F1. Jaarstukken ODRU 2024
Tekst van het document
Jaarstukken 2024 • Jaarverslag • Jaarrekening
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN ve 9.0 Omgevingsdienst regio Utrecht
Verstegen accountants Vastgesteld en adviseurs B.V.10 april 2025op xxx INT20-2010/4113 d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
Colofon opgesteld door
Planning & Control & Communicatie
beoordeeld door
directeur d.d. 6 maart 2025
besproken door
dagelijks bestuur d.d. 20 maart 2025
vastgesteld door
algemeen bestuur d.d. 10 april 2025
Kenmerk
INT20.1011-2396
Contactpersoon
Planning & Control
ODRU
Archimedeslaan 6, 3584 BA Utrecht
Copyright
© Omgevingsdienst regio Utrecht
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
2 van 61
Jaarstukken 2024
Inhoudsopgave 0.
Toelichting op de jaarstukken ..................................................................................... 4
1.
Uitvoering geven aan de koers .................................................................................... 5
DEEL 1: JAARVERSLAG .................................................................................................................. 7 2.
Koers 2023-2027 ........................................................................................................... 8
3.
Klachtafhandeling ...................................................................................................... 11
4.
Financiële samenvatting ............................................................................................ 13
5.
Verplichte paragrafen ................................................................................................ 18
DEEL 2: JAARREKENING ............................................................................................................... 29 6.
Overzicht van baten en lasten 2024 en toelichting ................................................... 30
7.
Financiële positie en toelichting ............................................................................... 39
8.
Rechtmatigheidsverantwoording .............................................................................. 49
9.
SISA-verantwoordingsinformatie .............................................................................. 51
10.
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ............................................. 53
BIJLAGEN ....................................................................................................................................... 57 Bijlage 1 Urenrapportage per gemeente ........................................................................................ 58 Bijlage 2 Staat van geactiveerde kapitaaluitgaven ........................................................................ 60
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
3 van 61
Jaarstukken 2024
0.
Toelichting op de jaarstukken
De zorg voor een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving wordt steeds belangrijker en complexer. We zijn met steeds meer mensen. De overheid moet keuzes maken voor het optimale gebruik van de fysieke leefomgeving. Tegelijkertijd wil zij ervoor zorgen dat onze kinderen in een gezonde omgeving opgroeien. Om lokale overheden hierbij te ondersteunen, is een goede Omgevingsdienst onmisbaar. Onze missie Vijftien gemeenten in de provincie Utrecht - Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, IJsselstein, Montfoort, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden en Zeist - hebben een deel van hun taken op het gebied van milieu en bouw ondergebracht bij de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU). De ODRU is adviseur, uitvoerder en toezichthouder van en voor deze gemeenten. Gezamenlijk werken wij aan een veilige, duurzame en gezonde fysieke leefomgeving voor onze inwoners en bedrijven. Dit doen wij op een maatschappelijk bewuste manier. Wij willen initiatieven voor bedrijven en inwoners mogelijk maken, binnen de bestaande regelgeving die er is om publieke waarden te beschermen en een gelijk speelveld te creëren. Wij werken vanuit onze kernwaarden: dichtbij, anticiperend, objectief, maatschappelijk bewust, samen en deskundig.
Kennisintensieve uitvoeringsorganisatie De Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) is een proactieve, klantgerichte kennisintensieve uitvoeringsorganisatie. Onze experts werken in opdracht van de deelnemende gemeenten en trekken als een gelijkwaardige partner met hen op om de gemeenten in samenwerking met andere organisaties, zoals de veiligheidsregio, Waterschappen en GGD, bij hun milieu- en omgevingstaken. Dat doen wij met een breed aanbod van producten en diensten op het gebied van bodem, milieu-, bouw- en woningtoezicht, vergunningen en meldingen, geluid en lucht, natuur- en milieueducatie, ruimtelijke ordening, klimaat, energie en duurzaamheid. Onze dienstverlening bestaat uit vergunningverlening, toezicht en handhaving en het beschikbaar stellen van expertise en advies. Daarbij horen ook de vier Natuur- en duurzaamheidscentra (NDC-locaties) in Maarssen, Wilnis, Woerden en Zeist. Algemeen De vijftien gemeenten vormen samen de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Regio Utrecht. Deze bepaalt in artikel 36 dat het algemeen bestuur (AB) de jaarstukken, voorzien van een controleverklaring, uiterlijk op 1 juli vaststelt. Na vaststelling stuurt het dagelijks bestuur (DB) binnen veertien dagen de jaarstukken naar de raden van de eigenaar gemeenten en Gedeputeerde Staten van de Provincie Utrecht. De datum van vaststelling van de jaarstukken 2024 is gepland op 10 april 2025.
Met ingang van 19 juni 2012 is de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst regio Utrecht ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer: 55523544 met als rechtsvorm: Publiekrechtelijke rechtspersoon; Openbaar Lichaam op basis van gemeenschappelijke regeling. Alle bedragen in de jaarrekening zijn exclusief btw. De ODRU is door de Belastingdienst aangemerkt als ondernemer in de zin van de Wet op de Omzetbelasting. Hierdoor worden alle facturen die wij voor onze dienstverlening verzenden, verzwaard met het geldende tarief voor de omzetbelasting. Zelf kunnen wij geen beroep doen op het btw-compensatiefonds. Verder is het officiële standpunt van de Belastingdienst (in 2016 ontvangen), dat de ODRU géén activiteiten verricht die vennootschapsbelastingplichtig (VpB) zijn. Al onze activiteiten in 2024 waren vrijgesteld van VpB.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
4 van 61
Jaarstukken 2024
Accountant en auditcommissie Conform het controleprotocol dat het algemeen bestuur op 15 december 2022 vaststelde, heeft de accountant de jaarrekening gecontroleerd op getrouwheid en conform de richtlijnen van de verslagleggingsregels Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In november 2024 vond de interim-controle plaats door de accountant. De uitkomsten zijn uitgewerkt in de managementletter en op 13 februari 2025 is het dagelijks bestuur hierover geïnformeerd. Het algemeen bestuur heeft uit zijn midden een auditcommissie aangewezen. Het reglement van de auditcommissie is op 16 april 2015 vastgesteld. De auditcommissie adviseert het algemeen bestuur over onder andere de jaarstukken en speelt een rol bij verbeteringen in sturing en opzet van de financiële bedrijfsvoering. Leeswijzer De jaarstukken 2024 bestaan uit twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening (artikel 24 lid 1 BBV). Daarnaast bestaat er ook een meer publieksgericht inhoudelijk jaarverslag. Dit jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de verplichte paragrafen. In hoofdstuk 2 komt de Koers 2023-2027 middels programmaverantwoording per themaplan met een terugblik over 2024 en vooruitblik naar 2025 aan de orde, in hoofdstuk 3 Klachtafhandeling en in hoofdstuk 4 de Financiële samenvatting.
Hoofdstuk 5 bestaat uit de Verplichte paragrafen met verantwoordingsinformatie die zijn voorgeschreven in artikel 9 van de BBV. De jaarrekening omvat de hoofdstukken 6 tot en met 10 met in de separate hoofdstukken achtereenvolgens het Overzicht van baten en lasten 2024 en toelichting en de Financiële positie en toelichting, de Rechtmatigheid, de SISA-verantwoordingsinformatie en de Controleverklaring van de onafhankelijke accountant. In de bijlagen zijn opgenomen: in Bijlage 1 Urenrapportage per gemeente en in Bijlage 2 Staat van geactiveerde kapitaaluitgaven.
