Document · PDF

F3. ETHOS-telling van dak- en thuisloosheid rapportage Valleiregio

Gemeenteraad 4 november 2025, gemeente RenswoudeBij agendapunt: Gemeente Renswoude - Raadsinformatiebrief Regionaal actieplan dakloosheid en uitkomst ETHOS-telling5.147 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

ETHOS-TELLING VAN DAK- EN THUISLOOSHEID

VALLEIREGIO

Onderzoeksrapportage

VALLEIREGIO

Colofon De ETHOS-telling is een initiatief van Hogeschool Utrecht en Kansfonds

Uitvoering: Hogeschool Utrecht, lectoraat Wonen en Welzijn

Auteurs: Annabel Scheepers MSc, Martine Zanen MSc, Aline Korver MA, dr. Marjam Smeekens, Marte Kuijpers MSc, dr. Gercoline van Beek, dr. Sandra Schel en drs. Dorieke Wewerinke

Met dank aan: Robin Heijna MSc, dr. ir. Anke van Gorp, Pien de Jonge MSc, Ronja Bruijns-Shoblak, dr. Esther van Eijk, Lincy Scholten MSc, Iris van 't Wout MSc, Desi van Roon MSc, Fraukje Coopmans MSc, ing. Rins Rutgers en dr. Lia van Doorn

Met medewerking van: Valleiregio Regionale coördinatie door Henrieke Brandsma

In samenwerking met: KU Leuven, LUCAS: dr. Koen Hermans, Nana Mertens MA en Evelien Demaerschalk MSc

Financier: Kansfonds, coördinatie door Willem van Sermondt, Esther Vogel en Eva Mos Dioraphte

Datum publicatie: 8 oktober 2025

Bronvermelding bij gebruik van deze rapportage: Scheepers, A., Zanen, M., Korver, A., Smeekens, M.V., Kuijpers, M., Van Beek, G., Schel, S., & Wewerinke, D. (2025). ETHOS-telling van dak- en thuisloosheid in Valleiregio. Hogeschool Utrecht.

Inhoudsopgave Inleiding

Het aantal dak- en thuisloze personen in de Valleiregio Ingevulde vragenlijsten

Aantal dak- en thuisloze personen

ETHOS-Light categorieën Noodopvang

Tijdelijke opvang

Instelling

Niet-conventionele woonruimte

Bij familie, vrienden of derden

Woning met dreigende huisuitzetting

Verblijfplaats twee weken voorafgaand aan teldag

Verblijfplaats per gemeente

De profielkenmerken van de getelde dak- en thuisloze mensen Gender

Leeftijd

Nationaliteit, verblijfsstatus en geboorteland

Samenstelling huishouden

Inkomstenbronnen

Gezondheidsproblemen

Instellingsverleden

Duur van dak- en thuisloosheid

Aanleidingen voor verlies van woonzekerheid

Actieve begeleiding

Briefadres

Conclusies

Referenties

Bijlage 1: Deelnemende organisaties

Inleiding

VALLEIREGIO

Aanleiding voor de telling Om beter zicht te krijgen op de aard en omvang van dak- en thuisloosheid voerde Hogeschool Utrecht in samenwerking met Kansfonds in 2025 voor de derde keer de ETHOS-telling uit. Hierbij werd gebruik gemaakt van een voor Nederland relatief nieuwe definitie van dakloosheid, de ETHOS-Light classificatie, en van een nieuwe telmethode. Dit rapport bevat de resultaten van de telling die plaatsvond op 10 april 2025 in de Valleiregio. De telling is uitgevoerd in nauwe samenwerking met de gemeenten die onderdeel uitmaken van deze regio: gemeenten Barneveld, Ede, Wageningen, Rhenen, Veenendaal, Renswoude en Scherpenzeel.

Het onderzoeksteam van Hogeschool Utrecht wordt ondersteund door het onderzoeksteam van de Katholieke Universiteit Leuven, dat de toegepaste telmethode heeft ontwikkeld onder leiding van prof. dr. Koen Hermans. De universiteit past de telmethode sinds 2020 met succes toe in een groot aantal Belgische regio’s. Met toestemming van de Katholieke Universiteit Leuven past Hogeschool Utrecht de methode dit jaar voor de derde keer toe in Nederland.

Met het uitvoeren van de telling geven de gemeenten in de Valleiregio, Hogeschool Utrecht en Kansfonds een impuls aan het in kaart brengen van dak- en thuisloosheid in Nederland. De betrokken gemeenten hebben de ambitie om dak- en thuisloosheid in hun regio gedegen aan te pakken. Zij willen beleid gericht op preventie en aanpak van dakloosheid baseren op concrete cijfers en profielkenmerken van dak- en thuisloze mensen in hun regio.

