Kadernota 2022
Tekst van het document
Kadernota 2022 Gemeente Renswoude
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ......................................................................................................................................... 3
2.
Ontwikkelingen ............................................................................................................................. 4
3.
Financieel perspectief ................................................................................................................. 5
4.
Ontwikkeling reserves ................................................................................................................. 8
5.
Ontwikkeling investeringsplan ................................................................................................... 9
6.
Uitgangspunten en begrotingsrichtlijnen begroting 2021-2024 ........................................ 10
2
1. Inleiding Voor u ligt de kadernota 2022, het eerste document uit de begrotingscyclus van 2022. De kadernota heeft als doel u te informeren over financiële- en beleidsmatige ontwikkelingen die effect hebben op de begroting van komend jaar. Op basis van de ontwikkelingen en informatie die op dit moment beschikbaar zijn, wordt u in staat gesteld aan de voorkant te sturen en kaders mee te geven aan het college voor de op te stellen programmabegroting. De besluitvorming vindt plaats bij het vaststellen van de programmabegroting 2022. In deze nota staan we kort stil bij de externe ontwikkelingen zoals de meicirculaire en de herziening van het gemeentefonds. Financiële conclusies zijn hieraan nog niet verbonden. Tevens wordt het financieel perspectief, inclusief interne ontwikkelingen, toegelicht. Tot slot worden de uitgangspunten en begrotingsrichtlijnen beschreven zoals prijsstijgingen en de begrotingsrichtlijnen vanuit de provincie Utrecht. Veel leesplezier gewenst.
3
2. Ontwikkelingen Meicirculaire 2021 De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van de gemeente. Via diverse circulaires worden gemeenten op de hoogte gehouden van de meest recente ontwikkelingen en wordt informatie verstrekt. Hiermee kunnen gemeenten berekenen wat ze uit het gemeentefonds zullen ontvangen. De meicirculaire is gekoppeld aan de Voorjaarsnota van de Rijksoverheid. De Voorjaarsnota geeft de mutaties weer ten opzichte van de miljoenennota die is verwerkt in de septembercirculaire. De meicirculaire 2021 was bij het opstellen van deze kadernota net verschenen, maar nog niet financieel verwerkt. We zullen u per afzonderlijke brief informeren over de financiële consequenties van de meicirculaire. Herziening gemeentefonds De invoer van een nieuw verdeelstelsel is met het oog op zorgvuldigheid en draagvlak uitgesteld tot 2023. Op basis van de onderzoeken vanaf maart 2019 is gebleken dat er forse verschuivingen zullen optreden (van plattelandsgemeenten naar steden). De financiële gevolgen kunnen fors zijn. Verondersteld werd dat de gevolgen voor de gemeente Renswoude negatief zouden uitvallen. Het voorlopige verdeelvoorstel voor het nieuwe gemeentefonds komt uit op een positief saldo á €1 per inwoner. Dit is echter nog wel een voorlopig beeld en er is op het moment van schrijven nog geen definitief besluit.
De verwachting is dat het definitieve besluit rond juni/juli van dit jaar (2021) zal worden genomen. Extra middelen jeugdzorg Het demissionaire kabinet trekt voor volgend jaar nog eens 1,3 miljard euro extra uit voor jeugdzorg. Dat is het resultaat van overleg tussen Den Haag en gemeenten, die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de jeugdzorg. Een arbitragecommissie oordeelde vorige week dat gemeenten 1,9 miljard euro extra nodig hebben om de jeugdzorg in 2022 goed uit te kunnen voeren. Het kabinet zegde eerder al 300 miljoen euro toe. Dit gaat van die noodzakelijke 1,9 miljard euro af. De arbitragecommissie sprak zich ook uit over de jaren na 2022, de jaren tot en met 2028. Ook voor die jaren zijn er miljarden extra nodig, oordeelde ze. Dat oordeel “dient als zwaarwegende inbreng voor de kabinetsformatie”, stellen het ministerie van Volksgezondheid en de Vereniging Nederlandse Gemeenten in een gezamenlijke verklaring. Wat de exacte financiële gevolgen zullen zijn voor gemeente Renswoude is op het moment van schrijven nog niet vast te stellen.
