G3. Evaluatierapportage 2025 en Uitvoeringsprogramma 2026 Renswoude

UITVOERING & HANDHAVING

Evaluatierapportage 2025 en Uitvoeringsprogramma 2026 Gemeente Renswoude

Team vergunningen maart 2026

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

Inhoudsopgave

1. Inleiding ......................................................................................................................................- 3 1.1.

Kwaliteitsverbetering .......................................................................................................................- 3 -

1.2.

Kwaliteitscriteria en benodigde capaciteit. ...................................................................................- 4 -

1.3.

Vernieuwd Uitvoerings- & Handhavingsstrategie 2026 .............................................................- 4 -

1.4.

Procescriteria ...................................................................................................................................- 5 -

1.5.

Leeswijzer .........................................................................................................................................- 7 -

2. Uitvoeringsorganisatie .............................................................................................................- 8 2.1

Reikwijdte .........................................................................................................................................- 8 -

2.2 Samenwerkingspartners .......................................................................................................................- 8 2.3 Bereikbaarheid .....................................................................................................................................- 10 3. Evaluatie....................................................................................................................................- 11 3.1.

Beleidsdoelen van vergunningverlening ....................................................................................- 11 -

3.2.

Beleidsdoelen van toezicht ..........................................................................................................- 11 -

3.3.

Beleidsdoelen van handhaving ...................................................................................................- 12 -

3.4.

Wat is behaald van de doelen van vergunningverlening .........................................................- 12 -

3.5.

Wat is behaald van de doelen van toezicht ...............................................................................- 13 -

3.6.

Wat is behaald van de doelen van handhaving? ......................................................................- 15 -

4. Ontwikkelingen ........................................................................................................................- 17 4.1.

Het nieuwe gemeentelijke uitvoering en handhavingsstrategie 2026....................................- 17 -

4.2.

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) ..........................................................................- 17 -

5. Personele- en financiële borging ..........................................................................................- 18 5.1.

Financiële Borging.........................................................................................................................- 18 -

5.2.

Personele Borging ............................................................................................................................- 18 -

6. Taakvelden, doelen, resultaten .............................................................................................- 20 6.1.

Vergunningverlening .....................................................................................................................- 20 -

6.2.

Toezicht ..........................................................................................................................................- 21 -

6.3.

Handhaving ....................................................................................................................................- 23 -

6.4.

Externe partners en adviseurs ....................................................................................................- 24 -

6.5.

De cijfers en overzichten ..............................................................................................................- 25 -

6.5.1.

Cijfers en resultaten Toezicht Bouw, APV en Ruimtelijke Ordening ................................................- 27 -

6.5.2. Cijfers en resultaten van handhaving .........................................................................................- 28 7.

Uitvoeringsprogramma 2026 .......................................................................................................- 31 -

7.1. Activiteitenkaart vergunningverlening .................................................................................- 32 -1-

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

7.2. Activiteitenkaart toezicht ........................................................................................................- 34 7.3. Activiteitenkaart handhaving .................................................................................................- 35 -

-2-

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

1. Inleiding Dit document gaat over de evaluatie van de Uitvoerings- (vergunningverlening en toezicht) en handhavingswerkzaamheden van de gemeente Renswoude van het afgelopen jaar 2025. Tevens geven we aan wat we aan U&H-taken gaan programmeren in het jaar 2026 in het uitvoeringsprogramma. Het uiteindelijke doel is dat de kwaliteit van de vergunning- toezicht- en handhavingswerkzaamheden van de gemeente Renswoude behouden blijft waar nodig verbeterd wordt. In dit document kunt u lezen hoe we dit willen doen.

1.1. Kwaliteitsverbetering De gemeente Renswoude wil graag de kwaliteit van de gemeentelijke taken hoog houden en verbeteren waar het kan. Het provinciale interbestuurlijk toezicht (IBT) heeft vorige jaar het evaluatierapportage 2024 en het uitvoeringsprogramma 2025 van de gemeente Renswoude gecontroleerd en beoordeeld. Deze beoordeling is een welkome aanvulling, die we gebruiken om de kwaliteit van de uitvoering van de gemeentelijke U&H-taken te verbeteren. De belangrijkste opmerkingen over de evaluatierapportage en uitvoeringsprogramma van het provinciale interbestuurlijk toezicht zijn: 3#.wel een aantal verbeterpunten die thuishoren in de strategie opgenomen in het uitvoeringsprogramma (zoals een concretisering van doelen, toezichtproces). #4 In het uitvoeringsprogramma 2025 zijn enkele doelen concreet en meetbaar geformuleerd, maar deze horen thuis in de U&H-strategie. Zaak is om in het kader van de nieuwe U&H-strategie aan de hand van de risicoanalyse en prioriteitenstelling SMART-doelen te stellen. Antwoord bovenstaande punten: Inmiddels is het U&H strategie vernieuwd en vastgesteld, waarbij een risicoanalyse en prioriteitenstelling is opgenomen.Ook hebben we onze doelen nu SMART geformuleerd. #19 … dat wil zeggen vóór het komende jaar (2025) is vastgesteld.

Dat bevreemdt, nu het belang van tijdige vaststelling van het uitvoeringsprogramma en het loskoppelen van het uitvoeringsprogramma en de evaluatierapportage tijdens het verificatiegesprek op 28 november 2025 is besproken. Gemeenten worden vanaf 2026 geacht het uitvoeringsprogramma tijdig, dus vóór het komende jaar, vast te stellen. Als het uitvoeringsprogramma voor 2027 dus in 2027 en niet in 2026 wordt vastgesteld, dan kunnen voor onderstaande criteria geen punten worden verdiend. Het te laat vaststellen van het uitvoeringsprogramma heeft voor de huidige beoordeling over 2024-2025 dus geen consequenties voor het eindoordeel. N.B. Het uitvoeringsprogramma bevat veel onderdelen die in de U&H-strategie thuishoren (zie ook de opmerkingen bij de desbetreffende criteria in dit beoordelingsformulier). Wij verwachten dat de gemeente deze onderdelen in de nieuwe U&HS opneemt. De genoemde doelen in het uitvoeringsprogramma 2025 zijn opgenomen in het vernieuwde U&H strategie. De gemeente kan het uitvoeringsprogramma 2026 niet maken zonder input van de externe partners en de nieuwe uitvoering en handhavingsstrategie. #20 Voor toezicht en handhaving is extra capaciteit nodig (zie par. 6.2) die in de voorjaarsnota 2025 wordt gevraagd. De vraag is natuurlijk of de gevraagde middelen worden toegekend en zo ja, of tijdig personeel kan worden aangenomen.

Het is daarom aan te raden het uitvoeringsprogramma aan te laten haken bij de P&C-cyclus, zodat tijdig de nodige middelen kunnen worden gevraagd als dat nodig is.

-3-

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

Uit de evaluatie is naar voorgekomen dat er onderbezetting is bij de vergunningverlening. Hierop is geacteerd en de begroting is hierop aangepast. Waardoor extra Fte beschikbaar is gekomen voor vergunningverlening. Uit de evaluatie is naar voren gekomen dat 1.7 fte voor vergunningverlening noodzakelijk is. Daarom de vergunningverlening begroot van 1 fte naar 1.5 fte. Daadwerkelijk is voor de vergunningverlening 1.44 fte ingevuld. #26 Daarbovenop kunnen echter geen werkzaamheden worden uitgevoerd om de doelen uit het beleid te bereiken (de personele middelen die daarvoor nodig zijn, zijn niet berekend en niet in de begroting geborgd). Robuustheid blijft een probleem zolang de formatieruimte niet wordt uitgebreid conform de kwaliteitscriteria, maar gelet op de schaalgrootte van de gemeente is dat vooralsnog niet te verwachten, nog afgezien van het feit of het dan wel lukt om de formatie langdurig ingevuld te hebben met vaste medewerkers. Wij erkennen dat de robuustheid van de gemeentelijke organisatie voortdurende aandacht vraagt. Het uitbreiden van het aantal fte’s om in elke discipline voldoende achtervang te creëren, is niet haalbaar voor een kleine gemeente. Wel wordt gekeken waar het opleidingsniveau kan worden verhoogd. De gemeente heeft twee jonge vergunningenregisseurs in dienst die momenteel de benodigde opleidingen volgen.

