Kaderbrief RFV 2022 versie vastgesteld in AB

Regio Foodvalley

KADERBRIEF 2022-2025 11 december 2020 Definitief

KADERBRIEF 2022-2025 REGIO FOODVALLEY Vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van Regio Foodvalley op 11 december 2020.

2 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

INHOUD 1.

Inleiding

5

1.1. 1.2. 1.3. 1.4.

Deze kaderbrief is anders. Waar zitten de verschillen? krachtige uitvoering Strategische Agenda en regio deal Interbestuurlijke samenwerking De Economic Board Regio Foodvalley

5 5 6 6

2.

Beleidskaders 2022 - 2025

8

2.1. 2.2. 2.3. 2.4.

Strategische agenda Marketing en Communicatie Public Affairs Ondersteuning besluitvormingsproces

8 17 18 19

3.

Financiële cyclus & proces

20

3.1. 3.2.

Kaderbrief: Proces vaststelling Kaderbrief

20 20

4.

Financiële kaders 2022 - 2025

21

4.1. 4.2.

Prijsindexering budgetten Meerjarenraming 2022-2025

21 21

3 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

VOORWOORD Regio Foodvalley: Klaar voor de toekomst Steeds vaker werken de gemeenten van Regio Foodvalley samen. En het is steeds vanzelfsprekender om samen op te trekken. Dit betekent niet dat het regiobestuur of het regiokantoor zich met allerlei onderwerpen gaat bemoeien, maar het betekent vooral dat raadsleden, collegeleden en ambtenaren steeds beter in verbinding komen met hun buurgemeenten en geconfronteerd worden met vraagstukken die vaak beter gezamenlijk beantwoord kunnen worden dan acht keer apart. En niet alleen de samenwerking tussen gemeenten is tegenwoordig vanzelfsprekend, ook zijn we inmiddels goed gewend aan een goede en intensieve samenwerking met triple helixpartners. In 2019 en 2020 hebben er grote veranderingen plaatsgevonden: er is een nieuwe Strategische Agenda opgesteld, de governance is aangepast en er is een Economic Board voorbereid. In 2022 zullen de vruchten van deze goede voorbereiding volop worden geplukt: met de heldere ambities uit de Strategische Agenda zal de slagkrachtige uitvoering overal merkbaar zijn. Op de website van Regio Foodvalley kan (nu al) goed inzicht gekregen worden in wat er allemaal gebeurt.

Trend: Gemeentelijke financiën Tegelijkertijd worden gemeenten geconfronteerd met financiële krapte: het is lastig om de gemeentelijke begroting rond te krijgen, vooral door de kosten in het sociaal domein die onvoldoende door rijksgeld worden gedekt. Dit dwingt colleges en raden om nieuwe keuzes te maken en bezuinigingen te vinden. Het is niet verwonderlijk dat daarbij ook naar de eigen bijdrage in regionale projecten wordt gekeken. Maar daar waar gemeentelijke budgetten onder druk staan, komen voor een aantal regionale thema’s nieuwe financiële bronnen beschikbaar. Vooral op economisch gebied stellen andere overheden middelen beschikbaar om sneller en sterker uit de crisis te komen. Deze middelen komen in toenemende mate via ‘deals’, ‘akkoorden’ en ‘pacten’, waarmee deze overheden (provinciaal landelijk en Europees) zich meer en meer als partner voor regionale ontwikkeling melden. Voor de economisch gekleurde onderwerpen van de Strategische Agenda zal de gemeentelijke bijdrage in toenemende mate gezien moeten worden als gemeentelijke cofinanciering. Ook bij ruimtelijke regionale onderwerpen kan dit soms het geval zijn. Trend: veel slimmer de ruimte verdelen In 2022 zitten we volop in de uitvoering van grote ruimtelijke programma’s. Het is geen nieuws dat de 695 vierkante kilometer van onze regio vanuit verschillende grote ontwikkelingen begeerlijk worden bekeken.

Nieuwe woonlocaties, plaats voor het regionale bedrijfsleven om uit te breiden, nieuwe natuur, verduurzaming van de landbouw, plaats voor duurzame opwek van energie, verbeterde infrastructuur: alle ontwikkelingen in de regio vragen ruimte. In 2020 en 2021 worden hier strategieën voor ontwikkeld die in 2022 als richtlijn gebruikt worden. Zo moeten we voorkomen dat regionale plannen en ambities recht tegenover elkaar komen te staan. Van de acht gemeenteraden vragen we een reactie op deze kaderbrief, zodat we hun wensen en bedenkingen mee kunnen nemen bij het opstellen van de begroting 2022-2025 die begin 2021 aan de gemeenteraden zal worden voorgelegd. Namens het bestuur van Regio Foodvalley,

Arjen Droog Secretaris-directeur

4 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

René Verhulst, Voorzitter

1. INLEIDING 1.1. DEZE KADERBRIEF IS ANDERS. WAAR ZITTEN DE VERSCHILLEN? U bent gewend aan een kaderbrief van Regio Foodvalley die onderscheid maakt in de kosten van het regiokantoor en de kosten voor de inhoudelijke programma’s, die de regio niet inde, maar via de trekkende gemeente liepen. Het onderscheid tussen de kosten van het regiokantoor en de programmakosten maken we nog steeds, maar voor 2022 geldt dat al deze kosten via de begroting van de regio zullen lopen. Dat zorgt voor transparantie in regionale financiële processen, een belofte van het regiobestuur in de uitgangspuntennotitie die in de tweede helft van 2020 aan de raden is voorgelegd. Deze verbetering is een direct gevolg van het onderzoek van de rekenkamers van Ede, Rhenen, Veenendaal en Wageningen die hier dringende aanbevelingen over hebben gedaan. Het regiokantoor wordt als kassier ingezet voor de middelen die gemeenten samen inleggen. Belangrijk is te benadrukken dat dit niets verandert aan het budgetrecht van de raden en de bevoegdheden van de colleges. Alleen de financiële afwikkeling van regionale projecten waar raden en colleges mee hebben ingestemd worden door het regiokantoor verwerkt.

Hierdoor zal de financiële rapportage aan de raden sterk verbeteren: Op dit moment kan de regio dat alleen maar over de financiële besluiten, maar hierdoor zal de regio vanaf 2022 in staat zijn te rapporteren over het daadwerkelijke financiële verloop. Een ander groot verschil is dat de Valleihopper voor het eerst niet meer in deze kaderbrief terugkomt: de Valleihopper is door het regiobestuur uit de GR Regio Foodvalley gehaald. Daarnaast verwacht het regiobestuur nog een aanpassing te gaan doen rond de inzet van regionale programmamanagers. Deze programmamanagers zijn nu al actief en worden op dit moment door gemeenten ter beschikking gesteld. Dit betekent dat de ene gemeente hier veel kosten aan heeft en de andere geen enkele kosten. Dat is niet eerlijk. Het besluit om deze verrekening eerlijk te maken wordt momenteel voorbereid en was op het moment van schrijven van deze kaderbrief nog niet genomen en is dus nog niet in deze kaderbrief verwerkt, het is de bedoeling dit wel in de begroting op te nemen. Op dit punt zal de begroting 2022-2025 dus afwijken van deze kaderbrief. De gemeente die een programmamanager levert krijgt die kosten dan weer vergoed. Zo betalen de gemeenten met deze kaderbrief eerlijk en naar draagkracht mee aan de gezamenlijke kosten en dit past bij de kassiersfunctie van de regio.

