Jaarstukken 2021 gemeente Renswoude
Tekst van het document
Toelichting risico’s Risico 1.1: Personeelskosten bij ziekte vast personeel
Omschrijving Risico
Bij ziekte van vast personeel wordt de gemeente geconfronteerd met extra kosten voor tijdelijke vervanging.
Impact
Tijdelijke vervanger is in de regel duurder dan vast personeel. Hierdoor wordt 10% van de totale personeelskosten als benodigde weerstandscapaciteit aangemerkt.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke beheersmaatregelen.
Risico 2.1: Meer beroep op voorzieningen
Risico ja/nee
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
ja
2.910.000
Risico ja/nee
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
Omschrijving Risico
Reguliere begrotingspost waarbij externe factoren een risico zijn ja voor de begroting
Impact
Externe factoren, zoals rijksbeleid, economische groei, wetgeving, kunnen gevolgen kunnen hebben voor de werkelijk te realiseren baten of lasten.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke maatregelen, want het gaat om een externe factor.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
Risico klasse Hoog 90%
Risico klasse Hoog 90%
50.000
39
Risico ja/nee
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
ja
100.000
Risico 3.1: Grondexploitaties
Risico ja/nee
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
Omschrijving Risico
ja
Risico 2.2: Decentralisaties
Omschrijving Risico
Bij de decentralisaties (Wmo, Jeugd en Participatie) is er een risico dat de van het rijk ontvangen vergoeding geen gelijke tred houdt met de (toenemende) vraag. Vooral bij jeugdzorg is hier sprake van. Door het rijk zijn inmiddels meer gelden (tijdelijk) voor de jeugdzorg beschikbaar gesteld. Hierdoor zijn de risico’s lager geworden. Ook zijn de benodigde budgetten ander begroot waardoor de risico’s zijn afgenomen.
Impact
De financiële omvang van deze taken is in verhouding tot de omzet van de gemeente relatief hoog. Zolang er geen afspraken zijn gemaakt over een budgetplafond, is sprake van een “openeinderegeling”.
Beheersmaatregelen
Gelet op de ontwikkeling van de kosten jeugdzorg is het noodzakelijk om het instellen van een budgetplafond te overwegen.
Impact
Beheersmaatregelen
Betreft risico op project Beekweide II Het woningbouwproject Beekweide 2 betreft een integrale ontwikkeling waarbij zowel gronden van derden als ‘eigen’ gronden worden ontwikkeld. Het is dan ook evident dat de kosten behorende bij de ontwikkeling van de gronden van derden ten laste komen van de betreffende initiatiefnemers, het zgn. kostenverhaal. Voor de kosten (en opbrengsten) die gerealiseerd worden op de ‘eigen’ gronden is in 2020 een grondexploitatie geopend. Deze grondexploitatie wordt jaarlijks geactualiseerd, en kent op dit moment een resultaat op eindwaarde van € 1.672.000. Het verhalen van de kosten bij de initiatiefnemers is eind 2021 gecontracteerd, waarbij de bedragen zijn gefixeerd, en worden geïndexeerd met een vaste index. Gelet op de enorme kostenstijgingen die het laatste half jaar zijn opgetreden is de afgesproken index helaas niet kostendekkend, hetgeen vooralsnog resulteert in een verwacht negatief resultaat van ca. € 280.000.
Risico 3.4: Planschade
Omschrijving Risico
Risico dat gemeente aansprakelijk wordt gesteld voor planschade.
Impact
Externe factoren, zoals rijksbeleid, economische groei, wetgeving, kunnen gevolgen kunnen hebben voor de werkelijk te realiseren baten of lasten.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke maatregelen, want het gaat om een externe factor.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
Risico klasse Hoog 90%
Risico klasse Hoog 90%
280.000
Risico ja/nee
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
ja
100.000
Risico klasse Hoog 90%
40
Risico 4.1 Minder uitkering gemeentefonds
Omschrijving Risico
Verandering in de rijksuitgaven kunnen dus een directe invloed hebben op de inkomsten van de gemeente.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke maatregelen, want het gaat om een externe factor.
Risico 0.1: Gemeenschappelijke regelingen
Als risicobedrag nemen wij een bedrag op gelijk aan het totaal van de jaarlijks aan de gemeenschappelijke regelingen te betalen bijdragen.
Beheersmaatregelen
Per verbonden partij wordt toegezien op de financiële positie.
Risico 0.3: Gegarandeerde geldleningen derden
Impact
Risico ja/nee
De lasten van de gemeenschappelijke regelingen worden over het algemeen over de deelnemende gemeenten verdeeld naar rato van het aantal inwoners. Hierdoor is Renswoude voor slechts ja een klein deel van het nadeel van deze gemeenschappelijke regelingen aansprakelijk.
Impact
Omschrijving Risico
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
Gemeenten ontvangen het grootste gedeelte van hun inkomsten uit de Algemene uitkering van het Gemeentefonds. Hoeveel uitkering wordt ontvangen is voor een groot gedeelte afhankelijk van de hoogte van de rijksuitgaven. Wijzigingen in de ja rijksuitgaven hebben direct invloed op de omvang van de Algemene uitkering. Daarnaast zijn we nog in afwachting van de herverdeeleffecten van de algemene uitkering.
Impact
Omschrijving Risico
Risico ja/nee
De gegarandeerde geldleningen aan derden bestaan uit gegarandeerde hypothecaire geldleningen van particulieren en aan geldleningen voor verenigingen.
Risico ja/nee
Risico klasse Hoog 90%
200.000
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
Risico klasse Hoog 90%
1.030.013
Risico Risico klasse klasse Laag Gemiddeld 10% 50%
Risico klasse Hoog 90%
nee
De gegarandeerde hypothecaire geldleningen zijn van particulieren. Het bedrag aan gegarandeerde geldleningen bedraagt gemiddeld 9 % van de WOZ-waarde. Hierdoor is het risico dat er t.a.v. deze leningen een beroep op de garantstelling door de gemeente zal worden gedaan uiterst beperkt. De gemeente heeft verder geldleningen gegarandeerd van verenigingen in Renswoude. Het risico dat de gemeente op deze garantstelling zal worden aangesproken is beperkt.
Beheersmaatregelen
Geen specifieke beheersmaatregelen vereist.
Totaal omvang risico Rekenpercentage Omvang risico x rekenpercentage
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
4.140.013 10% 414.001
330.000 50% 165.000
200.000 90% 180.000
41
Beschikbare weerstandscapaciteit Met de weerstandscapaciteit wordt bedoeld al die elementen waarmee tegenvallers eventueel bekostigd kunnen worden. In de nota reserves en voorzieningen is de richtlijn voor het berekenen van de weerstandscapaciteit vastgesteld. De weerstandscapaciteit bestaat met ingang van 2019 uit de “algemene reserve vaste buffer” en de stille reserves. Op basis hiervan is de weerstandscapaciteit als volgt te berekenen: Weerstandscapaciteit 2019 2020 2.021 Algemene reserve vaste buffer 4.100.000 4.100.000 4.100.000 Stille reserves 860.000 860.000 900.000 Beschikbare weerstandscapaciteit 4.960.000 4.960.000 5.000.000 Berekening stille reserves (objecten niet voor de openbare dienst bestemd) balanswaarde bedragen (x € 1.000) WOZ-waarde
verschil
De Hokhorst voetbal
880.000
41.000
839.000
Grond carports
72.000
11.000
61.000
Totaal
952.000
52.000
900.000
Omvang van het weerstandsvermogen Omdat de risico’s die gemeenten lopen verschillen, is er geen algemene norm voor de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. Gemeenten dienen zelf een beleidslijn te formuleren over de in de organisatie noodzakelijk geachte weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s. Wel dient de weerstandscapaciteit voldoende te zijn om de risico’s af te dekken. De weerstandsratio (beschikbare weerstandscapaciteit in relatie tot de benodigde weerstandscapaciteit) moet dus minimaal 1 zijn. Een waarde hoger dan 1 geeft aan dat tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder grote ingrepen te doen in het voorzieningenniveau. In Renswoude is middels de nota reserves en voorzieningen 2019 gekozen voor een minimale waarde van 1,4. Dit wordt geblokkeerd als risicobuffer in de “algemene reserve vaste buffer”. Onderstaande indeling wordt gehanteerd om de hoogte van het weerstandsvermogen te kunnen duiden.
