I.3 Bijlage 2 - analyse Overberg

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg 22 maart 2021

Door: Shannon Spruit & Sjoerd Jenninga Vragen? Mail shannon@populytics.nl

Inhoud Inleiding .................................................................................................................................................. 3 I.

Over de deelnemers uit Overberg aan de PWE ...................................................................... 4

II.

Hoe willen deelnemers dat de resultaten van de PWE worden meegewogen? ................. 8

III.

Kwantitatieve resultaten........................................................................................................... 9

IV.

Lokale vragen .......................................................................................................................... 12

1) In 2019 is een oproep gedaan onder de ondernemers in Renswoude om te komen met voorstellen voor duurzame energie. Hieruit is één initiatief naar voren gekomen: Innowind. Bent u hiermee bekend? ............................................................................................. 12 2) De Regio FoodValley heeft het gebied rondom de Emminkhuizerberg als zoekgebied voor duurzame energie aangewezen. Innowind wil ook kijken bij de Biesbosserweg en Emminkhuizerlaan. Wat vindt u hiervan en/of heeft u suggesties voor andere locaties? (open vraag) .................................................................................................................................... 12 3) Voor meer informatie over Innowind kunt u de Heraut van 2 december raadplegen. De initiatiefnemers mogen pas een vergunning aanvragen nadat de inwoners van Renswoude geïnformeerd zijn via een informatiebijeenkomst. Hoe zou u geïnformeerd willen worden?................................................................................................................................. 15 4) Deelnemers konden toelichten over, hoe, wanneer en waarom ze wel/niet geïnformeerd willen worden: ......................................................................................................... 15 5) De RES-opgave is om in 2030 50% duurzame energie op te wekken en 55% CO2 te verminderen.

In de gemeente Renswoude zijn we nog ambitieuzer: energieneutraal in 2035. Wat vindt u van deze ambitie? .......................................................................................... 16 6) Meer informatie over de duurzaamheidsambities en -kaders van de gemeente Renswoude kunt u vinden op de website van de gemeente Renswoude: https://www.renswoude.nl/inwoners/duurzaamheid_42087/ Op welke manier zou u betrokken willen worden bij het opwekken van duurzame energie? (meerdere antwoorden nodig). ............................................................................................................................................... 19 7) Sommige buurgemeenten, zoals Veenendaal, hebben beperkte ruimte. Zij kunnen daarom niet voorzien in hun eigen energiebehoefte. Hoe zou u het vinden als Renswoude in een deel van hun energieproductie zal voorzien? ................................................................. 19 8) Voor duurzame voedselproductie is de komende jaren meer ruimte nodig. Dit zou in de weg kunnen staan van het opwekken van duurzame energie. Als u zou moeten kiezen, welke zou u kiezen? ....................................................................................................................... 21 9)

Wilt u de gemeente Renswoude nog iets meegeven? ..................................................... 21

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg.

Inleiding In de volgende pagina’s presenteren wij u de uitkomsten van een onderzoek naar de meningen van inwoners van Overberg over de Regionale Energiestrategie in Regio Foodvalley en meer specifiek in (de buurt van) de Gemeente Renswoude. Dit rapport is een bijlage bij het rapport ‘1795 inwoners over het toekomstige energiebeleid van Regio Foodvalley’ waarin de resultaten van de brede raadpleging naar de voorkeuren, zorgen en voorwaarden van inwoners van Regio Foodvalley besproken staan. Wij willen u dan ook doorverwijzen naar bovenstaand rapport voor informatie over de gebruikte onderzoeksmethode (de Participatieve Waarde Evaluatie). In het rapport wat u nu voor u heeft kunt u aanvullende informatie vinden over en van deelnemers uit Overberg aan de PWE-raadpleging (33 inwoners van Overberg deden mee). Daarnaast rapporteren wij ook de antwoorden aan een aantal aanvullende vragen die zijn geformuleerd in samenspraak met een delegatie van de gemeenteraad van de gemeente Renswoude. Deze vragen zijn in een aanvullende vragenlijst gesteld aan bewoners van nabijgelegen buurten van Overberg. Hierop hebben 35 inwoners van Overberg gereageerd. Wij rapporteren achtereenvolgend gegevens over deelnemers, over hoe deelnemers willen dat hun resultaten worden meegewogen, kwantitatieve resultaten van de deelnemers uit Overberg in de PWE-raadpleging, en de antwoorden op de aanvullende vragen.

3

I.

Over de deelnemers uit Overberg aan de PWE

Uit de gemeente Overberg hebben in 33 deelnemers meegedaan aan de Participatieve Waarde Evaluatie (PWE) van Regio Foodvalley. De volgende diagrammen geven een beeld van samenstelling van de 33 deelnemers aan de volledige PWE. Er zijn deelnemers uit alle leeftijdscategorieën, maar vanaf 66 jaar zijn het enkele deelnemers.