1.
Uitvoering geven aan de koers
Met de koers die ons bestuur in 2023 vaststelde, hadden we een goede richting en houvast voor onze ontwikkeling in 2024. Een mooi voorbeeld hiervan is dat we onze advisering op het gebied van klimaat, energie en duurzaamheid op geheel nieuwe leest hebben geschoeid. Niet meer georganiseerd naar een individuele gemeente, maar naar regionaal niveau, inspelend op een gemeenschappelijke vraag van samenwerkende gemeenten. We hebben de projectadministratie en de verantwoording eenvoudiger en beter gemaakt, waardoor ze minder foutgevoelig en tijdrovend zijn. Deze jaarstukken bevatten veel voorbeelden van verbeteringen die in de koers geagendeerd zijn. Hart onder de riem We ontvingen een visitatiecommissie van onafhankelijke externe deskundigen. Zij kwamen bij ons kijken – en beoordelen - hoe wij ons werk doen. Dat is een onderdeel van de landelijke versterking van het stelsel voor vergunningen, toezicht en handhaving. Alle andere omgevingsdiensten in ons land zijn - of worden ook gevisiteerd, en dit wordt na twee jaar herhaald. Het rapport van de commissie gaf ons een goed gevoel. Het is fijn om te horen dat onze kernwaarden in de praktijk zichtbaar zijn. De commissie gaf ons ook enkele verbeterpunten mee. Ons bestuur heeft het verbeterplan vastgesteld en we kijken uit naar de volgende visitatie.
Werken met de Omgevingswet Het kan niet ontbreken: onze ervaring met de Omgevingswet die 1 januari 2024 in werking kwam. Het werk aan nieuwe bodemtaken was minder dan verwacht, omdat veel werk onder het overgangsrecht viel, en dus onder provinciaal bevoegd gezag bleef en door de RUD Utrecht werd uitgevoerd. Door vooraf goede afspraken met gemeenten, RUD Utrecht en provincie konden we dit flexibel opvangen. Het kernteam voor de Omgevingswet (Ow) was effectief in het tijdig signaleren en oplossen van problemen. We moesten soms suboptimale werkwijzen hanteren, vanwege problemen met de landelijke systemen (DSO). Deze worden samen met de andere omgevingsdiensten aangekaart bij het verantwoordelijke departement. Dankzij de intensieve voorbereiding in eerdere jaren hebben we de introductie van de Ow zonder grote kleerscheuren kunnen opvangen.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
5 van 61
Jaarstukken 2024
Omzet iets minder, financieel resultaat beter door kostenbesparing en meevallers We begonnen het jaar met een totaal begroot tekort van €282K. Het bestuur gaf ons het vertrouwen dat wij dit tekort op een begroting van meer dan €20mio gedurende het jaar op konden lossen. En dat is meer dan gelukt want het gerealiseerde resultaat is uitgekomen op €843K. Dit mooie resultaat is tot stand gekomen door onder meer inspanningen op de kostenbesparingen en twee financiële meevallers: een rentebaat die niet begroot is en een minder grote toevoeging aan de voorziening bovenwettelijk verlof dan eerder was geraamd. Samenwerking en samengaan De focus op gezondheid gaat zich steeds meer in ons milieu-georiënteerde werk manifesteren. Daarom zijn we begonnen met het versterken van de samenwerking met de GGD, die hier ook graag aan meewerkt. We hebben ook intensief samengewerkt met partners in het Interbestuurlijk programma versterking VTH, dat inmiddels is beëindigd en wordt opgevolgd door een samenwerkingsovereenkomst van het Rijk, IPO, VNG, UvW en ODNL. Door de samenwerking binnen dit landelijke programma, konden we een nieuw mandaatbesluit verkrijgen van onze gemeenten dat goed aansluit bij de nieuwe landelijke eisen In het traject om samen te gaan met de RUD Utrecht zijn belangrijke stappen gezet. De belangrijke documenten van fase 1 zijn bestuurlijk vastgesteld.
En de opdracht voor fase 2: het inrichten van de nieuwe Omgevingsdienst Utrecht, is gegeven. We zijn samen met de RUD Utrecht aan de slag gegaan. En hopen op 1 januari 2026 een mooie nieuwe omgevingsdienst te starten.
Arnold van Vuuren, secretaris en directeur
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
6 van 61
Jaarstukken 2024
DEEL 1: JAARVERSLAG
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
7 van 61
Jaarstukken 2024
2.
Koers 2023-2027
Wij zijn voor onze gemeenten het kenniscentrum op het gebied van milieu en duurzaamheid. Wij voeren in mandaat VTH-taken in het omgevingsrecht uit. Zo luidt de ambitie in onze strategische Koers. Onze kernwaarden samen, dichtbij, deskundig, anticiperend, objectief en maatschappelijk bewust stonden en staan nog steeds stevig overeind. Zij zijn de blijvende basis van waaruit we werken aan onze missie: een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving voor inwoners en bedrijven. Koers 2023-2027 Op 6 juli 2023 is onze herijkte Koers voor 2023-2027 vastgesteld door ons bestuur. We bouwen hiermee voort op de Koers uit vorige periodes en geven daarvan een actualisatie. Dat is nodig door externe ontwikkelingen die veel invloed hebben op het werk van de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) en omdat de ODRU en de gemeenten zich ontwikkelen. De ontwikkelingen geven nieuwe accenten voor de publieke opgaven waar de vijftien aangesloten gemeenten en de ODRU voor staan. In onze Koers vindt u onze ontwikkelagenda. De volledige tekst van de Koers van 2023-2027 kunt u nalezen op onze website onder bestuursstukken bij “Ons bestuur”. Hieronder praten wij u bij over thema’s voortvloeiend uit onze Koers 2019-2022 en onze ontwikkelagenda, voortvloeiend uit onze Koers 2023-2027. Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet (Ow) in werking getreden.
Het werk aan nieuwe bodemtaken was minder dan verwacht, omdat veel werk onder het overgangsrecht viel en dus onder provinciaal bevoegd gezag bleef en door de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD) werd uitgevoerd. Door vooraf goede afspraken met gemeenten, RUD en provincie konden we dit flexibel opvangen. Het kernteam voor de Omgevingswet was effectief in het tijdig signaleren en oplossen van problemen. We moesten soms suboptimale werkwijzen hanteren vanwege problemen met de landelijke systemen (DSO). Dankzij de intensieve voorbereiding in eerdere jaren hebben we de introductie van de Omgevingswet zonder grote kleerscheuren kunnen opvangen. Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) Vanaf 1 januari 2024 is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) van kracht voor nieuwbouwwerken in gevolgklasse 1. Dit betreft eenvoudigere bouwwerken, zoals grondgebonden woningen en kleinere bedrijfspanden, waarbij de gevolgen beperkt zijn als er iets misgaat. Afgelopen jaar hebben wij 00 Wkb-meldingen ontvangen, waarvan 00 zijn goedgekeurd. Bij de ODRU is opgevallen dat 'bijzondere lokale omstandigheden’, zoals bodemkwaliteit en funderingsproblematiek, nieuw zijn voor de kwaliteitsborgers. Hierdoor zijn de meldingen vaak onvolledig en moeten ze worden afgekeurd, wat leidt tot herhaalde Wkb-meldingen. Voor verbouwingen geldt de wet nog niet.