ETHOS-Light classificatie De ETHOS-Light classificatie wordt binnen de Europese Unie en door vooraanstaande onderzoekers in Europa gezien als de best onderbouwde manier om dakloosheid te meten (Edgar, 2012; Baptista & Marlier, 2019). ETHOS staat voor ‘European Typology of Homelessness and Housing Exclusion’ en definieert dakloosheid als een gebrek aan volwaardige huisvesting. De brede ETHOS classificatie bestaat uit dertien operationele categorieën die een onvolwaardige huisvestingssituatie beschrijven. Deze zijn onderverdeeld in vier conceptuele categorieën: dakloosheid, thuisloosheid, onveilige huisvesting en onbehoorlijke huisvesting (FEANTSA, 2005). Voor het meten van dakloosheid werd in 2006 een afgeslankte versie geïntroduceerd: ETHOS-Light (zie kader). Deze versie omvat zes van de dertien categorieën van de brede ETHOS classificatie en geldt als een minimale classificatie van dakloosheid. Alle mensen die geen eigen (t)huis hebben kunnen hiermee in beeld worden gebracht (FEANTSA, 2018).

Inleiding

VALLEIREGIO

De ETHOS-definitie sluit goed aan bij het feit dat de verblijfssituatie van dakloze mensen vaak wisselt. Mensen verblijven bijvoorbeeld (noodgedwongen) afwisselend tijdelijk bij vrienden, in nietconventionele woonruimten, in de noodopvang voor dakloze mensen of op straat (Schel et al., 2023). Uit onderzoek blijkt ook dat een huisuitzetting een belangrijke route is naar dakloosheid (Al Shamma et al., 2015). Om die reden voegen wij, in navolging van het onderzoeksteam van de Katholieke Universiteit Leuven een zevende categorie aan de classificatie toe: mensen die hun woning binnen een maand moeten verlaten zonder dat zij zicht hebben op passende vervolghuisvesting (Hermans et al., 2021). Met de ETHOS-Light definitie kan naast zichtbare dakloosheid ook verborgen dakloosheid in beeld worden gebracht, met name onder mensen die verblijven bij familie, vrienden of derden en onder mensen die verblijven in een niet-conventionele woonruimte, zoals een auto, stacaravan, schuur of woning zonder basisvoorzieningen.

Mensen die verblijven in de openbare ruimte

ETHOS-Light

Mensen die verblijven in de noodopvang voor dakloze mensen

Mensen die verblijven in de tijdelijke opvang voor dakloze mensen

Mensen die binnen een maand na de teldag een instelling verlaten zonder passende vervolghuisvesting en mensen die langer in een instelling verblijven wegens gebrek aan passende vervolghuisvesting Mensen die verblijven in niet-conventionele woonruimten vanwege een gebrek aan passende huisvesting (zoals auto, kraakpand, vakantiewoning) Mensen die noodgewongen tijdelijk verblijven bij familie, vrienden of derden vanwege een gebrek aan passende huisvesting Mensen met een dreigende huisuitzetting die hun woning binnen een maand na de teldag moeten verlaten, zonder dat zij zicht hebben op passende vervolghuisvesting

Ingevulde vragenlijsten

VALLEIREGIO

TELDAG: 10 APRIL 2025 Aantal deelnemende organisaties: 101 Diverse organisaties hebben meegedaan aan de telling, zoals: zorg- en hulpverleningsorganisaties, woningcorporaties,

welzijnsorganisaties,

onderwijsinstellingen,

bibliotheken,

huisartsen,

opvangvoorzieningen voor dak- en thuisloze mensen, gemeentelijke afdelingen en diensten, (zorg-)instellingen, religieuze en diaconale organisaties, uitzendbureaus voor arbeidsmigranten, belangenbehartigerspartijen en lokale maatschappelijke initiatieven.

Voor iedere dak- of thuisloze persoon die een telorganisatie in beeld heeft, is een vragenlijst ingevuld. 77 organisaties vulden in totaal 1.181 vragenlijsten in. Daarnaast waren er 24 organisaties die meededen aan de telling, maar aangaven niemand in beeld te hebben op de teldag. De onderzoekers verwijderden 60 dubbeltellingen en 58 vragenlijsten waarbij niet was voldaan aan de voorwaarden van de telling. 23 vragenlijsten zijn samen met de dak- of thuisloze persoon ingevuld, de

overige

vragenlijsten

zijn

ingevuld

door

professionals werkzaam bij een telorganisatie. De meeste organisaties reageerden positief op het verzoek

mee

tellen.

organisaties hadden mogelijk wel dak- en thuisloze personen in beeld, maar namen niet deel aan de telling: campings, vakantieparken, studentenhuisvester(s),

ziekenhuizen,

leegstandsbeheerders

de reclassering.

Diverse organisaties hebben met elkaar afgestemd wie welke mensen zouden tellen. Dit werd gedaan om dubbeltellingen te voorkomen en om de tijdsinvestering van het tellen zoveel mogelijk te beperken.

Aantal dak- en thuisloze personen

VALLEIREGIO

Verblijfplaats nacht van 9 op 10 april 2025

173 42

11 5 451 54

10 6

26 10

In een andere regio

145 16

Gemeente verblijf 9-10 april onbekend*

135 26

25 8

75 19

*Van de door het COA geregistreerde personen is niet bekend in welke gemeente zij binnen de regio verblijven. Daarom zijn ze bij onbekend opgeteld.