Er deden ongeveer 2 keer zoveel mannen mee dan vrouwen.

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg.

Net als bij de regio-brede PWE zijn er relatief veel deelnemers die iets met duurzame energie doen (deelnemers konden meerdere antwoorden geven).

Deelnemers konden meerdere antwoorden geven, daarom is het totaal hoger dan het aantal deelnemers vanuit Overberg.

5

Er zijn deelnemers met verschillende financiële situaties, het merendeel komt makkelijk rond

Er deden voornamelijk woningeigenaren mee.

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg.

Deelnemers wonen op verschillende plekken, en voornamelijk landelijk

De verdeling van opleidingsniveau is representatiever dan in de gehele groep deelnemers van PWE Regio Foodvalley. Er is nog steeds oververtegenwoordiging van deelnemers met HBO of WO-diploma.

7

II.

Hoe willen deelnemers dat de resultaten van de PWE worden meegewogen?

We vroegen deelnemers hoe zij de meningen van experts tegenover die van inwoners zouden wegen. Een bovengemiddeld grote groep deelnemers uit Overberg (27%) wil dat Regio Foodvalley het advies van inwoners overnemen. Dat gezegd hebbende is deze groep deelnemers erg klein, en we kunnen niet met grote betrouwbaarheid zeggen dat deze mening ook onder alle inwoners van Overberg gedeeld wordt.

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg.

III.

Kwantitatieve resultaten

100 punten verdelen over 5 keuzemogelijkheden. Deze keuzemogelijkheden waren ontworpen om reacties op te wekken bij deelnemers, maar ze kunnen ons iets leren over welke denkrichtingen inwoners meer of minder aantrekkelijk vinden. Voor de bevindingen van de PWE en uitleg van de methode verwijzen wij u naar het hoofdrapport over de regiobrede PWE. Hier zullen wij kort ingaan op of en hoe de uitslag uit Renswoude afwijkt van die van de gehele Regio Foodvalley. De gemiddelde puntentoekenningen van Renswoude vallen samen met die van Regio Foodvalley. In het hoofdrapport concluderen we: “Het is onzeker of ‘Foodvalley wordt Isolatievalley’, ‘Foodvalley wordt Solarvalley’ of ‘Grootschalige energie opwekken bij bestaande infrastructuur’ onder de bevolking van Foodvalley de meest populaire optie is. […] Wel zien we dat we met grote zekerheid kunnen zeggen dat de keuzemogelijkheid “Duurzame energie voor een toekomstbestendig landelijk gebied” de minste punten zal krijgen van de bevolking en de keuzemogelijkheid “Inwoners en bedrijven doen het samen” zal op vier eindigen.” De vergelijking tussen gemiddelde puntentoekenningen in Overberg met Renswoude en de regio-brede PWE laten zien dat de deelnemers uit Overberg vooral de optie ‘Grootschalig energie opwekken bij bestaande infra’ weinig punten gaven.

De groep deelnemers uit Overberg is klein, we weten niet of dit representatief is voor alle inwoners van Overberg.

Gemeente

Inwoners en Grootschalig Foodvalley DE voor een bedrijven energie Foodvalley wordt toekomstbestendig doen het opwekken bij wordt Solarvalley landelijk gebied samen bestaande infra. Isolatievalley

Overberg

33,24

9,24

17,15

7,45

32,90

Renswoude

22,80

12,17

16,95

25,71

22,37

Gemiddelde regionaal

22,77

10,98

16,84

24,55

24,86

Onderstaande grafiek geeft de verdeling van punten door de deelnemers weer. Elke grijs puntje op de achtergrond is een data-punt van een deelnemer (dus hoeveel punten 1 deelnemer uit Overberg toekende aan de keuzemogelijkheid). De breedte van de gekleurde vlakken geeft aan dat er veel deelnemers zoveel punten toekenden. Ter illustratie, er waren veel deelnemers die 0 punten gaven aan de vierde (blauwe) optie, en enkele deelnemers die 100 punten gaven aan de derde en vijfde optie.

9

In een meerkeuzevraag konden deelnemers aangeven of zij zorgen hadden over een van de mogelijkheden. De 33 deelnemers uit Overberg rapporteren de minste zorgen over ‘Foodvalley wordt Isolatievalley’ en ‘Foodvalley wordt Solarvalley’.

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg.

Wij vroegen deelnemers uit Overberg aan te geven wat belangrijk was voor hun keuze. Net zoals in Renswoude is het behoud van het landschap en het beschermen van natuur belangrijk voor de keuze van deelnemers uit Overberg. N.b. alle onderwerpen worden door de meerderheid van de deelnemers als belangrijk gezien.