Momenteel werkt het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening aan een nieuw voorstel voor het onderdeel verbouw van de Wkb, dat opnieuw zal worden voorgelegd aan de Eerste en Tweede Kamer. Hierbij wordt gekeken naar een vereenvoudigde systematiek voor de kwaliteitsborging bij verbouwingen. Onze ervaring leert dat een Wkb-melding geen vereenvoudiging of kostenbesparing oplevert voor de initiatiefnemer. Vaak is er – naast de kosten voor de kwaliteitsborger - alsnog een vergunning nodig voor de ruimtelijke activiteit, waarop ook leges van toepassing zij. We zien in de praktijk dat initiatiefnemers vaker kiezen voor verbouw dan voor nieuwbouw. Vorig jaar zijn in ons werkgebied slechts een zeer beperkt aantal ruimtelijke vergunningen en (technische) Wkb-meldingen voor nieuwbouw afgegeven. ICT en digitalisering In 2024 hebben we bij de ODRU aanzienlijke stappen gezet op het gebied van ICT en digitalisering. We zijn overgestapt naar Teams telefonie met onze 088-nummers, wat de communicatie binnen onze organisatie heeft verbeterd. Daarnaast hebben we onze HRM-processen verder gedigitaliseerd en geoptimaliseerd in AFAS.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
8 van 61
Jaarstukken 2024
Databeveiliging blijft een topprioriteit. We hebben ervoor gezorgd dat alleen vanuit Nederland en België (voor collega's in de grensstreek) verbinding kan worden gemaakt met onze werkomgeving. Bovendien biedt ons bedrijfsportaal op alle telefoons een veilige toegang tot bedrijfsgegevens. In het laatste kwartaal van 2024 hebben we belangrijke stappen gezet naar een volledig nieuwe werkomgeving, onder andere in de Microsoft Cloud. Ook hebben we onze beeldschermen vervangen, waarbij de oude schermen in het kader van duurzaamheid zijn gedoneerd aan de kringloop in Utrecht en in bruikleen zijn gegeven aan medewerkers. Daarnaast hebben we veel "life cycle management" doorlopen. Hoewel dit voor medewerkers niet altijd zichtbaar is, is het cruciaal voor een robuuste en solide IT-omgeving. Arbeidsmarktcommunicatie We hebben in 2024 vol ingezet op onze arbeidsmarktcommunicatie en profilering (naamsbekendheid). We hebben een eigen recruiter en contentspecialist in dienst genomen om extra te kunnen inzetten op het vinden van nieuwe medewerkers via onder andere LinkedIn, Indeed en onze website. Ook de landelijke campagne van Omgevingsdienst NL, werkenbijdeomgevingsdienst, heeft hieraan bijgedragen. Dit heeft geresulteerd in een grotere instroom dan voorgaande jaren. We streven naar 100% bezetting van onze toegestane vaste formatie.
De ODRU stuurt steeds meer op uniforme afspraken • In 2023 heeft er een onderzoek plaats gevonden onder alle regievoerders en de meeste wethouders over de wijze van verantwoording. Naar aanleiding van dit onderzoek heeft de ODRU in 2024 haar verantwoordingsrapportages opnieuw ingericht. Hierdoor is er een slag gemaakt in het rapporteren op maatschappelijk effect (outcome), de wens van de meeste gemeenten. • In 2023 vermelde de ODRU dat de PDC vereenvoudigd is. Door deze verandering zijn ook de uitvoeringsprogramma’s vereenvoudigd. Dit heeft gezorgd voor een iets eenvoudigere administratie. • Inmiddels hebben alle gemeenten de basistaken overgedragen. Op één taak bij één gemeente na gebeurt dit uniform. • De ODRU organiseert geregeld voor zijn eigenaren informatieve Open Uurtjes. Hierin komen diverse onderwerpen aan bod. Interbestuurlijk toezicht programma (IBP) ter versterking VTH De ODRU voldoet, zoals het er nu uit ziet, niet aan drie van de zes criteria voor robuustheid. Dat zijn: • Omzet van minimaal € 16,5 miljoen aan milieutaken. • Inhoudelijk een samenhangend werkgebied. • Voldoen aan de kwaliteitscriteria. Dit betekent dat de ODRU op dit moment onvoldoende robuust is. Samen met de RUD Utrecht zouden we dat wel zijn, in ieder geval voor punt 1 en 2.
Dit onderstreept het belang van de weg die we samen met de RUD al ingeslagen hebben: één nieuwe omgevingsdienst voor de hele provincie Utrecht. Routekaart naar één robuuste omgevingsdienst in Utrecht De ODRU en de RUD zijn het traject gestart om samen te gaan in één nieuwe omgevingsdienst voor de hele provincie Utrecht. Dit hebben de algemeen besturen van beide organisaties op 7 december 2023 besloten. Doel is dat per 1 januari 2026 de Omgevingsdienst Utrecht (ODU) een feit is.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
9 van 61
Jaarstukken 2024
Figuur 1: Tijdspad één robuuste omgevingdienst in Utrecht
Kwaliteitscriteria Kwaliteitscriteria zijn landelijke criteria die bedoeld zijn om de uitvoering van de Vergunningverlening Toezicht en Handhaving (VTH) taken te professionaliseren en de kwaliteit in de organisatie te borgen. Per deskundigheidsgebied (bijvoorbeeld vergunningverlening bouwen en ruimtelijke ordening) zijn eisen gesteld aan de minimale deskundigheid waar de organisatie over moet beschikken. De organisatie voldoet aan de eisen als zij een minimum aantal medewerkers heeft dat aan de genoemde deskundigheidseisen voldoet. De eisen gaan over de opleiding, werkervaring, kennis en vlieguren van de medewerker. In 2023 hebben wij een nulmeting uitgevoerd. In 2024 zijn wij een ontwikkeltraject ingegaan waarbij we ons als organisatie verder ontwikkelen richting het gewenste niveau. Dan gaat het onder andere om opleiding en ontwikkeling (opleidingsplan), maar bijvoorbeeld ook dat we van onze inhuurkrachten voortaan gaan vragen en vaststellen dat ze bijdragen aan de robuustheid van de organisatie. Ook bij nieuwe medewerkers die bij de ODRU in dienst komen, betrekken we de kwaliteitscriteria. Uitvoerings- & Handhavingsstrategie (U&H) De U&H-strategie beschrijft op hoofdlijnen (op strategisch niveau) hoe we onze VTH-instrumenten inzetten bij de uitvoering van de taken die de ODRU en RUD uitvoeren namens de gemeenten en de provincie Utrecht.
