H. Concept-Jaarstukken AVU 2021 v1

Jaarstukken AVU 2021 Concept

Vastgesteld door het Algemeen Bestuur op 6 juli 2022

Postadres: Postbus 3250 3760 DG Soest

Bezoekadres: Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest

035-6032303 info@avu.nl www.avu.nl

1

Als verlengstuk van 251 Utrechtse gemeenten organiseert de gemeenschappelijke regeling Afval Verwijdering Utrecht (AVU) al sinds 1984 de afvalverwijdering voor de deelnemende gemeenten. De 25 gemeenten, van de 26 gemeenten die de provincie Utrecht in 2021 telde, hebben hun taken en bevoegdheden op het gebied van afvalbewerking en afvalverwerking overgedragen aan de AVU, een publiekrechtelijke organisatie met een wettelijk geregelde basis: de gemeenschappelijke regeling. Hierbij bieden wij u het jaarverslag en de jaarrekening 2021 van de gemeenschappelijke regeling aan.

1

De gemeente Vijfheerenlanden heeft per 1 januari 2021 de gemeenschappelijke regeling AVU verlaten. 2

Inhoudsopgave Samenvatting

4

Jaarverslag 2021

6

Paragraaf 1: Programma’s • Programma 1: Afvoer, hergebruik, bewerking en verwerking van afval • Programma 2: Vereveningsregeling • Programma 3: Sorteeranalyses en afvalmonitoring • Programma 4: Advisering en ondersteuning van gemeenten • Programma 5: Overhead

6 6 9 10 11 13

Paragraaf 2: Financieel beleid

17

Paragraaf 3: Overige informatie, verplichte (sub)paragrafen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Samenstelling Algemeen Bestuur en Dagelijks bestuur

19 19 20 21 22 24

Jaarrekening 2021

25

• • • • • •

I. Overzicht van baten en lasten over 2021 II. Balans per 31 december 2021 III. Gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling IV. Toelichting op het overzicht van baten en lasten over 2021 V. Toelichting op de balans per 31 december 2021 VI. Bezoldiging Directie, Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur 2021 en 2020 in het kader van de WNT

25 27 29 35 40

Bijlagen • Bijlage A: Modelstaat B • Bijlage B: Kengetallen • Bijlage 1.1: Berekening bijdrage deelnemers 2021 • Bijlage 1.2.a: Berekening verevening 2021 • Bijlage 1.2.b: Uitgangspunten voor de vereveningsregeling • Bijlage 1.3: Glasafrekening 2021 • Bijlage 1.4: Papierafrekening 2021 • Bijlage 1.5: PDB-afrekening 2021 • Bijlage 1.6: Afrekeningen pdb-, textiel-, glas- en papiercontainers 2021 • Bijlage 1.7: Overzicht lasten 2021 per deelnemer • Bijlage 1.8: Begroot 2021 vs. realisatie 2021 • Bijlage 1.9: Verwijzingen van in de jaarstukken opgenomen getallen/bedragen

46 47 49 50 52 53 54 55 56 57 58 59 60

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

61

43

3

Samenvatting De jaarrekening 2021 laat zien dat de baten en lasten voor wat betreft het karakter ervan niet significant afwijken van de begroting voor dit jaar. Wel zijn als gevolg van de aanbesteding van de verwerking van brandbaar afval en gft-afval de lasten in vergelijking met 2020 fors toegenomen. Een meevaller is de opbrengst van het oud papier. De marktprijs (=opbrengst) is ten opzichte van 2020 flink gestegen. De jaarrekening sluit behoudens de papieropbrengsten goed aan op de begroting van 2021. Lastenfactoren In 2021 zijn de algemene lastenfactoren, - tarieven -, als gevolg van de aanbesteding van de verwerking van brandbaar afval en gft-afval fors gestegen. De verklaring hiervoor is dat de aanbesteding juist plaatsvond op een moment waarop er geen vraag was naar afval en de concurrentie tussen de afvalverwerkers zeer beperkt was. Gezien de zeer voordelige tarieven van de voorgaande contracten was het niet opportuun deze eerder te beëindigen en was maximale verlenging feitelijk de enige keuze. Daarmee stond de ingangsdatum van de nieuwe contracten vast en daarmee het tijdstip van aanbesteden.

Als gevolg van de coronamaatregelen vallen voor de gemeenten die in 2021 gebruik maakten van de diensten van Remondis de lasten voor de inzameling van het oud papier hoger uit, specifiek bij de inzameling met vrijwilligers die ook in dit jaar weer tijdelijk zijn vervangen door professionele beladers, geleverd door Remondis. Deze hogere lasten worden doorberekend aan de betreffende gemeenten en leiden niet tot lastenverhogingen voor andere AVU-gemeenten. Lasten voor de verwerking van meer afval dan geraamd in de begroting, worden niet als afwijkend beschouwd, omdat de hoeveelheden niet van invloed zijn op de tarieven. Opbrengstenfactoren De oud papiermarkt kende vanaf begin 2021 een opleving. Als gevolg van de wereldwijde coronapandemie werd er veel meer online gewinkeld, waardoor de vraag naar verpakkingsmateriaal steeg. Oud papier is hiervoor grotendeels de grondstof. Ook de toegenomen verwerkingscapaciteit van oud papier in Europa droeg bij aan de stijging van de marktprijs. Wel bleef de eis van de papierverwerkers van minimale vervuiling van het oud papier gehandhaafd en werden extra lasten in rekening gebracht voor sorteren en opschonen van het oud papier.

Ten tijde van het opstellen van de begroting 2021 waren er nog geen voortekenen van een sterk herstel van de oud papiermarkt, waardoor gebruikelijk defensief is geraamd op een gewogen gemiddelde opbrengst (inclusief bonus) van ongeveer € 45 per ton. Dat dit uiteindelijk te laag is gebleken, betekent een forse meevaller voor de gemeenten, nu de gemiddelde opbrengst (inclusief bonus) op € 141 per ton kan worden berekend. De glasopbrengsten zijn in 2021 iets gedaald in vergelijking met 2020 als gevolg van de aanbesteding van de verwerkingscontracten per 1 januari 2021. De winnende inschrijver legde iets lagere tarieven neer. Daarnaast is er altijd sprake van enige afwijking in de opbrengst zowel positief als negatief als gevolg van veranderingen in de verhoudingen tussen de verschillende inzamelkleuren. Werd in 2020 nog een gemiddelde glasopbrengst van € 24,59 per ingezamelde ton glas genoteerd, voor 2021 was dit € 21,13 per ton. Hoeveelheden De grootste uitgave van de gemeenschappelijke regeling wordt gevormd door de lasten voor de overslag, het natransport en de verwerking van brandbaar afval en gft-afval. In 2021 is van deze afvalstromen via de AVU ter verwerking aangeboden:

Brandbaar afval GFT-Afval

Gerealiseerd 2021 (ton) 263.416 114.588

Begroot 2021 (ton) 271.600 110.000

4

Verwerkingslasten De verwerkingslasten voor brandbaar afval en gft-afval zijn binnen de begrote budgetten van 2021 gebleven. Begroot was voor deze deelstromen, inclusief de daaraan toe te rekenen lasten voor onder andere de sorteeranalyses en de beheerslasten € 50.804.825 (Begroting 2021 tabel 1.1 exclusief Vijfheerenlanden) terwijl € 49.702.787 is uitgegeven. Er is 3% minder brandbaar afval en 4% meer gft-afval verwerkt dan begroot. De lasten zijn binnen de begroting gebleven. De verklaring hiervoor ligt voornamelijk in het feit dat bij de opstelling van de begroting voor 2021 een verwachte stijging van de afvalstoffenbelasting naar € 37,55 per ton te verbranden restafval was ingecalculeerd. Uiteindelijk is de verwachte stijging beperkt gebleven tot een indexatie waardoor deze belasting voor 2021 op € 33,15 uit is gekomen. Verder zijn onder meer de lasten voor de verwerking van het gft ruim binnen de begrote indexatie van 2% t.o.v. 2020 gebleven. Beheerslasten De netto-beheerslasten zijn in de eindafrekening met de gemeenten verrekend. Deze bedragen € 528.763 hetgeen lager is dan de begrote netto-beheerslasten à € 531.500. Deze minder-uitgaven zijn grotendeels het gevolg van bezuinigingen op diverse “kantoorposten” zoals kantoorbenodigdheden, drukwerk, portolasten en telefoonlasten. Ook bleef als gevolg van de corona-maatregelen de post voor excursies ongebruikt.

