I.2 Bijlage 1 - analyse Renswoude

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude 22 maart 2021

Door: Shannon Spruit & Sjoerd Jenninga Vragen? Mail shannon@populytics.nl

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

Inhoud Inleiding ................................................................................................................................................... 3 I.

Over de deelnemers uit Renswoude aan de PWE ........................................................................... 4

II.

Hoe willen deelnemers dat de resultaten van de PWE worden meegewogen? ............................. 9

III.

Kwantitatieve resultaten ........................................................................................................... 10

I.

Lokale vragen................................................................................................................................. 13 1) In 2019 is een oproep gedaan onder de ondernemers in Renswoude om te komen met voorstellen voor duurzame energie. Hieruit is één initiatief naar voren gekomen: Innowind. Bent u hiermee bekend?............................................................................................................................... 13 2) De Regio FoodValley heeft het gebied rondom de Emminkhuizerberg als zoekgebied voor duurzame energie aangewezen. Innowind wil ook kijken bij de Biesbosserweg en Emminkhuizerlaan. Wat vindt u hiervan en/of heeft u suggesties voor andere locaties? (open vraag) ................................................................................................................................................. 13 3) Voor meer informatie over Innowind kunt u de Heraut van 2 december raadplegen. De initiatiefnemers mogen pas een vergunning aanvragen nadat de inwoners van Renswoude geïnformeerd zijn via een informatiebijeenkomst. Hoe zou u geïnformeerd willen worden? ......... 17 4) Deelnemers konden toelichten over wanneer en waarom ze wel/niet geïnformeerd willen worden: .............................................................................................................................................

17 5) De RES-opgave is om in 2030 50% duurzame energie op te wekken en 55% CO2 te verminderen. In de gemeente Renswoude zijn we nog ambitieuzer: energieneutraal in 2035. Wat vindt u van deze ambitie? ................................................................................................................. 18 6) Meer informatie over de duurzaamheidsambities en -kaders van de gemeente Renswoude kunt u vinden op de website van de gemeente Renswoude: https://www.renswoude.nl/inwoners/duurzaamheid_42087/ Op welke manier zou u betrokken willen worden bij het opwekken van duurzame energie? (meerdere antwoorden nodig). ............. 22 7) Sommige buurgemeenten, zoals Veenendaal, hebben beperkte ruimte. Zij kunnen daarom niet voorzien in hun eigen energiebehoefte. Hoe zou u het vinden als Renswoude in een deel van hun energieproductie zal voorzien? .................................................................................................. 22 8) Voor duurzame voedselproductie is de komende jaren meer ruimte nodig. Dit zou in de weg kunnen staan van het opwekken van duurzame energie. Als u zou moeten kiezen, welke zou u kiezen?............................................................................................................................................... 25 9)

Wilt u de gemeente Renswoude nog iets meegeven? .............................................................. 25

2

Inleiding In de volgende pagina’s presenteren wij u de uitkomsten van een onderzoek naar de meningen van inwoners van Renswoude over de Regionale Energiestrategie in Regio Foodvalley en meer specifiek in (de buurt van) de Gemeente Renswoude. Dit rapport is een bijlage bij het rapport ‘1795 inwoners over het toekomstige energiebeleid van Regio Foodvalley’ waarin de resultaten van de brede raadpleging naar de voorkeuren, zorgen en voorwaarden van inwoners van Regio Foodvalley besproken staan. Wij willen u dan ook doorverwijzen naar bovenstaand rapport voor informatie over de gebruikte onderzoeksmethode (de Participatieve Waarde Evaluatie). In het rapport wat u nu voor u heeft kunt u aanvullende informatie vinden over en van deelnemers uit Renswoude aan de PWE-raadpleging (115 inwoners deden mee). Daarnaast rapporteren wij ook de antwoorden aan een aantal aanvullende vragen die zijn geformuleerd in samenspraak met een delegatie van de gemeenteraad van de gemeente Renswoude. Deze vragen zijn in de raadpleging gesteld aan deelnemers van Renswoude. Wij rapporteren achtereenvolgend gegevens over deelnemers, over hoe deelnemers willen dat hun resultaten worden meegewogen, kwantitatieve resultaten van de deelnemers uit Renswoude in de PWE-raadpleging, en de antwoorden op de aanvullende vragen.

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

I.

Over de deelnemers uit Renswoude aan de PWE

Uit de gemeente Renswoude hebben 115 deelnemers meegedaan aan de Participatieve Waarde Evaluatie (PWE) van Regio Foodvalley. De volgende diagrammen geven een beeld van samenstelling van die 115 deelnemers. Er zijn deelnemers uit alle leeftijdscategorieën.

Er deden veel meer mannen dan vrouwen mee.

4

Net als bij de regio-brede PWE zijn er relatief veel deelnemers die iets met duurzame energie doen (deelnemers konden meerdere antwoorden geven).

Deelnemers konden meerdere antwoorden geven, daarom is het totaal hoger dan het aantal deelnemers uit Renswoude.

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

Er zijn deelnemers met verschillende financiële situaties, het merendeel komt makkelijk rond.

Er deden voornamelijk woningeigenaren mee.

6

Deelnemers komen uit verschillende delen van het dorp

In de aanvullende vragen konden deelnemers aangeven in welke wijk zij wonen.