Deze veranderingen levert een hele andere kaderbrief op. De vele miljoenen van de Valleihopper verdwijnen uit de kaderbrief en de begroting en de kosten voor programma’s en de inzet van programmamanagers komen er bij. Voor gemeenten betekent dit echter niet dat de kosten voor regionale samenwerking hoger worden. Met deze veranderingen wordt het wel véél transparanter wat regionale samenwerking nou precies kost: kosten die eerder versnipperd waren over de verschillende gemeentelijke begrotingen staan nu helder op één begroting, waardoor ook veel gemakkelijker een goede integrale afweging kan worden gemaakt. Naast de financiële kaders geeft deze kaderbrief ook inzicht in de inhoudelijke kaders die worden voorgesteld. Deze inhoudelijke kaders worden in het volgende hoofdstuk verder uitgewerkt.

1.2. KRACHTIGE UITVOERING STRATEGISCHE AGENDA EN REGIO DEAL Niet alleen voor de ambities in de Strategische agenda, maar ook bij de Regio Deal is een slagkrachtige uitvoering noodzakelijk. Deze uitvoering wordt expliciet niet bij de regio belegd: De Regio 5 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

Deal heeft een eigen organisatiestructuur met Rijk, provincies, gemeenten, waterschap, LTO-Noord en VNO-NCW. Namens de samenwerkende partijen houdt een kleine organisatie die is ondergebracht bij het regiokantoor overzicht over de voortgang, brengt partijen samen, zoekt coalities en externe financiering. Bovendien monitort en rapporteert deze organisatie van de Regio Deal namens én aan alle betrokken partijen. Alhoewel deze uitvoeringsorganisatie ondergebracht is bij het Regiokantoor heeft dit geen consequenties voor de gemeentelijke bijdrage. De totale kosten die samenhangen met de organisatie worden in rekening gebracht bij de Gemeente Ede, zijnde de kassier voor de Regio Deal. In toenemende mate, en dit zal in 2022 zeker zichtbaar zijn, dragen medewerkers en bestuurders van een veelheid aan organisaties de programma’s en projecten van de regio. Uitvoerders zijn beslist niet altijd ambtenaren, ook medewerkers uit de andere triple helixkolommen draaien mee in de uitvoering van de Strategische Agenda. Door deze uren beschikbaar te stellen, maar ook door regelmatig financieel bij te dragen worden de programma’s en projecten bekostigd. Op de website van Regio Foodvalley is een totaaloverzicht van wat er gebeurt onder de vlag van de regio (onder ‘Projecten’).

Om goed zicht op alle activiteiten te houden wordt dit zorgvuldig actueel gehouden en zal de regio ook regelmatig rapporteren over inhoudelijke en financiële voortgang. Ook de Regio Deal is in volle uitvoering. Die zal in 2022 volledig op stoom zijn. Naar waarschijnlijkheid zal in 2022 het gesprek starten met de regionale partners van de Regio Deal over hoe de samenwerking er in de toekomst verder uit zal zien. Voor partners in en om de regio zal de uitvoering van de Strategische Agenda en de Regio Deal er als geïntegreerd uitzien, al lopen financiële processen en aansturing verschillend. Voor de thema’s uit de Regio Deal zullen regionale bestuurders herkenbare ambassadeurs zijn. In de programma’s en projecten zijn zoveel mogelijk personele unies gemaakt en wordt steeds de samenwerking en goede afstemming gezocht.

1.3. INTERBESTUURLIJKE SAMENWERKING In toenemende mate wordt tussen overheden gewerkt met deals, agenda’s, akkoorden en pacten waarbij meerdere overheden en vaak ook andere partijen een overeenkomst sluiten om gezamenlijke doelstellingen te realiseren. Bij Regio Foodvalley hebben we daar op regionaal niveau ervaring mee in de Strategische Agenda, maar zien we bijvoorbeeld met de Regio Deal en de MKB Deal dat er ook nieuwe samenwerkingen ontstaan met andere overheden. De coalities wisselen en steeds vaker zijn ook triple helixpartners betrokken bij deze deals. Dat past uitstekend bij de triple helixaanpak die de regio de afgelopen tien jaar sterk heeft gemaakt. Bij het schrijven van deze kaderbrief is duidelijk dat Regio Foodvalley in de conceptverkiezingsprogramma’s van een groot aantal landelijke politieke partijen plek heft gekregen. De partijen geven aan dat ze in Regio Foodvalley willen investeren. Ook vanuit Europa zien we nu de nieuwe fondsenperiode op punt staat van openen dat er heel veel middelen beschikbaar zijn voor doelen die naadloos aansluiten bij de Strategische Agenda van de regio. Maar dit vraagt wel wat van de regio: we moeten gemakkelijker flexibel zijn om in wisselende coalities samen te werken, zonder dat dit voor betrokkenen tot onduidelijke processen leidt.

Het is ook noodzakelijk dat we niet alleen beschikken over een mooie Strategische Agenda, maar om te voorkomen dat we bij elke kans het wiel opnieuw moeten uitvinden vooral ook over (bijna) kant-en-klare projectvoorstellen die gebruikt kunnen worden om een deal of pact te sluiten. Dat vraagt goede voorbereiding, nadenken over cofinanciering en hele heldere communicatie met raden, colleges en triple helixpartners.

1.4. DE ECONOMIC BOARD REGIO FOODVALLEY In 2022 vier de Economic Board Regio Foodvalley haar eerste verjaardag. De rol en taakopvatting van de Board moet dan helemaal helder zijn en de Board moet goed op stoom gekomen zijn. Dat zal vooral merkbaar zijn aan de programma’s die vaart krijgen, waar resultaten worden geboekt. Maar ongetwijfeld is het functioneren van de Economic Board nooit ‘af’: het vraagt voortdurend bijsturen.

6 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

De processen rond de Economic Board, zoals het aandragen van projecten voor instemming, vragen ook verankering bij de partners van de Economic Board. Het aanvragen van instemming werkt pas goed als gemeenten, provincies en andere partijen de instemming van de Economic Board als voorwaarde voor financiering stellen. Zo kunnen deze partijen toetsen of een voorstel breed gedragen wordt en of het voorstel voldoende rekening houdt met al lopende projecten en programma’s. Dit betekent dat alle betrokken partijen zullen moeten wennen aan deze nieuwe vorm van steeds intensiever samenwerken. Tegelijkertijd moet steeds meer samenwerken niet betekenen dat verantwoordelijkheden onduidelijk worden. Dit vraagt heldere keuzes, duidelijke structuren en logische afspraken. In 2022 zal het regiobestuur met aandacht het functioneren en de werking van de Economic Board volgen en samen met de triple helixpartners verder ter hand nemen. Hierbij zal het regiobestuur actief raden blijven informeren en betrekken.

7 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

2. BELEIDSKADERS 2022 - 2025 De beleidskaders voor deze kadernota komen uit de nieuwe Strategische Agenda. Daarnaast wordt inzicht gegeven in hoe vanuit de bedrijfsvoering van Regio Foodvalley aan de realisatie van de gestelde doelen wordt gewerkt. Dan gaat het met name om marcom (marketing en communicatie), public affairs (lobby, maar ook de inzet in Europa) en het ondersteunen van de processen van regionale besluitvorming.

2.1. STRATEGISCHE AGENDA In de vorige kaderbrief (2021) is het volgende plaatje geïntroduceerd. Het geeft weer dat de thema’s uit de Strategische Agenda in verschillende mate triple helix zijn georiënteerd. Sommige thema’s zijn volledig triple helix, andere programma’s kennen een dominant overheidsprimaat en vooral een adviesrol voor triple helixpartners.

Figuur 1 De zeven thema's van de Strategische Agenda

Per programma wordt hier weergegeven wat de inhoudelijke inzet voor 2022 zal zijn.