Saldo Volgens het overzicht van baten en lasten over 2021 is sprake van een positief resultaat van € 106.099 dat betrekking heeft op de verhuur van de containers (glas, papier, textiel, pdb). Omdat de AVU geen vermogen opbouwt, wordt dit saldo periodiek verrekend met de gemeenten die containers bij de AVU huren. Begroting 2021 vs. Jaarrekening 2021 Wanneer de totale begroting wordt vergeleken met de werkelijke realisatie over 2021, blijkt dat de realisatie lager ligt met € 7.625.612. Ten opzichte van de werkelijk berekende voorschotbedragen over 2021 is dit : € 6.599.480. Dit verschil is niet alleen te verklaren door de budgettaire lasten-meevaller op restafval, - de afvalstoffenbelasting -, maar hieraan hebben ook de meevallende opbrengst van het oud papier en het positieve resultaat op de verhuur van de containers bijgedragen. Corona In 2021 golden periodiek net als voor alle andere publieke en private organisaties ook voor de AVU de coronamaatregelen. Deze hebben op het functioneren van de AVU-organisatie geen invloed gehad. Ook bij de contractpartners zijn de werkzaamheden, zij het met invoering van meer beschermende maatregelen, gewoon doorgegaan. Er zijn daarom voor de AVU-organisatie ook geen financiële consequenties. Deze conclusie dekt overigens niet de praktische en financiële gevolgen van wijzigingen van de inzamelwerkzaamheden in de diverse gemeenten.

5

Jaarverslag 2021 Paragraaf 1:

Programma’s

Programma 1:

Afvoer, hergebruik, bewerking en verwerking van afval

Wat te doen Op grond van de statuten van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht wordt zorggedragen voor een goede, reguliere en milieuverantwoorde verwijdering van door de gemeenten ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen (restafval, grof huishoudelijk afval, gft-afval en verpakkingsafval) en de inzameling van oude medicijnen en injectienaalden glas en vlakglas en oud papier en karton. Onder verwijdering wordt verstaan: overslag, transport naar de verwerker en verwerking van afval. Realisatie De AVU had in 2021 de volgende contracten voor overslag, transport en verwerking: Overslag en transport huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval regio Utrecht Het restafval uit de regio Utrecht werd in 2021 door AVR overgeslagen op het overlaadstation Lage Weide van AVR Afvalverwerking B.V. en ging per schip naar de afvalverbrandingsinstallatie van AVR in Rozenburg. Het gft-afval werd in 2021 ook door de AVR overgeslagen op het overlaadstation Lage Weide van AVR Afvalverwerking B.V. en werd over de weg vervoerd naar twee verwerkingslocaties van Attero B.V., Wilp (37%) en Wijster (63%). Het contract voor de overslag en het aftransport van zowel huishoudelijk restafval als gft is na een aanbestedingsprocedure ingegaan op 1 januari 2021 en loopt tot en met 31 december 2026 en kan tweemaal twee jaar worden verlengd.

Het grof huishoudelijk restafval werd door de inzamelaars in 2021 rechtstreeks aangeleverd op de overslaglocatie van Van Vliet2 te Nieuwegein. Overslag en transport huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval regio Amersfoort De overslag en het transport van het huishoudelijk restafval uit de regio Amersfoort naar de verwerkingsinstallatie van Attero B.V. in Wijster werd ook in 2021 verzorgd door de N.V. ROVA. De gemeenschappelijke regeling AVU is aandeelhouder van ROVA. Het transport naar Wijster vond plaats over de weg. Het gft-afval uit de regio Amersfoort werd in 2021 op het overlaadstation van ROVA te Amersfoort overgeslagen en door ROVA over de weg vervoerd naar de verwerker, Attero B.V. te Wilp. De overslag en het transport van het grof huishoudelijk afval uit de regio Amersfoort naar de overslaglocatie van Van Vliet te Nieuwegein werd in 2021 verzorgd door de N.V. ROVA en vond eveneens plaats over de weg. Overslag en transport huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval regio Veenendaal De overslag en het transport van het huishoudelijk restafval uit de regio Veenendaal naar de verwerkingsinstallatie van Attero B.V. in Wijster werd ook in 2021 verzorgd door de B.V. Afvaloverslag3 en vond plaats over de weg. Het gft-afval uit de regio Veenendaal werd in 2021 op het overlaadstation van de B.V.

Afvaloverslag te Ede overgeslagen en door B.V. Afvaloverslag over de weg vervoerd naar de verwerker, Attero B.V. te Wilp.

2

Van Vliet is onderdeel van Renewi en is onderaannemer voor AVR. De BV Afvaloverslag is in 2013 samen met de ACV-groep (het inzamelbedrijf van de gemeenten Veenendaal, Renswoude, Ede, Renkum en Wageningen) opgericht. AVU en ACV zijn beiden voor 50% aandeelhouder. 3

6

De overslag en het transport van het grof huishoudelijk afval uit de regio Veenendaal naar de overslaglocatie van Van Vliet te Nieuwegein werd in 2021 verzorgd door de BV Afvaloverslag en vond eveneens plaats over de weg. Verwerken van huishoudelijk restafval en grof huishoudelijk afval Het huishoudelijk restafval uit de regio’s Utrecht, Amersfoort en Veenendaal werd in 2021 verbrand in de installaties van AVR Afvalverwerking B.V. in Rozenburg en Attero B.V. in Wijster. Het contract voor de verwerking van het huishoudelijk restafval en grof huishoudelijk restafval is na aanbesteding ingegaan op 1 januari 2021 en loopt tot en met 31 december 2026 en kan tweemaal twee jaar worden verlengd. De installatie in Rozenburg waar door AVR het huishoudelijk restafval wordt verwerkt, produceert energie in de vorm van stoom, warmte en elektriciteit. Stadswarmte wordt via pijpleidingen in Rotterdam geleverd aan ca. 50.000 huishoudens en onder andere aan het Maasstad-ziekenhuis en aan 100.000 huishoudens in Vlaardingen, Schiedam en Rotterdam-noord. Ook wordt processtoom geleverd aan diverse bedrijven in de Botlek. Dit warmtenetwerk levert jaarlijks een CO2-besparing op van 150 kiloton. De installatie in Rozenburg is ook voorzien van een moderne scheidingsinstallatie waar plastics, drankpakken en metalen uit fijn huishoudelijk restafval worden gehaald.

In 2021 heeft de Geïntegreerde Afvalverbrandingsinstallatie (GAVI) van Attero 673.000 ton afval verwerkt. Hiervan is circa 400.000 ton aan huishoudelijk restafval waaronder circa 70.000 ton van de AVU-percelen Amersfoort en Veenendaal. Totaal heeft de GAVI 285 GWh aan stroom geproduceerd in 2021. Dit is 285.000.000 kWh. Een gemiddeld huishouden in Nederland verbruikt volgens Nibud 2.730 kWh. Dus er is in 2021 voor 105.000 huishoudens aan stroom geproduceerd. Ook is er in 2021 uit het organische materiaal in het restafval 8.417.900 m³ Biogas geproduceerd. Hiermee zijn bijna 7.000 huishoudens van gas voorzien. Uit het afval is 105.000 ton organisch materiaal en 26.000 ton aan kunststoffen nagescheiden. Er is 139.400.000 mJ aan warmte geproduceerd Het grof huishoudelijk afval van de regio’s Amersfoort, Utrecht en Veenendaal werd in 2021 op basis van het bovengenoemde contract met AVR Afvalverwerking B.V. verwerkt in de scheidingsinstallatie van Vliet in Nieuwegein (onderdeel van Renewi). Hier wordt het grof huishoudelijk afval gescheiden in grondstoffen en brandbaar restafval. Ook het contract met AVR waaronder deze activiteit wordt uitgevoerd, is per 1 januari 2021 na aanbesteding opnieuw aan AVR gegund. Verwerken van gft-afval Voor het verwerken van gft-afval heeft de AVU een contract met Attero B.V.