Aantal volwassenen = 1.051 Aantal kinderen = 186

Regionale context bij de cijfers

In centrumgemeente Ede zijn veel voorzieningen met een regionale functie voor dak- en thuisloze mensen. Dit is een verklaring voor het relatief hoge aantal getelde personen in Ede.

In de hele regio zijn relatief veel campings en vakantieparken. Mensen die daar uit nood verblijven zijn in wisselende mate in beeld gebracht door de betrokken organisaties en dit heeft invloed op het aantal getelde mensen per gemeente.

Vakantieparken, campings, ziekenhuizen, studentenhuisvester(s), leegstandsbeheerders en de reclassering hebben niet tot heel beperkt meegeteld.

Aantal dak- en thuisloze personen

1.237

getelde dak- of thuisloze personen

1.051

186

volwassenen

kinderen

VALLEIREGIO 61%

man

anders

32%

vrouw

onbekend

IN EEN SITUATIE VAN DAK- OF THUISLOOSHEID 1.237 MENSEN In de nacht van 9 op 10 april 2025 zijn in totaal 1.237 dak- en thuisloze personen geteld in de Valleiregio. We telden 1.051 dak- of thuisloze volwassenen en 186 minderjarige kinderen. Het merendeel van hen verblijft in een niet-conventionele woonruimte (29%) en bij familie, vrienden of derden (25%).

636 MANNEN 61% van de getelde volwassen personen is man. Zij verblijven voornamelijk bij familie, vrienden of derden (26%), in niet-conventionele woonruimte (25%) en in de tijdelijke opvang (19%). De meeste dak- en thuisloze mannen zijn tussen de 28 en 39 jaar oud (29%).

340 VROUWEN 32% van de getelde volwassen personen is vrouw. Zij verblijven voornamelijk in nonconventionele woonruimtes (37%) en bij familie, vrienden of derden (23%). De meeste dak- en thuisloze vrouwen zijn tussen de 18 en 27 jaar oud (37%).

186 KINDEREN In totaal zijn er 186 minderjarige dak- en thuisloze kinderen geteld, waarvan 7 kinderen alleenstaand verblijven in een situatie van dak- of thuisloosheid en 179 kinderen samen met één of meerdere ouders. Tevens zijn er 230 kinderen geteld die niet zelf dak- of thuisloos zijn, maar van wie ten minste één ouder wel dak- of thuisloos is. 17 van de getelde personen zijn zwanger op de teldag.

310 JONGEREN 310 jongeren (18-27 jaar) zijn dak- of thuisloos. Zij vormen ruim een kwart van de getelde daken thuisloze personen (29%). Jongeren zijn meestal alleenstaand zonder partner en kinderen (60%) en verblijven vooral in een instelling (30%), bij familie, vrienden of derden (24%) en in de tijdelijke opvang (22%).

Aantal dak- en thuisloze personen

ETHOS-Light classificatie

VALLEIREGIO

Volwassenen # 1.051

Mannen* # 636

Vrouwen # 340

Kinderen # 186

In de openbare ruimte

47 (4%)

44 (7%)

3 (1%)

In de noodopvang voor dakloze mensen

28 (3%)

26 (4%)

2 (1%)

In de tijdelijke opvang voor dakloze mensen

194 (18%)

124 (19%)

69 (20%)

30 (16%)

In een instelling

170 (16%)

61 (10%)

40 (12%)

16 (9%)

In een niet-conventionele woonruimte (garage, (sta)caravan, kraakpand, ...)

288 (27%)

161 (25%)

126 (37%)

68 (37%)

Bij familie, vrienden of derden

248 (24%)

166 (26%)

78 (23%)

58 (31%)

In een woning met dreigende huisuitzetting

32 (3%)

23 (4%)

9 (3%)

7 (4%)

Verblijfssituatie onbekend op teldag, dak- of thuisloosheid bevestigd gedurende de twee weken voor de teldag

44 (4%)

31 (5%)

13 (4%)

7 (4%)

*Het aantal getelde personen met een andere of onbekende genderidentiteit is hier niet weergegeven. Dit verklaart waarom het totaal aantal mannen en vrouwen niet optelt tot het totaal aantal personen.

In de rest van deze rapportage worden alleen de resultaten voor de getelde volwassenen weergegeven, tenzij anders vermeld.

Noodopvang

VALLEIREGIO Volwassenen # 28

Nachtopvang (bv: Leger des Heils nachtopvang in Ede)

75%

Dag- en nachtopvang (bv: noodbed bij de maatschappelijke opvang Leger des Heils Ede en de maatschappelijke opvang Wageningen)

11%

Winteropvang (bv: nachtopvang Ede Stationsweg)

11%

Onbekend

Noodopvang voor dakloze mensen

We telden in totaal 28 volwassenen (3%) die in de noodopvang voor dakloze mensen verblijven.