Geen antwoord

Zeg ik liever niet

Overberg: 0

Renswoude Kern, noordelijk van de N224

Renswoude Kern, zuidelijk van de N224

Renswoude Noord buitengebied

Renswoude Zuid buitengebied

21%

27%

5% 8% 20% 19%

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

Het gemiddeld opleidingsniveau vanuit Renswoude is lager dan in de regio-brede groep deelnemers van de PWE van Regio Foodvalley. Er is nog steeds oververtegenwoordiging van deelnemers met HBO of WO-diploma.

8

II.

Hoe willen deelnemers dat de resultaten van de PWE worden meegewogen?

We vroegen deelnemers hoe zij de meningen van experts tegenover die van inwoners zouden wegen. Net zoals in de regio-brede PWE zien we dat een minderheid (17%) vindt dat de mening van inwoners doorslaggevend moet zijn.

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

III.

Kwantitatieve resultaten

In de regio-brede Participatieve Waarde Evaluatie (PWE) van Regio Foodvalley konden deelnemers 100 punten verdelen over 5 keuzemogelijkheden. Deze keuzemogelijkheden waren ontworpen om reacties op te wekken bij deelnemers, maar ze kunnen ons iets leren over welke denkrichtingen inwoners meer of minder aantrekkelijk vinden. Voor de bevindingen van de PWE en uitleg van de methode verwijzen wij u naar het hoofdrapport over de regio-brede PWE. Hier zullen wij kort ingaan op of en hoe de uitslag uit Renswoude afwijkt van die van de gehele Regio Foodvalley. De gemiddelde puntentoekenningen van Renswoude vallen samen met die van Regio Foodvalley. In het hoofdrapport concluderen we: “Het is onzeker of ‘Foodvalley wordt Isolatievalley’, ‘Foodvalley wordt Solarvalley’ of ‘Grootschalige energie opwekken bij bestaande infrastructuur’ onder de bevolking van Foodvalley de meest populaire optie is. […] Wel zien we dat we met grote zekerheid kunnen zeggen dat de keuzemogelijkheid “Duurzame energie voor een toekomstbestendig landelijk gebied” de minste punten zal krijgen van de bevolking en de keuzemogelijkheid “Inwoners en bedrijven doen het samen” zal op vier eindigen.” De vergelijking tussen gemiddelde puntentoekenningen in Renswoude met de regio-brede PWE laten zien dat de voorkeuren van deelnemers uit Renswoude en Regio Foodvalley niet ver uit elkaar lopen.

Gemeente

Inwoners en Foodvalley DE voor een bedrijven wordt toekomstbestendig doen het Solarvalley landelijk gebied samen

Grootschalig energie opwekken Foodvalley bij bestaande wordt infra. Isolatievalley

Renswoude

22,80

12,17

16,95

25,71

22,37

Gemiddelde regionaal

22,77

10,98

16,84

24,55

24,86

Onderstaande grafiek geeft de verdeling van punten door de deelnemers weer. Elke grijs puntje op de achtergrond is een data-punt van een deelnemer (dus hoeveel punten 1 deelnemer uit Renswoude toekende aan de keuzemogelijkheid). De breedte van de gekleurde vlakken geeft aan dat er veel deelnemers zoveel punten toekenden. Ter illustratie, er waren veel deelnemers die 0 punten gaven aan de tweede (gele) optie, en enkele deelnemers die 100 punten gaven aan de eerste, vierde en vijfde optie.

10

In een meerkeuzevraag konden deelnemers aangeven of zij zorgen hadden over een van de mogelijkheden. Deelnemers rapporteren de minste zorgen over ‘Foodvalley wordt Isolatievalley’ en de meeste zorgen over ‘Duurzame energie voor een toekomstbestendig landelijk gebied’. Dit is vergelijkbaar met de regio-brede PWE.

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

Wij vroegen deelnemers aan te geven wat belangrijk was voor hun keuze. Net zoals in de regio-brede PWE is het behoud van het landschap en het beschermen van natuur belangrijk voor de keuze van deelnemers uit Renswoude. N.b. alle onderwerpen worden door de meerderheid van de deelnemers als belangrijk gezien.

12

I. Lokale vragen 115 deelnemers aan de PWE voor Regio Foodvalley kwamen uit Renswoude. In aanvulling op deze 115 deelnemers hebben 7 bewoners uit Renswoude meegedaan aan een losse vragenlijst met aanvullende vragen. Deze lijst was verstuurd aan huishoudens in nabij liggende straten in Overberg. Onderstaande antwoorden zijn antwoorden van 122 bewoners van Renswoude. De antwoorden van deelnemers uit Overberg zijn de lezen in de ‘Aanvullende analyse Overberg’. Hieronder geven we een overzicht van de antwoorden per vraag.

1) In 2019 is een oproep gedaan onder de ondernemers in Renswoude om te komen met voorstellen voor duurzame energie. Hieruit is één initiatief naar voren gekomen: Innowind. Bent u hiermee bekend?