De U&H-strategie is een kader en houvast om eenduidig en efficiënt te kunnen werken in de regio. We zetten hiermee een stap verder in de samenwerking in de regio. De U&Hstrategie zorgt voor een gelijk speelveld in de uitvoering van VTH-taken, die bij de omgevingsdiensten in de provincie Utrecht zijn belegd. Op weg naar een nieuwe U&H strategie! In 2023 hebben alle eigenaar gemeenten besloten de huidige ‘Uitvoering & Handhaving strategie’ (U&H) te verlengen tot en met 31 december 2025. In 2024 is door de ODRU en RUD gewerkt aan het verwezenlijken van de gestelde doelen. Zo zijn bijvoorbeeld beide omgevingsdiensten samen op pad om voor de nieuwe omgevingsdienst te komen tot één methodiek voor de planning van milieucontroles. Gemeenten, provincie, RUD en ODRU hebben hard gewerkt aan een nieuwe U&H strategie die op 1 januari 2026 moet ingaan. In diverse expertsessies met alle betrokken gemeenten en partners werken we aan een nieuwe strategie met regionale doelen op elf thema’s zoals circulariteit en energiebesparing. We zetten maatschappelijke opgaven centraal en kijken hoe vanuit VTH bijgedragen kan worden aan deze opgaven. Eind februari 2025 is de U&H strategie in concept klaar en start het besluitvormingsproces. De bedoeling is dat de nieuwe U&H strategie per 1 januari 2026 ingaat.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants 10 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
3.
Klachtafhandeling
Aantal klachten In 2024 zijn acht klachten bij de ODRU binnengekomen van externen. Deze klachten hadden betrekking op een gedraging van medewerkers van de ODRU of op het (niet-)handelen van de ODRU als bestuursorgaan. Vijf van de acht klachten zijn door de ODRU ter beoordeling voorgelegd aan de externe klachtbehandelaar. Dit gebeurde nadat de ODRU eerst zelf in gesprek met klager gezocht heeft naar een oplossing. De overige drie klachten zijn op een informele behandeling afgedaan door de ODRU (zie hierna onder ‘Informele behandeling’). Twee klachten waren eind 2024 nog niet afgerond en zijn begin 2025 ter besluitvorming aan de directeur van de ODRU voorgelegd. Op een klacht uit 2023 is begin 2024 een besluit gevormd en één klacht is buiten behandeling gesteld, waardoor het totaal aantal door de directeur genomen besluiten in 2024, drie bedraagt. Aard, uitkomst en opvolging van de klachten De acht ingekomen klachten zijn afkomstig van inwoners of ondernemers van de gemeenten Driebergen (Utrechtse Heuvelrug), Tienhoven (Vijfherenlanden), IJsselstein, Montfoort, De Ronde Venen en Woerden. Ook is een klacht ingediend door een onderneming van buiten de provincie Utrecht.
Inkomend 2024
Voorraad 2023
8
1
Uitgebrachte Advies in 2025 adviezen/ besluiten in 2024 3
Buiten behandeling
2
1
Tabel 1: Aantal klachten per categorie
Opvallend is dat een aantal klachten verband lijkt te houden met de uitkomst van handhavingstrajecten en daaruit voortvloeiende opgelegde maatregelen. Naast de mogelijkheden van bezwaar en beroep maken, gebruiken klagers het klachtrecht om hun ongenoegen te uiten over de wijze waarop medewerkers hun handhavende taken hebben uitgevoerd. In drie van de vijf klachten, die ter beoordeling zijn voorgelegd aan de externe klachtbehandelaar, was dat het geval. Eén van deze klachten is buiten behandeling gesteld. De overige klachten hebben betrekking op de wijze van communiceren of het niet adequaat reageren op informatieverzoeken, ondanks eerdere klachten hierover. In alle gevallen is het advies van de externe klachtbehandelaar door de ODRU overgenomen en is gevolg gegeven aan de aanbevelingen, waaronder het bespreken van de uitkomst van de adviezen met beklaagde medewerkers. Van de drie, door de directeur genomen beslissingen, is in één geval de klacht ongegrond verklaard en in twee gevallen gedeeltelijk gegrond verklaard. Informele behandeling Niet iedere klacht wordt direct aan de externe klachtbehandelaar voorgelegd. Na ontvangst van een klacht wordt geprobeerd om eerst in gesprek te gaan met de klager. We kijken of we de klacht zonder formele procedure kunnen afhandelen. In zo’n geval nemen we geen formeel besluit over het ontvankelijk of gegrond zijn van de klacht.
Er zijn drie klachten afgedaan door de ODRU naar tevredenheid van de klagers. Het ging met name over vragen over de werkwijze van de ODRU. Met een (nadere) toelichting is de werkwijze in bepaalde gevallen verhelderd en zijn de klachten daarmee afgedaan.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants 11 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
Meer begrip Het aandachtig luisteren naar klager en diens ongenoegen serieus nemen, leidt vaak tot een bevredigende oplossing van de klacht. Als we onze manier van handelen uitleggen en de achtergrond en omstandigheden toelichten, ontstaat bij klagers vaak meer begrip. Omgekeerd geldt dat bij de betrokken medewerkers, soms in een gesprek met de directeur, leidinggevende of met de externe klachtenbehandelaar, meer inzicht ontstaat in waarom hun gedrag tot een klacht kon leiden. Soms blijven verschillende interpretaties van gebeurtenissen bestaan. Niet alles kunnen wij achteraf reconstrueren. Formele behandeling In de formele procedure kan een klager de klacht mondeling toelichten. Ook de betrokken medewerkers worden gehoord. Op basis van alle verzamelde informatie geeft de externe functionaris, die de klacht behandelt, een advies aan de directeur van de ODRU. Deze neemt vervolgens een besluit. De klachten die aan de onafhankelijke externe klachtenbehandelaar werden voorgelegd, zijn in een formele procedure behandeld. De directeur en/of het bestuur van de ODRU heeft een beslissing genomen. Naast de behandeling van de klacht, brengt de externe klachtbehandelaar advies uit m.b.t. reflectie op klachten en hoe dit kan bijdragen aan een verbetering van de dienstverlening.
Nationale ombudsman Als een klager het niet eens is met hoe de klacht is behandeld, kan deze zich richten tot de Nationale Ombudsman. Dat kan hij of zij doen tot één jaar na de formele klachtafhandeling.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants 12 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
4.