Tijdelijke opvang

VALLEIREGIO Volwassenen # 194

Algemene 24-uurs opvangvoorziening voor dakloze mensen (bv: maatschappelijke opvang Leger des Heils)

16%

Crisisopvang (bv: Stichting Johanniter Opvang)

Gezinsopvang (bv: Stichting Johanniter Opvang)

Jongerenopvang (bv: het Credohuis, Kamers met Kansen)

12%

Vrouwenopvang/veilige opvang (bv: Moviera of Kwintes)

Doorstroomwoningen (bv: Welkom 0318 Veenendaal, The Shelter Kwintes/Abrona Veenendaal, Next Level)

49%

Anders

13%

Tijdelijke opvang voor dakloze mensen

Er verblijven in totaal 194 volwassenen (18%) in een tijdelijke opvangvoorziening voor dakloze mensen. Daarvan verblijven 25 personen in een ander type tijdelijke opvang dan hierboven weergegeven, zoals logeerwoningen van Vluchteling onder Dak, een tijdelijke plek van Kwintes of een fasewoning.

Instelling

VALLEIREGIO 84%

verblijft langer wegens gebrek aan passende vervolghuisvesting

verlaat binnen een maand de instelling zonder passende vervolghuisvesting

19%

asielzoekerscentrum

beschermd wonen

GGZinstelling

# 72

# 32

# 15

jeugdzorgvoorziening # 11

41%

<1%

gevangenis

instelling voor verslavingszorg

# 6

# 1

<1% forensisch psychiatrische instelling # 1

In totaal verblijven 170 volwassenen (16%) in een instelling. Daarvan verblijven 32 personen in een ander type instelling dan hierboven weergegeven, zoals een instelling voor mensen met een licht verstandelijke beperking of in een instelling voor gehandicaptenzorg.

Niet-conventionele woonruimte

VALLEIREGIO

52%

26%

vakantiewoning/ vakantiepark # 151

(sta)caravan/ camping

garage/ schuur # 15

auto

# 74

camper / busje

# 12

hotel/b&B

boot

# 5

# 4

antikraakwoning

<1%

woning zonder basisvoorzieningen

kraakpand

bedrijfspand

onbekend

# 1

# 10

# 8

# 3

In totaal verblijven er 288 volwassenen (27%) in een niet-conventionele woonruimte. Er verblijft 1 persoon in een andere niet-conventionele woonruimte dan hierboven weergegeven, namelijk een vrachtwagen.

Bij familie, vrienden of derden

VALLEIREGIO

Van de getelde dak- en thuisloze volwassenen verblijven 248 personen (24%) bij familie, vrienden of derden wegens gebrek aan passende huisvesting. Onderstaande tabel geeft het percentage volwassenen weer dat al dan niet stond ingeschreven op dit verblijfadres.

Wel ingeschreven op verblijfadres

25%

# 61

Niet ingeschreven op verblijfadres

51%

Onbekend

24%

# 127

# 60

Woning met dreigende huisuitzetting

VALLEIREGIO

Op 10 april 2025 hebben 32 volwassenen (3%) te maken met een dreigende huisuitzetting: zij moeten binnen een maand na de teldag hun woning verlaten zonder dat zij zicht hebben op passende vervolghuisvesting. Er konden meerdere redenen voor huisuitzetting worden gegeven. Deze staan weergegeven in onderstaande tabel. In 9% van de situaties betreft het een uitzetting uit een koopwoning, bij 31% een particuliere huurwoning en bij 38% een sociale huurwoning van een woningcorporatie. Bij 6% van de huisuitzettingen is het type woning onbekend.

Huurachterstand

22%

Overlast

# 7

# 6

19%

Gedwongen verkoop koopwoning

# 2

Huurcontract is verlopen

34%

# 11

22%

Huurcontract verloopt binnen de maand na de teldag

Verplicht vertrekken door beëindiging omklapcontract

# 7

# 1

Verblijfplaats twee weken voorafgaand aan de teldag

VALLEIREGIO

Naast de verblijfssituatie in de nacht van 9 op 10 april 2025 is ook de verblijfssituatie tijdens de twee weken voorafgaand aan de teldag in kaart gebracht. Dit geeft zicht op de dynamiek van dak- en thuisloosheid in de regio. Aangezien de verblijfssituatie van dak- of thuisloze mensen kan wisselen (mensen verblijven bijvoorbeeld vaak afwisselend in de openbare ruimte, in de noodopvang en bij familie, vrienden of derden) konden per persoon meerdere verblijfssituaties worden aangegeven in de twee weken voorafgaand aan de teldag. Dit verklaart waarom deze aantallen hoger kunnen zijn dan de aantallen op de teldag zelf. ETHOS-Light classificatie

Aantal volwassenen op de teldag

Aantal volwassenen twee weken voor de teldag

In de openbare ruimte

In de noodopvang voor dakloze mensen

In de tijdelijke opvang voor dakloze mensen

194

197

In een instelling

170

180

In een niet-conventionele woonruimte (garage, (sta)caravan, kraakpand, ...)