11

IV.

Lokale vragen

35 bewoners uit Overberg hebben meegedaan aan een losse vragenlijst die overeenkomt met de aanvullende vragen die aan deelnemers uit Renswoude zijn gesteld in de PWE. Deze lijst was verstuurd aan huishoudens in nabij liggende straten in Overberg. Hieronder geven we een overzicht van de antwoorden per vraag.

1) In 2019 is een oproep gedaan onder de ondernemers in Renswoude om te komen met voorstellen voor duurzame energie. Hieruit is één initiatief naar voren gekomen: Innowind. Bent u hiermee bekend?

3

Niet beantwoord

Nee

20

Ja

12 0

5

10

15

20

25

2) De Regio FoodValley heeft het gebied rondom de Emminkhuizerberg als zoekgebied voor duurzame energie aangewezen. Innowind wil ook kijken bij de Biesbosserweg en Emminkhuizerlaan. Wat vindt u hiervan en/of heeft u suggesties voor andere locaties? (open vraag) Deze vraag was een open vraag, we geven hieronder de diversiteit aan antwoorden weer die gegeven zijn. We hebben de citaten soms vanwege privacy redenen aangepast.

Een goed idee “Prima locaties en Renswoude Noord is ook een prima locatie en dicht bij de industrie die de stroom goed kan gebruiken.” Deelnemers hebben moeite met de afstand van de windmolens tot de bebouwing “Die optie staat veel te dicht bij bestaande woningen laat de heren van Innowind ze maar bij hun zelf in de achtertuin zetten.” “Te dicht bij woningen.”

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg.

“Locatie Emminkhuizerberg vind ik een erg slecht idee. Dit is zeer dicht bij woonhuizen, de locatie is op 300 meter van ons huis, waardoor mensen uit Overberg last zullen krijgen van de windmolens van Renswoude.” “Plaats windmolens uit de buurt van woningen i.v.m. gezondheidsrisico’s.” “Geen goed idee! Erg op tegen aangezien wij hier erg dichtbij wonen en hier dan overlast van ervaren. Bovendien zitten er in deze regio twee kinderdagverblijven waarvan wij er één zijn. wij zijn bang dat wij hier dan overlast van gaan krijgen.” De lusten en lasten zijn oneerlijk verdeeld als de locatie de Emminkhuizerberg, Biesbosserweg en Emminkhuizerlaan zouden worden. “Ik stel voor dat Renswoude deze torenhoge windmolens op de weide naast het kasteeltje net buiten Renswoude langs de N224 plaatst. Zo hebben ze zelf de lusten én de lasten. In plaats van hun buren met de lasten op te zadelen!” “Te dicht bij woningen. Meer richting de gebruikers van de stroom. Voelt nu als: zij de lusten, wij de lasten.” “Ik vind het niet fair om de windmolens aan de uiterste grens van Renswoude te plaatsen. Als Renswoude windmolens wil moeten jullie dat naar mijn mening op en plek doen waar de Renswoudenaren de lusten en ook de lasten ervan hebben.

Nu wordt er bij de mensen in Renswoude gepeild wat de draagkracht is, maar de windmolens veroorzaken voor hen straks geen ook eetlust.” “Ik ben het er absoluut niet mee eens! De bewoners in Renswoude hebben er geen last van omdat het te ver weg ligt. Maar wij, mensen uit Overberg, hebben er direct overlast van. Het is bij ons in de achtertuin.” “Wij zijn als bewoners van de Parallelweg en de Grift vel tegenstander van deze plannen. het is ronduit asociaal van de CU in Renswoude om deze locatie überhaupt als grondpositie te selecteren. Hooguit een tiental woning in de gemeente zelf staan in de directe nabijheid van deze geplande turbines. Het overgrote deel van de woningen die in de hinder zone liggen in Overberg en Veenendaal-west” “De grootste overlast is voor de mensen in buitengebied van Overberg.” Er is al overlast van de snelweg en dan komt daar overlast van een windmolen nog eens bij “Voor ons betekent het ook een dubbel overlast: de geluiden van de snelweg, en straks daarboven op de geluiden van de windmolens, die erger zijn dan de snelweg, want het stopt nooit.” De natuur zou moeten worden gespaard “Het is jammer als de Emminkhuizerberg met windmolens wordt geplaats i.v.m. natuurgebied.” “Belachelijk zet dit niet in de natuur.” 13