4
3. Financieel perspectief Startpositie meerjarenperspectief 2022-2025 Omdat de jaarrekening en voorjaarsnota, inclusief begrotingswijziging, nog niet verwerkt zijn, is de uitgangspositie voor deze kadernota begroting 2021-2024. Dit inclusief de eerste twee begrotingswijzigingen (die geen financieel effect hebben). 2022 Meerjarenperspectief bij start kadernota 2021-2024
-91
2023 -70
2024
2025 29
29
Budgetaanpassingen In de voorliggende kadernota wordt een aantal budgetaanpassingen voorgesteld. Gezien het aantal onzekerheden en pm-posten is er geen begrotingswijziging bijgevoegd. Een pm-post is een pro memorie post ter herinnering, als er nog geen uitsluitsel bestaat over de financiële consequenties. De hier al wel genoemde mutaties worden integraal meegenomen bij het vaststellen van de begroting 2022. Er zijn in deze kadernota geen bedragen opgenomen voor loon- en prijsontwikkeling. Deze ontwikkelingen zijn namelijk niet los te zien van de algemene uitkering. In de meicirculaire ontvangen we compensatie hiervoor. Onder de tabel kunt u de toelichting vinden.
5
NR Kadernota 2022
Taakveld
- is nadeel
1 0.1 2 0.1 3 0.1 4 1.2 5 1.2 6 div
7 6.1 8 6.3 9 6.8 10 6.7 11 7.1 12 6.7
Externe factor € of gemeente beleid (G) Saldo (x € 1.000) (- = nadeel) Mutaties programma 1: Dienstverlenend domein Wisseling wacht politiek Inrichting nieuwe raadzaal Kosten Notubox Verhoging budget integrale veiligheid Verhoging budget openbare orde en veiligheid Ondersteuning duurzaamheid, veiligheid en vergunningen
Mutaties programma 2: Sociaal domein Verhoging kosten valleihopper Bijdrage SLA SD WMO Meldpunt verward gedrag Stijging Uitvoeringskosten jeugdhulp Verhoging GGD Regio Utrecht Bijdrage Regio Foodvalley
Mutaties programma 3: Fysiek domein 13 7.4 Verhoging uurtarief ODRU 14 8.3 Omgevingswet
2022
2023
2024
2025
-2,0 pm -4,6 -5,0 pm pm
0,0 pm -4,6 -5,0 pm pm
0,0 pm -4,6 -5,0 pm pm
0,0 pm -4,6 -5,0 pm pm
-11,6
-9,6
-9,6
-9,6
-4,8 -10,3 -8,7 -6,3 -8,2 pm
-7,8 -10,3 -8,7 -6,3 -8,2 pm
-10,9 -10,3 -8,7 -6,3 -8,2 pm
-11,7 -10,3 -8,7 -6,3 -8,2 pm
-38,3
-41,3
-44,4
-45,2
-8,0 pm
-8,0 pm
-8,0 pm
-8,0 pm
-8,0
-8,0
-8,0
-8,0
0,0
0,0
0,0
0,0
-58
-59
-62
-63
G G/E G/E G/E
E E G/E E E E
E E
Mutaties programma 4: Algemene dekkingsmiddelen
Totaal mutaties kadernota
Saldo (x € 1.000) (- = nadeel) Resultaat begroting 2021-2024 Mutaties kadernota Structureel saldo begroting na voorjaarsnota
2022 -91 -58 -149
2023 -70 -59 -129
2024 29 -62 -33
2025 29 -63 -34
Programma 1: Dienstverlenend domein Wisseling wacht politiek (1) Het betreft hier eenmalige kosten voor de aanschaf van materiaal zoals: naambordjes, afscheid van raadlieden (glas in lood-raampjes) en een cursusprogramma voor de nieuwe raad. Inrichting nieuwe raadzaal (2) De kosten voor de inrichting van de nieuwe raadzaal worden meegenomen in de begroting. Op het moment van schrijven zijn de exacte kosten voor de inrichting van de nieuwe raadzaal nog niet bekend. Kosten Notubox (3) Halverwege 2020 is SIM met de vergadermodule gestopt. Vanaf dat moment zijn we overgegaan op Notubiz. Daar hadden we al een contract mee lopen voor de opname van vergaderingen. Dat is nu uitgebreid met Notubox, de app voor het vergaderen die die van SIM vervangt.