Als de benodigde weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit ontstaat het volgende beeld. bedragen (x € 1.000) 2019 2020 2.021 Beschikbare weerstandscapaciteit 4.960.000 4.960.000 5.000.000 Benodigde weerstandscapaciteit Factor 1,4 Extra reservering Gr. Overeem II Risico weerstandsvermogen
3.542.000 2.442.000 1.100.000
3.325.000 2.224.880 1.100.000
1.062.602 1.062.602
1,4
1,5
4,7
De weerstandsratio is op 31 december 2021 4,7. Ten opzichte van de jaarrekening 2020 is de beschikbare weerstandscapaciteit gegroeid. Dit leidt al tot een hoger ratio. Daarnaast zijn de risico’s opnieuw beoordeeld en deze zijn flink afgenomen. In zijn totaliteit zijn de risico’s afgenomen, maar vooral de risico’s in de grondexploitaties zijn behoorlijk afgenomen doordat Groot Overeem II een actieve grondexploitatie is geworden. Ruimte in algemene reserve vaste buffer A. Stand algemene reserve vaste buffer Benodigde stand * risico's x factor 1,4 B. Totaal benodigde stand C. Ruimte in algemene reserve vaste buffer (A-B)
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
4.100.000 1.062.602 1.062.602 3.037.398
42
Kengetallen BBV De volgende kengetallen zijn verplicht gesteld vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV): 1. Netto schuldquote 2. Netto schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 3. Solvabiliteitsratio 4. Kengetal grondexploitatie 5. Structurele exploitatieruimte 6. Belastingcapaciteit. Met de kengetallen kan snel een beeld worden gevormd van de financiële positie van de gemeente. Het zijn kengetallen die iets zeggen over de ‘weerbaarheid’ en ‘wendbaarheid’ van de gemeentelijke begroting. Voor de weerbaarheid (kan de gemeente financiële tegenvallers het hoofd bieden) is het van belang te weten hoe groot het eigen vermogen is, hoeveel schulden de gemeente heeft en waarvoor deze schulden zijn aangegaan. De kengetallen daarvoor zijn de solvabiliteit, de netto schuldquote en de grondexploitatie. Een wendbare begroting kan snel worden aangepast als er zich tegenvallers voordoen. Dat is een begroting waarvan de inkomsten op korte termijn kunnen worden verhoogd (stijging tarief OZB omdat de woonlasten zich nog onder het landelijke gemiddelde bevinden) en de lasten op korte termijn kunnen worden bijgesteld omdat er meer structurele baten dan structurele lasten zijn. De kengetallen daarvoor zijn “belastingcapaciteit” en “structurele exploitatieruimte”.
Beoordeling van de kengetallen in samenhang Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. Zo hoeft een hoge schuld geen nadelig effect te hebben op de financiële positie, maar is dat afhankelijk of en wat er aan eigen vermogen en structurele baten tegenover die schuld staat en hoe groot de kans is dat de schuld weer wordt afgelost. Het is dus, met andere woorden, niet mogelijk om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. Zo worden voorraden strategische gronden en onderhandenwerk bouwgrondexploitatie door gemeenten met leningen gefinancierd. Maar bij verkoop vallen de geldmiddelen weer vrij om de leningen af te lossen. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie van een gemeente. Er zijn geen landelijke normen voor de kengetallen omdat deze erg afhangen van de lokale situatie. De gemeenteraad kan wel eigen normen stellen voor deze kengetallen en bij belangrijke raadsbesluiten laten opnemen wat het effect is op de financiële kengetallen en de afgesproken normen.
Voor de financiële kengetallen geldt, net als voor de weerstandscapaciteit, dat de raad kan aangeven welk financieel beleid hij voor ogen heeft en eventueel kan overgaan tot het formuleren van eigen normen. Om de in deze paragraaf opgenomen kengetallen enigszins te kunnen duiden is aansluiting gezocht bij de door de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) gehanteerde signaleringswaarden. De VNG heeft een aantal signaalwaarden ontwikkeld om een grofmazige waardering te geven aan deze kengetallen. Deze zijn onderverdeeld in drie groepen. In onderstaande tabel is dit zichtbaar gemaakt.
Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
jaarrekening Begroting jaarrekening 2020 2021 2021 93% 211% 112% 100% 200% 122% 41% 33% 40% 5% 0% 18% 0,8% -1,0% 2,7% 110% 119% 108%
43
Nadere duiding bij de in de tabel in beeld gebrachte financiële kengetallen: • Netto schuldquote: hoe zwaar drukt de schuld op de begroting? Hier wordt de schuldpositie van de gemeente uitgedrukt in een percentage van de omvang van de jaarlijkse exploitatie (inkomsten exclusief mutaties in reserves). De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie van de algemene dienst en van het woningbedrijf. • Netto schuldquote, gecorrigeerd met verstrekte leningen De gemeente leent soms geleend geld door aan andere organisaties. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen, wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De aan het woningbedrijf verstrekte geldleningen worden niet gezien aan leningen aan derden, omdat het woningbedrijf onderdeel is van de gemeente. De schuldquote mag dus niet met deze leningen worden verlaagd. • Solvabiliteit: welk deel van het gemeentebezit is betaald met eigen middelen? Dit is het eigen vermogen als aandeel in het balanstotaal.
Ofwel: de solvabiliteitsratio geeft aan welk deel van het balanstotaal niet door schuld is gefinancierd. Een solvabiliteitsratio van minder dan 20 procent geeft aan dat een gemeente zijn bezit met relatief veel schulden heeft belast. • Grondexploitatie: heeft de gemeente relatief veel grond en loopt zij daardoor risico? De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Als dat niet lukt, kan de grondexploitatie een negatieve impact hebben op de financiële positie van de gemeente. De accountant beoordeelt ieder jaar in hoeverre de gronden tegen actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Het kengetal wordt berekend door de in exploitatie genomen gronden te delen door het totaal van de baten (excl. mutaties reserves). • Structurele exploitatieruimte: heeft de gemeente voldoende structurele middelen om haar structurele lasten te dekken? De relevantie van het kengetal structurele exploitatieruimte is om te weten welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Bij dit kengetal wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten in vergelijking met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.
• Belastingcapaciteit: heeft de gemeente relatief veel belastingen en is er ruimte deze belastingen te verhogen? Hieronder wordt verstaan de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in jaar t ten opzichte van het landelijk gemiddelde (in jaar t-1). Hiermee komt tot uitdrukking de ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen. Zijn de woonlasten laag, dan kan bij tegenvallers gemakkelijk worden bijgestuurd door de onroerendezaakbelasting te verhogen.