“Emminkhuizerheuvel is al aangedragen als natuurgebied.” Andere locaties zijn beter “Niet goed. Meer richting Barneveld.” “Waardeloos, plaatst ze op industrieterrein Renswoude en niet in buitengebied.” “Ik vind dit niet zo'n goed idee, omdat de inwoners van Veenendaal hier direct zicht op hebben. Mijns inziens is de Barneveldsestraat t.h.v. recreatiepark ''De lucht'' een betere locatie.” “Zo ver mogelijk ervandaan. Groningen bijvoorbeeld. Of de Noordzee. Of gewoon stroom uit Rusland importeren.” “Molens op zee en aan de kust, krijgen de vissen ook weer een rust en paaigebied.” “Rotterdam.” “Noordzee.” Windmolens zijn geen goede oplossing “Ben er niet enthousiast over, weet geen andere locaties want niemand zit op enorme windmolens te wachten.” “Liever helemaal geen windmolens.” “Het lijkt mij eerst de vraag of die windmolens überhaupt gewenst zijn in deze omgeving.” Duidelijk geen goed idee “Niet goed” “Bizar slecht idee” “Absoluut niet doen!!” “Geen geschikte locaties” De molens verpesten het landschap “De locatie ligt ook hoger in het landschap en daardoor zullen de windmolens extra opvallen en deze mooie heuvel uit de ijstijd ontsieren. Neem daarbij de voorgenomen hoogte, die hoger is dan de Eiffeltoren, zodat ze de omgeving gigantisch zullen domineren.

Zowel zichtbaar als ook met slagschaduw wat weer overlast zal geven.” “Gezien de hoogte van de windmolens te dicht bij de bebouwde kom.” In bosrijk gebied vallen de windmolens minder op “Niet in het zicht, maar in de bossen plaatsen.” “Niet in het zicht en bij woonhuizen plaatsen, maar in bosgebieden.” Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg.

Welke criteria om als zoekgebied te dienen? “Het is dan mijn vraag wat is de criteria om zoekgebied te worden? Dan pas kan ik suggesties hebben.”

3) Voor meer informatie over Innowind kunt u de Heraut van 2 december raadplegen. De initiatiefnemers mogen pas een vergunning aanvragen nadat de inwoners van Renswoude geïnformeerd zijn via een informatiebijeenkomst. Hoe zou u geïnformeerd willen worden? Deze vraag was een open vraag om te kijken hoe de bewoners van Overberg geïnformeerd zouden willen worden. Niet alle deelnemers beantwoordden deze vraag en sommigen noemden meerdere media en informatiemogelijkheden. Onderstaande tabel geeft een overzicht van veelgenoemde manieren van informeren (tabelindeling is gebaseerd op de antwoorden van deelnemers uit Renswoude). Media Mail Brief Heraut Websites /regionale nieuwsmedia Huis-aan-huis bladen Folder/flyer/brochure Stand op het Dorpsplein Referendum Fysieke informatieavonden en bijeenkomsten Digitaal/ online bijeenkomsten Inloop momenten Plenaire vragensessies

Aantal keer genoemd 11 21 0 1 0 0 0 0 7 0 0 0

4) Deelnemers konden toelichten over, hoe, wanneer en waarom ze wel/niet geïnformeerd willen worden: Fysieke bijeenkomst vanwege de opkomst “Graag een informatiebijeenkomst, in een grote ruimte graag. vanwege de massale opkomst. Graag de informatiebijeenkomst plannen zodra de Covid maatregelen zijn verdwenen.” “In kerstverhaal met heel veel gelegenheid tot vragen stellen en reageren.” Persoonlijk “Persoonlijk. Ook in Overberg en Overberg buitengebied!!!” “Persoonlijk, en als buurt.” Hoe, maakt niet uit hoe. Als het maar gebeurt. “Dat maakt ons niet zoveel uit. Dit kan per mail of bijeenkomst. als wij maar wel op de hoogte worden gehouden.”

15

“Dat maakt ons niet zoveel uit. als wij maar wel op de hoogte worden gehouden.” Als er maar geluisterd wordt “Voor zover er tenminste naar geluisterd wordt.” Betrek de mensen die de overlast zullen ervaren “Ook de inwoners van Overberg zijn er de dupe van. De inwoners van Renswoude hebben hier 0 last van vergeleken met Overberg!!!” “Ik ben geen inwoner van Renswoude. Maar ik zou zeker ook uitgenodigd willen worden.” “In een aparte bijeenkomst voor mensen die daadwerkelijk de overlast zullen ervaren.”. “Dat zou met inwoners van omliggende gemeenten ook op die manier moeten gebeuren.” Met instemming of inspraak “Maar informatie is van weinig nut, zolang er geen instemmingsmogelijkheid is.” “Het zou beter zijn dat er een INSPRAAK bijeenkomst zou komen en dat er echt naar de wensen en angsten van burgers die er daadwerkelijk mee te maken hebben geluisterd zou worden.” “Hoe gaan ze straks met ons om? waardevermindering van onze huizen, ziekte door slaapgebrek door geluidsoverlast en lage trillingen, overlast door slagschaduwen... Voor de inwoners van Renswoude zal het een zorg zijn, de locatie ligt voor hen zover weg dat ze het niet eens kunnen zien, laat staan last van zullen hebben.