23

Niet beantwoord

Nee

50

Ja

49 0

10

20

30

40

50

60

2) De Regio FoodValley heeft het gebied rondom de Emminkhuizerberg als zoekgebied voor duurzame energie aangewezen. Innowind wil ook kijken bij de Biesbosserweg en Emminkhuizerlaan. Wat vindt u hiervan en/of heeft u suggesties voor andere locaties? (open vraag) Deze vraag was een open vraag, we geven hieronder de diversiteit aan antwoorden weer die gegeven is. We hebben de citaten soms vanwege privacy redenen aangepast.

De Emminkhuizerberg is een (de meest) geschikte locatie want: “De Emminkhuizerberg zou de meest geschikte locatie zijn en is acceptabel.” “Ik vind de Emminkhuizerberg een goed initiatief daar hebben de minste mensen er last van.” “Het zoeken naar andere geschikte locaties is een goed idee. De Emminkhuizerberg zie ik als de beste optie.”

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

“Als men een volledige locatie analyse maakt met voor en nadelen per locatie dan komt de Emminkhuizerlaan en beter uit.” Mits het kleinschalig is: “DE EMMINKHUIZERBERG vind ik prima, de Biesbosserweg en de Emminkhuizerlaan alleen kleinschalig.” Deze locatie is niet geschikt want het verandert het dorpsaanzicht en het landschap: “Het kan niet mijn goedkeuring hebben. Totale verandering van het dorpsaanzicht. Emminkhuizerberg is al dichtbij genoeg.” “De lokatie vinden wij uiterst teleurstellend, het is het cultuurhistorisch aangezicht van Renswoude, welke net zo belangrijk is als de koepelkerk, nieuwebuurt en het kasteel.” “Als de Emminkhuizerberg gebruikt wordt voor hoge windturbines, zal dat een enorm horizonbepalend effect hebben voor een groot gebied. Dat heeft absoluut mijn voorkeur niet.” Het geeft hinder op verschillende manieren “Een heel slecht idee, hoe kun je zo'n Mooi landschap nu verpesten. En de mensen die er wonen zo hun leven verpesten. Innowind de molens ook in hun eigen achtertuin kunnen zetten. Bij de Ubberschotenweg kijken hoeveel opstand er dan komt van de mensen die daar wonen. Ongelofelijk.” “Ik ben tegen het plaatsen van grote windmolens in mijn omgeving.

Ik ben van mening dat windmolens op locaties moeten worden gezet waar veel wind is en waar ze zo weinig mogelijk horizonvervuiling, slagschaduw en geluidsoverlast aanrichten.” “Gezondheidsrisico’s, Waardedaling woning, Geluidsoverlast, Slagschaduw, Vogelsterfte, Horizonvervuiling. […].” Er zijn alternatieven “Geen windmolens in Renswoude en omgeving. Lekker op of in zee bouwen.” “Heel slecht idee. Hinderlijk, bezwaarlijk en idee rijp voor juridische procesvoering. Waarom moeten inwoners van Renswoude hele dag gedwongen naar die verfoeilijke constructies met tiphoogte 200-250 meter kijken?! En waarom windmolens, dan beter zonnepanelen (horizontaal) of kernenergie.” “Plaats meer kleine windmolens (houten wieken) bij boerderijen. Hiervan zijn er 400 voor nodig voor 1 grote. […].” Het is onveilig om te dicht bij huizen windmolens te plaatsen “Totaal onaanvaardbaar. Een relatief veilige lokatie kan een industrieterrein zijn maar zodanig dat een eerste woning meer dan het tienvoudige van de hoogte van de windturbine af staat. Zie ook Europese studies hieromtrent.”

14

Het gaat in tegen staand beleid “Ik vind het plan van Innowind zeer slecht. Hoe komt iemand erbij om windmolens in de achtertuin van ons kasteel te plaatsen??? Het plan van Innowind staat haaks op de position paper waarin wordt gesteld dat windmolens dienen te worden geplaatst langs hoofdstructuur, dus niet langs de Biesbosserweg en Emminkhuizerlaan. Daarnaast zijn de inwoners van Renswoude, maar ook Veenendaal (West) niet geraadpleegd of betrokken door initiatiefnemers. Nogmaals, slecht plan.” “Om het landschap zoveel mogelijk te ontzien is er in regio Food Valley verband voor gekozen om de duurzame energie opwek zoveel mogelijk langs de infrastructuur te concentreren (naast maximaal inzetten van zon-op-dak). Locaties bij Biesbosserweg en Emminkhuizerlaan voldoen hier niet aan; dus GEEN goed idee.” “Met veel participanten is het conceptbod RES tot stand gekomen. De inkt is nog niet droog of er wordt alweer afgeweken van deze breed gedragen keuze om langs infrastructuur windmolens te plaatsen.” “Dus alles in het werk stellen om het conceptbod te realiseren en niet bij de minste of geringste tegenstand al naar alternatieven gaan zoeken. Dus de Emminkhuizerberg is prima en plaats daar zoveel mogelijk windmolens (desnoods van verschillende hoogtes, zodat ze elkaar niet de wind uit de zeilen nemen), maar verderop is het landelijk gebied moeten we dit niet willen.