3.3. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De gemeente Renswoude heeft een oppervlakte van 1.852 hectare. Deze ruimte wordt gebruikt voor verschillende doeleinden gebruikt zoals wonen, werken en recreëren. Voor deze activiteiten zijn kapitaalgoederen nodig: wegen, riolering, verlichting, openbaar groen, gebouwen en water. Het beheer van kapitaalgoederen is belangrijk omdat er een directe invloed is op het woon-, leef- en werkklimaat van iedereen. Kapitaalgoederen zijn ook nodig om de programmadoelen van de gemeente te realiseren. Om bijvoorbeeld economische ontwikkeling te stimuleren is een goede bereikbaarheid van belang, om onderwijs te geven zijn schoolgebouwen nodig. Straatverlichting en de inrichting van groen leveren een bijdrage aan de sociale veiligheid. De riolering draagt bij aan de gemeentelijke milieudoelstellingen. Kapitaalgoederen leggen blijvend beslag op de gemeentelijke begroting. Niet alleen is geld nodig voor de aanschaf of aanleg, maar ook voor de jaarlijkse kosten van onderhoud. Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen per kapitaalgoed tenminste wordt ingegaan op het beleidskader, de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties en de vertaling van de financiële consequenties in de begroting.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
44
Uitgangspunten beheer openbare ruimte De uitgangspunten voor het beheer van de openbare ruimte worden in de beheerplannen per kapitaalgoed beschreven. Hieronder is een overzicht weergegeven waarin per onderscheiden beheerdomein de omvang van het areaal en de waarde die dit vertegenwoordigt is aangegeven. Domein
Omvang areaal
Wegen
330000 m2
Waarde (€)
20.000.000 Riolering
30 km vrijverval
30.000.000
Pompen, gemalen en bergbezinkbassins Civiele kunstwerken
10 pompgemalen, 50 km drukleiding, 2 4 km drainage, 19bergbezinkbassins, bruggen en ca. 60 duikers
5.000.000
Openbare verlichting
900 lichtpunten
900.000
Groen Sportaccomodaties Afvalinzameling
350.000 m2 waarvan 3.500 bomen 3 voetbalvelden, 4 tennisbanen, 1 sporthal 2 ondergrondse containers en 15 bovengrondse containers
2.500.000 5.000.000 2.000.000 100.000
Integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR) Er is een integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025) vastgesteld in de raadsvergadering van 27 oktober 2021. Deze documenten gaan uit van het eerder gedefinieerde scenario “conserverend”, waarna de uitkomsten kunnen worden verwerkt in de begroting 2022-2025.
Toelichting per kapitaalgoed
Wegen en verkeersvoorzieningen Aantal kilometers te onderhouden weg Oppervlakte wegennet Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Staat van onderhoud
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar Jaarlijks budget
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
41 km, waarvan 12 km elementenverharding en 29 km asfaltverharding. 330.000 m2, waarvan 30% elementverharding en 70% asfaltverharding. In stand houden van een kwalitatief goede en veilige wegeninfrastructuur. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). Uitgangspunt is de CROW-norm (CROW is een kennisorganisatie op het gebied van infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer en werk en veiligheid). Het werken conform de richtlijnen CROW wordt door de gemeente bewerkstelligd door: - Periodiek globale visuele inspecties (eens per twee jaar) - Te werken met een wegbeheersysteem - Onderhoud uit te voeren volgens systematiek en planning. De staat van onderhoud van de elementenverhardingen is in het algemeen goed. De asfaltwegen die zich met name in het buitengebied bevinden, hebben over het algemeen allemaal ongeveer dezelfde ouderdom en er geldt dat deze over de gehele linie gezien hun technische levensduur ruim hebben overschreden. Eind 2021 is het plan IBOR en de meerjarenplanning door de raad goedgekeurd waarmee in 2022 kan worden begonnen met het inlopen van de onderhoudsachterstand van de wegen in het buitengebied. Ja.
•
Reconstructie Oude Holleweg, overlaging Kooiweg, overlaging Bekerweg +/- €162.000,-
45
Ontwikkelingen
Er is in 2020 een raamcontract tot eind 2022 gesloten met Van Wijk Beton, Weg- en Waterbouw, uit Nieuwegein voor het dagelijks- en groot onderhoud van de wegen. Eind 2021 is het plan IBOR en bijbehorende meerjarenplanning door de raad goedgekeurd.
Oppervlakte te onderhouden groen
Totaal 350.000 m2, waarvan: Bermen 160.000 m2 Gazon 43.000 m2 Bosplantsoen 35.000 m2 Sierplantsoen: 22.000m2 Heesters 6.000 m2 Overig 28.000 m2 Bomen: 3.500 stuks Een beheervriendelijke (efficiënt) en hoogwaardige (functie) buitenruimte die binnen de financiële kaders beheersbaar is. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). In het beheerplan is het gewenste kwaliteitsniveau vermeld.
Openbaar Groen
Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar Jaarlijks budget Ontwikkelingen
Belangrijke uitgangspunten zijn: - Groen is waardevol voor de leefomgeving - Koesteren van het groen, maar wel rationeel - Realiseren van groene kwaliteit - Deskundig beheren - Groen moet duurzaam zijn - Er wordt wat aanplant van bomen betreft gestreefd naar meer afwisseling, dit om de plaagdierdruk (eikenprocessierups) structureel omlaag te brengen De staat van onderhoud is in het algemeen goed te noemen en voldoet minimaal aan de in het beleidsplan genoemde beeldkwaliteitsniveaus. Ja
357.326 Daar waar het in het straatbeeld past zal worden gestreefd naar een minder homogeen bomenbestand. Eind 2021 is het plan IBOR en bijbehorende meerjarenplanning door de raad goedgekeurd.
Riolering Aantal kilometers te onderhouden riolering
Doel
Vrij verval riolering: 30 kilometer Drukriolering in het buitengebied: 50 kilometer Riool- en hemelwatergemalen: 10 Pompunits: ruim 224 Kolken: 1.345 Bergbezinkbassins: 2 Zorg voor goed functionerende riolering. Dit is uit oogpunt van volksgezondheid, bewoonbaarheid en milieubescherming een belangrijke taak van de gemeente.
Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
GRP 2021-2028 Voldoen aan de daarvoor geldende wettelijke vereisten.
46
Staat van onderhoud
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Groot onderhoud komende jaar Jaarlijks budget Ontwikkelingen
Een goed functionerende riolering is nodig om afvalwater uit de directe leefomgeving te verwijderen ten behoeve van de volksgezondheid. Ook komt riolering de bewoonbaarheid in de kernen ten goede doordat wateroverlast en stank worden voorkomen. Daarnaast wil de gemeente Renswoude door hemelwater af te koppelen een bijdrage leveren aan klimaat adaptieve maatregelen die nodig zijn. De staat van onderhoud van het rioleringsstelsel is in het algemeen goed te noemen. In de komende jaren zijn, met uitzondering van de Eikenlaan, geen grote reconstructies voorzien. Nee; de huidige begroting gaat nog uit van het oude GRP. De oude begroting is € 442.853,- per jaar, dit moet worden verhoogd naar €456.000,per jaar. Dit wordt verwerkt in de begroting voor 2023. Investeringskredieten zijn nog niet in de begroting verwerkt. Afkoppelen Binnenveld, oplossen foutaansluitingen bedrijventerrein Hooge Hoek €456.000,-
Gebouwen (exclusief woningbedrijf) Algemeen
Aantal te onderhouden gebouwen:
Doel Beheerplan
Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen?