Hoe eerlijk is het dat zij geïnformeerd worden en een stem mogen hebben? Informeer de mensen die er wonen, en nee dat zijn geen inwoners van Renswoude.” Deelnemers willen eerlijke informatie “Eerlijkheid.” “Persoonlijk en eerlijk.”

5) De RES-opgave is om in 2030 50% duurzame energie op te wekken en 55% CO2 te verminderen. In de gemeente Renswoude zijn we nog ambitieuzer: energieneutraal in 2035. Wat vindt u van deze ambitie? Deze vraag was een open vraag om te kijken hoe de inwoners van Overberg aankijken tegen het beleid rondom duurzaamheid van de gemeente Renswoude. Er wordt positief tegen aangekeken “Goed” Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg.

“Goed. Wij werken ook met zonnepanelen en proberen ons zo duurzaam te blijven ontwikkelen.” Alleen moet er wel nagedacht worden over de verdeling van lusten en lasten tussen gemeenten “Prima, alleen mag dit niet over de rug van andere gemeenten. “Prima. zolang anderen buiten de gemeente hier maar geen last van hebben. Geen wildgroei van windmolens!!” En inspraakmogelijkheden “Het zou fijn zijn als dit in samenspraak is met bewoners i.p.v. dat alles al zo goed als beslist is.” “Ik begrijp het, maar als je de inwoners tegen krijgt gaat het de inwoners dubbel geld kosten, dus pak het goed aan.” Er moet wel een plan voor natuurbehoud zijn “Heel mooi, maar gaat wel ten koste van het landschap.” “Energieneutraal zonder natuurgebieden aan te tasten!!” Help bewoners zelf te verduurzamen “Stimuleren van zonnepanelen bij particulieren eventueel subsidies beschikbaar stellen. Geen horizonvervuiling.” Anderen zijn het er niet mee eens, bijvoorbeeld vanwege mogelijke gezondheidsrisico’s “Ben ik het totaal niet mee eens... Met deze maatregel brengen jullie de gezondheid van omliggende inwoners in gevaar!!!!” “Niet reëel, onmenselijk met veel gezondheidsrisico’s. Want tot nu toe wordt er niet gekeken nadat de gezondheidsrisico’s.” “Als het gaat ten koste van burgers vind ik het een zeer slechte ambitie!!!” Of omdat er bedenkingen zijn over windmolens “Leuk, maar niet via windmolens.

Subsidieer dan zonnepanelen op eigen dak.” “Prima, maar zonder windmolen of zonnevelden” “Onzin. Het rendement van windmolens is nagenoeg nihil.” Anderen denken dat de ambities te groot zijn “Belachelijk, 2050 is veel haalbaarder zoals in de meeste gemeentes” “Overdreven” “Waarom zo ambitieus?”

17

Of men denkt dat deze ambities onhaalbaar of niet nodig zijn. “Niet haalbaar.” “Niet nodig.” Deelnemers geven aan dat er (in de toekomst) alternatieven zijn “Niet per se nodig, ligt eraan op welke manier dit gedaan wordt.” “Niet goed, beter is kernenergie.” “Ik vind de ambitie om energieneutraal te zijn in 2035 een gedurfd plan. Ten eerste is de term ''energieneutraal'' verschillend op te vatten (lees; rekbaar). Ten tweede is het zeer goed mogelijk dat dat doel op een later moment met nieuw ontwikkelde technieken, eenvoudiger, goedkoper en efficiënter te realiseren is. Mijns inziens is het verstandig om daarop te wachten.” En sommige deelnemers uit Overberg maken zich druk dat niet iedereen mee kan komen “Leuk voor de mensen met veel geld, we zullen anders moeten gaan leven anders is dit niet haalbaar, aardwarmte werkt niet en door het jaar heen te weinig wind opbrengst.” En er de afvalverwerking van de wieken van windmolens juist tot milieubelasting zal leiden “Heeft de gemeente hierbij meegenomen dat de wieken van een windmolen na 25 jaar afgeschreven zijn en tot op heden zeer vervuilend want niet recyclebaar? hoe goed is dat voor het milieu???” Of zijn het er gewoon niet mee eens “Zeer mee oneens.”

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg.

6) Meer informatie over de duurzaamheidsambities en -kaders van de gemeente Renswoude kunt u vinden op de website van de gemeente Renswoude: https://www.renswoude.nl/inwoners/duurzaamheid_42087/ Op welke manier zou u betrokken willen worden bij het opwekken van duurzame energie? (meerdere antwoorden nodig).