Over dit soort initiatieven moeten we ook duidelijk durven zijn, kansloos. Houd dit soort initiatiefnemers niet aan het lijntje, maar wees duidelijk dat initiatieven wel binnen de eerder vastgestelde kaders moeten passen.” En zou financiële risico’s voor de gemeente kunnen opleveren “aantasting van het landelijk gebied en de overlast die het met zich meebrengt. daarbij het risico dat de gemeente opdraait voor de kosten als de windmolen niet rendeert en afgeschreven is.” Deelnemers noemen ook andere locaties: “Technisch gezien is dat de beste plek voor continue wind. Maar parallel met de spoorlijn zou ook het overwegen waard zijn (of zeg - de strook tussen spoorlijn en A12 richting Scherpenzeel). Langs de A30 wellicht?” “Indien het toch moet dan zo dichtmogelijk bij de snelweg A30 en zo ver mogelijk vanaf Renswoude.” “Belangrijkste is dat het langs de infra gebeurd tussen Emminkhuizerberg en de A12. De Biesbosserweg en Emminkhuizerlaan zijn onbespreekbaar. Ontzettend lelijke en ingrijpende verslechtering van ons landelijk gebied.” Plaats ze zo dichtbij gebruikers als mogelijk “Ze moeten dicht op diegenen die veel energie nodig hebben. Heel veel stroom trekken! Buitengebieden heeft de stroom niet nodig!”

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

Maar niet te dicht bij omwonenden “Locaties zijn allen te dicht op omwonenden en zal daarom op weerstand stuiten.” Op die manier kunnen we het landelijk gebied sparen “Zoveel mogelijk het landelijk gebied sparen. Emminkhuizerberg geeft heet hoogste rendement. Geen verrommeling.” Er moet (los van deze locatie) goed gecommuniceerd worden “[…] Laat ze hun plannen ontvouwen, zodat omwonende daar hun mening over kunnen geven. En laat ze er vervolgens wat mee doen. Er is enorme grote onrust nu en dat duurt maar voort omdat men deze mensen niet informeert. Bovendien zijn inwoners van DRIE gemeenten hier betrokken (of juist niet betrokken).” “Innowind heeft [al] grondposities vastgelegd. deze vraag is misleidend. er zijn al ondernemers die daarvoor hebben getekend. dit is precies wat ik bedoel met een gemanipuleerde communicatie. inwoners worden voor de gek gehouden door deze berichtgeving. […]” Sommige inwoners geven aan niet genoeg te weten om deze vraag te kunnen beantwoorden: “Geen mening weet niet wat het is.” “Geen mening omdat ik niet weet wat er precies gebeurt als er wat komt.”

16

3) Voor meer informatie over Innowind kunt u de Heraut van 2 december raadplegen. De initiatiefnemers mogen pas een vergunning aanvragen nadat de inwoners van Renswoude geïnformeerd zijn via een informatiebijeenkomst. Hoe zou u geïnformeerd willen worden? Deze vraag was een open vraag om te kijken hoe de bewoners geïnformeerd zouden willen worden. Niet alle deelnemers beantwoordden deze vraag en sommigen noemden meerdere media en informatiemogelijkheden. Onderstaande tabel geeft een overzicht van veelgenoemde manieren van informeren. Media Mail Brief Heraut Websites /regionale nieuwsmedia Huis-aan-huis bladen Folder/flyer/brochure Stand op het Dorpsplein Referendum Fysieke informatieavonden en bijeenkomsten Digitaal/ online bijeenkomsten Inloop momenten Plenaire vragensessies

Aantal keer genoemd 25 19 15 8 8 3 1 1 30 18 1 1

4) Deelnemers konden toelichten over wanneer en waarom ze wel/niet geïnformeerd willen worden: Een aantal deelnemers vindt dat ze niet genoeg informatie hebben gekregen tot nu toe: “Per brief en concrete uitleg over wat de plannen zijn. Tot nu toe is er vanuit de initiatiefnemers geen informatie vertrekt aan de direct omwonenden van deze genoemde locaties.” “persoonlijk en met alle betrokkenen bij elkaar. Er is hiervoor nog geen enkel initiatief getoond door Innowind. Gemeente verschuilt zich achter Innowind.” “Persoonlijk vind ik dat er veel te weinig ruchtbaarheid gegeven wordt aan deze enquête en aan de RES-energietransitie an sich.” En dat dit te laat is “De initiatiefnemers zijn al bezig met het afsluiten van contracten in het buitengebied. Dit terwijl er nog geen initiatiefvoorstel is ingediend bij de gemeenteraad. Innowind heeft haast #subsidie” “Had al lang moeten gebeuren.... Het is schandalig hoe de werkwijze nu is”

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

“Innowind is een slechte partij die keer op keer weigert te informeren als je draagvlak wil creëren zul je dit heel anders moeten doen.” “Aan het begin van het traject betrokken worden. Nu lopen we 2 jaar achter!” En de informatie eerlijke en betrouwbare manier moet zijn “Op een eerlijke manier.” “op een eerlijke manier, informeren betekend niet dat de geïnformeerden het er ook mee eens zijn.” Met kans voor inbreng “veel meer dan tot nu toe het geval is. Er wordt nu zoveel ruimte gelaten voor speculaties, dat kan niet de bedoeling zijn. En waarom wil Innowind alleen informatie brengen? Ik zou liever zien dat ze informatie wilden halen!” De informatie in De Heraut wordt gewaardeerd “Ik vind de Informatievoorziening over dit onderwerp in De Heraut heel goed gedaan! Graag doorzetten in de toekomst!”