6
Verhoging budget integrale veiligheid (4) De gemeente heeft de regie op het gebied van lokale veiligheid. Voor een goede invulling hiervan, is een integraal veiligheidsplan van belang. Om een aantal onderwerpen uit dit plan goed uit te kunnen voeren is een verhoging van het budget met 5.000 nodig. Verhoging budget openbare order en veiligheid(5) De verwachting is dat er meer middelen nodig zijn voor het voorkomen van ondermijning in de (nabije) toekomst. Onduidelijk is nog om welk bedrag dit gaat. Dit zal verder uitgezocht worden (vandaar pm). De verwachting is dat het hier gaat om personeelskosten (0,2 fte). Ondersteuning duurzaamheid, veiligheid en vergunningen (6) De verwachting is dat er meer capaciteit nodig is om alle werkzaamheden op het gebied van duurzaamheid, veiligheid en vergunningen te realiseren. We verwachten daarom een uitbreiding op het gebied van fte. We komen bij u terug voor een concrete invulling.
Programma 2: Sociaal domein Verhoging kosten Valleihopper (7) Uit kadernota van de Valleihopper blijkt dat de (verwachte) kosten voor de Valleihopper zullen toenemen gedurende aankomende jaren. Bijdrage SLA SD WMO(8) De verwachting is dat de kosten stijgen betreffende ‘de service level agreement sociaal domein’ welke we hebben afgesloten met gemeente Veenendaal. Er ligt hier al een collegevoorstel voor klaar maar deze is in 2020 nog niet verwerkt. Gemeente Veenendaal verzorgt de ICTinfrastructuur voor Gemeente Renswoude. Deze overeenkomst specificeert de afspraken, producten en diensten die de ICT-organisatie van Gemeente Veenendaal levert aan Gemeente Renswoude. Het concretiseert de verwachtingen van beide gemeenten. Het invoeren, opstellen en onderhouden van de overeenkomst schept kaders voor de dienstverlening, en zorgt voor een gemeenschappelijk referentiekader. Hierdoor ontstaat een duidelijke werkverhouding tussen partijen. De SLA is een voortzetting van de huidige hosting van de ICT. Het aangaan van een inrichting- of overgangsfase is daarom niet van toepassing. Met deze SLA vervalt de overeenkomst van de huidige hosting. Meldpunt verward gedrag (9) Hierbij gaat het om de kosten voor de samenwerking tussen Renswoude, Rhenen en Veenendaal, conform het bestuurlijk besluit van de eerder genoemde gemeenten.
Het Advies- en meldpunt richt zich op signalen en zorgen over mensen met verward gedrag, als uitbreiding van huidige lokale meldpunten en met oog voor de eigenheid van deze bestaande meldpunten, en beoogt de ondersteuning aan inwoners met verward gedrag te versterken. Stijging uitvoeringskosten jeugdhulp (10) Conform bestuurlijk besluit van de Regio Foodvalley zullen de uitvoeringskosten stijgen om de basis op orde te brengen. Verhoging GGD Regio Utrecht (11) Hierbij gaat het om de stijging van de bijdrage aan de GGD Regio Utrecht. Deze stijging is het gevolg van een toename van loon- en materiele kosten, versterking van privacy en
7
informatieveiligheid, toevoeging van vaccinaties aan het rijksvaccinatieprogramma en een volume-mutatie. De raad heeft 11 mei jl. aangegeven akkoord te zijn met de begroting 2022 van de GGD. Bijdrage Regio Foodvalley (12) Enkele financiële mutaties die voorvloeien uit de begroting van de Regio Foodvalley zullen nog moeten worden doorgerekend voor de begroting (pm). Programma 3: Fysiek domein Verhoging uurtarief ODRU (13) Het uurtarief van de ODRU stijgt van 95 naar 97,50. De kosten stijgen hierdoor van 390.000 naar 398.000. Omgevingswet (14) De invoering van de omgevingswet zal kosten met zich meebrengen. Op dit moment worden we geadviseerd over wat er zal moeten gebeuren en welke kosten daar aan gelinkt zijn.