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
Naast gemeentelijke gebouwen, onderhoudt de gemeente ook de woningen in het gemeentelijke woningbedrijf. Voor het woningbedrijf is enkele jaren geleden een onderhoudsplan opgesteld. In deze paragraaf wordt alleen op de overige gemeentelijke gebouwen ingegaan. Voor de scholen geldt, dat de schoolbesturen verantwoordelijk zijn voor het onderhoud (zowel binnen als buiten). -gemeentehuis (nieuwbouw gereed eind 2022) -sporthal -gemeentewerf -brandweerkazerne (nieuwbouw opgeleverd 1e halfjaar 2021) -bibliotheek (alleen binnenzijde, buitenzijde t.l.v. VvE) -ambtswoning -aula begraafplaats -baarhuisje In stand houden van de gebouwen en voorkomen achterstallig onderhoud. - gemeentehuis (nieuwbouw gereed eind 2022) -> beheerplan 2023 -sporthal -> beheerplan opgesteld in 2021 -gemeentewerf -> voorbereiding voor nieuwbouw -brandweerkazerne -> beheerplan opgesteld in 2022 -bibliotheek (alleen binnenzijde, buitenzijde t.l.v.
VvE) -ambtswoning -> beheerplan opgesteld in 2022 (conform het aangrenzende wooncomplex-cpl.31-van het Woningbedrijf) -aula begraafplaats -> beheerplan wordt opgesteld in 2022 -baarhuisje -> onderdeel van begraafplaats -gemeentehuis wordt nieuw gebouwd -brandweerkazerne wordt nieuw gebouwd -voormalige basisschool de Borgwal wordt ingericht voor tijdelijk gebruik door gemeente en daarna gesloopt -gemeentewerf: planvorming om te verkopen en elders nieuw te bouwen -bibliotheek: in 2022 vindt planvorming plaats voor integratie met sporthal de Hokhorst tot dorpshuis Gezien de planvorming rondom de diverse gebouwen is dit niet relevant De opgestelde/op te stellen beheerplannen zij/worden in de begroting opgenomen.
47
Groot onderhoud komende jaar Jaarlijks budget
2022 -> verduurzaming sporthal gelijk tijdig met ombouw tot dorpshuis Daarnaast is er een reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen (stand 1-12021 is € 503.681. Het gemeentehuis wordt eind 2022 opgeleverd. Over de toekomst van de gemeentewerf (wel of geen nieuwbouw) zal de raad nog in 2022 een besluit nemen. Op korte termijn zal voor de aula een meerjarig onderhoudsplan worden opgesteld.
Ontwikkelingen
Openbaar Water Omvang areaal
Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau
De sloten die volgens de Keur van het Waterschap onderhoudsplichtig zijn en in eigendom zijn van de gemeente, worden door de gemeente onderhouden. Sloten moeten voldoende water kunnen blijven aan- en afvoeren, zodat voor de bewoners van een gebied geen waterproblemen ontstaan. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). Het doorstroomprofiel moet voldoende zijn, als maat wordt gehanteerd dat minimaal 2/3 van het theoretische profiel beschikbaar is.
Staat van onderhoud
Goed
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar Ontwikkelingen
Ja
Doel Beheerplan
€ 69.378,geen Eind 2021 is het plan IBOR en bijbehorende meerjarenplanning door de raad goedgekeurd.
Civiele kunstwerken (bruggen en duikers) Omvang areaal Doel Beheerplan
Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar Ontwikkelingen
Het areaal bestaat uit 19 bruggen en duikers Kunstwerken moeten te allen tijde veilig zijn, waarbij het onderhoud zodanig moet zijn dat er geen achterstallig onderhoud ontstaat. Rapportage ‘Inspectie en meerjarenplanning kunstwerken’ d.d. 11 december 2018. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). De kunstwerken moeten functioneel en veilig zijn. De kwaliteit is goed. Ja
€26.100,Laatste werkzaamheden aan vervanging duikerbrug Oude Holleweg over de Munnikebeek Eind 2021 is het plan IBOR en bijbehorende meerjarenplanning door de raad goedgekeurd.
Openbare Verlichting
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
48
Omvang areaal
Het areaal bestaat uit +/- 900 lichtpunten met in totaal 878 masten en 884 armaturen. Bijdragen aan een verkeersveilige en sociaal veilige openbare ruimte. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). Als uitgangspunt geldt de RVOL (Richtlijn voor openbare verlichting)
Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar Ontwikkelingen
Hoewel het areaal relatief oud is (358 armaturen zijn ouder dan 20 jaar en 80 masten ouder dan 40 jaar, d.w.z. afgeschreven), is de kwaliteit is in het algemeen redelijk tot goed. Ja
€77.017,Noodzakelijke vervangingen worden toegepast. Eind 2021 is het plan IBOR en bijbehorende meerjarenplanning door de raad goedgekeurd.
Meubilair (bebording en speelvoorzieningen) Omvang areaal
Doel Beheerplan Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar Ontwikkelingen
Het areaal bestaat uit: - 850 verkeersborden - 16 speelplaatsen met 125 speeltoestellen Speelplekken: ontspanningsplek voor de doelgroep Verkeersborden: geleiding verkeer Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025). Functionele en veilige voorzieningen De kwaliteit van de speeltoestellen is, ondanks de gemiddeld hoge ouderdom, in het algemeen goed. Bebording is goed. Ja
14.443 Niet gepland Er is op dit moment voor speelvoorzieningen geen beleid. Eind 2021 is het plan IBOR en bijbehorende meerjarenplanning door de raad goedgekeurd.
Buitensportaccommodaties Omvang areaal Doel Beheerplan
Uitgangspunt kwaliteit onderhoudsniveau Staat van onderhoud
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
Het areaal bestaat uit 3 voetbalvelden, 4 tennisbanen en 1 sporthal. Goede voorzieningen ten behoeve van sport. Integraal beheerplan (periode 2021 – 2030) en een integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan (periode 2021 – 2025) m.u.v. de sporthal. Onderhoud geschiedt op grond van de eis dat de voorziening voldoet aan ‘schoon, heel en veilig’. Deze begrippen zijn niet nader gespecificeerd. Daarnaast moeten ze voldoen aan de wettelijke eisen. De kwaliteit is redelijk
49
Zijn de financiële consequenties van het huidige beheerplan volledig in de begroting opgenomen? Jaarlijks budget Groot onderhoud komende jaar Ontwikkelingen
Ja.
115.833 Er zullen 4 kunstgras tennisvelden en 2 kunstgras voetbalvelden gerenoveerd worden in 2022. Eind 2021 is het plan IBOR en bijbehorende meerjarenplanning door de raad goedgekeurd. Dit plan IBOR gaat niet over de sporthal
3.4. Paragraaf financiering Inleiding In de paragraaf financiering wordt de financieringsfunctie van de gemeente Renswoude uiteengezet. In deze paragraaf komen de kasgeldlimiet en de renterisiconorm aan de orde. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de ontwikkeling van de schuld in 2021 en de hiermee gepaard gaande rentekosten. Beleidskader De Wet Fido geeft voorschriften met betrekking tot het aantrekken van geldleningen, het uitzetten van middelen en het verstrekken van garanties. Van belang hierbij is dat deze activiteiten geschieden in het kader van het uitoefenen van de publieke taak. Uitzetting van tijdelijk overtollige middelen dient een voorzichtig karakter te hebben en mag niet gericht zijn op het verschaffen van inkomen door het lopen van overmatige risico’s. Het beleggings-en financieringsbeleid van de gemeente is vastgelegd in het Treasurystatuut 2015 gemeente Renswoude, dat laatstelijk is vastgesteld door de raad op 3 maart 2015. Doelstelling van het treasurybeleid De doelstellingen van het treasurybeleid zijn: • De organisatie van voldoende financiële middelen voorzien en het streven naar voldoende liquiditeit (de mate waarin de direct opeisbare schulden tijdig kunnen worden voldaan) en solvabiliteit (de mate waarin alle schulden kunnen worden voldaan bij een eventuele liquidatie).