2.1.1. Landbouwtransitie Landbouwtransitie en Vitaal Platteland Regio Foodvalley gaat voor een toekomstbestendige AgriFood keten en een vitaal platteland. Werkprogramma: Landbouwtransitie en Vitaal Platteland (voorheen onderdeel van het programma Ruimtelijke Ontwikkeling) Doelen Concreet betekent dit de volgende operationele doelen voor de komende 10 jaar: 1. Ondernemerschap en innovatie 2. Waarderen en verdienen 3. Leefomgeving (bodem, water, biodiversiteit en landschap) 4. Ruimte om te ondernemen 5. Verbindend ondernemen 6. Training en begeleiding van boeren 8 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

Producten: Landbouwnetwerk Regio Foodvalley • De netwerkorganisatie werkt via themagroepen aan de hierboven genoemde doelen • RFV initieert projecten onder de vlag van het Landbouwnetwerk en draagt bij aan financiering van die projecten en van projecten van andere partners Manifest Gezonde Leefomgeving Veehouderij • Het praktijkspoor van het Manifest Gezonde Leefomgeving Veehouderij heeft een vervolg gekregen binnen de Regio Deal. Financiering van dit spoor vindt plaats vanuit de Regio Deal. Concreet gaat het dan om het versnellen van innovaties & toepassen d.m.v. pilots op praktijkbedrijven. • Het bestuurlijk spoor van het Manifest Gezonde Leefomgeving Veehouderij wordt gecontinueerd onder het Schone Lucht Akkoord. De kernafspraak in het SLA is dat partijen streven naar een permanente verbetering van de luchtkwaliteit waarbij wordt toegewerkt naar de WHO-advieswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof. Hiervoor is een uitvoeringsplan opgesteld, waarin de maatregelen zijn opgenomen. Deze hebben voor Regio Foodvalley met name betrekking op landbouw, maar ook mobiliteit, industrie en houtstook vallen hieronder. Regionaal Programma Vrijkomende Agrarische bebouwing • Aanvullend aan het functieveranderingsbeleid: pilots ontwikkelen voor nieuwe oplossingen en voor de inzet van big data bij het opsporen en voorspellen van leegstand en ondermijning.

Gebiedsgerichte aanpak Stikstof en Interbestuurlijk Programma (IBP) Vitaal Platteland • Als onderdeel van een integrale aanpak stikstof voeren we, binnen het IBP-programma Foodvalley-Veluwe, drie pilots uit met gebiedsprocessen in Buurtschap de Valk, Veenhuizerveld en het Binnenveld. De pilots zijn gericht op verduurzaming van de landbouw en biodiversiteit, en vormen de opmaat naar een regio-dekkende gebiedsaanpak stikstof. Na de beleidsmatige voorbereiding in 2020 en het opstellen van gebiedsplannen in 2021, verwachten we dat in 2022 de uitvoering van die gebiedsplannen loopt. • Binnen het IBP werken we samen met de andere overheidslagen daarnaast aan een Living Lab ter uitvoering van het Deltaplan biodiversiteit én aan een ontwerpatelier waarin we met 5 veehouders de route naar een ‘boerderij van de toekomst’ verkennen. Lobby en beïnvloeding • We zijn actief, onder meer via de VNG, in diverse consultatie- en beïnvloedingstrajecten om de belangen van RFV zo goed mogelijk te dienen bij de ontwikkeling van beleid en regelingen van de provincies en van het rijk. Welke trajecten dat in 2022 e.v. zijn is lastig te voorspellen, maar dat zal naar verwachting onder meer gaan over het Nationaal Programma Landelijk Gebied.

• We werken aan versterken van de samenwerking met FoodvalleyNL en FoodNL, met als doelen om kansen voor samenwerking te benutten, onnodige dubbelingen te voorkomen, kansen foor fondsen vanuit Europese programma’s te benutten en last but not least om te zoeken naar meer verbinding tussen top-food-bedrijven enerzijds en de primaire sector met hun directe ketenpartners anderzijds. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2022? • Vanuit de kracht van de bestaande samenwerkingen tussen ondernemers, onderwijs en overheden binnen o.a. het Poultry Expertise Center, het Manifest Gezonde Leefomgeving Veehouderij, het Landbouwnetwerk Regio Foodvalley en Programma Vrijkomende Agrarische bebouwing, werken we aan oplossingen voor vraagstukken die de primaire sector en de hele keten onder druk zetten. Wat hebben we daarvoor nodig in financiën in 2022: € 260.889 2023: € 260.889 2024: € 260.889 2025: € 260.889

9 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

2.1.2. Voeding voor een gezond leven Voeding voor een gezond leven Regio Foodvalley wil een omgeving realiseren waarin gezond en duurzaam (geproduceerd) voedsel bijdraagt aan een gezond leven van haar inwoners. Werkprogramma: Voedsel (incl. Coalitie Preventie in de Foodvalley) Zo draagt het programma en 2022 bij aan de doelen van de Strategische Agenda: • Terugdringen van overgewicht in de regio (stoppen van de toename) • Terugdringen van het aantal mensen met diabetes type 2 (met 2% in 2030) • Interventies laten landen in woonwijken, retail, horeca, MKB en de schoolomgeving voor: o een gezondere voedselomgeving o tegengaan voedselverspilling o afzetmogelijkheden voor regionaal geproduceerd voedsel • Verschuiven van de verhouding dierlijk en plantaardig eiwit in food en feed (van 60/40 naar • 40/60) in 2030 • Er komt experimenteerruimte in wet- en regelgeving t.b.v. pilots productiemethoden van alternatieve eiwitbronnen, voor zowel food als feed. • Er is inzicht in de verdienmodellen voor ondernemers die insecten produceren.

• Beschikbaarheid en bereikbaarheid vergroten van regionaal geproduceerd voedsel • Reststromen gebruiken en kringlopen sluiten (circulaire voedselketen) • Verminderen van CO2 uitstoot door verminderen voedselverspilling met 50% in 2050 • Experimenten uitrollen onder bedrijven en inwoners om voedselverspilling tegen te gaan De eerste drie bullets zijn ook doelen van de Regio Deal Foodvalley, waarbij vanuit de Regio Deal met name gekeken wordt naar het ontwikkelen van interventies. Doelen Voeding voor een gezond leven Eiwittransitie: • Beschikbaar maken van alternatieve eiwitbronnen voor veevoer • Versnellen van de ontwikkelingen ten behoeve van opschaling van de productie • Inwoners maken gebruik van meer alternatieve eiwitbronnen door • Circulair produceren van alternatieve eiwitbronnen Voedselverspilling: • 50% minder voedselverspilling in 2050 • Realisatie en verdere uitvoering van de Proeftuin Voedselverspilling • Inzet op verwaarden van reststromen voor nieuwe producten voor food & feed Korte voedselketens: • Percentage aanbod van regionale producten verhogen • Inwoners kopen meer regionaal voedsel • Korte voedselketens als middel om de relatie stad-platteland te versterken • Ontwikkelen nieuwe verdienmodellen Voeding en gezondheid: • Bevorderen van gezonde voeding en leefstijl om gezondheidsproblemen op latere leeftijd te voorkomen • Door gezonde voeding en leefstijl,

behoud van vitaliteit/ kwaliteit van leven • Bestendigen van de samenwerking in Coalitie Preventie in de Foodvalley Producten • Realisatie groter netwerkverband vanuit Coalitie Preventie in de Foodvalley en concrete interventies die gezonde leefstijl bevorderen • Financiering voor projecten en interventies om overgewicht te verhinderen en verminderen en gezonde leefstijl te bevorderen • Een platform/ dashboard met gezondheidsindicatoren is gereed (indicatoren via bestaande metingen) • Er is een platform voor kennisdeling op de thema’s gereed • De lessen van de proefuin Voedelverspilling worden gedeeld binnen en buiten RFV 10 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