Financiële samenvatting
4.1
Financieel totaal ODRU (realisatie ten opzichte van bijgestelde begroting) Resultaat van januari tot en met december 2024 In 2024 is er een positief resultaat van €843K behaald. Het resultaat is €1,1mio hoger dan de eerste bijgestelde begroting 2024. Het algemeen bestuur besluit over de bestemming van het resultaat ad €843K conform artikel 32 uit de Gemeenschappelijke regeling (GR). Conform bijgestelde begroting 2024 heeft er een toevoeging aan en een onttrekking uit de reserves plaatsgevonden. Begroting 2024
Bijgestelde begroting 2024
Realisatie 2024
Verschil
Totale baten
€17.251.100
€24.988.300
€23.419.145
€ -1.569.155
Totale lasten
€17.251.100 -
€24.878.100 €110.200 €419.800 €27.600
€22.183.789 €1.235.356 €419.750 €27.622
€ -2.694.311 €1.125.156 € -50 €22
-
€-282.000
€843.228
€1.125.228
Resultaat 2024
Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking uit reserves
Resultaat Tabel 2: Resultaat
De gerealiseerde baten en lasten zijn lager dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een lagere productie, waardoor er ook minder duurdere inhuur heeft plaatsgevonden. Het resultaat is in december 2024 verder toegenomen. Een oorzaak hiervan is dat er meer ten laste van subsidies kon worden gebracht dan verwacht. Oorzaken van lagere productie zijn: de invoering van de Omgevingswet, omgevingsplannen en projecten waarvan de verwachting was dat die zouden worden opgesteld/ uitgevoerd, andere invulling van de rol van duurzaamheid, de Provinciale vergoeding bodemtaken in verband met het overgangsrecht bij de uitvoering van de bodemtaken en een achterblijvende vraag. Daardoor is er ook minder inhuur benodigd dan begroot. Daarnaast zijn er incidentele besparingen gerealiseerd door onder andere het niet invullen van de vacature voor het afdelingshoofd Bestuursbureau, opleidingen die uitgesteld zijn of onder de SPUK IBP zijn gebracht. Het resultaat is ook verbeterd door een lagere toevoeging van de voorziening bovenwettelijk verlof, hogere rente inkomsten en lagere kapitaallasten. Een uitgebreide toelichting is opgenomen in hoofdstuk 6.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants 13 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
Besparingen in verband met begroot negatief resultaat 2024 Het managementteam van de ODRU heeft 4 juli 2024 haar keuzes aangescherpt om de besparingen te realiseren om het resultaat te verbeteren ten opzichte van de bijgestelde begroting 2024. Deze te realiseren besparingen hebben effect op het resultaat vanaf augustus 2024. Monitoring besparingen c. Uitstellen vaste vacatures e. Opschorten van opleidingen (niet de Spuk) k. Meer declarabele uren maken en contracten naleven m. Bezetting verhogen Totale besparingen
Actiehouder Norm Directeur Afdelingshoofd bedrijfsbureau Afdelingshoofden Afdelingshoofd bedrijfsbureau
Realisatie €55K €75K €55K €45K €230K
€55K €65K €55K €45K €220K
Realisatie% 100% 87% 100% 100% 96%
Tabel 1.2: Monitoring besparingen
Ad c: de vacature die ontstaan is door het vertrek van het afdelingshoofd Beleid & Vergunningen per 1 augustus 2024 wordt ingevuld door het afdelingshoofd Bestuursbureau. De vacature die hierdoor ontstaan is voor het afdelingshoofd Bestuursbureau wordt niet ingevuld en de taken zijn toebedeeld aan de directeur en het afdelingshoofd Bedrijfsbureau. Ad e: diverse organisatie brede trainingen (zoals de Ciep training) worden niet meer gepland in 2024 en meegenomen in de planning voor 2025. In oktober is besloten om een reeds in gang gezette Ciep training toch door te laten gaan waardoor de realisatie met €10K achterblijft op het besparingsdoel. Ad k: de afdelingshoofden gaan meer declarabele uren maken en contracten naleven. Dit wordt meegenomen in de halfjaar gesprekken met de gemeenten. Ad m: De recruiter heeft een plan (de werving boost) gemaakt om de bezetting te verhogen. Doel was om per 1 oktober de bezetting op 89% (132,12 fte) te hebben. De bezetting per 1 oktober is 88% (130,74 fte) en daarmee is dit doel bijna gehaald. Het doel was om per 1 januari 2025 de bezetting op 95% te hebben. De bezetting per 1 januari 2025 is 91% (135,74 fte). Een mooi resultaat gezien de vele inspanningen die afgelopen periode zijn gedaan in een moeizame markt.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants 14 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
4.2
Productie (realisatie ten opzichte van contract) Productie eigenaar gemeenten van januari tot en met december 2024
Eigenaar gemeenten (UVP en aanvullende opdrachten)
Bijgestelde begroting 2024
Gecontracteerd e uren 2024 (a)
Realisatie t/m rapportagemaa nd (b)
Verschil gecontracteerd e uren met realisatie (a - b)
% realisatie t.o.v. gecontracteerd e uren (b / a x 100%)
Gemeente Bunnik
8.214 uur
8.214 uur
7.441 uur
773 uur
90,59%
Gemeente De Bilt
12.004 uur
12.204 uur
11.437 uur
767 uur
93,72%
Gemeente De Ronde Venen
27.121 uur
27.121 uur
25.398 uur
1.723 uur
93,65%
Gemeente IJsselstein
18.080 uur
18.355 uur
20.116 uur
-1.761 uur
109,59%
Gemeente Montfoort
6.902 uur
6.911 uur
5.849 uur
1.062 uur
84,63%
Gemeente Oudewater
5.947 uur
5.990 uur
5.079 uur
911 uur
84,79%
Gemeente Renswoude
4.177 uur
4.201 uur
3.994 uur
207 uur
95,07%
Gemeente Rhenen
6.373 uur
6.409 uur
5.786 uur
623 uur
90,28%
Gemeente Stichtse Vecht
20.510 uur
21.651 uur
17.341 uur
4.310 uur
80,09%
Gemeente Utrechtse Heuvelrug
14.053 uur
15.028 uur
14.977 uur
51 uur
99,66%
Gemeente Veenendaal
9.696 uur
9.736 uur
9.400 uur
336 uur
96,55%
Gemeente Vijfheerenlanden
16.997 uur
17.104 uur
16.053 uur
1.051 uur
93,86%
Gemeente Wijk bij Duurstede
6.375 uur
6.507 uur
5.976 uur
531 uur
91,84%
Gemeente Woerden
16.142 uur
16.950 uur
14.851 uur
2.099 uur
87,62%
Gemeente Zeist
21.888 uur
21.928 uur
19.179 uur
2.749 uur
87,46%
Totaal eigenaar gemeenten
194.471 uur
198.309 uur
182.877 uur
15.432 uur
92,22%
Tabel 3: Realisatie versus gecontracteerde uren eigenaar gemeenten
Per 2024 is de Omgevingswet ingegaan. Het effect op de contracten is nog niet voldoende duidelijk. Wel is bij bepaalde producten en diensten een verschuiving te zien in de gerealiseerde uren. Dit heeft ermee te maken dat onder de Omgevingswet nieuwe producten zijn gekomen, waarvan op voorhand niet bekend was welke impact dit zou hebben op het contract. Ook was de verwachting dat bij een aantal gemeenten de omgevingsplannen- projecten werden opgesteld/ uitgevoerd, waarvoor voldoende uren waren ingekocht. Omdat bij een aantal gemeenten de plannen niet of minder zijn uitgevoerd, is het aantal gerealiseerde uren ook achtergebleven. In 2024 heeft de ODRU de rol van duurzaamheid anders ingevuld, waardoor bepaalde projecten op een andere manier zijn uitgevoerd en minder uren zijn gerealiseerd. Dit in samenspraak met de gemeenten. Bij de verschuiving van bodemtaken naar de gemeenten is er dit jaar minder gerealiseerd dan geraamd onder andere omdat bepaalde werkzaamheden vielen onder het overgangsrecht. Dit gaf de provincie de ruimte om nog een aantal kosten te vergoeden. De balansuren zijn dit jaar niet benut waardoor vooral bij Stichtse Vecht veel uren niet zijn gerealiseerd. IJsselstein is de enige eigenaar gemeente die een overschrijding laat zien.