• Het nastreven van een financiële rentabiliteit (het aantrekken van middelen tegen zo laag mogelijke kosten, het uitzetten van middelen tegen zo hoog mogelijke opbrengsten, het gebruik maken van marktontwikkelingen). Gemeentefinanciering Financiering voor een periode van één jaar en langer wordt enkel aangetrokken ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak. Bij het bepalen van de financieringsbehoefte worden alle inkomsten en uitgaven betrokken. De financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen) te gebruiken om het renteresultaat te optimaliseren. Kasgeldlimiet Met kortlopende schuld worden leningen bedoeld die een looptijd korter dan één jaar hebben. Eens per kwartaal dient een opgave aan de toezichthouder (Provincie Utrecht) te worden gedaan met betrekking tot de gemiddelde netto vlottende schuld. Dit bedrag mag de kasgeldlimiet, dit is de maximaal toegestane netto vlottende schuld, niet overschrijden. Som is de overschrijding tijdelijk (bijvoorbeeld omdat de gemeente op korte termijn opbrengsten uit grondexploitatie verwacht). Als de overschrijding niet tijdelijk is zal de gemeente een vaste geldlening moeten aantrekken. De minister van Financiën stelt het percentage van de kasgeldlimiet vast.
Dit percentage is momenteel 8,5% van het begrotingstotaal bij aanvang van het dienstjaar.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
50
Bedragen x € 1.000 Kasgeldlimiet 2021 Omvang van de begroting per 1 januari 2021
1e kw.
2e kw.
3e kw.
4e kw.
14.594
Toegestane kasgeldlimiet in %
8,5%
Toegestane kasgeldlimiet in bedragen
1.240
1.240
1.240
1.240
1.240
a. Vlottende middelen, kwartaalgemiddelde
4
11
218
18
b. Vlottende schulden, kwartaalgemiddelde
1.882
518
0
5
c. Saldo vlottend kwartaalgemiddelde: a-b
-1.878
-507
218
12
d. Saldo vlottend kwartaalgemiddelde: c
-1.878
-507
218
12
e. Toegestane kasgeldlimiet, in bedragen
1.240
1.240
1.240
1.240
Onderschrijding: d+e
-637
734
1.459
1.253
Toets kasgeldlimiet
Renterisiconorm De renterisiconorm is bedoeld om het renterisico dat de gemeente loopt op zijn langlopende schuld te beperken. Hierbij is het uitgangspunt om zoveel mogelijk spreiding in de looptijden van leningen aan te brengen. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm niet overschrijden. De renterisiconorm wordt berekend op 20% (het door de minister van Financiën vastgestelde percentage) van het begrotingstotaal, inclusief toevoeging reserves aan het begin van het begrotingsjaar.
Bedragen x € 1.000 Renterisiconorm 2021
Begroting
Rekening
2021
2021
Verschil
1a. Renteherziening op vaste schuld o/g
0
0
0
1b. Renteherziening op vaste schuld u/g
0
0
0
2. Netto renteherziening op vast schuld (1a-1b)
0
0
0
3a. Nieuw aangetrokken vaste schuld o/g
0
5.500
5.500
3b. Nieuw verstrekte lange leningen u/g
0
0
0
4. Netto nieuwe aangetrokken schuld (3a-3b)
0
5.500
5.500
5. Betaalde aflossingen
2.108
2.108
0
6. Herfinanciering (laagste van 4 en 5)
2.108
2.108
0
7. Renterisico op vaste schuld (2+6)
2.108
2.108
0
14.594
15.660
1.066
9. Toegestane percentage renterisiconorm
20%
20%
20%
10. Renterisiconorm
2.919
3.132
213
10. Renterisiconorm
2.919
3.132
213
7. Renterisico op vaste schuld (2+6)
2.108
2.108
0
Ruimte (+) / Overschrijding (-) (10-7)
811
1.024
213
Renterisiconorm 8. Begrotingstotaal primitieve begroting 2021
Toets Renterisiconorm
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
51
Relatiebeheer De gemeente Renswoude heeft als huisbankier de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten, een bankinstelling zoals hiervoor vermeld, gecertificeerd met de triple A-rating volgens Moodys en volgens Standaard & Poor's. Bij deze bank heeft de gemeente Renswoude een viertal zakelijke rekeningen, te weten een rekening voor het dagelijks betalingsverkeer een rekening voor de inning van belastingen, een rekening voor de inning van de huren en een rekening ten behoeve van schatkistbankieren. Gemeente Renswoude heeft verder nog een rekening bij de Rabobank Woudenberg e.o., deze rekening wordt hoofdzakelijk gebruikt voor transacties via de legeskas. Financieringspositie Gemeentefinanciering heeft betrekking op de financiering van de organisatie voor de lange termijn. De financieringsstructuur wordt hierbij bepaald door de verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen. Zodra de financieringsmiddelen (de reserves, voorzieningen en opgenomen geldleningen) lager zijn dan het totaal van de boekwaarde van de investeringen is dit een teken dat de gemeente een vaste geldlening moet gaan aantrekken. Schatkistbankieren Vanaf 2014 zijn gemeenten, provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen verplicht hun overtollige liquide middelen te stallen en beleggingen aan te houden bij het Ministerie van Financiën.
Overtollige liquiditeiten en beleggingen mogen niet meer worden gestald bij private partijen buiten de schatkist. Voor de gemeente Renswoude betekent dit dat alle liquide middelen die in een kwartaal het drempelbedrag overstijgen, afgeroomd moeten worden naar een daartoe geopende werkrekening Schatkistbankieren (SKB), waarna de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) het doorstort naar ’s Rijksschatkist. Voor het 1e en 2e kwartaal was er een drempelbedrag van € 283.140 en het 3e en 4e kwartaal € 1.000.000. Uit onderstaand overzicht, blijkt dat het drempelbedrag niet is overschreden. Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Verslagjaar (1)
Drempelbedrag
1000 Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
26
130
182
117
(3a) = (1) > (2)
Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag
974
870
818
883
(3b) = (2) > (1)
Overschrijding van het drempelbedrag
-
-
-
-
(2)
(1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a) (4b) (4c)
Begrotingstotaal verslagjaar Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat
14.157 14.157
(1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000 als het begrotingstotaal kleiner of gelijk is aan 500 mln. En als begrotingstotaal groter dan € 500 miljoen is is het Drempelbedrag drempelbedrag gelijk aan € 10 miljoen, vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat. (2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
1000
Kwartaal 1 (5a) (5b) (2) - (5a) / (5b)
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) Dagen in het kwartaal Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
2.361
11.840
16.745
10.749
90
91
92
92
26
130
182
117
52
Renteschema op basis van notitie rente BBV In de BBV is opgenomen dat de paragraaf financiering van de begroting en jaarstukken naast de beleidsvoornemens en het gerealiseerde beleid ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille ook inzicht moet geven in de rentelasten, het renteresultaat en de doorberekende rente aan investeringen, grondexploitaties en projecten. In onderstaand schema is dat weergegeven. De doorberekende rente is inclusief de rente over de investeringen van het woningbedrijf. Renteschema op basis van Notitie rente Besluit Begroting en Verantwoording Begroot na Werkelijk
wijziging a.