Ik wil niet profiteren of meedoen

10

Ik wil aandelen kopen / investeren

1

Ik wil stroom afnemen

2

Ik wil dat er winst naar de gemeentekas gaat

1

Ik wil meedenken over de besteding van geld in een gebiedsfonds

4

Ik wil meedenken over locatiekeuze en ontwerp

12

Ik wil inspraak hebben in beslissingen

10

Ik wil mede-eigenaar worden

1

Anders

9 2

Geen antwoord

0

2

4

6

8

10

12

14

7) Sommige buurgemeenten, zoals Veenendaal, hebben beperkte ruimte. Zij kunnen daarom niet voorzien in hun eigen energiebehoefte. Hoe zou u het vinden als Renswoude in een deel van hun energieproductie zal voorzien? Een aantal steunt deze ambitie “Prima.” Zolang anderen geen overlast ervaren “Geen probleem als er maar geen overlast ontstaat.” “Goed, zolang anderen er maar niet de dupe van worden.” “Zolang inwoners van Renswoude en andere omliggende gemeenten/ plaatsen hier niet de dupe van zijn dan prima.” “Dat is helemaal goed, alleen de plek waarop de windmolens worden geplaatst is een ander verhaal.” Andere inwoners zijn het hier niet mee eens “Slecht idee.”

“Absoluut geen goed idee.” “Dat zou nog erger zijn.” Bijvoorbeeld vanwege de genoemde locatie “Niet mee eens omdat als enige locatie het gebied rond de Emminkhuizerberg wordt genoemd waar ik woon.” Of omdat de deelnemers vinden dat Veenendaal hier zelf voor moet zorgen “Absoluut niet mee eens laat Veenendaal daar zelf voor zorgen.” “Geen goed idee! Veenendaal is groot genoeg om te kijken naar mogelijkheden. Of ze moeten creëren.” “Negatief, ons opzadelen met de ellende van de gemeente Veenendaal, niet bespreekbaar.” Deelnemers geven aan dat Renswoude te klein is voor deze ambitie “Voor zo'n kleine gemeente volstrekt onverantwoord.” “Het is mijns inziens heel logisch dat de gemeenten met meer ruimte de energie voor kleiner behuisde gemeenten opwekken. Echter is Renswoude nou ook niet zo groot behuisd, en denk ik dat Renswoude zich daarmee een te grote rol wil toebedelen. Daarnaast hebben dan de inwoners van Renswoude en aangrenzende bewoners van andere gemeenten last van de windmolens die als fallussymbolen van de ambtenaren uit Renswoude boven de bebouwing en natuur uit torenen. Ook maken deelnemers uit Overberg zich druk over de invloed van het opwekken van duurzame energie op het landschap en de natuur “Belachelijk.

Het landschap wordt al genoeg vernield, misschien wel voor niets als er over een aantal jaren andere energiebronnen zijn.” “Doe lekker zonder natuur aan te tasten.” Ze geven aan dat er alternatieven zijn “Kan ook van windmolens op zee komen.” “Laat ze ook energie importeren uit Rusland of Groningen of de Noordzee. Renswoude en Veenendaal liggen inderdaad dicht bij elkaar, kunnen we mooi via hetzelfde lijntje importeren.” “Veenendaal heeft veel gebouwen met platte daken, daar zouden ze zeer goed zonnepanelen op kwijt kunnen!” “Wat betreft het overnemen van de quota van Veenendaal, er zijn daar heel veel mogelijkheden tot energiebesparing door bv isoleren en stadsverwarming en opwekken van energie d.m.v. bv zonnepanelen.” En zijn bang dat ze in Overberg overlast ervaren

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg.

“Slecht idee, dat zou ervoor kunnen zorgen dat de windmolens nog hoger en dus dominanter, en overlastgevender worden om hun energie ook op te kunnen brengen. “Wanneer de windmolens worden geplaatst in het gebied van Overberg heeft Renswoude er weinig tot geen last van en is Overberg de dupe. Plaats maar in eigen achtertuin!! “Als Renswoude dat dan doet en goed eind van haar gemeentegrens vandaan! En niet op het uiterste randje zodat ze er zelf geen last van hebben. Ik hoop dat jullie bij de afweging beslissen alsof jullie zelf vlakbij wonen. En wat u dan acceptabel vindt. Het is heel makkelijk om beslissingen te nemen en mensen en voordeel beloven ok nog terwijl die mensen niet de hinder ervan hebben.”

8) Voor duurzame voedselproductie is de komende jaren meer ruimte nodig. Dit zou in de weg kunnen staan van het opwekken van duurzame energie. Als u zou moeten kiezen, welke zou u kiezen?