De gemeente is hiervan in het eerste kwartaal op de hoogte gesteld en in de tweede helft van het jaar is gestuurd op het minderen van de productie voor zover dat mogelijk is. De overschrijding is hierdoor onder de 1.800 uur uitgekomen. Bij de Ronde Venen waren minder aanvragen en zijn er nieuwe procesafspraken gemaakt waardoor de taakverdeling anders geworden is met als uitkomst dat de ODRU minder uren heeft gemaakt. De overige grote onderschrijdingen komen veelal door een taakverandering gedurende het jaar in combinatie met een achterblijvende vraag.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants 15 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
Productie overige opdrachtgevers en subsidieprojecten van januari tot en met december 2024 Niet-eigenaar gemeenten (aanvullende opdrachten en subsidieprojecten)
Bijgestelde begroting 2024
Gecontracteerde Realisatie t/m Verschil % realisatie uren 2024 rapportagemaand gecontracteerde t.o.v. (a) (b) uren met gecontracteerde realisatie uren (a - b) (b / a x 100%)
Overige opdrachtgevers
4.500 uur
1.400 uur
1.272 uur
128 uur
90,86%
Totaal overige opdrachtgevers
4.500 uur
1.400 uur
1.272 uur
128 uur
90,86%
SPUK Energie
-
3.369 uur
SPUK IBP
-
2.363 uur
Provinciale vergoeding bodemtaken
4.916 uur
1.837 uur
Totaal subsidieprojecten
4.916 uur
7.569 uur
Tabel 4: Realisatie overige opdrachtgevers en subsidieprojecten
De aanvullende opdrachten voor ‘Overige opdrachtgevers’ blijven iets achter op de gecontracteerde uren. Er is minder gecontracteerd dan begroot. De SPUK subsidies zijn ingezet volgens plan. De werkzaamheden voor de ‘Provinciale vergoeding bodemtaken’ vergen nog niet zo veel inzet als werd verwacht. De provincie vergoedt in 2024 naast de bodemtaken ook het kennisplatform bodeminformatie.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants 16 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
4.3
Personeel Stand en verloop van het arbeidsverzuim van januari tot en met december 2024 Het arbeidsverzuim van januari tot en met december 2024 bedraagt 5,44% (van januari tot en met december 2023 4,83%). Het arbeidsverzuim over 2024 heeft ertoe geleid dat de verzuimnorm van 5% is overschreden. Deze overschrijding heeft niet te maken met werk-/functie gerelateerde oorzaken. Het betreft medische klachten, waarvan twee gevallen te wijten zijn aan een ongeluk in privétijd. Daarnaast wordt er gehandeld overeenkomstig de Wet verbetering Poortwachter.
Arbeidsverzuim (norm=5%)
% Verzuimuren extra lang (> 1 jaar)
0,47%
% lang (> 42 dagen)
2,25%
% middel (8-42 dagen)
1,37%
% kort (<8 dagen)
1,35%
Verzuimpercentage totaal cumulatief
5,44%
0,00%
1,00%
2,00%
3,00%
4,00%
5,00%
6,00%
Figuur 2: Stand van het arbeidsverzuim 10,00% 5,29%
9,00% 8,00%
6,00%
5,44%
4,94%
7,00% 5,64%
6,00%
5,37%
5,18%
5,00%
4,85%
4,92%
4,83%
4,73%
4,70%
mei
jun
jul
aug
sept
4,00% 3,00% 2,00% 1,00% 0,00% jan
feb
mrt
apr
kort (<8 dagen)
Middel (8-42 dagen)
Lang (> 42 dagen)
extra lang (> 1 jaar)
okt
nov
dec
Totaal
Figuur 3: Verloop arbeidsverzuim
Bezetting per 31 december 2024 De bezetting van de formatie per 31 december 2024 is 130,85 fte en met 5,65 fte toegenomen ten opzichte van de bezetting per 1 januari 2024. De bezettingsgraad is met 88% onder de norm van 100%. Toegestane vaste formatie 2024
Bezetting per 1-1-2024
Bezetting per 31-12-2024
Bezettings graad
Overhead
35,13 fte
25,00 fte
27,42 fte
78%
Uitvoering
113,32 fte
100,20 fte
103,43 fte
91%
Totaal
148,45 fte
125,20 fte
130,85 fte
88%
Formatie overzicht norm bezettingsgraad = 100%
Tabel 5: Bezetting
De verhouding in fte overhead formatie ten opzichte van totale toegestane vaste formatie is 24% (vanuit bestuur is maximaal 25% toegestaan).
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants 17 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
5.
Verplichte paragrafen
Dit hoofdstuk bevat de verplichte paragrafen volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), tenzij het betreffende onderdeel niet van toepassing is. Bij de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) zijn de volgende onderdelen niet van toepassing: • lokale heffingen; • onderhoud van kapitaalgoederen; • verbonden partijen; • grondbeleid. De navolgende paragrafen zijn wel van toepassing bij de ODRU: • weerstandsvermogen en risicobeheersing (zie paragraaf 5.1); • financiering (zie paragraaf 5.2); • bedrijfsvoering (zie paragraaf 5.3).
5.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft de relatie weer tussen de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de ODRU beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiele betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. In het AB van 19 december 2024 is de notitie ‘Weerstandsvermogen en risicomanagement 2025’ behandeld. Voor een nadere toelichting op dit onderwerp wordt verwezen naar dit document. Bij het opstellen van deze jaarrekening zijn de risico’s opnieuw bekeken en zijn de navolgende risico’s herzien: ‘1. Hoger ziekteverzuim dan norm’ en ‘4. Berekening systematiek voor het uurtarief’ herzien. In de notitie was voor laatst genoemde risico een restrisico opgenomen van €368K. De in de kadernota 2026 (inclusief uurtarief 2025) voorgestelde percentages voor de loon- en prijscorrectie worden niet meer opgenomen als risico maar zijn meegenomen in de bijgestelde begroting 2025. Omdat de cao onderhandelingen nog niet zijn afgerond, wordt desondanks toch nog rekening gehouden met een zeer waarschijnlijke verhoging van de lonen van 1,29%. Daarnaast is rekening gehouden met 1,00% hoger ziekteverzuim in plaats van 0,50% waarmee eerder rekening werd gehouden. Het totale restrisico daalt daarmee van €903K naar €884K.
Risicobeeld Het algemene risicobeeld ligt op een lager niveau dan gerapporteerd in 2024. Dit komt vooral door de hierboven beschreven risico ‘4. Berekening systematiek voor het uurtarief’. Advies over de weerstandscapaciteit De huidige beschikbare weerstandscapaciteit (die gelijk is aan de algemene reserve in 2024) van €867K is onvoldoende om het restrisico van €884K te dekken. De ratio voor de waardering van het restrisico komt uit op 0,98 (zie paragraaf 5.1.4). Binnen het bestuur is afgesproken dat de ratio moet liggen tussen de 1,0 en de 1,4. Het huidige weerstandsvermogen is daarmee onvoldoende om eventuele restrisco’s op te vangen en dient aangevuld te worden met €17K tot minimaal €884K. Er is sprake van een positief jaarresultaat, waardoor er geen extra eenmalige bijdrage benodigd is. Er zal een voorstel aan het algemeen bestuur worden gedaan om het resultaat te bestemmen. Hierbij wordt het resultaat overschot, in verband met de komende fusie en daarmee gepaard gaande onzekerheid, ook op de algemene reserve betrokken. Het is aan het algemeen bestuur om hier een besluit over te nemen.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants 18 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
Berekening van het restrisico Risicomanagement
Risico's
2025
Beheersingsmaatregel
I/S*
Risico x€ 1.000
RisicoRestrisico klasse x € 1.000 %
1. Hoger ziekteverzuim dan de norm ten gevolge van langdurig ziekteverzuim.
Hoge inzet op verzuimbegeleiding in samenspraak met ARBO dienst.