5) De RES-opgave is om in 2030 50% duurzame energie op te wekken en 55% CO2 te verminderen. In de gemeente Renswoude zijn we nog ambitieuzer: energieneutraal in 2035. Wat vindt u van deze ambitie? Deze vraag was een open vraag om te kijken hoe de inwoners aankijken tegen het beleid rondom duurzaamheid van de gemeente Renswoude. Een aantal deelnemers steunt de ambitie volledig “Als dit haalbaar is, vind ik dit erg goed.” “uitstekende ambitie.” “Zeer goed initiatief.” “Dit vind ik een ambitieus en goed streven.” “Ambities zijn goed, je kent mijn standpunt.” En hoopt dat het niet symbolisch is “Ik vind de Gemeente Renswoude ambitie tonen met deze doelstelling. Maar hoop niet dat het alleen voor de bühne is.” En enkel als het echt duurzaam is “Lastig, aangezien veel van de plannen geen echte duurzame oplossingen bieden. Op deze termijn levert optimale isolatie en een zuinigere cv-ketel meer duurzaamheid op. 2035 is al over 15 jaar en energieneutraal is voor het merendeel 18

van het huidige woningbestand alleen te realiseren door sloop en nieuwbouw. De inwoners van Renswoude zijn vrij honkvast en kostenbewust waardoor een periode van 50 jaar realistischer is.” Mits het kostenefficiënt is "Prima doelstelling! Kanttekening: zolang we het maar met realisme doen en geen te ideële werkelijkheid proberen na te streven. Elk jaar eerder kan ook een politiek doel zijn ten koste van portemonnee van burgers. Techniek wordt nl elk jaar beter en daarom kan iets trager tempo goed zijn om kostenefficiënt het doel te halen" “prima. Dit moet uiteraard wel financieel haalbaar zijn voor zowel de gemeente als de inwoners.” “Je hoeft niet het beste jongentje van de klas te zijn! Er zijn genoeg dure projecten gestart, let aub op het geld. Wij zijn de dupe van dit smijten met geld.” En het moet niet ten koste gaan van woongenot en gezondheid “energieneutraal is zeker ambitieus, als het maar niet ten koste gaat van het woongenot en gezondheid van bewoners!!!” “Niet mee eens, waarom zo vooruitstrevend en inwoners zoveel overlast van geven.” “Te bizar voor woorden!!! Ambitie ten koste van de gezondheid van de omwonenden!! Dat kan echt niet!” Anderen vinden het te ambitieus “Slecht idee, is praktisch onmogelijk.” “Compleet doorgeschoten.” En vrezen dat het daardoor weerstand opwekt "Ambitieus, ik vraag me af of dat realistisch is.

Over het algemeen voelt altijd wel een bepaalde groep zich benadeeld door maatregelen, waardoor planningen altijd hopeloos vertraagd worden door bezwaarschriften en rechtszaken. Hoe ambitieuzer het plan, hoe groter de kans dat de impact voor een bepaalde groep te groot is om acceptatie en draagvlak te krijgen." En wellicht zijn grote stappen nu onnodig “Niet verstandig. Het is waanzin dat een dorp van 5500 inwoners deze ambitie heeft. Ben van mening dat Renswoude juist niet voorop moet lopen. Goed mogelijk dat komende 10/15 jaar nieuwe energie-ontwikkelingen ontstaan waardoor windmolens in Renswoude niet nodig zijn. Het is goed om hierover na te denken. Maar vragen ons af wat er nu beslist wordt dat we hier over 10jaar net zo over denken. […]. “Bovenstaand is al benoemd dat kernenergie de oplossing is […].”

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

“Blijf svp wel een beetje realistisch; liever iets later en minder, maar goed, dan iets heel ambitieus waar je achteraf spijt van krijgt.” Anders maken we wellicht verkeerde technische keuzes "We moeten goed opletten of we wel de juiste technieken toepassen. We doen het nu met de middelen die we nu hebben, terwijl de technologie met waterstof nog in de kinderschoenen staat. Mocht dat doorbreken dan gewoon in 1 keer heel Renswoude omzetten op waterstof. Er zijn al wijken waar dit is gebeurd. Dus we moeten niet het beste jongetje van de klas willen zijn maar de slimste en efficiëntste. Daarom ben ik er huiverig voor of dit wel een slim streven is. " “Het is goed om naar de mogelijkheden te kijken, echter is de techniek om duurzame energie volop in ontwikkeling. De meest verstandige keuze is dan waarschijnlijk ook om niet te hard van stapel te lopen. Waarschijnlijk is de tegen die tijd beschikbare technologie veel efficiënter en voordeliger als de mogelijkheden van vandaag.” “Onzin, om voorop te lopen. Hardlopen zijn doodlopers! Als we kijken wat er de afgelopen tien jaar voor innovaties hebben plaatsgevonden, zijn er over tien jaar misschien hele andere inzichten.” “waarom vooruitlopen. door de jaren heen worden steeds betere technieken en innovaties ontwikkeld" En de ambities zijn wellicht praktisch lastig te halen/realiseren “Veel te ambitieus.