Geen antwoord Energie: Duurzame energieproductie op landbouwgrond rond Renswoude Voedsel: Duurzame voedselproductie op landbouwgrond rond Renswoude

13%

3%

86%

9) Wilt u de gemeente Renswoude nog iets meegeven? Wij vroegen deelnemers of zij hun gemeente nog iets wilde meegeven. Hieronder bespreken wij reacties van deelnemers uit Overberg. Veel reacties van deelnemers uit Overberg geven aan dat deze deelnemers geen windmolens willen “Geen windmolens!”

21

“BESLIST GEEN WINDMOLENS PLAATSEN.” Een aantal deelnemers willen die expliciet niet in het buitengebied “Geen windmolens in een woongebied plaatsen ook al is dit buitengebied.” “Geen windmolens hier rond de Emminkhuizerberg!” “Zet die windmolen in de bebouwde kom, niet in het buitengebied.” “Wees zuinig op ons landschap. Geen windmolens!” “Geen zonnevelden op weilanden. Gebruik svp de bestaande, verstedelijkte gebieden om daar te verduurzamen met dubbel grondgebruik en innovaties zoals energieopwekkend glas en gevels.” En geven aan dat zij niet willen dat Renswoude windmolens dichtbij de gemeentegrens plaatst “Stop met de molens plaatsen langs de gemeentegrens ver van eigen dorpskern. Plaats aub in eigen achtertuin i.p.v.

de achtertuin van buurgemeenten.” "Wij wonen in Overberg Gemeente Utrechtse Heuvelrug en wil de Gemeente Renswoude vragen geen Windmolens te plaatsen langs de A12 maar als ze zo graag windmolens willen deze dichter bij het dorp neer te zetten waar al deze ondernemers wonen die met dit plan zijn gekomen " En op zoek moet naar alternatieven voor windmolens ““energie neutraal is al bewezen onhaalbaar windmolens geven op land te weinig stroom, energie importeren huizen verbeteren, minder mobiliteit, gas is nog steeds voorradig bij liquide shell en dat heet tegenwoordig groengas en overschakelen naar waterstof moet wel het netwerk beter onderhouden worden, daar wordt nu op bezuinigd (winsten worden in buitenland belegd).” De hinder door gezondheidsgevolgen van windmolens zijn een reden om hier terughoudend mee te zijn voor deelnemers “Lees het artikel in de Telegraaf van 20-1-2021 over alle nadelige effecten van windmolens. Ik wil geen last krijgen van slagschaduw en lage frequentie die gezondheidsproblemen veroorzaken. Bovendien is bewezen dat er nagenoeg geen rendement is.” “Makkelijk dat deze gemeente ambities heeft, maar daar moeten anderen daarbuiten geen last van hebben. Genoeg informatie beschikbaar over nadelen van het wonen vlakbij een windmolen, en dan helemaal zo'n grote!” “Doe grondig onderzoek naar gezondheidsgevolgen bij plaatsen van (Giga)molens.

Negeer geen klachten onder het mom van "oh, die kleine dorpskern. Niet zo belangrijk. Als wíj er maar geen last van hebben.” Ook maken deelnemers zich druk om afval Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg.

“Windmolens verpesten het uitzicht en geven gezondheidsschade. Zonnepanelen verpesten landbouwgrond. Beide zijn ze nou niet erg milieuvriendelijk en geven afvalstoffenwaar niets meer meegedaan kan worden. Nu is de hele energietransitie een verdienmodel, dus ach, op een andere manier vervuilen is niet zo erg.” Deelnemers uit Overberg willen dat gemeente Renswoude onderzoekt wat direct omwonenden willen “Alleen windmolens plaatsen als er draagvlak is van direct omwonenden. Zo niet dan niet plaatsen.” “Plaats geen windmolens en kijk naar de meningen van de inwoners!” Bijvoorbeeld door middel van een referendum “Ik begrijp uw ambitie. Weer wil ik hameren op het creëren van draagvlak door inspraak van de bewoners die hinder gaan ervaren door uw ambities. Niet in de vorm van een inspraakavond, maar in de vorm van een lokaal referendum bijvoorbeeld. Liefst bindend. “ Deelnemers uit Overberg willen betrouwbare en eerlijke communicatie vanuit de gemeente Renswoude “Toen er vanuit de inwoners rond de Emminkhuizerberg vragen over de windmolens werden gesteld aan de gemeente Renswoude deed de gemeente (in een brief) alsof een ondernemer deze plannen heeft en ze er zelf niets mee te maken en geen invloed op hebben. Terwijl de wethouder zelf deze ondernemer benaderd heeft en omgepraat heeft.