• • • • •

Nieuwe afzetpunten voor regionaal geproduceerd voedsel zijn gerealiseerd en herkenbaar voor consumenten Er is een doorlopende leerlijn op voedselverspilling op de Technasia in de regio Het HIK is gerealiseerd, en hiervoor is een duurzaam sturingsmodel geborgd. We hebben inzicht in de verdienmodellen van het insectenkweken en hebben deze ook (regionaal) getest / geïmplementeerd. Er is een marketing campagne om doorlopend inwoners te stimuleren gebruik te maken van het aanbod van (alternatieve) plantaardige eiwitbronnen, liefst uit de regio.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2022? • Interventies op gezonde voeding, beschikbaarheid van alternatieve (groene) eiwitbronnen, gezonde voedselomgeving en tegengaan voedselverspilling worden uitgevoerd en uitgerold. • De proeftuin Voedselverspilling voert haar actielijnen uit i.s.m. partners. • Geleerde lessen uit interventies worden gedeeld en uitgedragen. • We weten bij welke lokale initiatieven we kunnen aansluiten om voedselverspilling, lokaal geproduceerd voedsel en de beschikbaarheid van alternatieve eiwitbronnen onder aandacht te brengen bij inwoners • Er is goede samenwerking in de regio op de vier thema’s met bedrijven, kennis- en onderwijsinstellingen en overheden. • We hebben een beeld van welke partijen zich landelijk bezig houden met het promoten van het gebruik van (alternatieve) plantaardige eiwitbronnen. • We onderhouden het netwerk van aanbieders en kijken met hen welke rol we daar als regio in kunnen spelen en wat we voor elkaar kunnen betekenen. • De eerste acties vanuit het HIK zijn verankerd en we bepalen nu samen met de stakeholders een duurzaam sturingsmodel voor het HIK • Het is binnen de insectensector duidelijk wie welke rol heeft en hoe we de sector verder kunnen laten ontwikkelen.

• De coalitie preventie in de Regio Foodvalley is versterkt (in partners en financiën) en verdiept (in thema’s en impact) Wat hebben we daarvoor nodig in financiën in: 2022: € 259.000 2023: € 259.000 2024: € 259.000 2025: € 259.000

2.1.3. Energietransitie Energietransitie De gemeenten in Regio Foodvalley hebben de ambitie om in 2050 een energieneutrale regio te zijn en in 2030 een CO2 reductie gerealiseerd te hebben van 55% ten opzichte van 1990. Werkprogramma: Klimaat/Energie Zo draagt het programma en 2022 bij aan de doelen van de Strategische Agenda: Doelen Toekomstbestendige Energie-infrastructuur 1. Inzicht in mogelijkheden voor regionale opwek en besparing; 2. Concrete plekken voor opwek energie met projecten en planning; 3. Afstemming over warmtebronnen; 4. Inzicht in gevolgen voor de energie-infrastructuur; 5. Inzicht in de al gerealiseerde projecten en plannen. Doelen Verduurzaming Gebouwde Omgeving 1. Samenwerking op het gebied van ontzorging eigenaar-bewoners. Doelen Vermindering CO2-uitsoot 1. Inzicht in bijdragen van projecten van de regio aan de vermindering van de CO 2-uitstoot. Product: • Er is een plan van aanpak voor proces naar Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 11 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

• •

Er is een ondersteuningspakket voor de wijkuitvoeringsplannen (warmtetransitie) Er is een overzicht van de projecten van Regio Foodvalley die bijdragen aan de vermindering van de CO2-uitstoot.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2022? • We willen dat de stakeholders hun bijdrage leveren aan de afspraken uit de Regionale Energie Strategie 1.0 en we zullen daarom de voortgang monitoren en waar nodig stakeholders ondersteuning bieden bij de stappen die nodig zijn. • We willen draagvlak creëren voor energiebesparing en grootschalige opwek en zorgen voor afstemming tussen betrokken partijen over communicatie, participatie en ontwikkelen zo nodig instrumenten die een positieve bijdrage daaraan leveren. • We zorgen ervoor dat onze regiopartners toegang hebben tot kennis, ontwikkelingen en financieringsinstrumenten, die relevant zijn voor de energietransitie in onze regio. Wat hebben we daarvoor nodig in financiën in: 2022:€ 159.000 2023:€ 159.000 2024:€ 159.000 2025:€ 159.000

2.1.4. Human Capital Regio Foodvalley maakt werk van een optimaal functionerende arbeidsmarkt. De mismatch tussen vraag en aanbod is groter dan ooit en de inzet op een leven lang ontwikkelen is belangrijker geworden met aandacht voor elk talent en in elke levensfase. Doelen Toptalent kiest voor de regio • Investeren in de bekendheid van de mogelijkheden die de regio biedt voor talent; • Optimale leefomgeving en bereikbaarheid is cruciaal. Investeringen afstemmen o.b.v. persona’s te werven medewerkers; • We richten op basis van ervaren en voorspelde tekorten, gewenste groei en strategische keuze de werving op specifiek (vaktechnisch) personeel; • Van werk naar wek en omscholing: stimuleren dat medewerkers zich nu al ontwikkelen zodat zij in de toekomst optimaal inzetbaar blijven. Elk talent telt • Het aantal mensen dat (on)vrijwillig niet deelneemt aan de arbeidsmarkt, wordt tot een minimum bereikt. We ondersteunen parttimers die meer willen werken, werknemers die van baan en/of sector willen switchen en bereiken hen die (nog) niet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt. • Uitgangspunt hierbij is de keuze en inzet van het individu en dienst talenten/competenties. Een effectieve arbeidsmarkt vraagt om het individu in staat te stellen zich een leven lang door te ontwikkelen, op elk niveau.

Een leven lang leren en ontwikkelen De medewerkers waarmee we nu en in de toekomst knelpunten op kunnen lossen, al beschikbaar. We hebben gerealiseerd dat veel meer medewerkers al hun ervaring en ontwikkelde competenties inzetten op de plek waar ze het meeste nodig zijn: • Transities vormgeven: voor ieder probleem op de arbeidsmarkt zijn de mensen deels aanwezig, maar op de verkeerde plek. • Duurzame inzetbaarheid: mensen vanuit het vak van het verleden opleiden voor de kansen van de (nabije) toekomst. • In hoog- en in laagconjunctuur borgen we voldoende stage- en leerbanen. Zowel voor MBO, HBO als leerlingen in PRO-VSO onderwijs. Product Matchingsplatform Om van werk naar werk te komen, moet het individu in staat worden gesteld om zich te gaan bewegen op de arbeidsmarkt. Dit gaat in een aantal stappen, de zogenaamde klantreis (customer journey) die 12 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

iemand aflegt op zijn weg van werk naar werk. Het platform is het digitale loket voor een regionaal mobiliteitscentrum.

Marketingcampagne In de eerste fase maak je werknemers bewust van hun belang om zich te ontwikkelen of om stappen te zetten op de arbeidsmarkt. Naar bedrijven toe wordt het belang van het ontwikkelen van hun werknemers en het aanbieden van stage- en leerplekken benadrukt. Om werknemers en bedrijven te triggeren om in actie te komen starten we een marketingcampagne. Toptalent kiest voor de regio • Verbinden met alle regionale samenwerking tussen werkgevers, onderwijs en overheid (de Triple helix), en gemeentelijke projecten binnen deze ambitie verstevigen. Daarmee ondersteunen en waar mogelijk mee ontwikkelen van de bekendheid, en aantrekkelijkheid van de regio beter voor het voetlicht brengen en borgen. • Communicatie en branding, sterker uitstralen wie we zijn, waar we voor staan en wat we doen. De eigenheid van de regio. • Ontwikkelen van een expat-partnerprogramma, waardoor het interessanter wordt om je in deze regio te vestigen als expat. Elk talent telt • Ontwikkeling van methodieken om toekomstig arbeidspotentieel te bereiken. (niet ww populatie maar werkende die meer willen werken, status houders en mensen die kunnen werken maar niet actief zoeken). • Aanpak ontwikkelen om het bestaand arbeidspotentieel te behouden (we laten niemand los). • Arrangementen ontwikkelen op gebied van begeleiding die de werkgever biedt om talent een kans te geven.