Het grootste deel van het gft-afval (70%) uit de regio Utrecht werd in 2021 vergist en gecomposteerd in de installatie in Wijster. Het gft-afval uit de regio’s Utrecht (30%), Amersfoort en Veenendaal werd in 2021 in de installatie in Wilp vergist en daarna verder gecomposteerd. Bij de vergisting komt gas vrij, waarmee elektriciteit wordt opgewekt. De elektriciteit wordt in de eigen installatie gebruikt; het overschot wordt aan het elektriciteitsnet geleverd. Het contract is ingegaan op 1 januari 2021 en loopt tot 31 december 2026 en kan tweemaal twee jaar worden verlengd. Inzamelen en verwerken oude medicijnen en injectienaalden De inzameling en verwerking van oude medicijnen en injectienaalden is ook in 2021 verzorgd door de afdeling Inzameling, Markten en Havens van de Dienst Stadswerken Utrecht op basis van een dienstverleningsovereenkomst. De oude medicijnen en injectienaalden worden verwerkt door Van Vliet in Nieuwegein. Inzamelen en verwerken verpakkingsglas Het ledigen van de glascontainers werd in 2021 in 15 van de 26 gemeenten uitgevoerd door de afdeling Inzameling, Markten en Havens van de Dienst Stadswerken (IMH) van de gemeente Utrecht op basis van een DVO. De lediging in Amersfoort, Bunschoten en Woudenburg gebeurde door ROVA, in Veenendaal en Renswoude was ACV de inzamelaar en in de 6 RMN-gemeenten voerde RMN deze werkzaamheden uit.

ROVA voert het glas direct naar Maltha af, de andere inzamelaars lossen in Utrecht op de overslag van Theo Pouw. Het contract met Maltha voor overslag en de afvoer van het 7

ingezamelde verpakkingsglas per schip vanuit Utrecht naar Heijningen en verwerking aldaar in een installatie van Maltha is na aanbesteding gesloten vanaf 1 januari 2021 tot en met 31 december 2023 en kan met 1 jaar tot en met 31 december 2024 worden verlengd. Inzamelen en verwerken oud papier Voor de inzameling en transport van oud papier/karton geldt vanaf 1 januari 2018 een contract met Remondis (looptijd 4 jaar met 2 maal 1 jaar verlenging) en voor de verwerking een contract met Peute B.V. dat eenzelfde looptijd kent. In 2018 maakten alle AVU-gemeenten gebruik van een of meer diensten van deze regeling. Omdat de opdracht door twee opdrachtnemers wordt uitgevoerd én niet op het onderdeel ‘administratie’ van de opdracht is ingeschreven, voert de AVU de administratie ten behoeve van de hoeveelhedenregistratie en de financiële afhandeling (uitbetalen van de inzamelvergoedingen aan de scholen, kerken en verenigingen en doorberekening van de opbrengsten en de lasten aan de gemeenten) zelf uit. Hiervoor brengt de AVU een registratievergoeding per ton in rekening. Omdat het contract met Peute niet is verlengd heeft in 2021 een aanbesteding plaatsgevonden op basis waarvan de opdracht per 1 januari 2022 is gegund aan Smurfit Kappa BV.

Afvalaanbiedstation Remmerden (in Rhenen) Voor de exploitatie van een regionaal aanbiedstation/milieustraat voor inwoners in Rhenen zijn door de AVU drie overeenkomsten aangegaan. Eén tussen de AVU en de gemeente Rhenen op grond waarvan Rhenen de werkzaamheden uitvoert op het aanbiedstation dat haar eigendom is en overeenkomsten tussen de AVU en respectievelijk de gemeenten Utrechtse Heuvelrug (voor Amerongen en Leersum) en Rhenen op grond waarvan de inwoners van deze gemeenten gebruik maken van het aanbiedstation. De lasten worden met deze gemeenten verrekend. De gemeente Utrechtse Heuvelrug heeft de overeenkomst met de gemeente Rhenen per 1 mei 2021 opgezegd, waardoor de drie AVU-contracten ook zijn komen te vervallen. Lasten De rechtstreeks aan overslag, transport en verwerking van restafval, grof huishoudelijk afval, gft-afval, pdb, glas en oud papier verbonden lasten bedroegen in totaal € 43.534.452 terwijl € 52.204.990 was begroot. Dit verschil is grotendeels te verklaren als het gevolg van minderlasten voor restafval en meevallende papieropbrengsten. Niet begrote dividend- en rente-inkomsten, afrekenverschillen (oud papier) en het batig saldo van de verhuur van de containers maken ook van dit verschil uit.

Lasten Totaal Baten Totaal

● ●

Afvoer, hergebruik en verwerking van afval Personele lasten *

●

Bijdragen deelnemende gemeenten

2021 43.534.452 255.000 43.789.452 43.789.452 43.789.452

*) Dit betreft een toerekening van een deel van de totale personeelslasten, zie de staat van baten en lasten.

8

Programma 2:

Vereveningsregeling

Wat te doen De vereveningsregeling betreft een verevening van de lasten welke de gemeenten maken voor het transport van het afval vanuit de gemeente naar het afvaloverslagstation. De verevening heeft uitsluitend betrekking op het restafval, het grof huishoudelijk restafval en het GFT-afval en is gebaseerd op de afstand tussen het gemeentehuis en het overslagstation. De vereveningsregeling leidt ertoe dat gemeenten met een meer dan gemiddelde rijtijd naar een overslagstation een vergoeding ontvangen, terwijl gemeenten met een kortere rijtijd hiervoor betalen. Realisatie De regeling is gebaseerd op een aantal door het Algemeen Bestuur vastgestelde parameters voor de lasten (beladingsgraad van de inzamelvoertuigen, materiaal- en personeelslasten) en de met een routeplanner bepaalde rijtijd tussen de centra van de gemeenten en het overslagstation. In 2021 waren deze lasten op basis van het voornoemde besluit € 16,32 per ton en per uur. In het kader van de vereveningsregeling geldt ook de vergoeding van infrastructurele lasten à € 73.073,00 die de gemeenten Utrecht en Nieuwegein ontvangen in verband met de ligging van de AVR- overlaadlocaties op Lage Weide te Utrecht en in Nieuwegein (Renewi). Deze vergoeding wordt verhoudingsgewijze op basis van de aangeleverde tonnages verdeeld. Deze post vindt haar oorsprong in de besluitvorming tot invoering van de vereveningsregeling in 1991.

Lasten De financiële uitwerking van de vereveningsregeling is weergegeven in bijlagen 1.2.a. en 1.2.b. De lasten en baten voortkomend uit de vereveningsregeling zijn inbegrepen in de lasten welke vallen onder programma 1: Afvoer, hergebruik, bewerking en verwerking van afval.

Lasten Totaal Baten Totaal

● ●

Vereveningsregeling (inbegrepen in programma 1) Personele lasten (inbegrepen in programma 1)

●

Bijdragen deelnemende gemeenten (inbegrepen in programma 1)

2021 PM PM PM PM PM

9

Programma 3:

Sorteeranalyses en afvalmonitoring

Wat te doen Ook in 2021 zijn in alle gemeenten sorteeranalyses van het huishoudelijk restafval uitgevoerd door Eureco B.V. Dit onderzoek naar de samenstelling van het restafval is gestart in 2001. De werkzaamheden werden in 2021 gedaan op basis van een verlenging van het contract voor het uitvoeren van de sorteeranalyses in de periode 2014 - 2018. Het aantal sorteeranalyses per gemeente is afhankelijk van het aantal inwoners. In de gemeenten Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug en Zeist worden op verzoek standaard meer analyses uitgevoerd dan op basis van het inwoneraantal gebruikelijk is. De lasten daarvan worden apart verrekend met deze gemeenten. Daarnaast hebben alle gemeenten de mogelijkheid om gedurende de looptijd van het contract extra analyses te laten uitvoeren, weliswaar voor eigen rekening, maar tegen dezelfde voorwaarden zoals deze zijn vastgelegd in het genoemde contract. In 2020 is door de gemeenten besloten om in overleg met de AVU de sorteeranalyses uit te breiden naar de andere afvalstormen. Het voorstel is om het restafval 2-jaarlijks te bemonsteren en in de tussenliggende jaren afwisselend voor een deelstroom zoals papier, gft, pdb, glas of textiel te kiezen. In 2021 is de opdracht weer aanbesteed en heeft Eureco opnieuw de opdracht gegund gekregen. Realisatie In het najaar van 2021 zijn in totaal 56 sorteeranalyses op het PDB-afval uitgevoerd.