Diverse deskundigen en organisaties hebben aangegeven en doorgerekend dat de kosten hiervan veel te hoog zijn. Ook de financiële effecten van de corona-crisis moeten meegenomen worden. Het is wel belangrijk om in te zetten op zuiniger/duurzamer omgaan met energie. Ik denk ook dat dit in het onderwijs en de voorlichting sterker benadrukt moet worden. De gevraagde mentaliteitsverandering is niet zomaar te realiseren.” “De verantwoordelijk wethouder loopt hier voor de muziek uit. Renswoude moet niet tegen wil en dank het beste jongetje van de klas willen zijn. Ambitie is goed; maar een beetje meer oog voor de realiteit zou hem sieren. Onrealistisch. #doordrammen.” “Onnodig en onrealistisch, we zullen moeite genoeg hebben om dit te halen, al helemaal met het uitdijende Renswoude, wat niet meegenomen is in het referentiepunt.” En vrezen dat de plannen niet omwille van de duurzaamheid worden gemaakt “Ambitie gelul het gaat hier om een aantal mensen ook zeker in de politiek met name de wethouder om verder te komen in de landelijke politiek.” “Onverantwoord ambitieus. Veel schadelijke gevolgen en dubieuze belangen.” En het moet niet ten koste gaan van het landschap

20

“Ambities zijn mooi. Maar niet ten koste van het landschap. Nog veel winst te halen op de daken met zonnepanelen.” Wellicht is dit niet aan Renswoude "Waarom moet Renswoude het braafste en beste jongetje van de klas zijn? laten de grote steden het voortouw nemen." “Een gemeente moet haar plaats kennen en niet voor de (inter)nationale troepen uit willen lopen. Deze overmoed geeft al aan dat niet met de belangen van alle inwoners rekening wordt gehouden. Een nobel streven maar denk niet haalbaar. de kosten om dit allemaal te behalen zullen veel te hoog zijn en wie gaat dit betalen. We moeten al zoveel mogelijk overstappen op elektrische auto's maar kunnen niet eens de auto opladen in het dorp alleen bij je thuis. En alle spullen die nu maken om energie op te wekken zullen ook ooit weer moeten worden afgevoerd. wat voor een milieubelasting gaat dat worden.” Dit is niet de taak van de overheid “Ik geloof niet dat het de taak is van de overheid om zich bezig te houden met dit soort onderwerpen. Evenmin het de taak is van een bedrijf om als doelstelling te hebben om criminaliteitscijfers te verlagen.”

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

6) Meer informatie over de duurzaamheidsambities en -kaders van de gemeente Renswoude kunt u vinden op de website van de gemeente Renswoude: https://www.renswoude.nl/inwoners/duurzaamheid_42087/ Op welke manier zou u betrokken willen worden bij het opwekken van duurzame energie? (meerdere antwoorden nodig).

Geen antwoord

29

Anders

9

Ik wil mede-eigenaar worden

11

Ik wil inspraak hebben in beslissingen

49

Ik wil meedenken over locatiekeuzes en ontwerp

37

Ik wil meedenken over de besteding van geld in een gebiedsfonds

21

Ik wil dat er winst naar de gemeentekas gaat

17

Ik wil stroom afnemen

33

Ik wil aandelen kopen / investeren

18

Ik wil niet profiteren of meedoen

16

7) Sommige buurgemeenten, zoals Veenendaal, hebben beperkte ruimte. Zij kunnen daarom niet voorzien in hun eigen energiebehoefte. Hoe zou u het vinden als Renswoude in een deel van hun energieproductie zal voorzien? Een aantal inwoners is positief “Prima. Je hebt niet voor niets een regio.” “Dat lijkt me een goed optie.” “Als de ambities ook gelijk opgaan is dat niet bezwaarlijk.” “Als er genoeg is moet dat geen probleem zijn.” Dat is solidair (en wederkerig) “Prima, indien er wederkerigheid is. Hoe kunnen dingen die Renswoude nodig heeft ingevuld worden door Veenendaal.” “jammer, maar ook hier solidair zijn.” Mits het integer is

22

“Ligt eraan hoe dit wordt ingevuld. Als dit wordt gedaan vanuit een winstoogmerk waardoor er (natuur)gebieden wordt aangetast vind ik dit geen goed initiatief.” “Niet realistisch en waarom wordt deze vraag gesteld. Wat is de achterliggende reden?” En Renswoude zelf regie houdt “Alleen als Renswoude overcapaciteit heeft en zelf de regie houdt over de locaties en manieren. Veenendaal heeft genoeg daken en ruimte alleen kiezen ze er voor alles vol te bouwen.” Mits Veenendaal zelf ook veel doet "Alleen onder de voorwaarden, dat energie opwek zich concentreert langs de infrastructuur. Wel altijd maximale inzet van Veenendaal zelf vragen: zij moeten doen wat binnen hun mogelijkheden ligt." “Goed plan mits realistisch en uitvoerbaar i.v.m. too much windmolens. Laat Veenendaal eerst kijken wat ze wel kunnen doen i.p.v. doorschuiven en afkopen van eigen verantwoordelijkheid.” “Dat zou ik alleen acceptabel vinden als Veenendaal zelf maximaal inzet op isoleren. Het kan niet zo zijn dat Renswoude vol gezet wordt met windturbines en dat in Veenendaal de warmte door het dak verdwijnt.” “Laat iedereen eerst eens kijken hoe ze zoveel mogelijk zelf kunnen opwekken i.p.v. gelijk te roepen dat ze te weinig ruimte hebben.” Of er een vergoeding tegenover staat "Met een goede vergoeding hiervoor is daar altijd over te praten.