Daarnaast is het op meerdere vlakken gelukt om vaste medewerkers aan te trekken. Dit betreft de functies van vergunningverlener, handhavingsjurist en toezichthouder. Wij hebben hiertoe ook in 2026 de zelfevaluatie van de Kwaliteitscriteria U&H 3.0 ingevuld en gerapporteerd (aan de gemeenteraad) hoe wij met afwijkingen hiervan omgaan. Dit blijven we jaarlijks doen en monitoren.

1.2. Kwaliteitscriteria en benodigde capaciteit. Er gelden kwaliteitscriteria voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. De kwaliteitscriteria voor de kritische massa (deskundigheid en ervaring) zijn verplicht voor de gemeentelijke uitvoering van de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen het basistakenpakket van de omgevingsdiensten. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) hebben hiervoor een modelverordening opgesteld. Daarnaast heeft de VNG een invulprogramma ontwikkeld waarmee gemeenten op een eenvoudige en uniforme wijze de toetsing aan de kwaliteitscriteria kunnen uitvoeren. De jaarlijks verplichte zelfevaluatie met betrekking tot de benodigde capaciteit en de aansluiting op de kwaliteitscriteria is inmiddels uitgevoerd. In de collegevergadering van 31 maart 2026 is besloten hoe het college opvolging geeft aan de aanbevelingen uit deze zelfevaluatie. De gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd. Of de omgevingsdienst Utrecht en de Veiligheidsregio Utrecht voldoen aan de kwaliteitscriteria kunt lezen in de verantwoordingsdocumenten die zij hebben opgesteld.

1.3. Vernieuwd Uitvoerings- & Handhavingsstrategie 2026 In het verleden heeft de gemeente Renswoude besloten het Uitvoerings- en Handhavingsbeleid 2020– 2023 met twee jaar te verlengen. Doordat dit oude beleid langdurig is gebruikt, sluit het inmiddels niet meer voldoende aan op de huidige wet- en regelgeving. Daarom zijn wij in 2025 gestart met het opstellen van de Uitvoerings- & Handhavingsstrategie 2026.

-4-

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

Op 31 maart 2026 heeft het college van B&W deze strategie vastgesteld. In de vastgestelde Uitvoerings- & Handhavingsstrategie 2026 heeft de gemeente Renswoude verschillende doelstellingen geformuleerd. Deze doelstellingen zijn bedoeld om te waarborgen dat de gemeente haar taken zorgvuldig uitvoert en waar nodig verder verbetert. Het beleid voor vergunningverlening, toezicht en handhaving, in combinatie met het uitvoeringsprogramma, maakt inzichtelijk en transparant op welke wijze de gemeente Renswoude deze taken uitvoert. Het doel van de evaluatierapportage 2025 is om inzichtelijk te maken welke werkzaamheden de gemeente Renswoude heeft verricht en in hoeverre de doelstellingen van het beleid voor vergunningen, toezicht en handhaving zijn behaald. De gegevens uit deze rapportage vormen de basis voor de evaluatie en worden gebruikt bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma 2026. Vanuit het interbestuurlijk toezicht is verzocht om het uitvoeringsprogramma 2025 vóór de start van 2026 vast te stellen. Aan dit verzoek kunnen wij nog niet voldoen. Wij willen ervoor zorgen dat het uitvoeringsprogramma 2025 wordt opgesteld op basis van de juiste input uit de evaluatierapportage 2025. Daarom kiest de gemeente ervoor om het uitvoeringsprogramma niet afzonderlijk, maar in één gezamenlijk document met de evaluatie op te stellen.

Daarnaast was de vaststelling van de Uitvoerings- & Handhavingsstrategie 2026 noodzakelijk om inzicht te hebben in de doelen en prioriteiten, zodat een goed uitvoeringsprogramma kan worden geschreven.

1.4. Procescriteria In het Omgevingsrecht zijn regels vastgelegd waaraan overheden zich moeten houden bij de uitvoering van hun taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Deze regels zijn bedoeld om de veiligheid en gezondheid van mens en natuur binnen de fysieke leefomgeving te beschermen. Het interbestuurlijk toezicht van de provincie Utrecht ziet erop toe dat gemeenten en omgevingsdiensten zich aan deze regels houden en deze op een adequate manier uitvoeren. Het beleid voor vergunningen, toezicht en handhaving, samen met het uitvoeringsprogramma, vormt hiervoor de basis. Er gelden eisen voor de inrichting van een sluitende beleidscyclus binnen de gemeente, waarin zowel beleids- als uitvoeringsprocessen worden meegenomen. Deze eisen, vastgelegd in de procescriteria, (als onderdeel van de landelijke Kwaliteitscriteria U&H 3.0), staan bekend als de BIG-8-cyclus. Met het uitvoeringsprogramma en de evaluatierapportage wordt invulling gegeven aan deze wettelijke verplichtingen, in samenhang met het beleidsplan voor vergunningen, toezicht en handhaving. De beoordeling en verbeterpunten die voortkomen uit het interbestuurlijk toezicht en de interne evaluatie van de evaluatierapportage 2024 zijn meegenomen in de evaluatierapportage 2025 en het uitvoeringsprogramma 2026.

Het college brengt de evaluatierapportage 2025 en het uitvoeringsprogramma 2026 ter kennis van de gemeenteraad.

-5-

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

-6-

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

1.5. Leeswijzer Deze evaluatierapportage en het uitvoeringsprogramma bestaat enerzijds uit een algemene beschrijving van wat de gemeente heeft gedaan (2025) en wat de gemeente wil gaan doen (2026) aan de uitvoering en handhavingstaken. Anderzijds bestaat het uit ‘activiteitenkaarten’ waarin per ‘activiteit’ toelichting wordt gegeven op vragen als ‘Wat doen we? Waarom doen we het? Wat vinden we belangrijk?’ etc. Inhoud en wat kunt u verwachten? Welke hoofdstuk?

Wat is de inhoud?

Hoofdstuk 2

Er wordt in hoofdstuk 2 gestart met het algemene deel. Er wordt ingegaan op de verschillende samenwerkingen met de andere organisaties en hoe de gemeente omgaat met bereikbaarheid. Dit hoofdstuk gaat in op de evaluatie en de kwaliteitsborging van de vergunning-, toezicht en handhavingstaken van de gemeente. De nieuwe ontwikkelingen zoals de nieuwe uitvoering en handhaving strategie en werkwijze kwaliteitsborging wordt hierin besproken In dit hoofdstuk wordt de personele en financiële borging in samenhang met de analyse van de kwaliteitscriteria en benodigde capaciteit beschreven. In hoofdstuk 6 worden de taakvelden, doelstellingen en resultaten van de vergunning-, toezicht- en handhavingstaken van de gemeente toegelicht. Hierin geven we in de verschillende activiteitenkaarten per product inzicht in hoeverre voor de betreffende taak/activiteit invulling is/wordt gegeven aan de beleids- en uitvoeringscyclus. Per product wordt aangegeven wat de doelstelling is, welke middelen we gebruiken/zullen gebruiken en afhankelijk van het onderwerp welke doelstellingen we de afgelopen jaar hebben behaald. Tot slot vertellen we hoe we de voortgang van het Uitvoeringsprogramma monitoren, ervoor zorgen dat we ons aan het contract houden en hoe we dit terugkoppelen.

Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5

Hoofdstuk 6

Hoofdstuk 7

-7-

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

2. Uitvoeringsorganisatie Hieronder leest u verschillende algemene onderwerpen die raakvlakken hebben met de taakvelden van de vergunning-, toezicht- en handhavingstaken van de gemeente.

2.1 Reikwijdte De evaluatierapportage en het uitvoeringsprogramma hebben betrekking op onze basistaken voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het gaat om de volgende aspecten: bouwen, ruimtelijke ordening, Algemene Plaatselijke Verordening en Alcoholwet. De taken over de vergunningverlening, toezicht en handhaving met betrekking tot milieu is extern neergelegd bij de omgevingsdienst Utrecht. De veiligheidsregio Utrecht adviseert de gemeente over brandveiligheid bij vergunningverlening en toezicht en handhaving op de bouw. Via de gemeente Veenendaal wordt een buitengewoon opsporingsambtenaar ingehuurd voor de handhavingswerkzaamheden in de openbare ruimte.

2.2 Samenwerkingspartners In de omgevingsregeling en hoofdstuk 2 Omgevingswet verplicht een afstemming en bekendmaking van het uitvoeringsprogramma aan betrokken bestuursorganen en strafrechtelijke partners. Het vastgestelde uitvoeringsprogramma wordt toegezonden aan de betrokken handhavingspartners. Hieronder zijn de handhavingspartners en samenwerkingspartners beschreven.

Veiligheidsregio Utrecht

Omgevingsdienst Utrecht

De Veiligheidsregio Utrecht adviseert de gemeente Renswoude en Provincie Utrecht in het kader van de vergunningverlening op het gebied van brandveilig gebruik. Ook voeren zij op dit gebied het toezicht uit. De samenwerkingsafspraken tussen de veiligheidsregio Utrecht en de gemeente Renswoude liggen vast in een dienstverleningsovereenkomst. Zij rapporteren jaarlijks over de uitgevoerde werkzaamheden en stelt jaarlijks in overleg met de gemeente Renswoude een jaarplan op. Omgevingsvisie/-plannen (externe veiligheid, bereikbaarheid en bluswater) en evenementen.

De Omgevingsdienst Utrecht voert voor de gemeente Renswoude de milieutaken uit. De samenwerkingsafspraken tussen deze omgevingsdienst en de gemeente Renswoude liggen vast in een dienstverleningsovereenkomst. De omgevingsdienst rapporteert jaarlijks over de voortgang van de uitvoering van haar taken voor de gemeente. Ook stellen zij jaarlijks een uitvoeringsplan op.

-8-

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

Provincie Utrecht

Gemeente Veenendaal

De provincie Utrecht heeft de (wettelijke) taak gekregen om de samenwerking tussen bestuursorganen op het gebied van de vergunningverlening, toezicht en handhavingstaken te coördineren. In de provincie Utrecht is al jaren een breed samengesteld Project Management Office operationeel. Hiermee wordt invulling gegeven aan de formele eisen uit de Omgevingswet

De gemeente Renswoude heeft een samenwerkingsovereenkomst met de gemeente Veenendaal gesloten waar bij de inzet van de buitengewoon opsporingsambtenaren in dienst bij de gemeente Veenendaal ook op het grondgebied van de gemeente Renswoude ingezet kunnen worden. Gelet op de ervaringen uit voorgaande jaren wordt ook voor de komende jaren de inzet van buitengewoon opsporingsambtenaren vanuit Veenendaal gecontinueerd. De aansturing vindt plaats door het team fysiek domein

Waterschap Vallei en Veluwe Openbaar Ministerie en Politie

De samenwerking tussen het waterschap Vallei en Veluwe en de gemeente heeft betrekking op het toezicht en handhaving van zaken die grondwater of oppervlaktewater gerelateerd zijn, zoals waterkwaliteit en kwantiteit, medegebruik van openbaar water en nautisch toezicht op vaarbewegingen.

Inzet van openbare ministerie en politie is conform de landelijke handhavingsstrategie, die geborgd is in ons handhavingsbeleid. Het Regionaal Milieu Team van de politie Midden-Nederland valt voor wat betreft aansturing onder het functioneel parket Amsterdam. Op het gebied van milieu zijn de milieuagenten het eerste aanspreekpunt voor de gemeente. Daarnaast is het local office het vaste aanspreekpunt voor de gemeente, de buitengewoon opsporingsambtenaren en de omgevingsdienst Utrecht.

Ook zijn er afspraken gemaakt over de borging van de vergunningverlening, toezicht en handhavingstaken op het gebied van indirecte lozingen in het oppervlaktewater.

-9-

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

2.3 Bereikbaarheid In afdeling 18.3 van de Omgevingswet en afdeling 1.2 van het Omgevingsbesluit is vastgelegd dat de gemeentelijke organisatie ook buiten de gebruikelijke kantooruren bereikbaar en beschikbaar moet zijn. Zowel binnen als buiten kantooruren is er een aparte meldlijn voor milieu gerelateerde klachten, zoals acute overlastmeldingen en incidenten waarbij directe actie noodzakelijk is. In samenwerking met de gemeenten Rhenen en Veenendaal en de Omgevingsdienst Utrecht beschikt de gemeente Renswoude over een piketdienst. Deze piketdienst is 24/7 bemand door ter zake deskundige medewerkers. In het geval van een calamiteit kunnen deze medewerkers direct worden opgeroepen.

- 10 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

3. Evaluatie De monitoringsresultaten worden gebruikt voor de bijsturing van de operationele cyclus én als input voor de beleidsevaluatie. De voortgang van het uitvoeringsprogramma voor vergunningverlening, toezicht en handhaving wordt halfjaarlijks bewaakt en besproken met de teammanager. Waar nodig wordt het uitvoeringsprogramma bijgesteld. Dit geldt eveneens voor het uitvoeringsprogramma van de omgevingsdienst Utrecht en veiligheidsregio Utrecht. Er vindt wekelijks overleg plaats met de portefeuillehouder over de lopende zaken. De communicatielijnen zijn kort, waardoor afstemming en bijsturing snel en efficiënt kunnen plaatsvinden. Jaarlijks worden de resultaten besproken met het college en wordt verantwoording afgelegd aan de gemeenteraad over de uitvoering van de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving en de mate waarin de doelstellingen zijn behaald. Deze verantwoording vindt plaats door middel van de vaststelling van dit evaluatierapportage over vergunningverlening, toezicht en handhaving. In ons jaarlijkse uitvoeringsprogramma worden specifieke activiteiten en speerpunten benoemd die voortvloeien uit de doelstellingen die in het beleidsplan zijn omschreven.

Bij de uitvoering van de taken voor vergunningverlening, toezicht en handhaving wordt, gezien de schaalgrootte van de gemeente, vooral ingezet op een oplossingsgerichte in plaats van een strikt proceduregerichte aanpak. In 2025 zijn wij gestart met het actualiseren van de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie. In het eerste kwartaal van 2026 is het nieuwe U&H-beleid vastgesteld. Daarbij hebben wij opnieuw naar de prioriteiten gekeken en deze herijkt. Op basis van deze vernieuwde prioriteiten zijn nieuwe beleidsdoelen geformuleerd. Wij willen direct evalueren aan de hand van deze nieuwe beleidsdoelstellingen. De beleidsdoelen zijn per discipline opgesteld. De nieuwe beleidsdoelen zijn:

3.1. Beleidsdoelen van vergunningverlening V.1. Jaarlijks stellen we vast of minimaal in 80% van de gevallen onze verleende omgevingsvergunning voldoet aan de inhoudelijke en juridische kwaliteit (4-ogenprincipe). V.2. Jaarlijks stellen we vast of wij minimaal 80% van alle aanvragen hebben getoetst aan de juiste toetsingskaders en met de juiste diepgang op basis van de toetsingsniveaus uit de vergunningenstrategie. V.3. Jaarlijks stellen we vast of ten minste 90% van de aanvragen binnen de beslistermijn wordt afgehandeld.

