H1. Provincie Utrecht - Beoordelingsbrief IBT omgevingsrecht 2024-2025 regionale UH-strategie

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Renswoude Postbus 8 3027 ZL RENSWOUDE

Onderwerp Datum Documentnummer E-mailadres Domein/opgave Team Bijlage

1e ‘Beoordelingsbrief’ IBT omgevingsrecht 2024-2025; regionale U&H-strategie 25‑09‑2025 UTSP-390265605-32543 ibt.omgevingsrecht@provincie-utrecht.nl Strategie & Bestuur Bestuur & Interbestuurlijk Toezicht Beoordelingsformulier

Geacht college, U neemt deel in een omgevingsdienst voor het uitvoeren van de basistaken. De basistaken zijn de taken op het gebied van uitvoering en handhaving (voorheen de VTH-taken genoemd, nu de U&H-taken) met betrekking tot milieubelastende activiteiten. De bestuursorganen die deelnemen in een omgevingsdienst zijn wettelijk verplicht gezamenlijk een uniforme uitvoerings- en handhavingsstrategie vast te stellen voor de strategische en programmatische uitvoering en handhaving. Dit wordt in de praktijk ook wel de regionale beleidscyclus U&H genoemd. Wij beoordelen als interbestuurlijk toezichthouder jaarlijks in het kader van het systematisch toezicht of deze regionale beleidscyclus U&H voldoet aan de wettelijke criteria uit de Omgevingswet en het Omgevingsbesluit (de zogenaamde ‘kwaliteits- en procescriteria’). De beoordeling ten aanzien van de basistaken werd tot 2025 opgenomen in de beoordelingsbrieven over de thuistaken (gemeentespecifieke U&H-taken, niet zijnde basistaken, die uw gemeente zelf uitvoert). De conclusies van de beoordeling en verbeterpunten over de basistaken werden daarnaast jaarlijks ambtelijk gedeeld met het regionale kernteam zodat op basis daarvan de nodige verbeteringen konden worden doorgevoerd.

Voortaan twee aparte brieven; één voor de thuistaken en één voor de basistaken Met ingang van dit jaar sturen wij u in het kader van het interbestuurlijk toezicht omgevingsrecht 2 aparte beoordelingsbrieven. Eén brief gaat over de beoordeling van de gemeentespecifieke beleidscyclus U&H voor uw thuistaken. De andere brief (deze brief) gaat over de beoordeling van de regionale VTH-beleidscyclus van de basistaken. Deze nieuwe werkwijze hebben wij toegelicht in het bestuurlijk en ambtelijk provinciaal samenwerkingsoverleg VTH van 9 mei respectievelijk 22 september 2025. De reden waarom wij de beoordeling van de beleidscyclus U&H voor de thuistaken en de regionale beleidscyclus U&H voor de basistaken uit elkaar halen en opnemen in aparte brieven is dat de thuistaken gemeentespecifiek zijn en door de gemeente zelf worden uitgevoerd. De gemeenten maken voor die taken individueel gemeentelijk VTH-beleid (U&H-strategie) waarin een gemeente haar eigen strategische en programmatische beleidskeuzes maakt. De beoordeling hiervan is maatwerk per gemeente. De basistaken daarentegen hebben een (boven-)regionaal karakter en worden namens de gemeente door de omgevingsdienst uitgevoerd. Voor de

1 van 3

basistaken zijn de strategische en programmatische beleidskeuzes door de gemeenten en provincie gezamenlijk in één regionale U&H-strategie vervat. De beoordeling hiervan is voor iedere gemeente hetzelfde. De aanstaande fusie van de Omgevingsdienst Regio Utrecht en de Regionale Uitvoeringsdienst in 2026 en de verplichting van rijkswege voor omgevingsdiensten om per 1 april 2026 robuust te zijn is een goed moment om de beoordeling van de regionale beleidscyclus U&H los van de thuistaken uit te voeren. Beoordeling huidige (verlengde) regionale U&H-strategie 2022-2023 Bij het uitvoeren van het interbestuurlijk toezicht hanteren wij ons Beleidskader Interbestuurlijk Toezicht provincie Utrecht 2025-2028 en passen wij de daarin opgenomen interventieladder toe, die landelijk tussen Rijk, IPO en VNG is afgesproken. In de bijlage treft u een beoordelingsformulier 2024-2025 aan. De beoordeling is gebaseerd op de (verlengde) U&H-strategie 2022-2023. Echter, omdat u voor de eerste keer deze beoordelingsbrief voor de regionale VTHbeleidscyclus voor de basistaken ontvangt, passen wij de interventieladder dit jaar niet toe. Deze ‘informele’ beoordeling heeft in 2025 dan ook geen gevolgen. Zoals u kunt zien op het beoordelingsformulier, voldoet de huidige (verlengde) regionale U&H-strategie niet aan de kwaliteits- en procescriteria.