Hoe geloofwaardig wil je zijn als gemeente???? Als de overheid zo met mensen omgaat, dan ben je toch snel het vertrouwen kwijt. dan kunnen we wel zo genaamd inspraak krijgen, maar dan zal de gemeente uiteindelijk als een stoomwals toch lekker doen waar ze zelf zin in hebben en als het geld of aanzien oplevert voor de gemeente of een wethouder zullen burgers bij zo'n overheid gewoon het onderspit delven.” “Heel raar dat er nooit iets eerder is gesproken over Innowind. Het is allang besloten en nu komen jullie met vragen aan bewoners!” En dat er meer naar hen geluisterd wordt “Beter communiceren met de mensen en niet hun eigen plannen doorvoeren terwijl de mensen er niets vanaf weten” “Luister goed naar je inwoners, zij gaan dit betalen in geld, overlast of anderszins. Je kan ook ze tegen krijgen en dan zijn de kosten iet te overzien.” "ga met de omwonenden in gesprek, laat niet iemand iets beslissen die ver weg van de situatie woont. experts kunnen wat moois vertellen maar hoeven niet op de blaren te zitten."

23

“Neem omwonende goed mee. Toevallig via Google maps kwam ik achter de voorgenomen locatie, zonder hierover geïnformeerd te worden door gemeente. Zoals gezegd wonen wij in Overberg, maar in een van de dichtstbijzijnde huizen.” En de gemeente zich inleeft in direct omwonenden en inwoners van buurgemeenten “Stem zoals u dat zou doen als u zelf woonde naast wat de windmolens eventueel komen. Bedenk dat u beslissing het woongenot en het dagelijks leven van mensen beïnvloed. […]” “Neem uw inwoners serieus en vraag jezelf af, zou ik dit zelf in mijn achtertuin willen hebben? ZO nee? Doe dit ook andere niet aan.” “Ja, maar ook de buurgemeentes: neem beslissingen alsof je er zelf woont. Weg het eerlijk af, maar zagen niet de rand van je gemeente en de buurgemeenten op met de lasten, terwijl je zelf de lusten hebt! Wees eerlijk en transparant, en kom niet aan met het moet nu eenmaal, maar schop weer terug naar boven in de hiërarchie als dingen op jullie afgeschoven worden. En wees ook eerlijk over de opbrengsten en drijfveren.

Kijk jezelf recht aan in de spiegel en vraag jezelf af of je verhaal klopt, eerlijk is en of je als jij aan de andere kant zou staan, een eerlijke, transparante deal krijgt!” Ga goed geïnformeerd en niet zomaar van start “Laat u ook informeren door Paul de Hoop Scheffer.” “Ga niet zomaar mee in de regeltjes maar denk eerst even na.” “Bezin eer hij beging.” “Rug recht blijven houden.” Heb oog voor financiële gevolgen “Doe zaken doordachten laat je niet verleiden door mooi berekeningen.” “Mensen die het niet kunnen betalen helpen.” “Onze gemeente zit in geldnood (curatele) daar sommige wethouders een gemeentehuis belangrijker vonden en nu daardoor minimaal presteren en totaal geen toekomstvisie hebben.” En kies voor lange-termijn-oplossingen “Trek niet zo'n grote broek aan en pak ook die 15 jaar erbij. In deze tijd zijn er nog allerlei ontwikkeling gaande die tot besluiten kunnen komen die veel meer draagvlak krijgen.” "Kijk niet alleen naar het resultaat op de korte termijn!” “Neem besluiten waarin de omgeving de minste schade leidt, zodat het op termijn houdbaar is en langdurig energie oplevert.” En werk samen in de regio Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Overberg.

“Denk ook aan omliggende gemeenten en niet alleen aan de eigen gemeente!” “Denk ook aan de andere gemeentes die om Renswoude heen liggen zodat het niet wordt dat de omliggende gemeentes de lasten hebben en Renswoude alleen de lusten heeft.” “Werk samen aan een landelijke visie en doe het niet als gemeente of als regio. Kijk naar de grote lijn in de oplossing en die van het landschap: landschap is meer dan energie alleen !!!!!!!!!!!!!!!!!” En met burgers "Stimuleer onafhankelijkheid van de burger (dat wilt u niet, dat snap ik, maar het werkt wel). Laat u niet verleiden tot snelle, relatief goedkope en eenvoudige oplossingen voor de korte termijn (zoals windmolens en zonnepanelen)." Behoud de natuur zoveel mogelijk “Behoud de schoonheid van onze Valley.” “Blijf af van de natuur!” “Denk aan het landelijke van de gemeente, de vergezichten en de waarde van de natuur zoals de Heuvelrug en de Vallei.” En geef zelf het goede voorbeeld "Geef als gemeente aan de inwoners het goede voorbeeld door zuinig te zijn met onze energie. iets meer bescheidenheid past gemeenten ook wel wat betreft gebouwen en dergelijke en dus ook met onze grondstoffen. rekening houden met omwonenden.”

25