288

322

Bij familie, vrienden of derden

248

281

In een woning met dreigende huisuitzetting

Persoon was niet dak- of thuisloos in de 2 weken voorafgaand aan de teldag

Verblijfssituatie onbekend, dak- of thuisloosheid bevestigd

VALLEIREGIO

In de openbare ruimte

In de noodopvang voor dakloze mensen

In een tijdelijke opvang voor dakloze mensen

In een instelling

In een niet-conventionele woonruimte

Bij familie, vrienden of derden

In een woning met dreigende huisuitzetting

Verblijfssituatie onbekend, dakof thuisloosheid bevestigd

Totaal aantal volwassenen +kinderen

per 1.000 inwoners % van aantal inwoners in de gemeente

Verblijfplaats per gemeente

Gemeente Barneveld

145

173 +42

0,34%

Gemeente Ede

100

451 +54

0,41%

Gemeente Renswoude

10 +6

0,28%

Gemeente Rhenen

25 +8

0,16%

Gemeente Scherpenzeel

11 +5

0,15%

Gemeente Veenendaal

135 +26

0,23%

Gemeente Wageningen

75 +19

0,22%

Gemeente buiten regio

26 +10

Onbekend*

145 +16

Totaal

194

170

288

248

1.051 +186

0,37%

*Van de door het COA geregistreerde personen is niet bekend in welke gemeente zij binnen de regio verblijven. Daarom zijn ze bij onbekend opgeteld.

Profielkenmerken

VALLEIREGIO

Naast de verblijfplaats is ook gevraagd naar de profielkenmerken van de dak- of thuisloze persoon. De profielkenmerken zijn grotendeels gebaseerd op de professionele inschatting van de professionals van de tellende organisaties. Omdat vragen over profielkenmerken niet verplicht hoefden worden ingevuld of de informatie niet bekend was bij professionals, zijn deze niet altijd (volledig) ingevuld. Het percentage onbekend valt bij sommige profielkenmerken daarom relatief hoog uit. In deze gevallen is voorzichtigheid geboden bij het interpreteren van de cijfers.

Gender

61%

32%

man

vrouw

non-binair

# 636

# 340

# 0

<1%

19,5%

trans(gender)

12,2% anders

onbekend

# 0

# 72

19,1%

# 3 9,2%

7,6%

2,1%

4,2%

Leeftijd # 310

# 282 20

# 217 # 186 15

# 144 10

# 65

#33 0

15%

25%

23%

18%

12%

0-17 jaar

18-27 jaar

28-39 jaar

40-49 jaar

50-59 jaar

60-69 jaar

70+ jaar

Profielkenmerken

VALLEIREGIO

Nationaliteit In totaal zijn er onder de getelde dak- en thuisloze volwassenen 44 verschillende nationaliteiten geteld.

RNI 65%

<1%

Nederlandse nationaliteit

Nederlands, uitgeschreven uit het BRP, daarom registratie RNI

EU-burger

# 685

# 48

# 5

STAATLOOS 11%

<1%

19%

burger van buiten de EU

staatloos

onbekend

# 112

# 5

# 196

Verblijfstatus # 313

14%

26%

50%

permanent verblijfsrecht

tijdelijk verblijfsrecht

in procedure

onwettig verblijf

onbekend

# 44

# 80

# 15

# 18

# 156

Geboorteland Top 5 geboortelanden

51%

Nederland

Polen

Marokko

Syrië

Eritrea

# 536

# 27

# 18

# 16

# 14

Profielkenmerken

VALLEIREGIO

Samenstelling huishouden Het huishouden bestaat uit mensen (familieband of partner) met wie de persoon op dit moment samenleeft in een situatie van dak- of thuisloosheid. Hieronder zijn de meest voorkomende resultaten weergegeven. Daarnaast verblijven er 15 personen samen met hun ouder(s) en 4 personen samen met hun ouder(s) en kind(eren) in een situatie van dak- of thuisloosheid. Voor 9 personen (1%) gaat het om een ander familieverband. Voor 325 personen is deze informatie onbekend (31%).

49%

alleenstaand zonder kind(eren)

met partner zonder kind(eren)

# 516

# 62

alleenstaand met kind(eren)

met partner met kind(eren)

# 62

# 58

Inkomstenbronnen Per persoon zijn er meerdere inkomstenbronnen mogelijk. Voor 9 getelde volwassenen zijn er andere inkomstenbronnen genoemd, zoals alimentatie, letselschadevergoeding, steun van ouders en steun van de diaconie. 18%

Vast of tijdelijk werk (inclusief ZZP’ers) Bijstandsuitkering

14%

Daklozenuitkering

# 190 # 151

1% # 15

Ziekte- of arbeidsongeschiktheidsuitkering

Werkloosheidsuitkering

# 75

1% # 13

Pensioen/AOW-uitkering

2% # 18 3% # 27

Leefgeld van een instelling Studiefinanciering

2% # 21

Informeel inkomen

3% # 34

Illegale activiteiten

1% # 9

Geen inkomen

Anders

# 62

1% # 9

Onbekend

# 421

40%

Profielkenmerken

VALLEIREGIO

Gezondheidsproblemen Per persoon konden

meerdere (vermoedelijke) gezondheidsproblemen worden aangegeven. Bij een

groot deel van de personen is niet bekend of er sprake is van gezondheidsproblemen, namelijk 479 personen (46%). Het is niet duidelijk of de genoemde gezondheidskenmerken als oorzaak of gevolg kunnen worden gezien in relatie tot (dreigende) dak- en thuisloosheid. Voorzichtigheid is daarom geboden bij het interpreteren van deze cijfers.