3.2. Beleidsdoelen van toezicht T.1. Jaarlijks stellen wij vast dat wij minimaal 90% van alle vergunningen/meldingen met de juiste diepgang hebben gecontroleerd op basis van de toezichtniveaus uit de toezichtstrategie. T.2 Aan het einde van de beleidsperiode (4 jaar) hebben we alle illegale woonsituaties geïnventariseerd en gecontroleerd op minimaal de aspecten van brand en constructieve veiligheid en gezond- en leefbaarheid. T.3. Aan het einde van de beleidsperiode (4 jaar) hebben we alle illegale gebruiksactiviteiten met een (zeer) hoge prioriteit geïnventariseerd en gecontroleerd. T.4. Jaarlijks stellen we vast of we alle C evenementen volledig hebben gecontroleerd op de brand- en constructieve veiligheidsaspecten. T.5. Jaarlijks stellen we vast dat we alle gemelde/bekende ondermijnende activiteiten (integraal) hebben gecontroleerd. - 11 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

3.3. Beleidsdoelen van handhaving Klachten H.1. Jaarlijks stellen we vast of wij minimaal 90% van alle klachten/verzoeken afhandelen op basis van vastgestelde prioriteiten. (Verzoeken om) Handhaving H.2. Jaarlijks stellen we vast of wij, in het geval van geconstateerde overtredingen in relatie tot de subdoelen 2.2 t/m 2.5 van Toezicht, in deze gevallen handhavend optreden volgens onze sanctiestrategie. Besluitvorming H.3. Jaarlijks stellen wij vast of in minimaal 90% van de gevallen de handhavingsbeschikking voldoet aan de inhoudelijke en juridische kwaliteit (‘4-ogen-principe’). De doelstellingen van 2025 zijn deels behaald. Per beleidsdoel geven wij aan of en in hoeverre dit is gedaan.

3.4. Wat is behaald van de doelen van vergunningverlening V.1. Het doel dat minimaal 80% van de omgevingsvergunningen voldoen aan wet een regelgeving. In 2025 is gestart met het structureel laten controleren van omgevingsvergunningen door een juridisch medewerker of een andere vergunningverlener. De bevindingen en opmerkingen uit deze controles zijn verwerkt in de omgevingsvergunningen. Niet alle bevindingen zijn echter bewaard gebleven in het bouwplannensysteem (CLO). Hierdoor is niet volledig meetbaar in hoeverre de doelstelling is behaald. Wel is vastgesteld dat twee verleende omgevingsvergunningen uit 2025 niet voldeden aan de geldende wet- en regelgeving. Aangezien in 2025 alle omgevingsvergunningen structureel zijn herbeoordeeld én het aantal onjuist verleende vergunningen zeer laag bleek te zijn, is het aannemelijk dat deze doelstelling is behaald. V.2. Het doel dat minimaal 80% van alle aanvragen aan de juiste toetsingskaders en diepgang is getoetst De toetsingen van de omgevingsvergunningen met een activiteit ruimtelijk deel zijn vastgelegd in beoordelingsformulieren. Bij al deze aanvragen is een dergelijk formulier toegevoegd. Hieruit blijkt dat de toetsing op een juiste wijze en met de benodigde diepgang heeft plaatsgevonden. In totaal gaat het om 62 omgevingsvergunningen met een ruimtelijk deel.

Alle verleende omgevingsvergunningen met een technische bouwactiviteit zijn getoetst aan het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) en voorgelegd aan de brandweer of aan de constructeur. De adviesverzoeken en bevindingen van deze adviseurs zijn terug te vinden in het bouwplannensysteem (CLO). Bij deze technische vergunningen zijn echter geen toetsformulieren toegevoegd, waardoor niet kan worden vastgesteld of de toetsing met voldoende diepgang is uitgevoerd en of het juiste toetsingskader is toegepast. Dit betreft in totaal 10 omgevingsvergunningen met een technisch deel. Op basis hiervan kan worden geconcludeerd dat 62 omgevingsvergunningen voldoen aan de doelstelling. Dit betekent dat 84% van de verleende omgevingsvergunningen op een juiste wijze en met voldoende diepgang is getoetst, waardoor aan de doelstelling wordt voldaan. V.3. Het doel dat minimaal 90% van de aanvragen binnen de beslistermijn zijn afgehandeld. Van de 63 omgevingsvergunningen zijn er 4 dossiers buiten de wettelijke beslistermijn afgehandeld. Deze dossiers waren complex en omvatten meerdere onderwerpen en belangen, waardoor meer tijd nodig was om tot een zorgvuldig besluit te komen. Geconcludeerd kan worden dat 93% van de aanvragen binnen de gestelde termijn is behandeld. Daarmee wordt aan de doelstelling voldaan.

- 12 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

Evaluatie vergunningverlening De gemeente Renswoude ontvangt relatief weinig aanvragen voor omgevingsvergunningen die bouwtechnisch moeten worden getoetst aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL). Dit komt doordat de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking is getreden. Veel bouwplannen vallen onder gevolgklasse 1, waardoor geen bouwtechnische vergunningplicht meer geldt. De beperkte groep aanvragen die wél bouwtechnisch moet worden getoetst, wordt in eerste instantie door de vergunningenregisseur beoordeeld aan het BBL. Voor grotere of complexere bouwplannen wordt daarnaast een externe partij ingeschakeld voor een volledige BBL-toets. De constructieve toetsing wordt eveneens uitbesteed aan een externe deskundige. Het aspect brandveiligheid wordt beoordeeld door de Veiligheidsregio Utrecht. Bijsturing vergunningverlening In het nieuwe jaar zetten we sterker in op monitoring en zorgen we ervoor dat de vergunningverleners goed zijn opgeleid. Daarnaast wordt gekeken naar de werkvoorraad en de beschikbare capaciteit.

3.5. Wat is behaald van de doelen van toezicht T.1. Het doel dat minimaal 90% van alle vergunningen/meldingen met de juiste diepgang en juist wijze hebben gecontroleerd. In 2025 hebben meerdere toezichthouders controles uitgevoerd op verleende vergunningen. In de registraties is echter alleen vastgelegd welke adressen zijn bezocht en dat de bouw gereed was. Hierdoor is niet inzichtelijk of de controles met voldoende diepgang zijn uitgevoerd en of daarbij is gehandeld volgens de toezichtniveaus zoals opgenomen in de toezichtstrategie. Geconcludeerd wordt dat, door het ontbreken van uitgebreide toezichtrapporten, het beleidsdoel niet is behaald. T.2 Het doel dat aan het einde van de beleidsperiode we alle illegale woonsituaties hebben geïnventariseerd en gecontroleerd op minimaal de aspecten van brand en constructieve veiligheid en gezond- en leefbaarheid. Omdat de beleidsperiode nog niet is afgelopen kan nu nog geen conclusie worden getrokken. Wij gaan dit in 2026 verder oppakken. T.3. Het doel dat aan het einde van de beleidsperiode we alle illegale gebruiksactiviteiten met een (zeer) hoge prioriteit hebben geïnventariseerd en gecontroleerd. Omdat de beleidsperiode nog niet is afgelopen kan nu nog geen conclusie worden getrokken. Wij gaan dit in 2026 verder opppakken. T.4. Het doel dat de C evenementen gecontroleerd zijn op de brand- en constructieve veiligheidsaspecten.