• Duurzame banen ontwikkelen. Een leven lang leren en ontwikkelen • Door ontwikkelen van de leercultuur in Foodvalley op basis van de strategische agenda onderwijs. • Inventariseren van de scholingsbehoefte van bedrijven en sectoren. • Gezamenlijk ontwikkelen van nieuwe scholingsvormen, kort cyclisch met baangarantie doormiddel van makelen en schakelen. • Praktijk carrousel ontwikkelen voor docenten, om zich bij te scholen en voeling te houden met veranderingen in de baan waar ze voor opleiden. • Imago campagne herwaardering vakmanschap. 13 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

Wat hebben we daarvoor nodig in financiën in: 2022: € 295.000 2023: € 295.000 2024: € 295.000 2025: € 295.000

2.1.5. Innovatie, clustervorming en circulair Innovatie, clustervorming en circulair De regio bouwt aan een toekomstbestendige regionale economie door stimulering van innovatie, clustervorming en circulair ondernemen. Werkprogramma: • Versterken Living Lab Regio Foodvalley Circulair; Realiseren innovatieve ketenprojecten, verbinden onderwijs en mkb en uitbreiding inhoudelijk thema’s door werkplaatsen. • Versterken Neon; een netwerk voor en door agrofood ondernemers. Deelname van regio Foodvalley betekent voor NEON dat het netwerk verbreed kan worden naar de hele regio waardoor het een groter effect sorteert. • Verbinden en versterken Human Capital initiatieven; door het brengen van samenhang in initiatieven en het stimuleren van kruisbestuiving. De verschillende Human Capital initiatieven (Barneveld Tomorrow, Foodacademy Nijkerk, Living Lab digitalisering, Barneveldse techniekopleiding en ICT campus) zijn complementair aan elkaar. Een intensieve samenwerking tussen de verschillende initiatieven kan ieder initiatief afzonderlijk en het Human Capital voor de regio in het bijzonder versterken. • Communicatie; om een bredere robuuste beweging te realiseren is zaak om een nog bredere groep ondernemers te betrekken. Communicatie door ondernemers aan ondernemers vormt hierin een belangrijk onderdeel.

• Regio Foodvalley Cross-over Innovatie award; door ondernemers uit te dagen om nieuwe soorten samenwerking (cross-overs) aan te gaan kunnen we innovatie en clustervorming bevorderen. Er is een grote toegevoegde waarde in samenwerkingen tussen bedrijven uit marktsegmenten die niet altijd vanzelfsprekend samenwerken. Gekoppeld aan bestaande business events gaan we samen met de Triple Helix partners een innovatieprijs uitreiken: de Regio Foodvalley Cross-over Innovatie award. • Kwalitatieve innovatiemonitoring; In 2018 heeft de regio een Innovatiemonitor uitgebracht. De monitor is uitgevoerd door de WUR en de CHE in opdracht van de FOV, Regio Foodvalley en de provincie Gelderland. Partijen hebben het voornemen om het kwantitatieve deel van deze monitor in 2023 te herhalen. In de tussentijd heeft het kwalitatieve deel van de monitor (casebeschrijvingen van best practices van innovatie door mkb bedrijven) een belangrijke functie. De Innovatiemonitor toont de behoefte van bedrijven aan om beter op de hoogte te zijn van wat er regionaal gebeurt op het gebied van innovatie. Het gaat dan om best practices, successen, contactpersonen van intermediaire organisaties en potentiele samenwerkingspartners. Doelen Innovatie en clustervorming 1. Verdubbeling van de externe innovatie (meer onderlinge samenwerking en crossovers) van 17% naar 35%, 2.

Toename in productinnovatie (verbeteringen van producten) van 50% naar 60%, 3. Toename in procesinnovatie (verbeteringen van productie- of bedrijfsprocessen) van 43% naar 53%, 4. Toename in marktinnovatie van 19% naar 29%, met name binnen clusters. Doelen circulaire economie 1. Duurzamer gebruik van grondstoffen. 2. Meer concurrerend vermogen. 3. Regio Foodvalley als innovatieve kennisregio. Producten • Organiseren van werkplaatsen en ketenprojecten Living Lab Regio Foodvalley Circulair. • Opstellen businesscases voor samenwerkende mkb ondernemers. 14 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

• • •

Uitreiken Cross-over Innovatie award om innovatie in regio te laten zien. Best practices structureel delen via website, nieuwsbrieven en business-events. Uitbrengen kwalitatieve innovatiemonitor.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2022? • Vergroten van samenwerking in grotere en kleinere clusters. • Vergroten samenwerking en effectiviteit Human Capital initiatieven. • tot stand brengen van kennisinteractie tussen ondernemers in de Maakindustrie en Food industrie en Food gerelateerde bedrijven in de regio. • Effect Programma Living Lab Regio Foodvalley Circulair vergroten. Wat hebben we daarvoor nodig in financiën in: 2022: € 145.000 2023: € 175.000 2024: € 145.000 2025: € 145.000

2.1.6. Fysieke randvoorwaarden Regio Foodvalley wil een aantrekkelijke locatie zijn voor bedrijven in de kennisdomeinen Agri en Food, ICT, Poultry, maakindustrie en logistiek. Regio Foodvalley werkt aan het verbeteren van de bereikbaarheid van de regio, rekening houdend met de waarden slim, duurzaam en gezond, aan goede vestigingslocaties en digitale ontsluiting. Werkprogramma: Mobiliteit Doelen Fysieke randvoorwaarden a. Verbeteren externe bereikbaarheid: Herkenbare poorten met minder vertragingen, betere treinbedieningen en goede aansluitingen tussen auto, trein en fiets. b. Verbeteren interne bereikbaarheid: Een beter aanbod van OV, fiets (vertragingsvrij), auto (minimale vertragingen) en maatwerkvervoer op de hoofdcorridors in de regio. Een betere bereikbaarheid van economische en maatschappelijke hotspots. c. Het stimuleren van een modal shift in de regio waaronder 5% CO2 reductie en 20% minder autogebruik in 2022 ten opzichte van 2018 onder zowel werknemers van gemeenten in de regio als bij werknemers van 15 bedrijven en/of kennisinstellingen in de regio. d. Gebruik maken van slimme en innovatieve manieren om Regio Foodvalley veilig bereikbaar te houden. Producten a. Onderzoek naar en plannen voor verbetering van OV verbindingen en oplossing van knooppunten. b. Fietsroutes tussen economische kernen in de regio en naar kernen buiten de regio. c.