24%

15%

(vermoeden van) mentale gezondheidsproblemen

(vermoeden van) verslaving

# 251

# 158

6% (vermoeden van) (licht) verstandelijke beperking # 62

14%

langdurige lichamelijke gezondheidsproblemen

fysieke beperking # 46

geen gezondheidsproblemen

# 57

# 144

Instellingsverleden

verleden in een gevangenis

verleden in een psychiatrische voorziening

verleden in een jeugdzorgvoorziening

# 66

# 55

# 85

19% van de getelde volwassenen (199 personen) verbleef nooit in een van bovengenoemde instellingen. Of iemand op enig moment in een psychiatrische instelling, jeugdzorgvoorziening of gevangenis verbleef, is voor het merendeel van de volwassen personen (60%) onbekend. De genoemde percentages zijn daarmee naar waarschijnlijkheid lager dan het werkelijke percentage personen dat op enig moment in een instelling verbleef.

Profielkenmerken

VALLEIREGIO

Duur van dak- en thuisloosheid 30

# 298

*De personen die nog over huisvesting

beschikken, zijn de

# 210 20

personen in een # 164

situatie van dreigende

# 132

huisuitzetting (verlies

# 87

van huisvesting binnen

# 72

# 64

# 24 2%

20%

16%

13%

28%

een maand na de teldag)

ti n hu

isv

ng la of ar

sn Er i

5 2-

ar ja 2

ja 5

en nd aa m 4

ar ja t1 to

aa m 4 2-

Profielkenmerken

VALLEIREGIO Verschil aanleiding verlies van woonzekerheid versus oorzaken van dak- en thuisloosheid Per persoon is een inschatting gemaakt van de aanleidingen die direct hebben bijgedragen aan het verlies

van

woonzekerheid.

Belangrijk

benadrukken is dat het hierbij niet gaat om oorzaken van dak- en thuisloosheid. Bij oorzaken wordt gekeken naar bredere onderliggende persoonlijke en structurele factoren, zoals het gebrek aan betaalbare en passende huisvesting, of onvoldoende toegankelijke zorg en ondersteuning.

Aanleidingen voor verlies van woonzekerheid Per persoon konden meerdere aanleidingen voor verlies van woonzekerheid worden aangegeven. Hieronder worden de meestgenoemde aanleidingen uitgelicht. Voor 43% van de volwassenen (453 personen) is deze informatie 19,5% onbekend. 1,8%

12%

11%

relatiebreuk

ontslag uit een instelling 5,9% # 116

gedwongen verlaten van een woning*

huisuitzetting*

# 113

conflict met familie/huisgenoten 5,9% 5,9% # 97

psychische problemen

verslaving

financiële problemen

huiselijk geweld

immigratie/remigratie

# 69

# 63

# 48

# 28

# 130

# 96

# 84

Redenen voor huisuitzetting waren overlast, huurschuld, drugshandel, woonfraude of de beëindiging van een omklapcontract.

** Het gedwongen verlaten van een woning vond plaats vanwege de verkoop van een woning, renovatie, de onbewoonbaarheid van de woning of het einde van de huurovereenkomst.

Profielkenmerken

VALLEIREGIO

Actieve begeleiding Bij ruim de helft van de getelde dak- of thuisloze volwassenen is bekend dat zij actief begeleid worden door één of meerdere organisaties (452 personen, 43%). Actieve begeleiding is daarbij gedefinieerd als ‘minimaal één begeleidingscontact in de afgelopen maand’. Veel genoemde organisaties die actieve begeleiding bieden zijn De Schakels Zorg en Begeleiding, Het Leger Des Heils en Welkom Vastgoed. Ja

Nee

15%

43%

Actieve begeleiding

Onbekend

42%

100

Briefadres Iets minder dan de helft van de getelde volwassenen beschikt over een briefadres (486 personen, 19,5% 1,8% 46%). Een briefadres (ook wel een postadres genoemd) is een adres waar de overheid iemand zonder

woonadres kan bereiken. De meeste mensen hebben een briefadres bij een van de deelnemende gemeenten of bijfamilie, vrienden of derden.

Ja, maar onbekend waar

41%

Briefadres

Nee

22%

Onbekend

32%

100

Conclusies

VALLEIREGIO

Op 10 april 2025 hebben 101 organisaties in totaal 1.237 dak- en thuisloze personen in beeld gebracht in de Valleiregio. Dit komt neer op 0,37% van de totale bevolking in de regio, wat betekent dat 1 op de 273 inwoners zich in een situatie van dak- of thuisloosheid bevindt. Alle mensen die volgens de ETHOS-Light classificatie in een leefsituatie van dak- of thuisloosheid verkeren en in beeld waren bij de betrokken organisaties in de regio, zijn meegeteld. Met vertegenwoordigers van deze organisaties en medewerkers van de deelnemende gemeenten reflecteerden we op de resultaten van de telling. Op basis van de cijfers en deze reflecties lichten we enkele conclusies uit. diversiteit aan dak- en thuisloze personen en leefsituaties 01 Grote De telling laat zien dat de groep dak- en thuisloze personen in de Valleiregio zeer divers is. Ongeveer twee derde van de getelde volwassenen is man, een derde is vrouw. Dak- en thuisloze personen zijn geteld in alle leeftijdscategorieën, variërend van jonge kinderen tot mensen van 70 jaar en ouder. Daarnaast werden in totaal 44 verschillende nationaliteiten geteld. De leefsituaties van dak- en thuisloze mensen zijn eveneens divers: de grootste groep volwassenen verblijft in een nietconventionele woonruimte, zoals een auto, schuur, stacaravan of woning zonder basisvoorzieningen (27%), gevolgd door verblijf bij familie, vrienden of derden (24%).