De grote C evenementen zijn door de brandweer en door de bouwkundige toezichthouder gecontroleerd. Waar nodig zijn de gebreken ter plaatse hersteld. Geconcludeerd kan worden dat het beleidsdoel is gehaald. 2.5. Het doel dat gemelde/bekende ondermijnende activiteiten zijn gecontroleerd. 1 keer per jaar wordt er een integrale controle gehouden. Tijdens deze controle worden de gemelde en bekende ondermijnende activiteiten gecontroleerd en over gerapporteerd. In 2025 heeft deze integrale controle plaats gevonden en er is over gerapporteerd. Geconcludeerd kan worden dat het beleidsdoel is gehaald. Evaluatie toezichtwerkzaamheden Illegale woonsituaties, illegale gebruik situaties en ondermijning

- 13 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

In 2025 zijn er in totaal 11 illegale bouwwerken, 9 illegale woonsituaties en 3 illegale gebruikssituaties vastgesteld. Hieruit blijkt dat met name het illegaal bewonen van bedrijfswoningen in bedrijfsgebouwen een aanzienlijk aandachtspunt is binnen de gemeente. Daarom zal hier in het komende jaar actiever en gerichter op worden gecontroleerd. Daarnaast heeft in 2025 een integrale controle op de huisvesting van arbeidsmigranten plaatsgevonden. Tijdens deze controle zijn meerdere overtredingen geconstateerd waarbij de gezondheid en brandveiligheid in het geding waren. Voor deze bevindingen is een handhavingsprocedure opgestart. Controle op de omgevingsvergunningen In 2025 is tijdens de bouwcontroles vastgesteld dat er in de meeste gevallen conform de verleende omgevingsvergunningen is gebouwd. Wanneer sprake was van afwijkingen, is de betreffende partij doorgaans eerst mondeling aangesproken, waarna de geconstateerde tekortkomingen snel zijn hersteld. Bij twee adressen bleken aanvullende constructieberekeningen noodzakelijk, waarna aanpassingen in de bouw zijn doorgevoerd. De twee meldingen van illegaal bouwen zijn direct gecontroleerd en opgepakt. Daarnaast zijn in vier dossiers brieven verstuurd naar aanleiding van brandtechnische tekortkomingen. In één van deze gevallen zijn de tekortkomingen inmiddels opgelost.

Bij de controles op de omgevingsvergunningen is met name gelet op: •

constructieve veiligheid,

•

brandveiligheid,

•

gezondheid.

De toezichthouder wordt vooral ingezet op de aanpak tijdens de bouw, de eindcontrole en – waar nodig – tussentijdse controles. Net als in vorige jaren is op verschillende locaties de huisvesting van arbeidsmigranten gecontroleerd. De brandveiligheid en het gezonde leefklimaat blijven hierbij belangrijke aandachtspunten, wat leidt tot hercontroles. Een deel van de geconstateerde tekortkomingen is inmiddels opgelost. Meldingen over illegaal bouwen worden door de toezichthouder direct opgepakt. Wanneer voor een bouwwerk alsnog een omgevingsvergunning vereist blijkt, wordt deze in procedure gebracht. Na verlening kan de aannemer de werkzaamheden voortzetten. De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) heeft in 2025 verschillende adviezen verstrekt en controles uitgevoerd. •

Bij evenementen heeft de VRU een vergelijkbaar aantal adviezen uitgebracht als in het voorgaande jaar.

•

Voor de activiteit Bouwen zijn juist minder adviezen bij de VRU aangevraagd.

Daarnaast hebben de VRU en de gemeente gezamenlijk meerdere bouwcontroles uitgevoerd. Controle op grote evenementenvergunningen In 2025 is een kwaliteitsslag gemaakt door evenementen ook te laten controleren door een bouwkundig toezichthouder. Hij heeft de tijdelijke bouwwerken beoordeeld op constructieve veiligheid en waar nodig geconstateerde gebreken laten herstellen. Daarnaast gaat de brandweer standaard mee bij controles van grote evenementenvergunningen, zodat ook de brandveiligheid zorgvuldig wordt getoetst.

- 14 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

Bijsturing toezicht In het nieuwe jaar zetten we sterker in op monitoring en zorgen we ervoor dat de toezichthouder goed zijn opgeleid. Daarnaast wordt gekeken naar de werkvoorraad en de beschikbare capaciteit.

3.6. Wat is behaald van de doelen van handhaving? H.1. Het doel is dat 90% van alle klachten/verzoeken op basis van vastgestelde prioriteiten zijn afgehandeld. Op verschillende plekken komen klachten binnen en worden deze ook op verschillende manieren geregistreerd. Dit maakt het lastig om een volledig en betrouwbaar beeld te krijgen van het daadwerkelijke aantal ontvangen klachten. Klachten met een hoge prioriteit worden over het algemeen wel geregistreerd en snel opgepakt en afgehandeld. Klachten die dezelfde dag worden opgelost, worden echter vaak niet geregistreerd, waardoor geen compleet en helder beeld kan worden gegeven van de totale hoeveelheid klachten. Uit een eerste intern onderzoek is wel aannemelijk geworden dat circa 90% van de klachten daadwerkelijk is opgepakt. Een belangrijke verbeterslag voor volgend jaar is het verbeteren en uniformeren van de registratie van álle klachten, zodat een volledig beeld ontstaat en beter kan worden gestuurd op kwaliteit en afhandeling. H.2. Het doel is dat geconstateerde overtredingen in relatie tot de subdoelen van toezicht, handhavend opgetreden is volgens onze sanctiestrategie. 17 handhavingszaken zijn er in 2025 behandeld en afgesloten. De meerderheid van deze zaken hadden een hoge prioriteit conform onze handhaving strategie. Uit het internonderzoek is naar voren gekomen dat conform sanctiestrategie is gehandeld.

Aan dit beleidsdoel is voldaan. H3. Het doel is dat minimaal 90% van de gevallen de handhavingsbeschikking voldoet aan de inhoudelijke en juridische kwaliteit (‘4-ogen-principe’). In het jaar 2025 zijn de brieven m.b.t. handhaving controleert door de andere juridisch medewerker (jurist voor vergunningen). Echter zijn de bevindingen van deze controle (nog) niet geborgd in het proces waardoor niet is vast te stellen of deze doelstelling is bereikt. Wij willen dit in 2026 verder oppakken. De evaluatie van de doelen uit regionale uitvoerings- en handhavingsstrategie regio Utrecht 2026 en de evaluatie van doelen van de Veiligheid regio Utrecht leest u in de bijlagen. Inmiddels zijn de nieuwe kwaliteitscriteria 3.0 van kracht. Deze kwaliteitscriteria sluiten aan op de Omgevingswet. Via de Invoeringswet Omgevingswet is de regelgeving over vergunningverlening, toezicht en handhaving uit de voormalige Wet algemene bepalingen Omgevingsrecht (Wabo) opgenomen in afdeling 18.3 Kwaliteitsbevordering en afstemming uitvoering en handhaving van de Omgevingswet. De kwaliteitscriteria zijn opgesteld om een goede en uniforme uitvoering van de doelen van de Omgevingswet door alle overheden te waarborgen. De jaarlijks verplichte zelfevaluatie met betrekking tot de benodigde capaciteit en de aansluiting op de kwaliteitscriteria is inmiddels uitgevoerd.