De externe rentelasten over de korte en lange financiering
b.
De externe rentebaten ( idem)
172.230 -/-
Saldo rentelasten en rentebaten
c1.
De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend
c2.
De rente van projectfinanciering die aan
96.800
172.230
96.800
-/-
€
-14.753
-20.381
-/-
€
-
-
+/+
€
-
-
het betreffende taakveld moet worden toegerekend c3.
De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken ( = projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
d1.
Rente over eigen vermogen
+/+
-
-
d2.
Rente over voorzieningen
+/+
-
-
157.477
76.419
277.509
299.000
-120.032
-222.581
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e.
De aan taakvelden toegerekende rente ( renteomslag )
f.
Renteresultaat op het taakveld Treasury
-/-
3.5. Paragraaf bedrijfsvoering Renswoude is bewust zelfstandig om adequaat in te kunnen spelen op vragen in de samenleving en de dienstverlening aan inwoners dichtbij te organiseren. De doelstelling van het college was om een toekomstbestendige gemeentelijke organisatie neer te zetten. Enerzijds om de regierol te pakken waar nodig. Anderzijds om in de uitvoering als gemeente zichtbaar en nabij te zijn. Een toekomstbestendige organisatie vraagt blijvende aandacht voor de volgende randvoorwaarden: • Bestuurskracht. Dit betreft het vermogen om publieke waarde in samenwerking met tal van partijen te realiseren. Bestuurskracht vraagt van het college, de gemeenteraad en de ambtelijke organisatie dat zij voldoende geëquipeerd zijn om op een goede manier samen te werken, ambities en opgaven te overzien en deze met partners te realiseren. • Financieel gezond. De financiële positie van Renswoude is momenteel gezond, maar er zijn wel uitdagingen zoals op het gebied van het Sociaal Domein en de herverdeling van het gemeentefonds. Het versterken van de organisatie vraagt investering. Het betaalbaar houden van de uitvoering vraagt duidelijke prioritering. • Constructieve bijdrage aan regionale samenwerking. Het is belangrijk dat de gemeente in de regio een constructieve bijdrage kan leveren.
Hetgeen inhoudt dat Renswoude niet alleen haalt, maar ook brengt, en hierbij als constructieve partner wordt gezien. Dit betekent dat de het bestuur en de organisatie hier voldoende voor geëquipeerd moeten zijn.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
53
•
Organisatie op orde. Vanuit verschillende toezichthouders (het interbestuurlijke toezicht (IBT), de accountant of bijvoorbeeld de provincie wordt in toenemende mate aandacht besteed aan de mate waarin de gemeente Renswoude kan onderbouwen dat aan wet- en regelgeving wordt voldaan, dat zij getrouw en rechtmatig handelt.
Met deze randvoorwaarden is het college de afgelopen 4 jaar aan de slag gegaan. De organisatie is opnieuw ingericht. In juni 2021 trad de nieuwe vaste gemeentesecretaris aan. Ook is er geïnvesteerd in het aantrekken en opleiden van personeel en is de organisatie er opnieuw in geslaagd alle cruciale functies met voldoende kwaliteit in te vullen met vast personeel of met (tijdelijke) inhuur. Het in stand houden van capaciteit en kwaliteit is een dagelijkse zorg. Zoals bekend is de arbeidsmarkt krap. Niet alleen op het gebied van financiën, maar bijvoorbeeld ook voor Burgerzaken, RO, juridische zaken, duurzaamheid en zeker binnen het Sociaal Domein. Daarnaast zijn de toezichts- en kwaliteitseisen over de gehele breedte verhoogd en is nieuwe wetgeving aangekondigd. Daar komt bij dat voor het uitvoeren van (nieuwe) wettelijke taken o.a. jeugd en vergunningverlening, de huidige kernformatie (en dus beschikbare middelen) structureel onvoldoende is. Ook hier moest (en kon)personeel voor worden ingehuurd. In 2021 bleek helaas – alle eerdere inspanningen ten spijt - dat er een stevige extra inzet noodzakelijk was om het team financiën, zowel qua bemensing als qua inhoud, duurzaam op orde te brengen. Hoewel toezichtregimes niet zijn gewijzigd, was het duidelijk dat er moest worden ingegrepen.
Er staat een nieuw (interim-) team dat de basis op orde brengt en de verbeteringen in nauw overleg met onze toezichthouders met kracht oppakt. In het verslagjaar is op gemeentesecretarisniveau actief regionaal overleg gestart om de knelpunten in de personele bezetting met elkaar op te lossen door het opstellen van een gezamenlijk trainee-programma en een pool van (beleids-)ambtenaren. Dit is op lange termijn een kansrijke richting. Renswoude kent vanouds een laag ziekteverzuim. Percentages zeggen voor Renswoude niet zoveel omdat de langdurige uitval van een enkele collega meteen een behoorlijke impact heeft, die extern moet worden opgevangen. Gelukkig waren deze gevallen er in het verslagjaar niet. Twee collega’s waren langdurig uit de het proces vanwege zwangerschapsverlof en voor het overige gaat het om kortdurend verzuim (een paar dagen), in de meeste gevallen corona gerelateerd. Een aantal taken is structureel uitbesteed aan de gemeente Veenendaal (ICT, uitvoering participatiewet, belastingen) en verloopt over het algemeen naar tevredenheid. ICT blijft daarbij een zorgpunt. Er is een regionaal klantoverleg gestart met als doel om de vinger beter aan de pols te houden m.b.t. de ICT-dienstverlening. Daarnaast zijn de collegiale contacten met Veenendaal verder versterkt.
De huisvesting aan de Borgwal voldoet goed en is tijdens de coronacrisis een uitstekende ruime werkplek gebleken. Positief voor de organisatieontwikkeling is het gemak waarmee digitaal gewerkt wordt vanuit huis. Soepel wordt, wanneer nodig, hybride of geheel digitaal vergadert, wat als je elkaar kent effectiever en efficiënter is. Omdat er relatief veel nieuwe collega’s zijn kennen we elkaar nog niet zo goed, waardoor het minder eenvoudig is, om van elkaars kwaliteiten gebruikt te maken. In het verslagjaar is er, bij gebrek aan een OR, een eerste personeelsconsultatie georganiseerd. Elkaar beter leren kennen, betere begeleiding en meer opleidingsmogelijkheden waren de belangrijkste uitkomsten. Men kijkt uit naar de nieuwe huisvesting die gestaag vorm krijgt. Het project blijft ondanks prijsstijgingen en kleine tegenvallers, binnen de vooraf gestelde budgettaire kaders. Er is veel (papier)werk verzet, maar in het verslagjaar was voor het dorp vooral het storten van de fundering zichtbaar. En dat vat de staat van de bedrijfsvoering in het verslag symbolisch mooi samen.