S
€238
75%
€179
2. Personele frictiekosten (eigen risicodragerschap WW en WGA)
Strategisch personeelsbeleid in combinatie met sociaal plan/ sociaal statuut en van-werk-naar-werk trajecten.
I
0
10%
0
3. Claims door asbestslachtoffers
Protocol en instructie om contact te vermijden
S
€301
10%
€30
4. Berekeningsmethodiek uurtarief (loon- en prijsindexatie)
Het effect van loon of prijs stijging/daling opnemen in de begrotingswijziging en uitgaan van reële kosten
S
€265 100%
€265
5. Onderbezetting op formatieplan
Arbeidsmarktstrategie in combinatie werving-& selectiebeleid
S
€233
50%
€117
6. Ernstig datalek waarvoor Autoriteit Persoonsgegevens boete oplegt
Meldingsproces is op orde. Voldoende bewustzijn binnen de organisatie. Actief werken aan implementatie beveiligingsmaatregelen. Periodiek uitvoeren van risico-inventarisaties conform Baseline Informatiebeveiliging Overheid Inzetten op relatiemanagement: Tijdige communicatie en afspraken met de klant maken. Het ontwikkelen van strategische personeelsplanning waarbij rekening wordt gehouden met vraag en aanbod. Proces identificatie en beoordeling mogelijke risico's aanwezig. Actieve signalering door inhuurdesk aan afdelingshoofd.
S
0
10%
0
S
€902
25%
€226
S
€96
50%
€48
S
€192
10%
€19
S
0
50%
0
7. Ernstig beveiligingsincident waardoor IT omgeving niet beschikbaar is 8. Conjunctuurgevoelige vraag 9. Verandering van wettelijke milieunormen 10. Niet voldoen aan wet DBA waarvoor belastingdienst boete oplegt Totaal berekend restrisico 2025 * I = Incidenteel / S = Structureel
€884
Tabel 6: Risicomanagement
Berekening en waardering ratio weerstandsvermogen Onderdeel Algemene reserve 2024 Restrisico 2025
Stand per heden €867.000 €884.000
Ratio weerstandsvermogen (algemene reserve / restrisico)
0,98
Waardering restrisico conform Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement
Matig (D)
Tabel 7: Weerstandsvermogen
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants 19 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
Financiële kengetallen Kengetallen geven de verhouding weer tussen onderdelen van resultatenrekening en/of balans en helpen bij de beoordeling van onze financiële positie. Deze kengetallen geven inzicht in hoeveel ruimte er is om structurele en incidentele lasten te dekken. De verplicht op te nemen kengetallen staan in tabel 6 (artikel 111 van het BBV). Kengetallen a. Netto schuldquote b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen c. Solvabiliteitsratio d. Grondexploitatie e. Structurele exploitatieruimte f. Belastingcapaciteit
Realisatie 2023
Bijgestelde Begroting 2024
Realisatie 2024
-3,63%
-4,61%
-9,02%
-3,63% 7,46% n.v.t. 0,00% n.v.t.
-4,61% 8,67% n.v.t. 0,00% n.v.t.
-9,02% 21,16% n.v.t. 0,00% n.v.t.
Tabel 8: Financiële kengetallen
a. Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto-schuldquote. De quote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van rentelasten en aflossingen op de exploitatie. De schuldquote van -9,02% in 2024 is verbeterd ten opzichte van die van -3,63% in 2023. De positie is goed te noemen en ook beter dan begroot. b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Wij hebben geen verstrekte leningen, waardoor het kengetal niet afwijkt van het eerste kengetal: de netto-schuldquote. c. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio laat zien of wij aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen. Hoe hoger de ratio, hoe groter onze financiële weerbaarheid. De solvabiliteit is hoger dan vorig jaar door het veel betere jaarresultaat. d. Grondexploitatie Wij exploiteren geen grond waardoor dit kengetal niet van toepassing is. e. Structurele exploitatieruimte Om te zien hoe groot de structurele exploitatieruimte is, kijken wij naar de structurele baten en lasten en vergelijken deze met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Het kengetal is 0,00% en geeft daarmee aan dat de ODRU een financieel stabiele organisatie is in de zin dat de structurele baten de structurele lasten kunnen opvangen. f.
Belastingcapaciteit Omdat wij geen belastingen innen, is dit kengetal niet van toepassing.
1
Verwijzing naar de definities en berekeningsmethode: http://wetten.overheid.nl/BWBR0036853/2016-04-14
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Verstegen accountants 20 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
5.2
Financiering Het algemeen bestuur stelde in september 2017 het treasury-statuut vast. Hierin staat hoe de ODRU inhoud geeft aan treasury en financiering. Wij beperken onze interne liquiditeitsrisico’s zoveel mogelijk door onze treasury-activiteiten te baseren op bestaande activiteiten en informatie. Daarmee stellen wij een liquiditeitsprognose op. Valutarisico’s zijn binnen onze organisatie uitgesloten, doordat wij uitsluitend in euro’s leningen verstrekken, aangaan of garanderen. In onze liquiditeit is een vast patroon zichtbaar. Dit heeft te maken met de voorfacturatie per kwartaal. In 2024 hebben wij een liquiditeitsprognose gemaakt. Op grond hiervan bleek het niet nodig om leningen af te sluiten of gebruik te maken van kasgeldleningen. In 2024 hadden wij een strakke controle op de uitstaande vorderingen. Het goede betaalgedrag van de deelnemende gemeenten is het afgelopen jaar op hetzelfde niveau gebleven. Dit heeft bijgedragen aan een solide liquiditeitspositie.
5.3
Bedrijfsvoering Het Bedrijfsbureau zorgt samen met de afdelingen Bestuursbureau en Planning & Control voor de ondersteuning van de lijnafdelingen. Dit zorgt ervoor dat de primaire processen zo effectief en efficiënt mogelijk uitgevoerd worden. Duurzame bedrijfsvoering Ambitie van de ODRU is klimaatneutraal in 2030. Onze CO2-footprint geeft inzicht in onze uitstoot. Onze grootste uitstoot wordt veroorzaakt door ‘ons woon-werkverkeer', dan volgt ‘ingekochte elektriciteit plus warmte’ en op de derde plaats ‘het zakelijk verkeer’. Het woon-werkverkeer en zakelijk verkeer wordt samen met de RUD verder opgepakt (In het kader van de verkenning om samen verder te gaan als één omgevingsdienst voor de regio Utrecht). Voor verduurzaming van ons kantoor zijn wij afhankelijk van onze verhuurder, de provincie Utrecht. De provincie heeft begin februari 2025 goedkeuring van de Provinciale Staten gekregen om de plannen voor de verduurzaming verder uit te werken. Huisvesting, facilitair en inkoop Huisvesting De ODRU heeft als hoofdvestiging het Provinciehuis in Utrecht. Het huurcontract liep af in 2024. We hebben onlangs het besluit genomen in het Provinciehuis te blijven omdat een deel van onze ketenpartners zoals de VRU, Provincie en RUD hier ook gehuisvest zijn. De ODRU is, samen met RUD Utrecht, in gesprek met de Provincie over de voorwaarden en tarieven van het nieuw huurcontract.