In de collegevergadering van 31 maart 2026 is besloten hoe het college opvolging geeft aan de aanbevelingen uit deze zelfevaluatie. De gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd. Evaluatie handhavingsonderwerpen Het oppakken van klachten en handhaven volgens sanctiestrategie Wanneer inwoners ons op een informele manier laten weten dat zij overlast ervaren van iets of iemand in hun omgeving, spreken wij van een klacht. Wordt een klacht formeel ingediend, dan behandelen wij deze als een verzoek om handhaving.

- 15 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

De gemeente ontvangt met regelmaat klachten en meldingen van inwoners, met name over zaken die verband houden met de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en over overlast in de openbare ruimte. Deze meldingen geven een goed beeld van de leefproblemen die inwoners ervaren. De buitengewone opsporingsambtenaren (boa’s) houden toezicht op de naleving van de APV en op de naleving van verleende vergunningen en ontheffingen. Inwoners kunnen 24 uur per dag via de gemeentelijke website klachten en meldingen indienen over de openbare ruimte en de openbare orde. Ad-hoc toezicht vindt plaats naar aanleiding van klachten, meldingen, calamiteiten en verzoeken om handhaving. Deze vormen een belangrijke aanvulling op het reguliere, actieve toezicht. Indien nodig wordt handhavend opgetreden en wordt de melder geïnformeerd over de uitkomst. Binnen de gemeente Renswoude hebben klachten en handhavingsverzoeken een hoge prioriteit. De hoeveelheid klachten en verzoeken is moeilijk voorspelbaar. In 2025 zijn er ongeveer 101 klachten binnengekomen, wat een lichte toename is ten opzichte van vorig jaar (2 extra klachten). Daarnaast zijn twee officiële verzoeken om handhaving ingediend.

Doelstelling: risicogericht werken en monitoren van de sanctiestrategie Deze doelstelling is opgesteld omdat wij het belangrijk vinden risicogericht te werken en de activiteiten met hoge prioriteit op de juiste manier aan te pakken. Daarnaast willen wij monitoren of de toegepaste sanctiestrategie passend en effectief is. Dit betekent dat de handhavingsjurist eerst vaststelt of sprake is van een overtreding binnen de betreffende activiteit. Als dat zo is, wordt de sanctiestrategie toegepast. Jaarlijks beoordelen en controleren wij of dit conform de strategie is uitgevoerd. Om dit goed te kunnen monitoren, moet het juridische handhavingsproces in CLO zodanig worden ingericht dat de sanctiestrategie daarin als uitgangspunt is opgenomen. Daarnaast moet het CLO worden ingericht op een manier die het mogelijk maakt dat monitoringsindicatoren eenvoudig kunnen worden opgevraagd en geëvalueerd. Zo kan de handhavingsjurist de beoordeling van activiteiten en bijbehorende prioriteiten zorgvuldig en volledig uitvoeren. Kwaliteitsslag door extra controle. (4 ogen principe) In 2025 waren er twee juridisch medewerkers die elkaars werk ook inhoudelijk controleerden. In 2026 wordt het proces voor deze extra controle schriftelijk vastgelegd in het archiefsysteem Djuma. Hiermee wordt de kwaliteit van de handhavingsbrieven en de bijbehorende dossiers verder geborgd.

Bijsturing toezicht In het nieuwe jaar zetten we sterker in op monitoring. Waarbij extra wordt gekeken naar hoog geprioriteerde zaken. Daarnaast wordt gekeken naar de werkvoorraad en de beschikbare capaciteit.

- 16 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

4. Ontwikkelingen 4.1. Het nieuwe gemeentelijke uitvoering en handhavingsstrategie 2026 In 2025 heeft de gemeente Renswoude een nieuwe Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2026 ontwikkeld. Dit was noodzakelijk omdat het oude U&H‑beleid verouderd was en niet langer voldeed aan de geldende wet- en regelgeving. Alle disciplines zijn gevraagd aan te geven welke prioriteiten zij belangrijk vinden en welke prioriteiten konden worden afgeschaald. Op basis van deze herijkte prioriteiten zijn nieuwe doelstellingen opgesteld. Deze doelstellingen zijn uitgesplitst naar de drie disciplines: vergunningverlening, toezicht en handhaving. Ook de missie en visie op de gemeentelijke taken zijn herzien. Met de vaststelling van de nieuwe Uitvoerings- en Handhavingsstrategie wordt er vanaf 2026 volgens deze vernieuwde koers gewerkt. U zult terugzien dat het uitvoeringsprogramma hier volledig op aansluit. In hoofdstuk 7 kunt u de resultaten van de rapportage en het uitvoeringsprogramma teruglezen. Andere toekomstige ontwikkeling in zijn: - Omgevingsvisie herzien (gebiedsvisies samenvoegen) - Omgevingsplan en -programma - Beleidsactualisatie (welstand, parkeren. APV, uitstallingen) - Kwaliteitsverbetering uitvoeringsorganisatie - Duurzaamheid (E-transitie, RES e.d.) Van sommige ontwikkeling is al mee gestart en van andere ontwikkelingen staan nog in de startblokken.

In een volgend evaluatierapportage wordt u hierover nader geïnformeerd. 4.2. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is op 1 januari 2024 in werking getreden. Deze wet heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren en brengt, in combinatie met de Omgevingswet, ingrijpende veranderingen met zich mee voor het bouwproces en de vergunningverlening. Nu deze wet van kracht is, heeft de gemeente te maken met nieuwe aandachtspunten en beleidsvragen, zoals: Is gemeld dat er een kwaliteitsborger is aangesteld? Is de kwaliteitsborger een erkende borger? Valt de verbouwing onder gevolgklasse 1? Wordt het dossier bevoegd gezag (het eindrapport) tijdig aangeleverd? Wat moet de gemeente doen wanneer de kwaliteitsborger strijdigheden vaststelt en deze meldt in een rapport van bevindingen? De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft voor deze en andere vragen een handreiking opgesteld. Voor het toezicht en de handhaving in het kader van de Wkb hanteert de gemeente daarom als uitgangspunt de VNG-handreiking van oktober 2023: “Handreiking Toezicht en handhaving Wet kwaliteitsborging bouw – Handelingsperspectieven voor gemeenten”. Deze dient als richtlijn voor onze uitvoering en handhaving.

- 17 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

5. Personele- en financiële borging 5.1. Financiële Borging De financiële borging voor de inzet van de beschikbare capaciteit en de nodige middelen ligt vast in de gemeentelijke jaarlijkse begroting. De geraamde uren en middelen van de omgevingsdienst Utrecht en Veiligheidsregio Utrecht zijn vastgelegd in dienstverleningsovereenkomsten en zijn eveneens geborgd in de meerjarenbegroting. Daarnaast bestaan er samenwerkingsovereenkomsten met de gemeente Veenendaal op diverse onderdelen. Zoals de inzet van de buitengewoonopsporing ambtenaar en ICT ondersteuning.

5.2. Personele Borging Voor 2025 was de beschikbare capaciteit als volgt opgebouwd:

In de tweede helft van 2025 werd duidelijk dat de gemeente te weinig capaciteit had. Daarom is de formatie van de vergunningenregisseur met 0,5 fte uitgebreid. Bij de ontwikkeling van de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie is tevens een doorkijk gemaakt naar de huidige capaciteit in 2026 en de benodigde formatie. In de U&H bijlagenboek is de capaciteitsberekening gemaakt en wordt helder aangegeven wat de huidige capaciteit is en welke capaciteit benodigd is. Hieronder ziet u een afbeelding uit de U&H bijlagenboek.

- 18 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

- 19 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

6. Taakvelden, doelen, resultaten In deze evaluatierapportage 2025 sluiten wij aan bij de nieuwe doelstellingen uit de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2026 en evalueren wij in hoeverre in 2025 aan deze nieuwe doelen is voldaan.