4. Ontwikkeling reserves Bij de meerjarige ontwikkeling van de reserves is nog geen rekening gehouden met financiële effecten en budgetoverhevelingen vanuit de jaarrekening 2020. Dit omdat de jaarrekening op het moment van schrijven nog niet is afgerond. Tevens is de derde begrotingswijziging, behorend bij de voorjaarsnota, nog niet verwerkt. De reserves zijn daarmee identiek aan de begroting 20212024.
8
5. Ontwikkeling investeringsplan Onderstaand is een overzicht opgenomen van de voorgenomen investeringen uit deze kadernota. Er is hierbij onderscheid gemaakt tussen investeringen (nieuw beleid/uitbreiding) en vervangingsinvesteringen van bedrijfsmiddelen en automatisering. Het plan integraal beheer openbare ruimte (IBOR) kunt u na de zomer verwachten.
9
bedragen x 1000 Omschrijving
Jaar
Krediet
Kapitaallasten
Afschr. termijn
2022
2023
2024
2025
Investeringen Verduurzaming Sporthal de Hokhorst
2022
€ 32
3 jaar
Lockers
2022
€ 10
15 jaar
Totaal investeringen
pm
€ 42
pm
pm
pm
€1
€1
€1 €
1
€1
€1
€1
€1
Vervangingsinvesteringen Nieuwbouw gemeentewerf
2022
€
1.100
40/15 jaar
€
42 €
42 €
42
Vervangen Djuma
2022
€
100
5 jaar
€
20 €
20 €
20
Meubilair en balies
2022
€
225
15 jaar
€
16 €
16 €
16
Geluidsintallatie raadszaal
2022
€
75
15 jaar
€
5 €
5 €
5
Mobiel tenzij
2023
€
30
3 jaar
€
10 €
10
Telefoon centrale
2021
€
10
10 jaar
€
3 €
3 €
3 €
3
Ipads raad
2021
€
17
4 jaar
€
4 €
4 €
4 €
4
€
1.557
€
7 €
90 €
100 €
100
€8
€ 91
€ 101
€ 101
Totaal vervangingsinvesteringen Totaal
€ 1.599
6. Uitgangspunten en begrotingsrichtlijnen begroting 2022-2025 Samenvatting
10
Het opstellen van de begroting 2022 gebeurt aan de hand van de onderstaande uitgangspunten. Kerngegevens Voor het opstellen van de begroting 2022 is een aantal gegevens van belang. Het gaat hierbij om de kerngegevens die van invloed zijn op de berekening van de aan groei gerelateerde budgetten zoals de belastingopbrengsten en de algemene uitkering. 2022
2023
2024
2025
WOZ-waarde woningen*
692.494.000 708.544.000 724.594.000 740.644.000
WOZ-waarde niet-woningen*
178.573.000 178.573.000 178.573.000 178.573.000
Aantal inwoners
5.514
5.589
5.664
5.739
Aantal woningen
2.182
2.232
2.282
2.332
50
50
50
50
321.000
321.000
321.000
321.000
Mutatie woningvoorraad Gemiddelde woningwaarde
De kerngegevens zijn gebaseerd op de werkelijke aantallen/waarden per 1 januari 2020. De hier gepresenteerde meerjarige gegevens zijn berekend op basis van verwachte mutaties in de woningvoorraad. Voortschrijdend inzicht kan leiden tot het hanteren van andere aantallen bij het opstellen van de begroting 2022. Prijsstijgingen Voor het bepalen van de prijsindex wordt in de regel gekeken naar cijfers van het Centraal Planbureau (CPB). Uitgangspunt is de ‘prijs materiële overheidsconsumptie (imoc)’. Daarbij wordt de laatst beschikbare publicatie van het CPB gehanteerd. 2022
2023
2024
2025
Rente grondexploitatie
1,10%
1,10%
1,10%
1,10%
Rente investeringen gemeente
1,00%
1,00%
1,00%
1,00%
Rente kapitaalverstrekking woningbedrijf
1,25%
1,25%
1,25%
1,25%
Autonome ontwikkeling loonkosten
1,70%
Autonome prijsontwikkeling 2020
1,40%
Autonome verhoging OZB
1,40%
Op de prijsstijging vindt een correctie plaats indien de prijsstijging voor het lopende jaar, volgens de CPB raming, meer dan 0,5% afwijkt van het percentage waarmee bij de opstelling van de lopende begroting rekening is gehouden. De totale uitkomst wordt afgerond op 0,1%. Op basis van de meest recente raming blijkt dat er geen correctie noodzakelijk is over 2021. Voor 2022 verwacht het CPB een stijging van 1,4%. Per saldo betekent dit dat de budgetten worden verhoogd met eenzelfde percentage. Alle prijsgevoelige budgetten (exclusief salarissen en sociale lasten) worden verhoogd met dit percentage.