Het aandeel personen dat in de openbare ruimte of in een opvangvoorziening verblijft, bedraagt in totaal niet meer dan 25%. Deze resultaten doorbreken het dominante beeld dat dak- en thuisloosheid vooral gaat om alleenstaande mannen met psychische- of verslavingsproblemen die op straat of in de opvang verblijven. en thuisloosheid treft ook veel vrouwen 02 DakHoewel mannen de grootste groep dak- en thuisloze mensen vormen, laat de telling zien dat ook vrouwen een belangrijk deel van deze groep uitmaken. In de Valleiregio zijn in totaal 340 dak- en thuisloze vrouwen geteld, wat overeenkomt met 32% van de getelde volwassen personen. Opvallend is dat dit aandeel aanzienlijk hoger ligt dan eerdere statistieken suggereerden: volgens de landelijke schattingen van het CBS is 17% van de dakloze mensen vrouw (CBS, 2024). De leefsituaties van daken thuisloze vrouwen verschillen van die van mannen. Vrouwen verblijven relatief minder vaak in de openbare ruimte (1%) en in de noodopvang (1%). Zij verblijven voornamelijk in niet-conventionele woonruimten (37%), bij familie, vrienden of derden (23%) of in een tijdelijke opvang (20%). Vrouwen verblijven relatief vaak met kinderen in een situatie van dak- of thuisloosheid. De meerderheid van de alleenstaande dak- en thuisloze ouders is vrouw (77%). Daarnaast zijn 17 dak- of thuisloze vrouwen zwanger.

03 De telling laat zien dat dak- en thuisloosheid veel kinderen en jongeren treft. In totaal zijn er 186 Dak- en thuisloosheid treft veel kinderen en jongeren

dak- of thuisloze kinderen geteld (15% van de totale groep) en 310 jongeren van 18 tot 27 jaar (25%). Van de kinderen onder 18 jaar verblijven er 179 met hun ouder(s) in een situatie van dak- of thuisloosheid en 7 zonder ouder(s).

Conclusies

VALLEIREGIO

Tevens zijn er 230 kinderen geteld die niet zelf dak- of thuisloos zijn, maar van wie ten minste één ouder wel dak- of thuisloos is. De meeste dak- en thuisloze kinderen verblijven in niet-conventionele woonruimten (37%), bij familie, vrienden of derden (31%) of in een tijdelijke opvang (16%). De meeste getelde jongeren zijn alleenstaand (60%). Zij verblijven vooral bij familie, vrienden of derden (24%) of in een tijdelijke opvang (22%).

04 Dak- en thuisloosheid komt niet alleen voor in centrumgemeente Ede, maar in alle gemeenten van de Dak- en thuisloosheid komt overal voor

regio, ook de kleinere. Het percentage dak- en thuisloze personen per gemeente varieert van 0,15% tot 0,41%. We zien in vrijwel alle gemeenten een diversiteit aan leefsituaties van dak- en thuisloosheid. In de kleinere gemeenten verblijven relatief minder mensen in de openbare ruimte en in opvangvoorzieningen, en relatief meer mensen bij familie, vrienden of derden of in nietconventionele woonruimten, vergeleken met de grotere centrumgemeente. Lokale verschillen hangen samen met aanwezige voorzieningen en de mate waarin relevante organisaties zijn betrokken bij de telling.

05 De ETHOS-Light classificatie omvat ook mensen die langer dan nodig in een instelling verblijven, Instellingen worden noodgedwongen gebruikt als opvanglocaties

uitsluitend vanwege het ontbreken van passende huisvesting. De instelling fungeert in zulke gevallen feitelijk als opvanglocatie. In de Valleiregio komt dit voor bij instellingen zoals beschermd wonen, jeugdzorg, GGZ en asielopvang (AZC’s). In totaal verblijven 143 personen langer in een instelling vanwege gebrek aan passende huisvesting. Dit heeft grote impact op de levens van betrokkenen en vergroot de druk op instellingen. Professionals zien het tekort aan betaalbare en passende woonplekken als de belangrijkste oorzaak dat mensen onnodig lang in instellingen blijven.

Referenties

VALLEIREGIO

Referenties Al Shamma, S., Van Straatten, B., Boersma, S., Rodenburg, S., Van der Laan, J., Van de Mheen, D. & Wolf, J. (2015). Dakloze mensen in de vier grote steden: veranderingen in 2,5 jaar. Eindrapportage Coda-G4. Rotterdam: Instituut voor Verslavingsonderzoek.