Maar dan ook inzicht in hun plannen voor de gemeente, denk aan het plaatsen van zonnepanelen op al hun industriedaken." “Prima, mits het voor Renswoude wel wat oplevert.” Maar het mogen geen windturbines zijn “Mooi als het kan, maar zonder windturbines.” “Ja toedeledokie nog meer windmolens voor mijn deur !!! ze gaan ook maar in de polder een stuk grond kopen stelletje gekke!!” Anderen zeggen dat dit niet nodig is, of zijn helemaal tegen “Absoluut niet Veenendaal heeft ruimte zat kijk naar het gebied de Blauwe hel.” “Tegen!” “Helemaal niets! slecht plan. ze hebben voldoende daken waar nog geen zonnepanelen op liggen. Verder bouwen ze alles vol met woningen en industrie en

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

dan zouden wij landschapsafbreuk moet plegen om dat lelijke dorp te voorzien van groene energie... “ Omdat er eerst op de eigen doelstelling gericht moet worden “Laten we eerst maar eens onze eigen zaken op de rit krijgen. Dan kijken we weer verder, en zal daar ook een slaatje uit gehaald moeten kunnen worden.” En dit is geen eerlijke verdeling van lusten en lasten “Nee, want dan zitten wij opgescheept met de apparatuur om de energie op te wekken. dan gaat ons mooie landschap eraan en hebben ze in Veenendaal alleen de lusten en niet de lasten. laat ze het maar lekker zelf regelen.” “Heel bizar dat een kleine gemeente het moet oplossen voor een andere gemeente. Dit gaat weer ten koste van de inwoners van Renswoude oftewel de omwonenden in de buitengebieden. Er zijn andere mogelijkheden.” “Renswoude nog meer belasten ... de omwonenden moeten niet alleen boeten voor de persoonlijke ambitie van de wethouder, maar deze wil nog meer dan dat.… windmolens horen op zee. Zon op dak kan overal, ook in Veenendaal.” "Dat is dan erg vervelend voor Veenendaal. Het kan toch niet zo zijn dat Renswoude hiervoor op moet draaien? Laat Veenendaal eerst maar eens hun energieverbruik inzichtelijk maken en verminderen en verduurzamen. Misschien kunnen ze wel een paar windmolens op zee huren." En gemeenten met ruimte hebben zo gevolgen van woningbouw elders “Onaanvaardbaar. Reden tot bezwaar.

Laat Veenendaal dat lekker anders oplossen. Ze zijn ook zo wijs geweest om hun laatste grond vol met woningbouw te stampen. En Ede, Rhenen hebben nog wel ruimte.” “wij hebben een mooie natuur en uitzicht en voor gekozen, Veenendaal heeft gekozen alles vol te bouwen, dan kunnen ze beginnen met alle daken vol te leggen waar zon staat natuurlijk. Als Renswoude over heeft zonder dat dat ten koste is gegaan van natuur, uitzicht, weilanden etc. dan is dat geen probleem.” “waarom moet wij dat oplossen? Veenendaal heeft keuze gemaakt om bouwgrond te verkopen, krijgen wij daar dan financiële compensatie van? graag een onderbouwd rapport waaruit blijkt dat ze geen ruimte hebben voor zonnepanelen op daken en windmolens op industrieterreinen.” Het is goed dit bovengemeentelijk op te pakken “Een goede zaak. Ik vind zelfs dat de rijksoverheid het initiatief zou moeten nemen vanwege de grote belangen, enorme investeringen en gevolgen voor het landschap.” “Onverstandig. Dit is nu juist waarom landelijk of Europees het energievraagstuk moet worden opgepakt.” Zijn er geen alternatieven? 24

“Windmolenopstellingen in de Noordzee zijn nu groepjes van 30 windmolens. Maak daar grotere parken van. Dan hoeft niet het hele landelijke gebied het te ontgelden. En dat moet dan de belastingbetaler gewoon betalen, dus dat is de meest eerlijke oplossing."

8) Voor duurzame voedselproductie is de komende jaren meer ruimte nodig. Dit zou in de weg kunnen staan van het opwekken van duurzame energie. Als u zou moeten kiezen, welke zou u kiezen?

Geen antwoord Energie: Duurzame energieproductie op landbouwgrond rond Renswoude Voedsel: Duurzame voedselproductie op landbouwgrond rond Renswoude

21%

10% 69%

9) Wilt u de gemeente Renswoude nog iets meegeven? Wij vroegen deelnemers of zij hun gemeente nog iets wilde meegeven. Hieronder bespreken wij reacties van deelnemers uit Renswoude. Deze reacties gingen over windmolens “Veel meer inzetten op zonenergie dan windenergie.” "Geen grote windmolens. Kleintjes van 20 a 30 meter tophoogte zijn prima. Motiveer inwoners en bedrijven om te verduurzamen door energieverbruik inzichtelijk te maken, zonnepanelen te verplichten of te financieren, en isoleren blijven subsidiëren. Is het gemeentehuis al energieneutraal? Op jaarbasis?" “Allemaal eigen belang ten koste van de gezondheid van omwonenden van windmolens!!”