6.1. Vergunningverlening Op verschillende punten werkt de afdeling aan constante verbetering van de vergunningverlening. Voor de bouwplantoetsing zijn de volgende punten van belang: • Vaststellen van algemene normen voor goede dienstverlening door de organisatie. • Werken aan de versnelling van procedures: streven naar een kortere doorlooptijd tijdens de behandeling van de aanvraag, omdat er minder wordt getoetst. • Werken met digitale ondersteuning bij de toetsing, om de kwaliteit te vergroten. De gemeente Renswoude heeft de uitvoering van haar vergunningverlening, toezicht en handhavingstaken georganiseerd binnen het team vergunningen. Binnen het team ‘Ruimte’ zijn vergunningverlening, toezicht en handhaving functioneel en per medewerker gescheiden. Hiermee wordt voorkomen dat een bedrijf een vergunning én daarna een controle krijgt van dezelfde medewerker. Dit wordt altijd gescheiden. Ook hebben we prioriteiten voor de verschillende taakvelden. Dit kan uitgebreid worden teruggelezen in ons Uitvoering en Handhaving strategie 2026 Renswoude’. Als gemeente Renswoude evalueren wij de prioritering van de verschillende taakvelden, ook op basis van het hiervoor genoemde Uitvoering en Handhaving strategie 2026 Renswoude’. De wijze van toetsen van de vergunningen In de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2026 van de gemeente Renswoude is de wijze van toetsen toegelicht.

Dit betekent dat aanvragen om een omgevingsvergunning risicogericht worden beoordeeld: hoe hoger de risico’s rond een aanvraag, hoe intensiever de toetsing. Alle aanvragen om een omgevingsvergunning worden aan vaste toetsingskaders getoetst. De volgorde van de te nemen stappen is vastgelegd in gestandaardiseerde processen, waaraan de vergunningenregisseur zich houdt. De verdere uitwerking en grondslag voor de werkwijze en taakvelden van vergunningverlening is vastgelegd in het U&H bijlagenboek. Doelen vergunningverlening In de Uitvoering en Handhaving strategie 2026 zijn de volgende doelen aangegeven: - Jaarlijks stellen we vast of minimaal in 80% van de gevallen onze verleende omgevingsvergunning voldoet aan de inhoudelijke en juridische kwaliteit (4-ogen-principe) - Jaarlijks stellen we vast of wij minimaal 80% van alle aanvragen hebben getoetst aan de juiste toetsingskaders en met de juiste diepgang op basis van de toetsniveaus uit de vergunningenstrategie - Jaarlijks stellen we vast of ten minste 90% van de aanvragen binnen de beslistermijn wordt afgehandeld De verdere uitwerking en grondslag voor de doelstellingen en prioriteiten van vergunningverlening is vastgelegd in het U&H bijlagenboek. Juridische ondersteuning Voor het vergunningenproces wordt uiteraard ook juridische ondersteuning verleend.

De juridische kwaliteit van onze vergunningen en toestemmingen worden op deze manier gewaarborgd. De waarborging wordt bewerkstelligt via: - Algemene juridische en beleidsadvisering;

- 20 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

-

-

Juridische procedures zoals zienswijzen, bezwaar en beroep en eventueel waar het uitgevoerd kan worden via mediation. De minnelijke oplossingen via een mediation traject heeft onze voorkeur gezien de grootte van de gemeente. Hierdoor wordt er voorkeur gegeven aan oplossingsgerichte aanpak via persoonlijk contact met de burgers. Dit brengt mee dat er minder juridische procedures worden opgestart; Specifieke advisering over verzoeken of aanvragen op grond van de Omgevingswet; Adviseren op het gebied van ondermijning; Afwerken van diverse vraagstukken zoals verzoeken in verband met Wet Open Overheid en raadsvragen.

Kwaliteitsslag door extra controle. (4 ogen principe) In 2025 waren er twee vergunningenregisseurs werkzaam die elkaars werk ook inhoudelijk controleerden. Bij omgevingsvergunningen met meerdere activiteiten werd daarnaast een juridische medewerker betrokken voor een aanvullende toets. In 2026 wordt het proces voor deze extra controle schriftelijk vastgelegd in het bouwplannensysteem (CLO). Hiermee wordt de kwaliteit van de omgevingsvergunningen verder geborgd. Daarnaast verkleint deze werkwijze het risico dat een vergunningenregisseur onder druk wordt gezet om een onwenselijk besluitvoorstel op te stellen. Doordat meerdere collega’s de aanvragen beoordelen, is beïnvloeding minder aannemelijk en wordt de zorgvuldigheid van het besluitvormingsproces beter gewaarborgd. Termijnen We willen een betrouwbare overheid zijn en de aanvragen om een omgevingsvergunningen en principeverzoeken binnen de gestelde termijnen afhandelen. Er zijn maar vier aanvragen door onze toedoen waarbij de termijnen niet zijn gehaald. Dit waren omgevingsvergunningen waarbij meerdere activiteiten zijn aangevraagd en meerdere externe adviseurs adviezen hebben gegeven. Tevens ook meerdere belangen speelden. Van de principeverzoeken hebben we afgesproken dat we binnen een half jaar een antwoord geven. In het jaar 2025 één derde deel van de principeverzoeken niet binnen een half jaar beantwoord.

6.2. Toezicht Het toezicht en de handhaving worden uitgevoerd volgens de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht. De concrete invulling hiervan volgt uit de prioriteiten die zijn vastgesteld in de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2026 van de gemeente Renswoude. Binnen de gemeente is handhaving geen doel op zich, maar een essentieel onderdeel van de publieke taak om Renswoude veilig, leefbaar en ordelijk te houden. De gemeente heeft de ambitie om handhaving zichtbaar te maken, het vertrouwen van inwoners en ondernemers te versterken en de kwaliteit van de handhaving op een hoog niveau te brengen. Om dit te realiseren richt de gemeente zich primair op preventie, het vroegtijdig signaleren van knelpunten en het voeren van het gesprek met betrokkenen. Pas wanneer dit onvoldoende resultaat oplevert, wordt overgegaan tot daadwerkelijke handhaving. Het uiteindelijke doel is het bevorderen van de regelnaleving door burgers en bedrijven. De beschikbare capaciteit wordt zo efficiënt mogelijk ingezet. Daarom zijn duidelijke prioriteiten gesteld, die zowel in dit evaluatierapportage 2025 als in het uitvoeringsprogramma 2026 zijn opgenomen. Hieronder wordt hier verder op ingegaan.

De activiteiten op het gebied van toezicht en handhaving zijn verdeeld over de volgende domeinen: • Bouwen en ruimtelijke ordening • Brandveiligheid • Milieu • Openbare ruimte De wijze van toezicht - 21 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

In de ‘Uitvoering en Handhaving strategie 2026 Renswoude’ is aangegeven dat de volgende toezichtacties zijn: - risicogericht toezicht - risicogericht (routinematig) - toezicht Repressief (niet routinematig) - toezicht Programmatisch/Projectmatig - toezicht op de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen De volgorde van te nemen stappen is vastgelegd in vastgelegde processen, waaraan een toezichthouder aanhoud. Zie hoofdstuk 7. De verdere uitwerking en grondslag voor de werkwijze en taakvelden van toezicht is vastgelegd in het U&H bijlagenboek. Doelen toezicht In de Uitvoering en Handhaving strategie 2026 zijn de volgende doelen aangegeven: - Jaarlijks stellen wij vast dat wij minimaal 90% van alle vergunningen/meldingen met de juiste diepgang hebben gecontroleerd op basis van de toezichtniveaus uit de toezichtstrategie. - Aan het einde van de beleidsperiode (4 jaar) hebben we alle illegale woonsituaties geïnventariseerd en gecontroleerd op minimaal de aspecten van brand en constructieve veiligheid en gezond- en leefbaarheid. - Aan het einde van de beleidsperiode (4 jaar) hebben we alle illegale gebruiksactiviteiten met een (zeer) hoge prioriteit geïnventariseerd en gecontroleerd. - Jaarlijks stellen we vast of we alle C-evenementen volledig hebben gecontroleerd op de brand- en constructieve veiligheidsaspecten.