Als de regionale beleidscyclus niet goed sluitend is en niet goed functioneert, dan heeft dat negatieve invloed op de kwaliteit van de uitvoering van de U&H-basistaken door de omgevingsdienst. Van een goede strategische en programmatische uitvoering en handhaving is dan namelijk geen sprake. Bij een ‘formele’ beoordeling, waarbij de interventieladder wel wordt toegepast, zou deze beoordeling betekenen dat alle Utrechtse gemeenten voor de regionale beleidscyclus U&H ten aanzien van de basistaken onder actief toezicht (trede 3 van de interventieladder) zouden komen te staan. Verificatiegesprekken Het is gebruikelijk dat aan de hand van de jaarlijkse IBT-beoordeling met elke gemeente een ambtelijk verificatiegesprek plaatsvindt. Aangezien deze eerste ‘informele’ beoordeling geen gevolgen heeft en de verbeterpunten al met het regionale kernteam zijn gedeeld en besproken, heeft dit jaar geen verificatiegesprek ten aanzien van de regionale beleidscyclus U&H (basistaken) plaatsgevonden. Aanstaande / in voorbereiding zijnde regionale U&H-strategie 2026-2029 Positief is dat door de gemeenten in de provincie Utrecht, de omgevingsdienst en andere stakeholders wordt gewerkt aan verbetering van de regionale beleidscyclus U&H. Zo is er in 2024 en 2025 intensief gewerkt aan een nieuwe regionale U&H-strategie voor de basistaken (de ‘Uniforme U&H-strategie Regio Utrecht 2026-2029’).

Meerdere conceptversies van deze nieuwe U&H-strategie hebben wij ambtelijk beoordeeld en de opmerkingen/verbeterpunten meegegeven aan het regionale kernteam. De nieuwe Uniforme U&H-strategie regio Utrecht 2026-2029 wordt naar verwachting eind 2025 door alle Utrechtse colleges van B&W vastgesteld. Vanaf 2026 voeren wij de beoordeling ‘formeel’ uit waarbij de interventieladder wordt toegepast. Actie(s) van uw kant De nieuwe regionale U&H-strategie is in een vergevorderd stadium. Ervan uitgaande dat u deze eind 2025 vaststelt, verwachten wij op dit moment geen andere acties van uw kant dan blijvend input geven aan het regionale kernteam. Ook na vaststelling van de Uniforme U&H-strategie regio Utrecht 2026-2029 blijft er genoeg te verbeteren en te ontwikkelen. Zo dient er nog een regionaal uitvoeringprogramma op basis van de Uniforme U&H-strategie regio Utrecht 2026-2029 en een regionale evaluatierapportage te worden ontwikkeld. Daar heeft het regionale kernteam actieve deelname en blijvende input van u bij nodig. Tot slot Dit is de eerste beoordelingsbrief over de beoordeling 2024-2025 die specifiek over de regionale beleidscyclus U&H voor de basistaken gaat. U moet de toezichtinformatie ten aanzien van de regionale beleidscyclus U&H

2 van 3

over de periode 2025-2026 op grond van de Verordening systematische toezichtinformatie provincie Utrecht vóór 1 april 2026 bij ons indienen. Het is niet nodig om de dan vastgestelde Uniforme U&H-strategie regio Utrecht 2026-2029 toe te zenden. Wij ontvangen graag alleen het collegevoorstel en -besluit waarmee door u de U&H-strategie regio Utrecht 2026-2029, alsmede het (nu nog) gemeentespecifieke uitvoeringsprogramma en evaluatierapportage voor de basistaken wordt vastgesteld. Naast het toezicht op uw taakuitvoering op het gebied van het omgevingsrecht beoordelen wij ook uw taakuitvoering op het gebied van erfgoed, financiën, huisvesting vergunninghouders en informatie- en archiefbeheer. Vanwege een ander beoordelingsritme door wettelijke bepalingen ontvangt u onze toezichtbrieven hierover op een ander tijdstip. Een afschrift van deze brief en het beoordelingsformulier sturen wij ter kennisgeving aan uw gemeenteraad en aan het dagelijks en algemeen bestuur van de omgevingsdienst. Wij publiceren de resultaten van ons toezicht op de IBT-kaart. Zie daarvoor www.provincieutrecht.nl/interbestuurlijktoezicht. Hoogachtend,

H.P. van Essen Gedeputeerde Ruimtelijke Ontwikkeling, Coördinatie omgevingsbeleid, Energietransitie, Milieu en Bestuur

3 van 3