3.6. Paragraaf verbonden partijen Inleiding In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) worden verbonden partijen gedefinieerd als privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een bestuurlijk belang houdt in dat de gemeente zeggenschap heeft door vertegenwoordiging of stemrecht. Een financieel belang betekent dat de gemeente financiële middelen ter beschikking stelt, die ze niet kan verhalen in geval van faillissement van de verbonden partij. Er is ook sprake van een financieel belang als een verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt en de gemeente daarvoor aansprakelijk kan worden gesteld.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
54
Visie op en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen Om verschillende redenen voert de gemeente Renswoude diverse gemeentelijke taken niet zelf uit, maar laat dit door een derde rechtspersoon doen. Vaak vanwege schaalvoordelen, soms vanwege de noodzaak om slagvaardiger te kunnen handelen. De vorm waarin de samenwerking wordt gegoten is afhankelijk van de aard van de uitbestede taak. Soms kan de gemeente niet vrij kiezen om een taak zelf uit te voeren of via een verbonden partij. Zo kan de gemeente op grond van wetgeving verplicht worden om gemeenschappelijke regelingen aan te gaan, bijvoorbeeld de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) en de Omgevingsdienst regio Utrecht (OdrU). Verbonden partijen dienen een publiek en openbaar belang. De gemeente blijft uiteindelijk verantwoordelijk voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de beleidsprogramma’s waaraan de verbonden partij een bijdrage levert. De raad heeft een kaderstellende en controlerende taak en ziet erop toe dat de verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen in de programma’s.
Overzicht van verbonden partijen Gemeenschappelijke regelingen • Veiligheidsregio Utrecht (VRU) gevestigd te Utrecht • GGD regio Utrecht (GGDrU) gevestigd te Zeist • IW 4 Bedrijven gevestigd te Veenendaal • Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) gevestigd te Utrecht • Afvalverwijdering Utrecht (AVU) gevestigd te Soest • Regio Foodvalley gevestigd te Ede. • Afvalcombinatie De Vallei (ACV) gevestigd te Ede. Stichtingen en verenigingen De gemeente Renswoude heeft geen stichtingen en verenigingen als verbonden partij. Coöperaties en vennootschappen • Vitens N.V., Waterleidingbedrijf statutair gevestigd te Zwolle Informatie per verbonden partij Omdat er meer inzicht wordt verlangd in de verbonden partijen zodat de “grip” kan worden vergroot, is een overzicht per verbonden partij opgenomen, gebaseerd op de in het BBV opgenomen eisen voor de te verstrekken informatie. Naam
Veiligheidsregio Utrecht (VRU), gevestigd te Utrecht
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Eigen vermogen verbonden partij
De Veiligheidsregio Utrecht behartigt de belangen van de gemeenten op het gebied van de brandweerzorg, de organisatie van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, de rampenbestrijding en crisisbeheersing (bevolkingszorg), het beheer van de gemeenschappelijke meldkamer, de zorg voor een adequate samenwerking met de politie Utrecht en de meldkamer ambulancezorg, een gecoördineerde en multidisciplinaire voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. Mevrouw P. Doornenbal-van der Vlist De gemeente draagt financieel bij op basis van een inwonerbijdrage. In de gemeenterekening 2021 is het volgende bedrag opgenomen: € 353.000 Begin 2021: € 17,7 Mln. Eind 2021: € 23,2 Mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Begin 2021: € 47,2 Mln. Eind 2021: € 62,7 Mln.
Resultaat 2021 Ontwikkelingen
2021: € 3,1 Mln. De begroting 2021 van de VRU heeft betrekking op het (eerste en) tweede jaar van de nieuwe beleidsperiode zoals beschreven in het beleidsplan 2020-2023.
Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
55
Risico’s
De verhouding beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit is voor 2021 2,3. Dit is dus hoger dan de benodigde 1. Dit komt door de bijstelling van de risico’s en de groei van het eigen vermogen. De risico’s worden gemonitord. Het algemeen bestuur en de gemeenten worden geïnformeerd over relevante ontwikkelingen. Als daar aanleiding voor is worden eventuele financiële consequenties via een begrotingswijziging voorgelegd aan het algemeen bestuur en de gemeenten.
Naam
GGD regio Utrecht, gevestigd te Zeist
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Eigen vermogen verbonden partij
Een goede basisgezondheidszorg en gelijke kansen op gezondheid voor inwoners bevorderen, onder meer door preventie. De GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) regio Utrecht beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de ruim 1,2 miljoen inwoners van de 26 Utrechtse gemeenten. Zij doen dat door risico’s voor de gezondheid te signaleren, te voorkomen en de gezondheid van alle inwoners te bevorderen. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. De heer A. Wijs De gemeente draagt bij op basis van afname van diensten. In de gemeenterekening 2021 is het volgende bedrag opgenomen:€ 209.000 Begin 2021: € 5,1 Mln. Eind 2021: € 4,1 Mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Begin 2021: € 35,5 Mln. Eind 2021: € 49,3 Mln.
Resultaat 2021 Ontwikkelingen
2021: € 0,6 Mln. De bijdrage van de gemeente Renswoude aan de GGDrU wordt voor 2022 geraamd op € 217.229. Dat is een verhoging van € 8.172 ten opzichte van 2021. Zoals in het raadsvoorstel over de begroting 2022 van de GGDrU vermeld is (raad 11 mei 2021) wordt de verhoging vooral veroorzaakt door loonindex, inwoner- en kindbijdrage, versterking van de privacy en informatiebeveiliging, toevoeging vaccinatie aan het Rijksvaccinatieprogramma, en verrichtingen van forensische geneeskunde en toezicht kinderopvang.
Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Het leveren van een bijdrage aan de vijf maatschappelijke effecten vormt de leidraad in de ambities van de GGDrU in 2022: 1. Inwoners wonen, leven, gaan naar school en werken in een veilige omgeving waar aandacht is voor gezondheid en elkaar. 2. Een gezonde en veilige start voor elk kind. 3. Iedereen kan zich ontwikkelen en ontplooien. 4. Iedereen kan meedoen. 5. Bedreigingen van de publieke gezondheid worden bestreden. Risico’s
Net als in 2021 is bij het opstellen van de begroting 2022 van de GGDrU moeilijk in te schatten wat de financiële implicaties zijn van het Coronavirus. Dit blijft een risico op de kosten.
Naam
IW4 bedrijven, gevestigd te Veenendaal
De doelstelling van IW4 is het handhaven, vergroten of herstellen van de arbeidsgeschiktheid van personen die tot arbeid in staat zijn, maar voor wie, in belangrijke mate, ten gevolge van bij hen gelegen factoren,
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
56
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Eigen vermogen verbonden partij
gelegenheid om onder normale omstandigheden arbeid te verrichten niet of nu niet aanwezig is. De regie van de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) is belegd bij de rechtspersoon bezittend openbaar lichaam (gemeenschappelijke regeling) Instituut Sociale Werkvoorziening Zuidoost Utrecht. Het Instituut heeft de uitvoering via een samenwerkingsovereenkomst belegd bij IW4 Beheer NV, waarvan de aandelen in handen zijn van de GR. De aangesloten gemeenten uit de provincie Utrecht zijn vertegenwoordigd in het algemeen en dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Gemeenten Veenendaal, Rhenen en Renswoude. De heer A. Wijs Naast WSW-subsidie betaalt de gemeente Renswoude aan de GR een gemeentelijke bijdrage. In 2021 kwam hier nog een extra bedrag bij van € 6.019 in verband met transitievergoeding. De eventuele tekorten van de beheer NV worden (naar rato) door de deelnemende partijen aangezuiverd. Het aandeel van Renswoude daarin bedraagt 2,81%. Begin 2021: € 6,0 Mln. Eind 2021: € 4,8 Mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Begin 2021: € 1,0 Mln. Eind 2021: € 0,8 Mln.