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.

"Denk eerst een na voordat u iets doet, zoals de heeeele hooooge windmolens zogenaamd langs de A12. En luister eens naar de inwoners! Wee niet eigenwijs en betweterig." Ook communicatie met burgers kwam het volgende aan bod “Informeer je burgers eens fatsoenlijk en eerlijk... jullie hebben officieel 1 briefje geschreven, maar dit pas nadat er om werd geschreeuwd. B&W moet zich diep schamen.” “Deze gekleurde vragenlijst is niet bedoeld om een eerlijk en representatief beeld te krijgen wat de inwoners willen. Deze vragenlijst en werkwijze van de gemeente zijn ronduit belachelijk!” “Communiceer met al je bewoners” “Echt schandelijk hoe jullie omgaan met je eigen inwoners! Er wordt totaal niet gecommuniceerd!” “De communicatie is erbarmelijk slecht. Eerst een "spel" spelen over wat WE willen in Renswoude aangaande energiebesparing en daar vervolgens een heel beleid op los laten is echt slecht. Inwoners en omwonenden echt informeren over wat er staat te gebeuren levert echte inzichten op. Begin daar eens mee. Je zal merken dat iedereen best voor is, zolang het hun zelf mar geen nadeel oplevert. En wees eerlijk naar je burgers. Je zou ze over een poosje ook nog recht in het gezicht willen aankijken. Dat lukt nu al nauwelijks meer. Draai dat bij nu het nog kan.” “Blijf burgers betrekken bij keuzes en impact ervan.

Maar maak wel keuzes.” “Schakel de burger veel meer in bij het maken van keuzes! Niet alleen via de website, maar ook tweewekelijks in De Heraut1 Heeft de gemeentelijke overheid geen informatieplicht om alle burgers om alle burgers te bedienen? Bij dit heikele onderwerp moet iedereen bereikt worden.” “Raadpleeg eerst uw bevolking voordat u doelen stelt. Slogan van CU was openheid van beslissingen. Dat wordt hierin node gemist. De wethouder moet zijn verkiezingsprogramma nog eens lezen.” “Ga niet voorbij aan uw inwoners! Uw ambities zijn niet per definitie dezelfde als die van uw inwoners, dus luister naar ons. Deze enquête is overigens een goede eerste stap, maar veel mensen zijn al heel snel afgehaakt heb ik vernomen. Te lang, te ingewikkeld.” “Ik hoop dat de gemeente serieus naar de zorgen van de inwoners luistert en hier daadwerkelijk rekening mee houdt. En dus niet bij voorrang denkt aan het scoren op politiek vlak of eigen belang vooropstelt.” Deelnemers hebben ook reactie gegeven over duidelijkheid en reëel beleid:

26

“Duidelijker communiceren wat de mogelijkheden zijn en ook vooral wat de consequenties zijn.” “Het informeren laat te wensen over. Niet iedereen heeft evenveel kennis over de aanpak. De onduidelijkheid schept veel verwarring.” "Niet over 1 nacht ijs gaan. Gebruik je verstand. Anders lopen de kosten de spuigaten uit." "Ambities profileren is leuk, maar alleen voor het verkiezingsprogramma. Verlies de realiteit en dagelijkse behoefte van de bewoners van Renswoude niet uit het oog. Denk aan: Scholen, parkeermogelijkheid, veiligheid op straat maar ook aan de droogte van de akkers en weilanden om ons heen. Een makkelijke oplossing is hiervoor te vinden. Prima om vooruit te kijken, maar blijf je wel bewust van het hier en nu." “Wees realistisch.” “Staar je niet blind op utopieën, maar werk aan solide realistische oplossingen” “blijf nuchter, laat je niet opjagen door hypes. wij hoeven niet de beste te zijn, laten we samen de verantwoordelijkheid nemen op basis van feiten en niet op basis van dromen op veronderstellingen”

Er komen vanuit de deelnemers ook andere oplossingen naar voren: “Windturbines en zonnevelden doen afbreuk aan de leefbaarheid, volksgezondheid en woongenot. Daarom zijn alternatieven zoals het aardgasnet geschikt maken voor waterstof een veel betere optie.” “Wees transparant en duidelijk naar de inwoners en als je wat langer de tijd neemt is er wellicht ook de mogelijkheid voor kernenergie, wat veel minder overlast veroorzaakt.” “Eerst de daken benutten voor zonnepanelen. En meer aandacht voor kleine windmolens zoals beschreven in de positionpaper. Open dag houden bij energieneutrale woningen op de Beekweide in Renswoude. Kan iedereen zien wat de mogelijkheden zijn en er zelf mee aan de slag.” “Start per wijk een projectgroep.” “Stoppen met windenergie, gaat nergens over die windmolens en zonnepanelen. Bewoners niet opzadelen met plichtmatige Haagse opgelegde landelijke politiek. Zonnepanelen evenmin doen, kernenergie serieus onderzoeken.” “Zet niet alleen in op wind en zon. Denk ook aan andere alternatieven. Vooral schone kernenergie is een belangrijk alternatief, wat veel meer aandacht en steun verdient.”

Lokale analyse PWE Regio Foodvalley: Antwoorden van deelnemers uit Gemeente Renswoude.