Salarissen en sociale lasten
11
Ook voor de loonontwikkeling wordt gekeken naar de cijfers van het CPB en wel de ‘overheidsconsumptie overheid beloning werknemers’. Het CPB verwacht een stijging van 1,2%. In de begroting 2022 houden we rekening met dit percentage. Inmiddels lijkt het er op dat de loonstijging als gevolg van de coronacrisis een stuk lager zal uitvallen. Hier zijn echter nog geen concrete ramingen voor. Bij het opstellen van de begroting 2022 zal hier opnieuw naar gekeken worden en indien noodzakelijk bijgesteld worden op basis van nieuwe inzichten. Autonome verhoging OZB De opbrengst van de OZB wordt verhoogd met het percentage van de algemene prijsontwikkeling. Voor 2021 is deze verhoging 1,4%. Rente Aan de grondexploitatie wordt 1,1% rente toegerekend. Ook de over de gemeentelijke investeringen toe te rekenen rente blijft onveranderd, nl. 1%. De aan de kapitaalverstrekking woningbedrijf toe te rekenen rente bedraagt 1,25%. Begrotingscirculaire 2022 provincie Utrecht In maart 2021 is de begrotingscirculaire 2022 van de toezichthouder, de provincie Utrecht, ontvangen. In deze circulaire geeft de provincie de aandachtspunten weer, die van toepassing zullen zijn bij het toetsen van de begroting 2022-2025. Belangrijke zaken daarin zijn: • Inzicht in de structurele begrotingspositie.
De provincie beoordeelt of er sprake is van het vereiste structurele evenwicht door de incidentele baten en lasten tegen het licht te houden. Zij gaat daarbij uit van de richtlijnen die zijn opgenomen in de notitie structurele en incidentele baten en lasten van de commissie BBV. • Geen opschuivend sluitend meerjarenperspectief. Daarmee wordt bedoeld dat het niet is toegestaan om ieder jaar opnieuw een (meerjaren)begroting aan te bieden waarbij uitsluitend de laatste jaarschijf in evenwicht is. • Taakstellingen. Veel gemeenten hebben te maken met bezuinigingsoperaties en takendiscussies. Voor een goede beoordeling is het nuttig om specifiek in te gaan op deze onderdelen bij de toelichting op de financiële positie en bij de meerjarenraming • Onderhoud kapitaalgoederen Veel gemeenten hadden bij het opstellen van de begroting 2021 (en van 2020) door onder andere het sociaal domein moeite om de financiën op orde te krijgen. In tijden dat de financiële middelen beperkt zijn, neemt de kans toe dat het beheer en onderhoud van kapitaalgoederen minder prioriteit krijgt. Dit kan op de langere termijn leiden tot vormen van achterstallig onderhoud en/of kapitaalvernietiging. Dit jaar schenkt de provincie extra aandacht aan de kwaliteit van de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen.
• Omgevingswet en -visie Zoals u weet, wordt de wet- en regelgeving voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water gebundeld en is het de bedoeling om het aanvragen van vergunningen te vereenvoudigen. Dit betekent één wet waarbij ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving stimuleert en kwaliteit samenkomen. De gebruikers staan hierbij centraal.
12