Een Mobiliteitsconvenant Regio Foodvalley, een mobiliteitsmakelaar en projectleider voor de gebiedsgerichte aanpak. d. Een regionale verkeersdesk. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2022? a. Opvolging geven aan de verdiepende gebiedsvisie Veenendaal-De Klomp ten behoeve van het versterken van de knooppuntfunctie. b. Vervolg geven aan lobbyactiviteiten ten aanzien van het versterken van knooppunt Barneveld-Noord, ten behoeve van de realisatie van een railterminal, een oplossing voor de aansluiting A1/A30 en een betere treinverbinding tussen Regio Amersfoort, Regio Foodvalley en de CleanTech Regio. Hiervoor zal Regio Foodvalley in 2021 en 2022 samen met de partners werken aan een corridoraanpak A1. c. Vervolg geven aan lobbyactiviteiten ten aanzien van het versterken van knooppunten Veenendaal-De Klomp en Ede-Wageningen en hiervoor in 2021 en 2022 samen met de partners werken aan een corridoraanpak A12. d. Beter gebruik van verkeersdata en een bijdrage leveren aan de digitaliseringsopgave ten behoeve van een veiliger bereikbare regio. 15 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

e. Het voortzetten van de werkgeversaanpak regiobreed en gebiedsgericht ten behoeve van het stimuleren van duurzame mobiliteit. f. In gesprek blijven met concessieverleners en vervoerders over gewenste OV verbindingen ten behoeve van een sluitend en aantrekkelijk OV netwerk. g. Het realiseren van fietsroutes ten behoeve van een sluitend en aantrekkelijk fietsnetwerk. h. In 2022 is het nodig de regionale bereikbaarheidsagenda 2018-2022 tegen het licht te houden en een update te geven voor de jaren daarna. Wat hebben we daarvoor nodig in financiën in: 2022: € 120.000 2023: € 90.000 2024: € 90.000 2025: € 90.000 Fysieke randvoorwaarden Regio Foodvalley wil een aantrekkelijke locatie zijn voor bedrijven in de kennisdomeinen Agri en Food, ICT, Poultry, maakindustrie en logistiek. Regio Foodvalley werkt aan het verbeteren van de bereikbaarheid van de regio, rekening houdend met de waarden slim, duurzaam en gezond, aan goede vestigingslocaties en digitale ontsluiting. Werkprogramma: Economie Zo draagt het programma en 2022 bij aan de doelen van de Strategische Agenda: Doelen Fysieke randvoorwaarden Goede werklocaties, de regio wil; 1. ‘Haar’ bedrijven en instellingen in alle levensfasen huisvesten en faciliteren. 2. Werklocaties ontwikkelen en deze in hun onderlinge samenhang bezien. 3. Inzetten op complementariteit i.p.v.

concurrentie van deze werklocaties en neemt daar een actieve rol in. Producten • Actueel Regionaal Programma Werklocaties • Actueel beleid op Perifere en Grootschalig Detailhandel • Actuele visie op kantoren • Inzicht in werklocaties • Inzicht in leegstand • Deelname project zomerondernemer: jongeren en ondernemerschap Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2022? Uitvoeren staand beleid. Monitoren leegstand en werklocaties. Voeren van Acquisitie. Wat hebben we daarvoor nodig in financiën in: 2022: € 62.000 2023: € 62.000 2024: € 137.000 2025: € 62.000

2.1.7. Quality of living Quality of living (Wonen) Regio Foodvalley biedt een aantrekkelijke woon-en leefomgeving waar het behoud en de versterking van landschap- en natuurwaarden en cultuurhistorie onderdeel van uitmaakt. Versterking van natuur en landschap en cultuurhistorische waarden vormen een onderdeel van het programma Quality of living. Dit dient na vaststelling van de Strategische Agenda nader ingevuld te worden. Werkprogramma: Wonen

16 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

Wat willen we bereiken (uit Strategische Agenda): • Bouw van voldoende nieuwe woningen (ca. 2.500 woningen), zowel t.b.v. natuurlijke bevolkingsgroei, opvang binnenlandse migratieoverschot als terugdringen van woningtekort. • Versneld omzetten van ‘zachte’ plancapaciteit naar ‘harde’ plancapaciteit en aanmaken van nieuwe plancapaciteit voor de periode vanaf 2023. • Accent op bouw van sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen. • Accent op bouw van meer nultreden-woningen (zowel grondgebonden als gestapeld). • Aanbieden van meer flexibele woonvormen voor met name studenten en arbeidsmigranten. • Gasloze en energiezuiniger bestaande woningvoorraad • Bescherming en versterking van natuur, landschap en cultuurhistorische waarden. Wat gaan we daarvoor doen in 2022? • Maken van verstedelijkingsafspraken met Rijk en provincies Gelderland en Utrecht incl. afspraken met het Rijk over noodzakelijke (financiële) ondersteuning. • Samen met provincies verder uitvoering geven aan Actieplan Wonen en Regionaal programmeren. • Doorontwikkelen en uitvoeren van diverse thema’s uit Woonagenda 2.0 • Opstellen nieuwe woonagenda i.r.t. ruimtegebruik, mobiliteit en energie. • Organiseren van symposia en expertmeetings voor kennisdeling en netwerkvorming. • Monitoren van woningbouw en de woningmarkt (i.s.m. Stichting Vastgoedmonitor).

• Vormen van regionaal kennis- en beleidsnetwerk voor natuur, landschap en cultuurhistorie. Wat hebben we daarvoor nodig in financiën in: 2022: € 180.000 2023: € 180.000 2024: € 180.000 2025: € 180.000

2.2. MARKETING EN COMMUNICATIE Het communicatieplan 2020-2025 geeft een koers voor alle communicatieacties en uitingen met Regio Foodvalley als afzender. Het beschrijft de doelen, strategie, positionering, boodschappen en de uitvoering. In het marketingplan maken wij de doelstellingen SMART. Het marketingplan beschrijft alle activiteiten die het doel hebben om doelgroepen te enthousiasmeren of aanzetten tot actieve deelname in de regio. Het plan heeft als uitgangspunt om te leren en datagedreven door te ontwikkelen. Zo zorgen we dat we de beschikbare tijd en het budget naar de juiste zaken gaan. Regio Foodvalley streeft naar duurzame, consequente en consistente communicatie. Wij bieden een podium aan de programma’s, projecten en alle initiatieven uit de Strategische Agenda en wij staan in verbinding met ons netwerk. Communicatiedoelstellingen: • Regio Foodvalley meer zichtbaar maken bij bedrijven, onderwijs-/ kennisinstellingen en inwoners van de regio. • Communicatie-inspanningen meetbaar maken, daarmee krijgen we meer inzicht in het effect van onze inzet en komen we meer te weten over de relevatie van onze content. • Onderzoeken wat het waarderingscijfer is van onze offline communicatiemiddelen en wat het bereik is. • Partners uit de Strategische Agenda actief informeren over de inhoud, processen en de voortgang van de verschillende thema’s.

Communicatie draagt bij aan de onderlinge samenwerking tussen organisaties met als doel de samenwerking te vergroten, te stimuleren en uit te dragen onder de doelgroepen. Om die reden wordt ook intensief samengewerkt met de mensen die de communicatie van de Regio Deal Foodvalley verzorgen. Marketingdoelstellingen: Het belangrijkste doel is om de bekendheid van en betrokkenheid bij Regio Foodvalley vergroten bij 17 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

ondernemers en inwoners. De rol van de regio hierin ligt vooral in het aantrekken van mensen naar de ‘etalage’. Wat er in de regio gebeurt, is belegd in de verschillende programma’s en projecten. • Betrokkenheid van ondernemers bij Regio Foodvalley vergroten. Enerzijds door een groter bereik te realiseren binnen de groep ondernemers, anderzijds door betrokkenheidsacties bij de content van Regio Foodvalley. • Regio Foodvalley met concrete thema’s zichtbaar maken bij onze inwoners (ruim 350.000) en daarmee hun betrokkenheid vergroten. Onderwerpen uit de Strategische Agenda concreet en tastbaar maken voor inwoners. • Bezoekers op de projectenpagina’s en zichtbare groei in het doorklikpercentage van deze pagina’s. De daadwerkelijke deelname aan projecten gebeurt vrijwel altijd via externe platformen. Dit is de actie die op ons platform het dichtst tegen een conversie. Wat hiervoor nodig is Kaderbrief 2022