De totaal gesorteerde hoeveelheid restafval komt overeen met het jaaraanbod van 250 personen. De gemeenten ontvangen de resultaten begin 2022. Lasten De aan de sorteeranalyses en de rapportages verbonden lasten bedroegen € 129.800. Begroot was € 125.000.

Lasten Totaal Baten Totaal

● ●

Sorteeranalyses restafval Personele lasten*

●

Bijdragen deelnemende gemeenten

2021 129.800 7.500 137.300 137.300 137.300

*) Dit betreft een onderdeel van de totale personeelslasten zoals deze te vinden is in de staat van baten en lasten.

10

Programma 4:

Advisering en ondersteuning van gemeenten

Wat te doen Advisering en beleidsmatige ondersteuning van de deelnemende gemeenten. Realisatie Advisering van de gemeenten betreft een breed scala aan onderwerpen. Veel adviesuren zijn gemaakt ten behoeve van: • • • • •

Beleidsondersteuning met betrekking tot het vraagstuk bron- of nascheiding pdb; De uittreding van de gemeente Vijfheerenlanden; De implementatie van de gescheiden inzameling van luiers en incontinentiemeteriaal; De voorbereiding van de aanbesteding van de inzameling, sortering en de verwerking van textiel; Onderzoek naar de mogelijkheden van de Circulaire Economie.

Voorts zijn notities opgesteld over: • •

Textiel; AVU-organisatie met name de deelname in CirkelWaarde;

Daarnaast hebben het oud papierdossier, het textieldossier en de samenwerking met Circulus-Berkel en ROVA, - onder de noemer CirkelWaarde -, de nodige aandacht gevraagd. Over CirkelWaarde nu meer. CirkelWaarde Belangrijk is de deelname van de AVU in CirkelWaarde. In deze samenwerking wordt samen met Circulus-Berkel en ROVA middels het Expertisecentrum kennis vergaard over diverse afvalstromen, in de breedste zin des woords. Er worden hiertoe onderzoeken en marktverkenningen verricht, in eigen beheer of met behulp van derden. In het Handelshuis worden aanbestedingen gedaan en diverse contracten beheerd. Expertisecentrum In het afgelopen jaar zijn belangrijke afvaldeelstromen en de afzet- en verwerkingsmarkten daarvan door het kenniscentrum onder de loep genomen. Over het algemeen wordt zichtbaar dat het verdienmodel van voorgaande jaren op diverse te recyclen afvalstoffen zoals oud papier en textiel verleden tijd is geworden. Ook is duidelijk geworden dat sommige afvaldeelstromen pas effectief kunnen worden aangepakt wanneer producentenverantwoordelijkheid is ingesteld. Recente voorbeelden zijn hiervan de verwerking van oude matrassen en textiel. Op basis van nieuwe inzichten worden huidige aanbestedingen ingericht.

Eén van de speerpunten is dat CirkelWaarde volledig zicht wil hebben op de gehele keten, transparantie aldus in logistieke, maar ook in financiële en administratieve processen. Inmiddels zijn met de inzet van de NVRD en diverse samenwerkingen o.a. met Midwaste, lijnen gelegd met het ministerie van IenM en met de producenten. CirkelWaarde wordt inmiddels gevraagd eveneens aan tafel te komen bij de discussies over de producentenverantwoordelijkheid. Voor de deelstroom textiel is de deelname aan de discussie een feit. Aanvankelijk zijn binnen CirkelWaarde zorgen ontstaan over de textielketen. Deze zorgen zijn gedeeld met Midwaste en een aantal collega-organisaties zoals RD4 en de Metropool Regio Amsterdam. Uiteindelijk is de NVRD aangehaakt bij het periodiek overleg en is onder meer een actiepunten plan aan het ministerie

11

aangeboden. Met de NVRD neemt CirkelWaarde deel aan de overlegstructuur textiel in Nederland en bouwt op die wijze mee aan een transparante keten. Ook gaat de zoektocht naar alternatieve inzet van gft bij de productie van eiwitten met behulp van insecten onverminderd door. Was dit aanvankelijk op laboratoriumschaal, nu staat er opschaling voor de deur en is er toenemende belangstelling vanuit het land. Er dienen echter nog heel wat bruggen te worden geslagen, - zowel praktisch als met het oog op wet- en regelgeving én financieel -, wil grootschalige eiwitproductie een feit zijn. Parallel hieraan loopt een verkenning naar de ontwikkeling van gft-verwerking in de regio. Geïnitieerd door de AVU, maar ook de andere CirkelWaarde-partners zijn geïnteresseerd. Een ander goed ontvangen initiatief van CirkelWaarde zijn de webinars. In 2020 en 2021 zijn periodiek webinars georganiseerd voor bestuurders en ambtenaren over uiteenlopende, maar steeds actuele onderwerpen. Zo zijn aan bod gekomen: pdb, textiel, luiers, oud papier en cellulose en E-waste. In relatie hiermee zijn diverse factsheets opgesteld en binnen de organisaties verspreid. In het kader van de circulaire economie en de duurzaamheid is de AVU eind 2020 begonnen met een inventarisatie van de huidige status en de ontwikkelingen in de regio. Hiervoor heeft de AVU een externe medewerker tijdelijk ingehuurd.

Er is gewerkt aan een regionaal netwerk waarmee aanbieders van recyclingsactiviteiten en – initiatieven en aanbieders van te recyclen materiaal met elkaar in contact worden gebracht, waardoor stappen naar een circulaire regio kunnen worden gezet. Ook is gekeken naar de juiste rollen van de diverse betrokken partijen. Dit project loopt in 2021 door. Handelshuis Het Handelshuis heeft zich binnen CirkelWaarde ontwikkeld als beheerder van de afval- en grondstofstromen van voornamelijk Circulus-Berkel en ROVA. Voor de AVU zijn de activiteiten van het Handelshuis geringer van omvang en betreffen een luiercontract gezamenlijk met Circulus-Berkel en ROVA met de ARN en het beheer van het pdb-dossier. Ook heeft het Handelshuis de verwerking van het verpakkingsglas voor de drie organisaties gezamenlijk aanbesteed. Het betreft hier een efficiëncyslag, want de contracten worden uiteindelijk afgesloten tussen de individuele organisaties en de glasverwerkers. Lasten In 2021 zijn de op dat jaar betrekking hebbende lasten voor de advisering en ondersteuning van gemeenten ten laste gebracht van de begrotingspost Onderzoek en Adviezen. De aan de advisering en ondersteuning verbonden lasten bedroegen € 129.431 terwijl € 130.000 was begroot. Deze lasten hebben vooral te maken met externe ondersteuning en adviezen bij aanbestedingen.

Lasten Totaal Baten Totaal

● ●

Advisering en ondersteuning van gemeenten Personele lasten*

●

Bijdragen deelnemende gemeenten

2021 129.431 17.500 146.931 146.931 146.931

*) Dit betreft een onderdeel van de totale personeelslasten zoals deze te vinden is in de staat van baten en lasten.

12

Programma 5:

Overhead

Wat te doen Overhead betreft alle niet direct aan de programma’s inzake projecten of reguliere werkzaamheden toe te rekenen lasten en baten. Realisatie Vanaf 2018 mag de overhead niet meer toegerekend worden aan de diverse programma’s maar deze dient op een apart product zichtbaar gemaakt te worden. In de begroting van de AVU is voorheen nooit met het begrip “overhead” gewerkt. Een nadere beschouwing van de lasten en baten die hiertoe kunnen worden gerekend, laat zien dat het hier de feitelijke lasten van de AVU-organisatie betreft, onder verrekening van de toe te rekenen lasten. De BBV-bepalingen staan niet meer toe dat overhead volledig aan de programma’s wordt toegerekend. Personeel In 1996 is de personeelsbezetting van de AVU vastgesteld op 5 formatieplaatsen, zijnde: 1 directeur-secretaris; 1 projectmanager-adviseur gemeenten; 1 adviseur beleidsontwikkeling-bestuursondersteuning; 1 financieel-economisch medewerk(st)er; 1 administratief (secretarieel) medewerk(st)er. De formatieplaats financieel-economisch medewerk(st)er wordt al vanaf het ontstaan van de AVU niet regulier ingevuld, omdat er voor een volledige werkweek onvoldoende werk is en dit werk zich niet met regelmaat over het jaar voordoet. Gekozen is voor de inhuur van financiële ondersteuning. Naast goede kwaliteit is het voordeel hiervan ook dat er bij ziekte direct vervanging is.

