De onderzoekskosten worden doorberekend aan de gemeenten. Dat doen we op basis van werkelijk bestede tijd maal kosten per uur. De kosten van de secretariswerkzaamheden belasten we naar rato van bijdrage per gemeente door.

Overige kosten

De overige uitgaven betreffen onder andere reiskosten, uitgaven voor verzekeringen, vormgeving van publicaties en contributie aan de landelijke Vereniging van Rekenkamers. Deze kosten zijn hoger dan begroot, dit komt onder meer doordat onze kosten aan vormgeving gestegen zijn.

Kosten voor de leden van de rekenkamer + externe inhuur Deze kosten bestaan uit: • vergaderkosten, • kosten voor directe inzet voor onderzoek, • een vaste vergoeding voor de voorzitter, • kosten voor inhuur van externen.

Uit tabel 3 blijkt dat de uitgaven van de rekenkamer aan de inzet van de leden en aan externe inhuur voor het uitvoeren van onderzoek wat lager waren dan gepland. Dat komt doordat minder uren zijn besteed aan onderzoek en externe inhuur dan ingeschat. Dit heeft vooral te maken met de inwerkperiode van één van de twee nieuwe secretaris-onderzoekers en de werving en selectie van twee nieuwe secretaris-onderzoekers.

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

totale inkomsten

totale inkomsten en kosten

kosten per gemeente

Saldo

reserves

Kosten voor onderzoek

4.3 Kosten per gemeente

De onderzoekskosten zijn direct verbonden aan onderzoeksactiviteiten. Ze zijn verdeeld over de gemeenten naar werkelijk daarvoor gemaakte uren. De onderzoekskosten bestaan uit uren van de secretaris-onderzoekers, van de leden van de rekenkamer en externe inhuur. Daarnaast zijn er ook wat algemene onderzoekuren, die niet direct gerelateerd zijn aan een bepaald onderzoek. Deze verdelen we naar rato over de gemeenten.

De kosten van de rekenkamer zijn te verdelen in kosten voor onderzoek en indirecte onderzoekskosten. De kosten worden als volgt verdeeld over de gemeenten:

Tabel 4 Kosten per gemeente 2025 Gemeente

Indirecte (onderzoeks)kosten

Kosten onderzoek

Indirecte (onderzoeks) kosten

Totaal

secretaris-onderzoekers

leden + externe inhuur

Barneveld

€ 12.867

€ 1.990

€ 33.845

€ 48.702

Bunnik

€ 3.313

€ 255

€ 8.724

€ 12.293

Bunschoten

€ 21.195

€ 4.189

€ 12.159

€ 37.542

Leusden

€ 18.669

€ 1.429

€ 17.100

€ 37.198

Nijkerk

€ 21.867

€ 2.680

€ 24.502

€ 49.050

Renswoude

€ 15.173

€ 8.921

€ 3.098

€ 27.191

Scherpenzeel

€ 263

€ 289

€ 5.649

€ 6.201

Woudenberg

€ 3.572

€ 726

€ 7.911

€ 12.210

Zeewolde

€ 5.444

€ 13.586

€ 13.019

€ 32.050

€ 102.363

€ 34.066

€ 126.008

€ 262.436

Totaal

naar rato verdeeld naar inwonersaantal

De overige kosten zijn kosten die niet direct zijn gerelateerd aan onderzoek, maar wel de onderzoeksactiviteiten ondersteunen. Deze kosten verdelen we over de gemeenten naar rato van het aantal inwoners. Het gaat hierbij om de kosten voor de volgende activiteiten: • vergaderkosten en reiskosten, • planning en verantwoording (jaarplan, jaarverslag, jaarrekening), • externe communicatie, • financieel beheer, HR-zaken waaronder werving- en selectie wanneer dat aan de orde is, en overige bedrijfsvoering, • aanwezigheid bij en afstemming met raadscommissies (auditcommissies, financiële werkgroepen, begeleidingscommissies), en • het volgen van gemeentelijke en landelijke ontwikkelingen. We streven ernaar om minimaal 70% van het budget direct in te zetten voor onderzoek. Dit is vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst tussen de aangesloten gemeenten. In 2025 heeft de rekenkamer in totaal 52% van haar uitgaven direct besteed aan onderzoek. Hierbij merken we op dat de uren die de rekenkamerleden besteden aan het bespreken van onderzoeken in auditcommissies en rekenkamervergaderingen in dit percentage niet zijn meegenomen. Verder is dit percentage lager dan in 2024 omdat door het vertrek van twee secretarisonderzoekers en hun vervanging tijd besteed is aan het afronden en overdragen van werkzaamheden.

Ook de werving en selectie van de nieuwe secretaris-onderzoekers en een inwerkperiode hebben tijd gekost die niet aan onderzoek kon worden besteed.