Resultaat 2021 Ontwikkelingen
Resultaat 2021 gemeenschappelijke regeling € 1,2 Mln. In het najaar 2018 hebben de gemeenteraden van Veenendaal, Rhenen en Renswoude besluiten genomen over de toekomst van IW4, de uitvoering van de Wsw en de verstrekte zeggenschap vanuit de gemeenten (governance). Er is besloten door te ontwikkelen naar een professioneel werkleerbedrijf voor de brede doelgroep van de Participatiewet, met een focus op in-, door- en uitstroom van (kandidaat)werknemers. Transitie was o.a. nodig vanwege de landelijke bepaling dat er vanaf 2015 geen nieuwe mensen mogen instromen in de Wet Sociale Werkvoorziening.
Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Voor de periode van 2018 t/m 2021 is een Transitieplan opgesteld en in 2021 is verder gewerkt aan de uitwerking en implementatie daar van. Belangrijke ontwikkelingen hierin: • De organisatiestructuur is aangepast tot een structuur waarin de afdelingen Werk en Arbeidsontwikkeling een centrale rol hebben. • Er is een nieuwe methodiek Arbeidsontwikkeling geïmplementeerd. • Versterken samenwerking IW4 en Economie & Werk, o.a. door een regulier overlegstructuur, aanstellen van een verbindingsofficier en structurele rapportages. • De formatie is aangepast, o.a. door het verminderen van managementfuncties en versterking binnen de afdeling Arbeidsontwikkeling. • Er is een besluit genomen over de huisvesting van IW4, zo is ingestemd met nieuwbouw. Hiervoor is een uitwerkingsplan gemaakt en de aanbesteding is in gang gezet. • Diverse efficiency maatregelen zijn doorgevoerd in de bedrijfsvoering, o.a. door middel van automatisering.
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
57
Risico’s
Om de transitie in de periode 2019-2021 mogelijk te maken zijn er extra middelen beschikbaar gesteld (gezamenlijk € 600.000). De financiering is conform afspraak uitgevoerd. De risico’s voortvloeiende uit de bedrijfsvoering van IW4 liggen binnen IW4 Beheer NV. Dit geldt sinds 2008 ook voor het subsidierisico, het verschil tussen de rijkssubsidie en de personele kosten van Swmedewerkers. Binnen de NV is echter slechts een beperkte algemene risicoreserve opgebouwd. Dit betekent dat wanneer risico’s daadwerkelijk (ernstige) negatieve gevolgen voor het financieel resultaat binnen de NV hebben, dit zal leiden tot een beroep op de middelen binnen de GR. Het betreft hier risico’s als gevolg van de economie, bedrijfsvoering en andere externe factoren. Risico’s bedrijfsvoering: • De coronacrisis heeft merkbaar invloed gehad op de bedrijfsvoering, o.a. het achterblijven van trajecten, hoger verzuim, extra gasverbruik om te kunnen ventileren. Hoewel dit omzetverlies grotendeels gecompenseerd is, heeft de coronacrisis wel nadelige financiële gevolgen gehad voor IW4. • Gemeenten zijn belangrijke opdrachtgevers voor activerings- en reïntegratietrajecten voor mensen met een uitkering op grond van de participatiewet. Afgelopen jaren is een dalende tendens in het aantal trajecten. • Het aantal Sw-medewerkers neemt de komende jaren af.
Een andere belangrijke ontwikkeling is de afnemende kwaliteit (vakmatig, productiviteit) van de Sw-medewerker door vergrijzing.
Naam
Eigen vermogen verbonden partij
Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU), gevestigd te Utrecht Het op een doelmatige, kwalitatief goede, efficiënte en controleerbare manier uitvoeren van de door de deelnemende gemeenten opgedragen adviserende en uitvoerende taken op het gebied van de omgeving, milieu en duurzaamheid in de ruimste zin. Deze samenwerking levert betere garanties voor de kwaliteit van uitvoering, financiële schaalvoordelen en vermindering van de kwetsbaarheid. De gemeenten: Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, Montfoort, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vianen, Wijk bij Duurstede, Woerden, IJsselstein en Zeist. Mevrouw P. Doornenbal-Van der Vlist De bijdrage van de gemeente is gebaseerd op de omvang van taken die wij gegarandeerd afnemen. Bij tekorten of overschotten wordt ook afgerekend op basis van de opdrachtenportefeuilles (of als AB anders bepaalt). In de gemeenterekening 2021 is het volgende bedrag opgenomen: € 326.035 Begin 2021: € 1,2 Mln. Eind 2021: € 1,7 Mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Begin 2021: € 7,8 Mln. Eind 2021: € 3,3 Mln.
Resultaat 2021 Ontwikkelingen
2021: € 0,8 Mln. De voorbereidingen en de implementatie van de Omgevingswet blijven de komende jaren een belangrijk deel van de agenda bepalen. De Omgevingswet wordt immers het integrale wettelijke kader voor beheer en ontwikkeling in de fysieke leefomgeving. De wet stelt ODRU en de
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Deelnemende partijen
Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
58
Risico’s
andere omgevingsdiensten voor de opgave zich aan te passen aan de nieuwe gemeentelijke taken. In het bijzonder de invoering van het digitaal stelsel per 2024 vormt een grote opgave voor gemeenten en ODRU. De voorbereiding op de Omgevingswet betekent ook dat gemeenten en ODRU opnieuw in gesprek gaan over de taken die de ODRU voor de gemeenten uitvoert. In de begroting van de ODRU is de verhouding beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit berekend op 1,1.
Naam
Afvalverwijdering Utrecht (AVU, gevestigd te Soest)
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Eigen vermogen verbonden partij
Het openbaar lichaam heeft tot doel in het belang van de deelnemers een doelmatige en uit oogpunt van milieuhygiëne verantwoorde wijze van overslag, transport en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen en grondstoffen en andere categorieën van afvalstoffen. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. Mevrouw M. Teunissen De gemeente draagt bij op basis van de tonnages die verwerkt worden. In de gemeenterekening 2021 is het volgende bedrag opgenomen: € 124.511 Begin 2021: € 0,7 Mln. Eind 2021: € 0,8 Mln.
Vreemd vermogen verbonden partij
Begin 2021: € 22,3 Mln. Eind 2021: € 20,8 Mln.
Resultaat 2021 Ontwikkelingen
2021: € 0,1 Mln. Belangrijk is de deelname van de AVU in CirkelWaarde. In deze samenwerking wordt samen met Circulus-Berkel en ROVA middels een Expertisecentrum kennis vergaard over diverse afvalstromen, in de breedste zin des woords. Er worden hiertoe onderzoek en marktverkenningen verricht, in eigen beheer of met behulp van derden. In het Handelshuis worden aanbestedingen gedaan en diverse contracten beheerd. In 2021 zijn de nieuwe verwerkingscontracten voor huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval ingegaan en heeft dit tot verhoging van de lage AVU tarieven geleid. Daarnaast is de marktprijs van oud papier in 2021 ten opzichte van de marktprijs in 2020 fors gestegen, maar zijn de glasopbrengsten daarentegen weer iets gedaald. De risico’s bestaan uit de normale bedrijfsrisico’s. Door het ontbreken van reserves en voorzieningen heeft de AVU geen weerstandsvermogen. Alle in enig jaar gemaakte kosten worden aan de deelnemers doorberekend. Ook wetswijzigingen kunnen effect hebben op de hoogte van de aan de deelnemers door te belasten kosten. Als gevolg hiervan kunnen schommelingen optreden in de jaarlijks te betalen bedragen.
Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude
Risico’s
Jaarstukken gemeente Renswoude 2021
59
Naam
Regio Foodvalley, gevestigd te Ede
Doel en openbaar belang dat wordt behartigd
Eigen vermogen verbonden partij