De lasten van deze inhuur worden wel ten laste van de post personeelslasten gebracht en komen in de begroting onder die post tot uitdrukking. Ook de formatieplaats administratief (secretarieel) medewerk(st)er is vanaf eind 2020 niet meer ingevuld. Als gevolg van de vorderende kantoorautomatisering en het digitale werken wordt de behoefte aan permanente kantoorondersteuning voor de AVU steeds minder. Voor de functie adviseur beleidsontwikkeling-bestuursondersteuning is eind 2021 wel een vacature opengesteld, waardoor de AVU op termijn 3 formatieplaatsen met vaste medewerkers zal invullen. Directie: Per 1 januari 2016 vervult de heer F.A. van Dijk de functie van directeur-secretaris. Personeelswijzigingen en inhuur: Extern personeel is ingehuurd voor de begeleiding van de volgende projecten: o Afronding en implementatie van de aanbesteding van de verwerkingscontracten; o de aanbesteding van de sorteeranalyses; o de aanbesteding van de verwerking van het oud papier; o de implementatie Circulaire Economie in de regio Utrecht, i.s.m. CirkelWaarde. Ook vindt externe inhuur plaats voor: o de financiële werkzaamheden, 1 dag per week; o de personele werkzaamheden, 1 dag per jaar; o de archivering, 1 dag per maand.

13

Ziekteverzuim: Het ziekteverzuim was in 2021 0%. Dit sluit aan op 2020, een jaar waarin het ziekte verzuim ook 0% was. Werkzaamheden Een deel van de door de AVU verrichte taken betreft de aanbestedingen van opdrachten. Hiervoor geldt de Aanbestedingswet 2012. Deze wet is gebaseerd op Europese regelgeving omtrent publieke aanbestedingen. Met de wet NErpe heeft de rijksoverheid instrumenten in handen om de naleving van Europese regelgeving af te dwingen jegens organen en instanties (publieke entiteiten) die het Europese recht niet, of niet op de juiste wijze naleven. Centraal stonden in 2021 de werkzaamheden zoals deze tot het takenpakket moeten worden gerekend: zorgdragen voor een reguliere verwijdering van ingezamelde afvalstromen (huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk afval, gft-afval, oud papier en karton, verpakkingsglas, oude medicijnen en injectienaalden). De werkzaamheden in dit kader zijn het voorbereiden en uitvoeren van contracten, contractbeheer, registratie van hoeveelheden, databeheer, het doen van ontvangsten en betalingen, en de financiële administratie. In 2021 zijn de in 2019 aanbestede en in 2020 gegunde verwerkingscontracten voor het huishoudelijk restafval, het grof huishoudelijk restafval en het gft-afval verder geïmplementeerd. Ook is de verwerking van het verpakkingsglas na aanbesteding in 2020 in 2021 geïmplementeerd.

De verwerking van het oud papier is aanbesteed en geïmplementeerd en de voorbereiding voor de aanbesteding van het textiel is volop in uitvoering. Daarnaast zijn er in 2021 nog andere werkzaamheden verricht: Gedurende het jaar heeft de AVU vragen van gemeenten beantwoord die betrekking hadden op het (landelijk) afvalstoffenbeleid, inzamelsystemen e.d. en heeft de AVU enkele gemeenten ondersteund bij het formuleren van afvalbeleid. Tenslotte heeft de AVU de strategische belangen van de deelnemende gemeenten behartigd. In dit kader worden wetgeving en beleidsmaatregelen inzake afvalverwijdering gevolgd en wordt waar nodig gereageerd. Steeds vaker wordt de AVU, als representant van een groot aantal gemeenten (als ware de AVU een belangenorganisatie) in een ontwerpstadium hierbij betrokken. De AVU onderhoudt dan ook inmiddels een uitgebreid relatienetwerk met overheden en andere organisaties om te kunnen participeren in en anticiperen op bepaalde ontwikkelingen. Met name de discussie omtrent het invoeren van UPV’s ( uitgebreide producenten verantwoordelijkheid) bij matrassen en textiel heeft hierbij in 2021 veel aandacht gevraagd. Ook in 2021 hebben diverse organisaties, instellingen en de deelnemende gemeenten de AVU weten te vinden voor een advies, reactie of informatie.

AVU-medewerkers worden ook gevraagd aanwezig te zijn en/of inleidingen te houden in gemeentelijke raadscommissies en voor gezelschappen. Verder hebben zij in 2021 geparticipeerd in overleg van landelijk opererende organisaties (NVRD, VNG) en zijn zij aanspreekpunt voor diverse organisaties. In 2021 zijn deze activiteiten veelal via Teams, Zoom of Circuit uitgevoerd i.v.m. de coronamaatregelen. Voorts volgt hier een overzicht van een aantal onderwerpen welke naast de reguliere werkzaamheden veel tijd hebben gevraagd: • Oud papier In 2019 en 2020 werd de AVU geconfronteerd met hoge voorbewerkingslasten voor het oud papier. De oorzaak lag en ligt in het feit dat er als gevolg van veranderingen op de wereldmarkt zeer veel oud 14

papier in Nederland en Europa wordt aangeboden, veel meer dan de beschikbare verwerkingscapaciteit. Dit heeft geleid tot strengere acceptatievoorwaarden bij de verwerkers en zeer lage vergoedingen. Verwacht werd dat deze situatie in 2021 niet zou veranderen. Deels klopte dat. De vraag naar oud papier is in 2021 fors toegenomen, terwijl de acceptatievoorwaarden zeer strikt zijn gebleven. Ook in 2021 vergde de uitvoering van het huidige verwerkingscontract dan ook een zeer intensieve begeleiding door de AVU. • Verkenning inzameling en verwerking AEEA Met de samenwerkende partners in CirkelWaarde is ook in 2021 intensief deelgenomen aan diverse sessies met betrekking tot een betere recycling van AEEA. Diverse proefprojecten zijn opgestart in de regio van Circulus-Berkel. Met de hier opgedane kennis en ervaring wil de AVU soortgelijke initiatieven in de eigen regio initiëren. Er zijn “lijntjes” gelegd met Renewi, die in Soesterberg een verzamellocatie voor AEEA exploiteert. • Voorbereiding aanbesteding inzameling, sortering en verwerking textiel Met de samenwerkende partners in CirkelWaarde is intensief deelgenomen aan diverse sessies met betrekking tot een betere recycling van textiel. Diverse proefprojecten zijn opgestart in de regio van Circulus-Berkel.

Met de hier opgedane kennis en ervaring wil de AVU soortgelijke initiatieven in de regio initiëren en is na een uitgebreide marktverkenning in 2020 in 2021 begonnen met de voorbereiding van de aanbesteding van de inzameling, de sortering en de verwerking van textiel. Ook dit voorbereidingstraject vergde door de uiteenlopende belangen van diverse partijen zeer veel tijd. • Uittreding gemeente Vijfheerenlanden Ne een verzoek in 2020 is de gemeente Vijfheerenlanden per 1 januari 2021 uit de gemeenschappelijke regeling getreden. Als gevolg van een gemeentelijke herindeling was de gemeente Vijfheerenlanden genoodzaakt de deelname in de AVU te beëindigen. In feite betrof dit al de officiële uittreding, echter op verzoek van een aantal gemeenten is deze uittreding nog voorgelegd aan de raden van de deelnemende gemeenten, hoewel dit geen wettelijke verplichting is. Op 30 juni 2021 is de uittreding door het Algemeen Bestuur bekrachtigd. • Toekomstvisie CirkelWaarde In 2021 heeft de Stuurgroep van CirkelWaarde zich positief uitgesproken over voortzetting van de samenwerking. De samenwerking is daarnaast ook voorgelegd aan de deelnemende gemeenten. Eerst in het Dagelijks Bestuur middels een brainstormsessie en vervolgens in het Algemeen Bestuur.