2023 116.000

2024 118.000

2025 120.000

122.000

2.3. PUBLIC AFFAIRS Public Affairs werkt aan een sterke positionering van de Regio Foodvalley om hiermee een invloedrijke gesprekpartners te zijn voor externe partijen op zowel bestuurlijk als ook ambtelijk niveau. Public Affairs realiseert hiermee een randvoorwaarde voor impactvolle programma’s in de Regio. Hiervoor/daartoe wordt een procesmatige aanpak op stakeholdermanagement, communicatie en beïnvloeding, uitgerold. Regio Foodvalley heeft op dit moment een goede uitgangspositie in het speelveld waarin fondsen verdeeld worden en beleid en wet-en regelgeving wordt gemaakt. Dit zowel in Europees verband als ook in toenemende mate in Den Haag en op provinciaal nivo. In de Green deal, de Europese routekaart richting een duurzame economie en samenleving, staat de transitie van ons voedselsysteem centraal met daarin een prominente rol voor de consument. Dit sluit naadloos aan bij het DNA van onze regio {of} de focus van de Strategische Agenda en biedt unieke kansen voor succesvolle fondsenwerving om de programma’s van de regio met extra financiële slagkracht te verstevigen. Hiervoor zijn onze samenwerkingsverbanden met andere Europese regio’s (oa Östergötland (Zweden) en Business Region Aarhus (Denemarken)) essentieel maar ook in toenemende mate de regionale samenwerking in Nederland zelf zoals in ThinkEast.

Dit is een samenwerkingsplatform van brancheorganisaties, onderwijsinstellingen, regio’s en de twee provincies in Oost-Nederland. Doelen/resultaten internationalisering • In 2022 worden de programma’s van Regio Foodvalley 1) landbouw en vitaal platteland, 2) voeding voor ene gezond leven, 3) innovatie, clustervorming circulair mede door Europees geld gefinancierd. • In 2022 worden minimaal 3 duidelijke gezamenlijke lobbysuccessen zichtbaar (gericht op Europees en/of nationaal beleid). Wat hiervoor nodig is Kaderbrief 2022

2023 45.000

2024 46.000

Bovenstaand budget is reeds onderdeel van de Regiobegroting

18 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

2025 47.000

48.000

2.4. ONDERSTEUNING BESLUITVORMINGSPROCES Het regiokantoor ondersteunt de processen van beleidsvorming en besluitvorming voor de samenwerkende gemeenten en daarnaast ook het functioneren van de Economic Board Regio Foodvalley. Deze ondersteuning is gericht op transparante, heldere besluitvorming die recht doet aan de ambities van de strategische agenda. Bij deze besluitvorming zijn geen bevoegdheden overgedragen van raden en colleges naar de Gemeenschappelijke Regeling, maar zijn taken opgedragen. Dit betekent dat raden en colleges goed aangesloten moeten blijven op de onderwerpen en activiteiten van regio. Dit organiseert de regio door: • Regelmatige nieuwsbrieven (minimaal zes per jaar); • Drie raadsinformatiebijeenkomsten per jaar; • Twee edities van Groei, het magazine van de regio; • Een actueel overzicht van alle projecten waar de regio bij betrokken is op de website; • Eens per jaar een aanvullende voortgangsrapportage; • Regelmatig een raadsinformatiebrief (bij actuele onderwerpen); • Zes bijenkomsten van de regiocommissie per jaar, waarbij naar de actualiteit en de kwaliteit van processen van regionale besluitvorming wordt gekeken; • Op aanvraag presentatie voor raad of raadscommissie over regionale thema’s.

Daarnaast kijkt de regio voortdurend naar nieuwe mogelijkheden om gemeenteraden en andere belanghebbenden goed te informeren over de regionale ambities, activiteiten en besluitvorming. Zoals bijvoorbeeld een online thema-uitzending of de regiotour. Het is niet alleen belangrijk gemeenteraden goed te informeren, maar het is minstens zo belangrijk gemeenteraden op het juiste moment te betrekken bij (grote) regionale trajecten zoals visievorming (Van Strategische Agenda tot Woonvisie en van RES tot Voedselvisie) raden kaders te vragen. Het regiobestuur hecht aan een goede betrokkenheid van raden en realiseert zich dat samenwerking met andere gemeenten en met triple helixpartners kunnen leiden tot een ver-van-mijn-bed-show-gevoel als raden onvoldoende aangesloten zijn. En dat doet geen recht aan het belang van de regionale én triple helixsamenwerking. Ten tijde van het schrijven van deze kaderbrief is de ondersteuning van de regio voor de Economic Board nog niet uitgewerkt. Hiervoor gelden wel soortgelijke criteria: de samenwerking moet helder en navolgbaar zijn, de achterbannen van de triple helixpartners moeten goed geïnformeerd en op het juiste moment betrokken worden en op de hoogte gehouden worden van de voortgang.

Vanuit deze criteria, mede gebaseerd op de samenwerkingsovereenkomst (SOK) en de uitgangspuntennotitie die eind 2020 bij raden hebben voorgelegen, worden de processen voor het goed functioneren van de Economic Board momenteel uitgewerkt en deze zullen in 2022 goed moeten functioneren.

19 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

3. FINANCIËLE CYCLUS & PROCES 3.1. KADERBRIEF: 3.2. PROCES VASTSTELLING KADERBRIEF Portefeuillehoudersoverleggen In de beide portefeuillehoudersoverleggen van december 2020 is de Kaderbrief 2022 - 2025 besproken en door de ambtelijke overleggen uiteraard voorbereid. Regiobestuur De Kaderbrief 2022 - 2025 is ter vaststelling aangeboden aan het regiobestuur voor de vergadering van 11 december 2020. Regiocommissie In een bijeenkomst voor gemeenteraden op 20 januari 2021 worden de raden vroegtijdig én gezamenlijk in positie gebracht om kaders aan het regiobestuur mee te geven over doelen en inzet. Daarnaast spreekt in januari de Regiocommissie over de kaderbrief. Gemeenteraden De Kaderbrief 2022 - 2025 raakt aan het budgetrecht van gemeenteraden. Raden worden gevraagd om wensen en bedenkingen te uiten. De kaderbrief wordt uiteindelijk uitgewerkt in de meerjarenbegroting die uiterlijk 1 april 2021 aan de raden wordt aangeboden.

20 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

4. FINANCIËLE KADERS 2022 - 2025 4.1. PRIJSINDEXERING BUDGETTEN Voor Regio Foodvalley is de CAO voor gemeenteambtenaren van toepassing. En omdat het grootste deel van het regiobudget aan salarissen wordt besteed, zijn de cao-onderhandelingen belangrijke ontwikkelingen om te volgen. In 2020 zijn ambtenarensalarissen ongeveer 6,5 procent gestegen ten opzichte van 2019. Vanwege de economische ontwikkeling wordt verwacht dat de cao in 2021 en 2022 gematigd verder zal stijgen. Om die reden zal in de begroting gerekend worden met een verwachte stijging van de salarislasten van 2,5%. Ook de overige posten in de begroting zullen conform de CPBprijsindex worden opgehoogd. Deze prijsindexering voor 2022 is nog niet bekend. In de begroting rekenen we daarom met een verwachte prijsindexering van 2% (op alle posten behoudens personeelslasten). De meerjarenbegroting 2022 - 2025 zal, behoudens de hiervoor genoemde prijscompensatie, niet verhoogd worden. Eerst vernieuwen wij, in samenspraak met de gemeenteraden en onze partners, onze Strategische Agenda; pas daarna komt aan de orde of bij een gewijzigd ambitieniveau een gewijzigde begroting nodig is. Dat is de juiste volgorde. Bij het berekenen van de gemeentelijke bijdrage worden de cijfers van het CBS gebruikt. Het CBS publiceert maandelijks de nieuwe inwoneraantallen.