Baptista, I., & Marlier, E. (2019). Fighting homelessness and housing exclusion in Europe: A study of national policies. European Social Policy Network (ESPN). European Commission.

Centraal Bureau voor de Statistiek (2025). Dakloze mensen 18 tot 65 jaar, persoonskenmerken. CBS StatLine. Geraadpleegd op 2 september 2025, van https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85616NED.

Edgar, B. (2012). The ETHOS definition and classification of homelessness and housing exclusion. European Journal of Homelessness, 6, 219-226.

FEANTSA. (2005). ETHOS: European Typology of Homelessness and Housing Exclusion. Verkregen via: ethos2484215748748239888.pdf (feantsa.org)

FEANTSA. (2018). ETHOS Light: European Typology of Homelessness and Housing Exclusion. Measurement of Homelessness at European Union Level. Verkregen via: www.feantsa.org/download/fea-002-18-updateethos-light-0032417441788687419154.pdf.

Hermans,

(2021).

Tellingen

dak-

thuisloosheid.

Globaal

rapport.

Verkregen

via

https://media.kbsrb.be/nl/media/7768/pub2021_3767_dakenthuisloosheid_globaal_nl_def.pdf.

Schel, S., Wewerinke, D., De Vries, J. & Van Doorn, L. (2023). Nieuwe telling van dak- en thuisloosheid. Sociaal Bestek. Verkregen via: Nieuwe telling van dak- en thuisloosheid (sociaalbestekpremium.nl).

Bijlage 1. Deelnemende organisaties

VALLEIREGIO

Deelnemende organisaties 1. ’s Heeren Loo

37. Johanniter Opvang

2. Abrona

38. Jongerenhuis Ederveen

3. Altijd Iemand in de Buurt

39. Kamers met Kansen

4. Bloezem

40. Kerkgenootschap

5. Centrum jeugd en gezin

41. Kwintes

6. Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA)

42. Leger des Heils

7. Creation verloskundigen

43. Maatschappelijk werk Veenendaal

8. Credus

44. Maatschappelijke opvang Wageningen

9. De Bakermat praktijk voor verloskunde

45. Malkander (kamers met kansen)

10. De Schakels

46. Omgevingsdienst de Vallei

11. E&A uitzendbureau

47. Parousie

12. EFM support team

48. Protestantse Gemeente Ede

13. Elan

49. Politie

14. El Arte De La Vida

50. Pro Persona Ede

15. Eleos de Brug

51. RIBW (AVV)

16. Forsazorg

52. Solidez

17. Foss & partners

53. Stichting Breder

18. Gemeente Barneveld

54. Stichting Hulp aan Elkaar

19. Gemeente Ede

55. Stichting choice 4 life

20. Gemeente Renswoude

56. Stichting Ontmoeting

21. Gemeente Rhenen

57. Stichting Streetpastor

22. Gemeente Scherpenzeel

58. Stichting Timon

23. Gemeente Veenendaal

59. Stichting Welzijn Rivierstroom

24. Gemeente Wageningen

60. Stimenz

25. GGZ centraal

61. Thuis Wageningen

26. Haeck Worx

62. Veens Welzijn - Veens informatiepunt

27. Helpende Handen

63. Veenvesters

28. Huisartsenpraktijk Hollemans

64. Vereniging Alternatief Wonen

29. Humanitas DMH

65. Verloskundig en Vrouwencentrum Maeva

30. IDH Schuldhulp / Schuldhulpmaatje

66. Verloskundigen Barneveld

31. Impegno

67. Verloskundigen Veenendaal

32. Inforsa

68. Verloskundigenpraktijk de Heuvelrug

33. Interkerkelijke Diaconale Hulpverlening

69. Vluchteling Onder Dak

34. Iriszorg Ede

70. Vluchtelingenwerk

35. Jan Arends

71. Welkom Vastgoed Veenendaal

36. Jeugdzorginstelling WeesThuis (Credo Ede)

72. Welkom Thuis kerk

Bijlage 1. Deelnemende organisaties

VALLEIREGIO

73. Wereldkidz De Vlieger 74. WMO Veenendaal 75. Woonstede 76. Youth For Christ 77. Zorg Op Maat

Deelnemende organisaties die niemand in beeld hadden op de teldag 1.Adovah 2.Bibliotheek Veenendaal 3.Boswachter Gemeente Ede 4.Buurtzorg 5.De Woningstichting 6.Diaconaal Platform Veenendaal 7.Dulon Leerlingenzorg 8.Huisartsenpraktijk Het Juk 9.Icare 10.Leger des Heils Reclassering 11.MEE Renswoude 12.Mozaiek 0318 13.Santé Partners 14.SacadoZorg 15.Stichting InNatura 16. SWO St Welzijn & Ondersteuning 17. The Girl Movement 18.Veilig Thuis 19.Veiligheidshuis 20.Verloskundigen Eva 21.Verloskundigen Odebaar 22.Verloskundigen Sela 23.Welzijn Barneveld 24. Zorg en Sterk BV

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16098282/1