De eerste conclusies zijn dat er positief tegen de samenwerking wordt aan gekeken, maar er zullen wel enkele veranderingen in de structuur moeten worden aangebracht. Zo moet de AVU meer inbreng krijgen en moet de wijze waarop de organisaties financieel bijdragen worden herzien. Daarnaast ziet het bestuur van de AVU graag jaarlijks een kosten-batenanalyse tegemoet en wil dat het jaarplan van CirkelWaarde aan de deelnemende gemeenten wordt voorgelegd. Lasten Van de beschikbare personele capaciteit van 4 fte (5 fte minus de financieel-economisch medewerk(st)er) zijn de directeur-secretaris, de projectmanager-adviseur gemeenten en de adviseur beleidsontwikkeling-bestuursondersteuning direct aan de programma’s toe te rekenen, met dien verstande dat de toerekening van de directeur-secretaris op basis van ervaring 0,7 fte betreft. Daarnaast worden, conform de BBV voorschrijft, lasten voor advisering en een deel van de personele lasten dat vrijvalt vanwege het niet invullen van de functie beleidsmedewerker ook direct toegerekend aan de programma’s, omdat hiervoor derden worden ingehuurd. In totaal kan naar schatting € 280.000 van de beheerslasten à € 645.357 aan de programma’s worden toegerekend, waardoor de 15

uiteindelijke bruto-overhead op € 365.357 komt. Na verrekening van de administratieve vergoedingen voor glas en papier (baten), blijft netto over € 253.673. Begroot was een bruto-overhead van € 398.000 waarvan na verrekening van rente-inkomsten en administratieve vergoedingen voor glas en papier (baten) netto € 251.500 over zou blijven.

Lasten Totaal Baten

●

● ●

Overhead

Doorberekende beheerslasten Bijdragen deelnemende gemeenten

Totaal

2021 365.357 365.357 111.684 253.673 365.357

Beleidsindicatoren Aantal fte Bezetting per 01-01-2021 Overhead (bruto) in % van de jaarrekening 2021

5 2 0,82

16

Paragraaf 2:

Financieel beleid

Inleiding De gemeenschappelijke regeling is opgericht in overeenstemming met de Gemeentewet en de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Inhoudelijk zijn verder van toepassing de wet Fido en het KB Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), de Aanbestedingswet 2012 en de Wet Naleving Europese regelgeving publieke entiteiten. Op basis van de wet Fido en het BBV zijn 2 verordeningen opgesteld inzake de financiële organisatie van de AVU. In de “Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht” is de accountantscontrole vastgelegd en de “Verordening op de uitgangspunten voor het financieel beleid, alsmede voor het financieel beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht”, behelst de uitgangspunten voor het financieel beheer in brede zin. De financiële rapportages, te weten de begroting en de jaarrekening zijn ingericht conform de door de Besluit Begroting en Verantwoording voorgeschreven wijze. Beheerslasten Het totaal aan beheerslasten bedraagt voor 2021 € 645.357 (bruto-overhead), terwijl middels de doorberekende beheerslasten voor glas en oud papier aan baten € 111.684 kan worden genoteerd.

Hiermee komen de netto beheerslasten op € 533.673 In de begroting voor 2021 is € 531.500 begroot. Lasten voor overslag, transport en verwerking De rechtstreeks aan overslag, transport en verwerking van restafval, grof huishoudelijk afval, gft-afval, glas en oud papier verbonden lasten bedroegen in totaal € 43.534.452 terwijl € 52.204.990 was begroot. Het verschil wordt voornamelijk veroorzaakt door minderlasten voor het restafval, onverwacht hogere papierinkomsten en de per saldo wat minder lasten voor de sortering en de vermarkting van het pdb. Inkomsten: Dividend ROVA Dividendinkomsten van ROVA worden niet in de begroting opgenomen. Het uitkeren van dividend is geen vast beleid bij dit bedrijf. In 2021 is het dividend over 2020 uitgekeerd, waardoor € 16.530 aan extra inkomsten kon worden genoteerd. Deze baten worden één op één doorgegeven aan de deelnemende gemeenten. Vergelijking jaarrekening 2021 met voorgaande jaren In principe zouden de inkomsten en de uitgaven vanwege de langjarige contracten over de jaren redelijk gelijk moeten zijn. In dat licht bezien, geldt dit niet voor de jaren 2021 in vergelijking met 2020. In 2020 hebben zich enkele wijzigingen in de uitgavenstructuur van de AVU voorgedaan, waardoor deze jaren weliswaar in dienstverlening en contractbeheer door de AVU hetzelfde zijn, maar financieel gezien niet.

Zo zijn in 2020 de verwerkingscontracten voor huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval gegund en heeft dit geleid tot verhoging in 2021 van de tot dan toe lage AVU-tarieven. Daarnaast is de marktprijs van het oud papier in 2021 ten opzichte van de marktprijs in 2020 fors gestegen, maar zijn de glasopbrengsten daarentegen weer iets gedaald. In de onderstaande tabel zijn de genoemde ontwikkelingen weergegeven die het grootste deel van de verschillen tussen de jaren 2020 en 2021 verklaren. Uiteraard dragen ook de kleinere verschillen hieraan bij. Een één op één-aansluiting is middels de in de jaarrekening gegeven cijfers te maken.

17

2020

2021

Verwerkingskosten brandbaar en gft

€ 29.991.560

Verwerkingskosten brandbaar en gft

€ 48.657.861

Papieropbrengst

€ 3.426.037

Papieropbrengst

€ 8.221.447

Glasopbrengst Ontwikkelingen in 2021

€ 747.589

Glasopbrengst

€ 636.351

18

Paragraaf 3:

Overige informatie, verplichte (sub)paragrafen

Op grond van het BBV (artikel 9) dient in het jaarverslag een aantal verplichte paragrafen te worden opgenomen. Dit betreft: a. b. c. d. e. f. g.

Lokale heffingen (n.v.t.) Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen (n.v.t.) Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid (n.v.t.)

De verplichte paragrafen “Lokale heffingen”, “Onderhoud kapitaalgoederen” en “Grondbeleid” zijn niet van toepassing op de gemeenschappelijke regeling AVU. Onderstaand wordt ingegaan op de resterende verplichte paragrafen. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen kan worden gedefinieerd als het vermogen van de AVU om eventuele risico’s op te kunnen vangen. Met andere woorden: kunnen eventuele tegenvallers worden opgevangen? Zoals al eerder aangegeven kent de gemeenschappelijke regeling AVU - behoudens een reservering voor onderhoud voor de glas-, papier-, kunststof- en textielcontainers en de reserve resultaat activiteiten voormalige NV AVU t.b.v. huurders containers geen reserves en/of voorzieningen. Dit betekent dat eventuele tegenvallers direct worden verrekend met de deelnemende gemeenten. De risico’s die zich kunnen voordoen zijn in de huidige nota Weerstandsvermogen en risicobeheersing voor 2020 becijferd op € 17,00 per ton huishoudelijk restafval. Omdat een nieuwe nota Weerstandsvermogen en risicobeheersing nog niet is vastgesteld (verwacht: medio 2022) heeft de AVU op basis van de hogere tarieven dit bedrag per ton huishoudelijk afval voorlopig bijgesteld naar € 34,00. De AVU houdt dit vermogen niet zelf aan op de begroting, maar desgewenst kunnen de gemeenten zelf een voorziening treffen in de eigen begroting.

Er hebben zich in 2021 en in de voorgaande jaren geen tegenvallers of risico’s voorgedaan die zouden moeten worden gedekt uit een weerstandsvermogen. Volgens de BBV moeten in deze paragraaf Weerstandsvermogen de kengetallen netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen), solvabiliteitsratio en de structurele exploitatieruimte zijn benoemd. De kengetallen grondexploitatie en belastingcapaciteit zijn niet van toepassing.