- Jaarlijks stellen we vast dat we alle gemelde/bekende ondermijnende activiteiten (integraal) hebben gecontroleerd De verdere uitwerking en grondslag voor de doelstellingen en prioriteiten van toezicht is vastgelegd in het U&H bijlagenboek.

- 22 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

Diepgang van de toezicht controle In 2025 heeft de gemeente gebruikgemaakt van verschillende gedetacheerde toezichthouders. Deze toezichthouders hebben de omgevingsvergunningen gecontroleerd en, wanneer sprake was van een afwijking die handhaving vereiste, een toezichtrapport opgesteld. Echter is bij deze controles geen gebruikgemaakt van de toezichtchecklijst, waardoor niet kan worden vastgesteld of de controles met voldoende diepgang zijn uitgevoerd. Hierdoor is de doelstelling ‘toezien met de juiste diepgang’ niet behaald. In 2026 is een vaste toezichthouder in dienst genomen. Hij legt zijn controles voortaan vast met behulp van de toezichtchecklijst en bewaart deze in het bouwplannensysteem (CLO). Hiermee wordt de kwaliteitsborging verbeterd en wordt de gewenste diepgang van de toezichtcontroles gewaarborgd. De verdere uitwerking en grondslag voor de werkwijze en taakvelden van toezicht is vastgelegd in het U&H bijlagenboek.

6.3. Handhaving De werkwijze Handhaving Het handhavingstraject begint altijd met een goed gesprek, waarin wij de overtreder wijzen op zijn of haar eigen verantwoordelijkheid. Elke overtreding heeft een aanleiding of oorzaak; daarom gaan wij eerst in gesprek om deze te achterhalen. Tijdens dit gesprek worden de geldende regels toegelicht en wordt benadrukt dat het de verantwoordelijkheid van de overtreder is om zich hieraan te houden. Handhavingszaken worden afgehandeld op basis van de vastgestelde prioriteiten. Bij lopende zaken wordt rekening gehouden met de prioritering van de betreffende activiteit(en). Overtredingen die acuut gevaar opleveren voor de veiligheid of gezondheid worden direct aangepakt. In dergelijke gevallen wordt een zeer korte, of zelfs geen, begunstigingstermijn gehanteerd om de overtreding zo snel mogelijk te beëindigen. Voor de uitvoering van onze strategie voor toezicht en handhaving maken wij gebruik van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) als richtlijn. De LHSO is een landelijk afwegingsinstrument dat gemeenten ondersteunt bij het bepalen van de passende interventie na het constateren van een overtreding. De verdere uitwerking en grondslag voor de werkwijze en taakvelden van handhaving is vastgelegd in het U&H bijlagenboek.

Doelen handhaving In de Uitvoering en Handhaving strategie 2026 zijn de volgende doelen aangegeven: - Jaarlijks stellen we vast of wij minimaal 90% van alle klachten/verzoeken afhandelen op basis van vastgestelde prioriteiten. - Jaarlijks stellen we vast of wij, in het geval van geconstateerde overtredingen in relatie tot de subdoelen van toezicht, in deze gevallen handhavend optreden volgens onze sanctiestrategie. - Jaarlijks stellen wij vast of in minimaal 90% van de gevallen de handhavingsbeschikking voldoet aan de inhoudelijke en juridische kwaliteit (‘4-ogen-principe’). De verdere uitwerking en grondslag voor de doelstellingen en prioriteiten van vergunningverlening is vastgelegd in het U&H bijlagenboek.

- 23 -

Evaluatierapportage 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 gemeente Renswoude

6.4. Externe partners en adviseurs Veiligheidsregio Utrecht Ten aanzien van het brandveilig gebruik van gebouwen voert de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) inspecties uit. Daarnaast voert de VRU controles uit in het kader van verleende vergunningen, met name bij nieuwbouwprojecten. Ook worden er controles uitgevoerd op de brandveiligheid binnen zorginstellingen. In de gemeente Renswoude betreft dit één zorginstelling. In samenwerking met de VRU worden tevens dossiers gecontroleerd die betrekking hebben op verleende vergunningen. Wanneer blijkt dat niet conform de vergunning is gehandeld op het gebied van brandveiligheid, stelt de gemeente een brief op waarin de geconstateerde tekortkomingen worden benoemd en waarin wordt aangegeven welke maatregelen de vergunninghouder moet nemen. Twee keer per jaar vindt een afstemmingsgesprek plaats tussen de gemeente Renswoude en de Veiligheidsregio Utrecht. In deze gesprekken worden de tussentijdse resultaten besproken en worden afspraken gemaakt over de toekomstige werkzaamheden. Op basis van het productieplan 2025 wordt het definitieve jaarplan 2026 vastgesteld. Deze stukken zijn opgenomen in de bijlagen. Vervolgens wordt volgens dit jaarplan gewerkt en wordt op basis van de jaarcijfers inzichtelijk gemaakt welke doelen zijn behaald.

Daarna wordt gezamenlijk geëvalueerd en wordt een productieplan voor het volgend jaar opgesteld Omgevingsdienst Utrecht (milieu) Eén keer per maand vindt een afstemmingsgesprek plaats tussen de gemeente Renswoude en de Omgevingsdienst Utrecht. In deze gesprekken worden de bouwplannen waarvoor een milieukundig advies is gevraagd, nader toegelicht. De opgestelde milieukundige adviezen worden mondeling besproken. Daarnaast worden handhavingszaken behandeld waarbij een milieuaspect een rol speelt. De Omgevingsdienst Utrecht voert verschillende milieutaken uit voor de gemeente Renswoude. Om te waarborgen dat deze taken op een kwalitatief hoog niveau worden uitgevoerd, heeft de Omgevingsdienst onderzocht in hoeverre zij voldoet aan de voormalige kwaliteitscriteria 3.0. Door de samenvoeging van de twee omgevingsdiensten voldoet de organisatie nu aan deze kwaliteitscriteria. Deze stukken zijn opgenomen in de bijlagen. Verfijning van processen In de vergunningenstrategie milieu is vastgelegd dat het gewenst is het kwaliteitsniveau van de diverse processen en werkzaamheden te borgen in duidelijke beleidsdocumenten. Inmiddels zijn verschillende processen en beleidsstukken opgesteld en wordt er conform deze vastgelegde werkwijzen gehandeld.

Het bedrijvenbestand waarvoor de gemeente bevoegd gezag is – en waarvan de uitvoering door de Omgevingsdienst Utrecht wordt verzorgd – is ingedeeld naar verschillende milieuactiviteiten. Het inrichtingenbestand omvat ongeveer 279 inrichtingen. Bestaande vergunningen worden, waar nodig, geactualiseerd, waarbij de toepassing van de best beschikbare technieken (BBT) uitgangspunt is. Het toezicht op de naleving van de voorschriften ter bescherming van het milieu vindt periodiek plaats op basis van de risicoanalyse en dit uitvoeringsprogramma. In de gemeente Renswoude zijn geen inrichtingen aanwezig die vallen onder het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi). Wel zijn er enkele risicovolle bedrijven in de gemeente die onder de werking van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) vallen.