Voor de begroting 2022 hanteren we de CBS-opgave van het aantal inwoners per gemeente op 1 januari 2021. De in de kaderbrief opgenomen bijdrage per gemeente is gebaseerd op de cijfers van 2020. In februari wordt een herberekening gemaakt op basis van de dan bekende inwonersaantallen per 1 januari 2021.

4.2. MEERJARENRAMING 2022-2025 Uitgangspunt voor de Kaderbrief 2022-2025 is de meerjarenbegroting 2020, jaarschijf 2022. Behalve de inflatiecorrectie stellen wij zoals gezegd geen verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor. ( UITWERKING KADERBRIEF 2022

Jaarschijf 2021-2024 aanpassing Kaderbrief 2022-2025

€ € €

2022 1.216.900 € 15.100 € 1.232.000 €

2023 1.252.520 € 2.480 € 1.255.000 €

2022 2023 BIJDRAGE PER GEMEENTE AAN REGIOBEGROTING Gemeente Barneveld Ede Nijkerk Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen Totaal

€ € € € € € € € €

201.594 399.818 147.334 18.591 68.675 33.715 226.894 135.380 1.232.000

€ € € € € € € € €

205.358 407.282 150.084 18.938 69.957 34.344 231.130 137.908 1.255.000

€ € € € € € € € €

2024 2025 1.289.300 € 1.289.300 -11.300 € 12.700 1.278.000 € 1.302.000 2024

2025

209.122 414.746 152.835 19.285 71.239 34.973 235.366 140.435 1.278.000

€ 212.885 € 422.210 € 155.586 € 19.632 € 72.521 € 35.603 € 239.602 € 142.962 € 1.301.000

Figuur 2: Meerjarenbegroting en absolute bijdrage per gemeente

De berekening van de gemeentelijke bijdragen aan de Regiobegroting 2022 is gebaseerd op de inwonersaantallen 2020. De definitieve bijdrage wordt opgenomen in de Regiobegroting zelf, die voor 1 april 2021 aangeboden wordt aan de gemeenten van Regio Foodvalley.

21 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

2022 oud 2022 2023 BIJDRAGE PER GEMEENTE AAN STRATEGISCHE AGENDA Gemeente Barneveld Ede Nijkerk Putten Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen Totaal

€

267.035 487.244 164.979 16.485 28.497 77.254 39.040 229.694 138.161 1.448.389

€

239.556 439.028 148.652 13.738 25.594 69.727 35.088 211.466 128.040 1.310.889

€

239.556 439.028 148.652 13.738 25.594 69.727 35.088 211.466 128.040 1.310.889

€

2024

2025

246.920 453.631 154.034 13.738 26.273 72.236 36.319 219.754 132.985 1.355.889

234.647 429.292 145.065 13.738 25.141 68.055 34.267 205.941 124.743 1.280.889

€

Figuur 3: Tabel met bijdragen per thema strategische agenda

Het verschil in jaarschijf 2022 ( begroting 2021-2024) en kaderbrief 2022 wordt veroorzaakt doordat er geen rekening gehouden met cofinanciering van derden en sommige programma’s minder nodig denken te hebben in 2022.

BIJDRAGE PER GEMEENTE AAN MOBILITEITSFONDS 2022 2023 Gemeente Barneveld Ede Nijkerk Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen Totaal

€ € € € € € € € €

60.544 120.075 44.248 5.583 20.625 10.125 68.142 40.658 370.000

€ € € € € € € € €

61.689 122.347 45.085 5.689 21.015 10.317 69.431 41.427 377.000

2024 € € € € € € € € €

62.998 124.943 46.042 5.810 21.461 10.536 70.904 42.306 385.000

2025 € € € € € € € € €

64.307 127.539 46.999 5.930 21.907 10.755 72.378 43.185 393.000

Figuur 5: Tabel met bijdragen per gemeente aan het mobiliteitsfonds TOTAAL PER GEMEENTE 2022 Gemeente Barneveld Ede Nijkerk Putten Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen Totaal

€ € € € € € € € € €

501.695 958.920 340.234 13.738 49.768 159.026 78.927 506.502 304.078 2.912.889

€ € € € € € € € € €

2023 506.604 968.656 343.822 13.738 50.221 160.699 79.748 512.027 307.375 2.942.889

2024 € € € € € € € € € €

* de gemeente Putten neemt deel aan het project VAB. Figuur 6: Tabel met de totale bijdragen per gemeente per jaar Regio Foodvalley

22 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

519.040 993.320 352.911 13.738 51.368 164.935 81.828 526.024 315.726 3.018.889

2025 € € € € € € € € € €

511.840 979.041 347.649 13.738 50.704 162.482 80.624 517.921 310.891 2.974.889

Programma Gemeentelijke bijdrage 2022 Overige financiering 2022 Totale kosten 2022 3.Landbouwtransitie 260.889 260.889 4.Voeding voor gezond leven 259.000 259.000 5.Energietransitie 159.000 159.000 6.Human Capital 195.000 100.000 295.000 7.Innovatie,clustervorming en CE 157.000 157.000 8.Fysieke randvoorwaarden 182.000 182.000 9.Quality of living 110.000 70.000 180.000 Eindtotaal 1.322.889 170.000 1.492.889

Figuur 7: Tabel met totale kosten Strategische Agenda 2022 uitgesplitst in gemeentelijke bijdrage en bijdrage derden Programma 2022 oud 3.Landbouwtransitie 260.889 4.Voeding voor gezond leven 259.000 5.Energietransitie 214.000 6.Human Capital 295.000 7.Innovatie,clustervorming en CE 220.000 8.Fysieke randvoorwaarden 137.000 9.Quality of living 232.500 Eindtotaal 1.618.389

2022 260.889 259.000 159.000 295.000 145.000 182.000 180.000 1.480.889

2023 260.889 259.000 159.000 295.000 175.000 152.000 180.000 1.480.889

2024 260.889 259.000 159.000 295.000 145.000 227.000 180.000 1.525.889

2025 260.889 259.000 159.000 295.000 145.000 152.000 180.000 1.450.889

Figuur 8: Totale kosten Strategische Agenda 2022-2025 Ambtelijke capaciteit Het verwezenlijken van de ambities in de Strategische Agenda vergt naast het commitment en inzet van andere partijen ook ambtelijke inzet. Inzet is afhankelijk van thema en project en zal per gemeente verschillen. Voorafgaand aan 2022 zal de benodigde capaciteit berekend worden en middels een besluit van de gemeentesecretarissen bekrachtigd worden. De gemeenten stemmen onderling nog af hoe ze om gaan met de inzet en eenduidige bekostiging van regionale programmamanagers. Hier wordt ten tijde van het schrijven van deze kaderbrief nog aan gewerkt en de resultaten zullen in de meerjarenbegroting 2022-2025 worden opgenomen. Er zal geen uitbreiding in programmamanagementcapaciteit worden voorgesteld, het leidt daarom over de hele regio niet tot een kostenverhoging; het financiële effect per gemeente kan verschillen.

23 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020

Inwoneraantal 1-1-20 volgens CBS Barneveld Ede Nijkerk Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen Totaal

59.077 117.166 43.176 5.448 20.125 9.880 66.491 39.673 361.036

16,36% 32,45% 11,96% 1,51% 5,57% 2,74% 18,42% 10,99% 100,00%

Figuur 9: Inwonersaantallen per 1-1-2020

Regio Foodvalley Postbus 9022 6711 HK EDE (0318) 680 667 info@regiofoodvalley.nl www.regiofoodvalley.nl www.foodvalley.nl Dit is een uitgave van Regio Foodvalley 11 december 2020

24 | Kaderbrief 2022-2025 | 11 december 2020