Netto schuldquote Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Realisatie 2021 -2,0% 3,7% 0,3%

Begroot 2021 0,0% 0,0% 0,0%

Realisatie 2020 -2,1% 2,8% 0,4%

De netto schuldquote geeft de verhouding tussen de netto schulden en de inkomsten. De solvabiliteitsratio geeft de verhouding weer tussen het eigen vermogen en het totaal aan vreemd vermogen. De AVU streeft naar een resultaat van 0, dus geen vermogensopbouw waardoor dit kengetal in principe 0 zou moeten zijn. Een kleine bestemmingsreserve laat echter een kleine solvabiliteitsratio zien. De structurele exploitatieruimte geeft de verhouding weer tussen de structurele baten en de structurele lasten. Doordat de AVU-lasten en opbrengsten 1 op 1 verrekend zou dit kengetal normaliter 0 moeten zijn. Vanwege het feit dat de baten voor het onderhoud van de containers de lasten ruimschoots dekken is de structurele exploitatieruimte licht positief. Dit resultaat

19

wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve om vervolgens te worden verrekend met de deelnemende gemeenten. Financiering In deze treasuryparagraaf wordt een beschouwing gegeven op de treasuryfunctie van de Afvalverwijdering Utrecht over het jaar 2021. Algemene ontwikkelingen In 2021 hebben zich geen algemene ontwikkelingen voorgedaan die van invloed waren op de treasuryfunctie, de financiële posities en de geldstromen van de Afvalverwijdering Utrecht. Externe ontwikkelingen Internationale economische indicatoren en de ontwikkeling op de Europese geld- en kapitaalmarkt. De gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht is financieel ongevoelig voor externe ontwikkelingen omdat lasten één op één aan deelnemers worden doorberekend. Verwachte wijzigingen in wet- en regelgeving De gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht is financieel ongevoelig voor wijzigingen in wet- en regelgeving. Lastenverhogingen hieruit voortvloeiend worden één op één doorberekend aan de deelnemers. Debiteurenrisico De gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht is financieel gevoelig voor dit risico. Aangezien de debiteuren alleen de deelnemende gemeenten zijn, is dit risico wel praktisch verwaarloosbaar. Een ander debiteurenrisico is de uitbetaling van de opbrengsten van glas en papier door derden. Vanwege de doorberekening berust dit risico bij de gemeenten.

Treasurybeheer Risicobeheer In 2021 is de “Verordening Financieel beleid c.a.” nageleefd: • slechts leningen uit hoofde van de publieke taak zullen worden verstrekt aan door het Algemeen of Dagelijks Bestuur goedgekeurde derde partijen; • de uitzetting van middelen uit hoofde van de treasuryfunctie mag niet gericht zijn op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico; • het gebruik van derivaten niet is toegestaan. Bij de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht zijn de volgende risico’s actueel: • • • •

Renterisico van de vlottende schuld Kredietrisico van de verstrekte gelden Debiteurenrisico met betrekking tot de achtergestelde lening aan de N.V. ROVA Holding Investeringsrisico inzake de deelnemingen in de N.V. ROVA Holding en de BV Afvaloverslag

Leningen Als resultaat van een adequate liquiditeitsplanning is ook in 2021 geen gebruik gemaakt van externe financiering. De deelnemende gemeenten hebben zich goed aan de betaaltermijn van 30 dagen gehouden, waardoor er een balans kon worden gezocht tussen de inkomsten en de uitgaven. In 2021 was de financiering uit hoofde van crediteuren op hetzelfde niveau als in voorgaande jaren.

20

Uitzetting Op 21 februari 2001 heeft het bestuur een achtergestelde lening verstrekt aan N.V. ROVA Holding van € 69.882,00. De lening kon na 10 jaar worden afgelost waarbij de N.V. ROVA Holding de mogelijkheid om de looptijd van de achtergestelde lening met 10 jaar te verlengen. In overleg is ervoor gekozen te verlengen met 5 jaar en vervolgens stilzwijgend telkens voor een periode van 5 jaar te verlengen. De rente bedraagt op jaarbasis 8% en de eerstvolgende expiratiedatum is 21 februari 2026. Relatiebeheer Er zijn in 2021 geen belangrijke wijzigingen in de relatie met de huisbankier geweest. Kasbeheer Het kasbeheer wordt voortgezet in lijn met voorgaande jaren. De totale lasten volgens de begroting 2021 (Begroting 2021: tabel 1.6) ad. € 52.204.990 zijn doorberekend aan deelnemende gemeenten door facturering van voorschotnota’s per kwartaal. Verschillen tussen het totaal van de voorschotnota’s en de in totaal werkelijk af te rekenen lasten worden met de betreffende gemeenten in 2022 afgewikkeld. Schatkistbankieren De rijksoverheid heeft per 2013 bepaald dat overtollig kasgeld van decentrale overheden, als ook van andere publieke entiteiten, dient te worden gestald bij het Ministerie van Financiën, in ’s Rijksschatkist. De AVU heeft geen eigen vermogen, reserves of voorzieningen, doch slechts kasgeld op een rekening courant bij de BNG.

Conform hetgeen is bepaald inzake het schatkistbankieren, wordt deze rekening aan het einde van iedere werkdag automatisch afgeroomd tot het maximale bedrag waarover de AVU als kasgeld mag beschikken van € 250.000,00. Wanneer grote betalingen dienen te worden verricht, wordt eerst een bedrag uit de schatkist teruggeboekt naar de rekening courant en kan vervolgens worden betaald. Dit is het zogenaamde schatkistbankieren. Omdat de BNG geen pinpas kent, is er ook nog sprake van een rekening-courant bij de ABN-AMRO. Het saldo op deze rekening is zelden hoger dan € 1.000. Deze rekening dient slechts voor incidentele pinbetalingen. Organisatie In 2021 zijn geen aanpassingen geweest in de administratieve organisatie en interne controle, zoals vastgelegd in de “ Verordening Financieel Beleid c.a.”. Informatievoorziening In 2021 zijn geen aanpassingen geweest in de informatie en systemen voor het beheer van de treasuryfunctie. Bedrijfsvoering In 1996 is de personeelsbezetting van de AVU vastgesteld op vijf formatieplaatsen, zijnde 1 directeur/secretaris, 1 projectmanager/operationeel manager, 1 adviseur beleidsontwikkelingbestuursondersteuning, 1 financieel-economisch medewerk(st)er en 1 administratief (secretarieel) medewerk(st)er. Feitelijk heeft de organisatie in 2021 steeds uit 2 medewerkers in vaste dienst bestaan. De organisatie is sinds 6 oktober 2008 gehuisvest in Soest.

Per 1 augustus 2020 is de functie van administratief (secretarieel) medewerk(st)er niet meer ingevuld. In 2021 is de functie van adviseur beleidsontwikkeling/bestuursondersteuning tijdelijk extern ingevuld, vooruitlopend op het openstellen voor sollicitaties ervan. Dit heeft te maken met de keuze om een “kwartiermaker” in te huren die in het kader van de Circulaire Economie de regionale activiteiten en wensen moet gaan inventariseren en hiertoe de contacten met externe partijen moet intensiveren. Dit binnen de kaders van de samenwerking CirkelWaarde. Ook in 2021 heeft de AVU extern ingehuurd ten behoeve van het uitvoeren van werkzaamheden. Daarnaast is gebruik gemaakt van de samenwerking CirkelWaarde voor onder meer onderzoek naar 21

diverse verwerkingsmethoden en ontwikkelingen op de afvalmarkt, de afwikkeling van de pdbcontracten en de overdracht daarvan aan RKN en de uitruil van gft-afval met ROVA waardoor er minder transportkilometers worden gemaakt. De organisatie heeft zich verder beziggehouden met het beheren van de contracten en de AVUcontainers en de overdracht aan de gemeenten daarvan, het geven van voorlichting aan de gemeenten, het onderhoud van een website, het ondersteunen en adviseren van gemeenten bij het opstellen van afvalstoffenplannen, het doen van aanbestedingen etc. Daarnaast participeerden de medewerkers in activiteiten van landelijk opererende organisaties (NVRD, BKN, Rijkswaterstaat Leefomgeving) en zijn zij aanspreekpunt voor organisaties als CBS, VNG, Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Dit “netwerken” stelt de medewerkers in staat te participeren in en te anticiperen op bepaalde ontwikkelingen en invloed te hebben op die ontwikkelingen. Corona Ook in 2021 golden net als voor alle andere publieke en private organisaties ook voor de AVU de coronamaatregelen. Dit hield onder meer in dat thuiswerken de norm werd. Deze overstap heeft de AVU als gevolg van de goede automatisering bij RMN, - de huisbaas -, geruisloos en probleemloos kunnen maken. Alle voorkomende werkzaamheden konden vanaf de thuiswerkplekken worden uitgevoerd.