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

totale inkomsten

totale inkomsten en kosten

kosten per gemeente

SALDO Saldo

reserves

4.4 Overschot of tekort op het budget per gemeente Tabel 5 vergelijkt de bijdrage per gemeente met de kosten die de rekenkamer per gemeente heeft gemaakt. Zo laten we zien voor welke gemeenten we in 2025 meer kosten hebben gemaakt en welke gemeenten budget overhouden. De tekorten en overschotten per gemeente in 2025 verrekenen we met de reserves aan het begin van het jaar. Zie hiervoor paragraaf 4.5.

Tabel 5 Overschot of tekort per gemeente 2025 Gemeente

Bijdrage over 2025

Totale kosten 2025

Overschot of tekort over 2025

Barneveld

€ 77.055

€ 48.702

€ 28.354

Bunnik

€ 19.863

€ 12.293

€ 7.570

Bunschoten

€ 27.682

€ 37.542

- € 9.861

Leusden

€ 38.931

€ 37.198

€ 1.733

Nijkerk

€ 55.785

€ 49.050

€ 6.734

Renswoude

€ 7.053

€ 27.191

- € 20.139

Scherpenzeel

€ 12.860

€ 6.201

€ 6.660

Woudenberg

€ 18.012

€ 12.210

€ 5.802

Zeewolde

€ 29.641

€ 32.050

- € 2.409

€ 286.882

€ 262.436

€ 24.446

Totaal

De rekenkamer mag budget overhevelen naar een volgend jaar. Dit mag tot een maximum van de helft van het jaarbudget. Voor de gemeenten Bunschoten, Renswoude en Zeewolde waren de kosten hoger dan de bijdrage. Bij deze gemeenten zijn de opgebouwde reserves daarom afgenomen. Met name voor de gemeente Renswoude zijn meer onderzoekskosten gemaakt dan het beschikbare budget. Dat betekent dat er voor Renswoude de komende tijd geen budget beschikbaar is voor onderzoek. Voor de gemeenten Barneveld, Bunnik, Leusden, Nijkerk, Scherpenzeel en Woudenberg waren de uitgaven van de rekenkamer lager dan de bijdrage. Voor deze gemeenten hebben we het overschot toegevoegd aan de reserves (zie tabel 6).

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage

totale inkomsten

totale inkomsten en kosten

kosten per gemeente

Saldo

reserves

4.5 Reserves per gemeente Totale reserve

Het budget voor 2025 was € 286.882. In 2025 hebben we € 24.446 minder uitgegeven dan het beschikbare budget. Daardoor is de reserve groter geworden. De reserve is per 31 december 2025 € 41.133 (zie tabel 6). De reserve is voldoende om eventuele tegenvallers of onvoorziene uitgaven in de komende jaren te kunnen opvangen. Indien mogelijk zetten we de reserve in ten behoeve van het doen van onderzoek.

Reserve per gemeente

Een overzicht van de reserves verdeeld over de gemeenten staat in tabel 6. Bij het onderzoeksprogramma van de rekenkamer voor 2026, in het jaarplan 2026, hebben we rekening gehouden met de verwachte reserve per gemeente.

Tabel 6 Overzicht reserve per gemeente Gemeente

Reserves per 31/12/2024

Overschot of tekort over 2025

Reserves per 31/12/2025

Barneveld

€ 2.559

€ 28.354

€ 30.913

Bunnik

€ 6.842

€ 7.570

€ 14.412

Bunschoten

€ 12.458

- € 9.861

€ 2.597

Leusden

€ 5.280

€ 1.733

€ 7.013

Nijkerk

€ 5.539

€ 6.734

€ 12.273

Renswoude

€ 9.749

-€ 20.139

-€ 10.390

Scherpenzeel

€ 5.435

€ 6.660

€ 12.095

Woudenberg

-€ 24.108

€ 5.802

-€ 18.306

Zeewolde

-€ 7.067

-€ 2.409

-€ 9.476

Totaal

€ 16.687

€ 24.446

€ 41.133

jaarverslag 2025

voorwoord/inleiding

wat wilden we bereiken?

wat hebben we gedaan?

wat heeft dat gekost?

bijlage bijlage 1

Bijlage 1

Beroepsmatige activiteiten en nevenactiviteiten leden rekenkamer In deze bijlage staat een overzicht van de beroepsmatige activiteiten en nevenactiviteiten van de leden van de rekenkamer in 2025. Dit zijn de activiteiten die zij verrichten naast hun werkzaamheden voor de rekenkamer.

Overzicht van beroepsmatige - en nevenactiviteiten Naam

Functies

Bezoldigd

M. Pen (voorzitter)

Griffier bij de gemeente Hilversum