Ook werd er vanaf dat moment vergaderd via Teams, Zoom of Circuit. Dat heeft geen noemenswaardige problemen opgeleverd bij ambtelijke overleggen of overleggen met derden of bij vergaderingen van het Dagelijks en het Algemeen Bestuur. Gebleken is aldus dat de kleine AVUorganisatie flexibel en adequaat kan inspelen op veranderende omstandigheden. In de praktijk heeft de coronacrisis geen invloed gehad op de AVU-organisatie of de aan haar opgedragen werkzaamheden. Ook bij de contractpartners zijn de werkzaamheden, zij het met invoering van meer beschermende maatregelen, gewoon doorgegaan. Er zijn daarom voor de AVUorganisatie ook geen financiële consequenties. Deze conclusie dekt overigens niet de praktische en financiële gevolgen van wijzigingen van de inzamelwerkzaamheden in de diverse gemeenten. Verbonden Partijen De AVU is een verbonden partij voor de deelnemende gemeenten die zijn gelegen in de provincie Utrecht en die in 1983/1984 besloten hebben tot de oprichting van en toetreding tot de gemeenschappelijke regeling afvalverwijdering Utrecht. Bij het toetredingsbesluit hebben de gemeenten gelijktijdig hun bevoegdheden (zorgplicht) op het gebied van de verwijdering van huishoudelijke afvalstoffen overgedragen aan dit openbaar lichaam. Tevens heeft de AVU bestuurlijke en financiële belangen bij twee andere verbonden partijen, te weten ROVA en de BV Afvaloverslag.

Ten aanzien van de AVU als verbonden partij voor de deelnemende gemeenten is in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 1 juli 2020 ingestemd met de uittreding van de gemeente Vijfheerenlanden per 1/1/2021. Dit als gevolg van een gemeentelijke herindeling, waarbij de voormalige gemeente Vianen samen met Leerdam en Zederik de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden hebben gevormd. V.w.b. Vianen heeft de gemeente Vijfheerenlanden de afvalverwerking tot en met 2020 door de AVU laten uitvoeren.

22

De deelnemende gemeenten worden vanzelfsprekend geconsulteerd over het door de AVU te voeren financiële beleid en het beheer van afvalstromen. Zo zijn in 2021 de gemeenten betrokken bij de voorbereiding van de aanbesteding van het textiel. Vanwege de plotselinge noodzaak tot het aanbesteden van de verwerking van het oud papier en de beperkte tijd hiervoor, omdat de AVU het contract niet wilde verlengen, is hierbij de consultatie minimaal geweest en is hierover overleg gevoerd met het Dagelijks Bestuur en medewerkers van de gemeente Utrecht. Het Algemeen Bestuur is in de vergaderingen op de hoogte gehouden. Voorts heeft de AVU als aandeelhouder belangen in ROVA en in de BV Afvaloverslag. De aandeelhouderschappen van de AVU in ROVA en de BV Afvaloverslag versterken de AVU in haar inkooppositie (gelijke kansen voor iedereen en stimulering marktwerking) bij de verwerking van afval. Beide partijen vinden de betrokkenheid van AVU van belang en voor AVU zijn er geen financiële en bestuurlijke nadelen aan verbonden. In tegendeel: AVU profiteert bij goede resultaten van ROVA mee van dividenduitkeringen. Ook in 2021 heeft ROVA een dividend over 2020 uitgekeerd ter grootte van € 16.530. De BV Afvaloverslag keert geen dividend uit. Gedurende 2021 zijn er bij deze beide verbonden partijen geen grote veranderingen of tegenvallers gemeld.

De AVU is bij de meeste aandeelhoudersvergaderingen (ROVA: 2, BV Afvaloverslag: 2) aanwezig geweest en heeft gestemd voor decharge van de bestuurders.

Verbonden Partij

Vestigingsplaats

ROVA1 BV Afvaloverslag2

Amersfoort Ede

Eigen vermogen 01-01-2021 € 38.966 € 18

Eigen Vermogen 31-12-2021 nnb € 18

Vreemd Vermogen 01-01-2021 € 36.615 € 400

Vreemd Vermogen 31-12-2021 nnb nnb

Resultaat 2021 nnb €0

(bedragen x 1.000) 1) Het bescheiden minderheidsbelang van 0,5% (40 v.d. 7.033 aandelen A) is op 31-12-2021 gelijk aan 1-1-2021. 2) Het belang van 50% is op 31-12-2021 gelijk aan 1-1-2021.

23

Samenstelling Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur Op 31 december 2021 was het Algemeen Bestuur als volgt samengesteld: Gemeente

Bestuurslid

Gemeente

Bestuurslid

Amersfoort Baarn Bunnik Bunschoten De Bilt De Ronde Venen Eemnes Houten Leusden Lopik Montfoort Nieuwegein Oudewater

Mw. F. Koser Kaya Mw. J. Vissers J. Rensen W. de Jong Mw. A. E. Brommersma C. van Uden Mw. W. de Boer Mw. H. de Groot W.R. Vos G.J. Spelt (voorzitter) I.A.M. ten Hagen Mw. M. Schouten B. Lont

Renswoude Rhenen Soest Stichtse Vecht Utrecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal Woerden Woudenberg Wijk bij Duurstede IJsselstein Zeist

A. Wijs P. de Rooij Mw. N. Kundic A. Wisseborn N.J. Verschuure J.E. Waaldijk C.M. Verloop T. de Weger D.P. de Kruif H. Vreeswijk P.J. Bekker W.D. Catsburg

Op 31 december 2021 was het Dagelijks Bestuur als volgt samengesteld: Gemeente

Bestuurslid

Regio

Lopik Utrecht

G.J. Spelt (voorzitter) N.J. Verschuure

I I

Oudewater Bunschoten Woudenberg

B. Lont W. de Jong D.P. de Kruif

I II II

Wijk bij Duurstede Zeist

P. de Rooij W.D. Catsburg

III III

Opgemaakt te Soest en vastgesteld op 6 juli 2022, Het Dagelijks Bestuur van de AVU, De Secretaris,

De Voorzitter,

F.A. van Dijk

G.J. Spelt

24

Jaarrekening 2021 I. Overzicht van baten en lasten over 2021 2021 €

1 2

Baten Baten Bijdragen gemeenten brandbaar en gft Bijdragen gemeenten Papier Bijdragen gemeenten Glas Bijdragen gemeenten PDB

2020 €

49.702.787

30.891.622

-5.689.376 441.699 0

-856.727 212.732 2.742.792 44.455.110

3 3 4 5 6

7

8 9 10 11 12 13 14 15

Overige baten Huur containers Bijdrage onderhoud containers Rentebaten- en lasten Afrekenverschillen (baten) Diverse baten

Lasten Lasten van overslag, transport, en verwerking van brandbaar en gft Bestuurslasten Personeelslasten Huisvestingslasten Bureaulasten Infrastructurele lasten Uitvoering sorteeranalyses Overige lasten Doorberekende beheerslasten

80.273 43.998 5.079 42.417 16.516

32.990.419 144.110 86.979 4.950 17.534 13.433

188.283

267.006

44.643.393

33.257.425

48.971.150

30.261.581

597 432.924 30.244 11.670 73.073 129.800 169.922 -111.684

0 328.853 30.532 8.873 71.640 120.867 182.430 -113.154 49.707.696

1 2

Lasten Papier/Glas/PDB Inzameling en verwerking Papier Inzameling en verwerking Glas Inzameling en verwerking PDB

-5.689.376 441.699 0

30.891.622 -856.727 212.732 2.742.792

-5.247.677

2.098.797

25

I. Overzicht van baten en lasten over 2021 (Vervolg) 2021 €

16 17 18 19 30

21

Overige lasten Rentelast Afschrijving Afrekenverschillen (lasten) Diverse lasten Onderhoud containers

Resultaat Saldo van baten en lasten voor belastingen Vennootschapsbelasting

0 6.103 13.719 168 45.286

2020 €

5.322 3.753 0 0 50.770 65.276

59.845

44.525.295

33.050.264

118.098 -13.287

207.161 -6.170 104.811

30

Mutatie reserve onderhoud container Gerealiseerd resultaat

1.288

200.991 -36.209

1.288

-36.209

106.099

164.782

26

II. Balans per 31 december 2021 2021 €

2020 €

0

6.103

ACTIVA Vaste activa

21

22 23 24

Materiele vaste activa Investeringen met een economisch nut Financiële vaste activa Deelneming N.V. ROVA Deelneming B.V. Afvaloverslag Ede Achtergestelde lening N.V. ROVA Holding, Zwolle

4.538 9.000

4.538 9.000

69.882

69.882 83.420

83.420

18.720