De afspraak was om het contract met 5 jaar te verlengen met ingang van juni 20242. De huur van het kantoorpand in Utrecht liep tot 1 juli 2024. De jaarlijkse huur- en servicekosten voor de negende en dertiende etage zijn €580.000. Binnen de ODRU is de intentie uitgesproken het contract met vijf jaar te verlengen. Op dit moment (januari 2025) vinden er gesprekken plaats met de verhuurder en is ons (mondeling) een korting toegezegd van 2 maanden op de huurperiode van 60 maanden (5 jaar). Het is nog niet bekend wanneer wij de huurovereenkomst schriftelijk zullen ontvangen. De huisvestingskosten bedragen totaal €727K (begroot €721K). Inkoop In 2024 zijn op het gebied van inkoop belangrijke resultaten behaald. Zo is de contractadministratie volledig ingevuld en up-to-date gebracht. Daarnaast zijn diverse contracten verlengd met het oog op de aanstaande fusie, waardoor aanbestedingen tijdelijk zijn uitgesteld. Ook zijn specifieke aanbestedingen succesvol uitgevoerd, waaronder die voor datalijnen en anonimiseringssoftware. Tot slot is nieuw inkoop- en aanbestedingsbeleid vastgesteld en succesvol geïmplementeerd. ICT De totale ICT kosten bedragen €1.470K (begroot €1.472K).
2
Voor nadere toelichting zie paragraaf 7.4.4 Niet in de balans opgenomen financiële verplichtingen
Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Verstegen accountants 21 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
Processen In 2022 hebben we een procesbeheerapplicatie geselecteerd en geïmplementeerd om onze processen op een gestructureerde manier vast te leggen. Met de invoering van het nieuwe zaaksysteem zijn alle primaire processen in kaart gebracht. Daarnaast hebben we door de digitalisering van processen binnen HRM, financiële administratie en inkoop ook deze processen gedocumenteerd. Het beschrijven en vastleggen van processen is inmiddels een vast onderdeel van onze werkwijze geworden. De vastlegging vindt plaats in de procesbeheerapplicatie Sensus. Bovendien werken we nu aan het continue verbeteren van een aantal processen en ontwikkelen we KPi’s om de prestaties van processen te monitoren. Verbetering van de informatiehuishouding De ODRU heeft afgelopen jaar gewerkt aan de optimalisering van haar informatiehuishouding. Zo hebben we ons fysieke archief opgeschoond en ook onze bedrijfsprocessen verder geprofessionaliseerd en geüniformeerd door deze vast te leggen. We benutten onze Business Intelligence (BI)-tool steeds meer voor het monitoren van ons werk en de sturing op de kwaliteit van de informatie uit onze systemen en met onze eigenaar gemeenten werken we aan uniforme werkprocessen en eenduidige afspraken over verantwoordelijkheden ten aanzien van ons informatieen archiefbeheer.
Wet open overheid (Woo) Actieve openbaarmaking Afgelopen jaar hebben we ons gefocust op het scheppen van de randvoorwaarden voor de implementatie van de Woo, Wet open overheid. Er is een projectteam opgestart dat mooie resultaten heeft bereikt. Zo is de ODRU aangesloten op het Roo-register, is er een Roo-redacteur aangewezen voor het vullen van de Woo-index en is een Woo-contactpersoon bepaald die het eerste aanspreekpunt is voor derden die vragen hebben over de Woo of het doen van een Woo-verzoek. Op onze website hebben we informatie over de Woo gezet. We hebben een digitaal formulier ontwikkeld zodat we een ingediend Woo-verzoek vlot in behandeling kunnen nemen. In de Woo-index staan de linkjes naar de pagina’s op ODRU-website. Hier kunnen derden specifieke Woo-informatie vinden. We volgen de planning van het Rijk op de voet met betrekking tot de inwerkingtreding van de verplichting om de informatie categorieën openbaar te maken. Op dit ogenblik is er een algemene richtlijn vanaf wanneer bepaalde informatiecategorieën gepubliceerd moeten worden (zie figuur hieronder).1 Geheel volgens planning van het Rijk hebben we in 2024 hebben de Woo-categorieën van tranche 1 afgevinkt en zijn we bezig met de acties om actieve openbaarmaking voor de Woo-categorieën uit tranche 2 te realiseren (actieve openbaarmaking per medio 2025).
De te publiceren informatie is opgehaald voor tranche 1 en de te publiceren stukken zijn geïnventariseerd voor de categorieën in tranche 2 en 3. Daarnaast zijn de processtappen tot publicatie besproken met de eigenaren en geactualiseerd.
Figuur 4: Stand van zaken actieve openbaarmaking (januari 2025). Legenda kleuren: Helemaal af, bijna af, loopt, net gestart.
Passieve openbaarmaking (Woo-verzoeken) In 2023 hebben we het proces voor de behandeling van Woo-verzoeken in het zaaksysteem herijkt qua (volgordelijkheid van) stappen en verantwoordelijkheden. Zo zorgen we dat vanaf de ontvangst van het Woo-verzoek tot de behandeling, beoordeling, anonimisering en publicatie van het besluit helder is wat erdoor wie en binnen welk tijdsbestek moet gebeuren. In 2024 hebben we het proces VOOR WAARMERKINGSverder geoptimaliseerd en ons bezig gehouden met de actieve openbaarmaking.
DOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants 22 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
Personeel De toegestane vaste formatie voor de ODRU was bij de begroting 2024 144,80fte (door AB vastgesteld op 6 april 2023). Door de uitbreiding van het DVO is de vaste formatie in de uitvoering met 1,09fte en door de ruimte die is ontstaan door notitie ‘Kadernota 2025 en uurtarief 2024’ met 2,56fte toegenomen en in de bijgestelde begroting 2024 aangepast naar 148,45fte (door AB vastgesteld op 4 juli 2024). Formatie en bezetting per 31 december 2024
Formatie
Bezetting
Vacature ruimte
Directeur/Management
6,89fte
5,89fte
1,00fte
Planning & Control
4,74fte
1,80fte
Bestuursbureau (overhead)
9,32fte
Bedrijfsbureau (overhead)
14,18fte
Inhuur in 2024
Bezetting en inhuur 5,89fte
2,94fte
3,74fte
7,82fte
1,50fte
4,41fte
12,23fte
11,41fte
2,77fte
5,29fte
16,70fte
5,54fte
Boventalligen
0,00fte
0,50fte
-0,50fte
Overhead
35,13fte
27,42fte
7,71fte
13,44fte
0,50fte 40,86fte
Beleid & Vergunningen
36,73fte
27,77fte
8,96fte
12,64fte
40,41fte
Integraal Toezicht & Handhaving
45,83fte
40,27fte
5,56fte
17,37fte
57,64fte
Expertise & Advies
22,46fte
28,60fte
-6,14fte
14,90fte
43,50fte
Bestuursbureau (uitvoering)
3,35fte
2,78fte
0,57fte
-
2,78fte
Bedrijfsbureau (uitvoering)
4,95fte
4,01fte
0,94fte
2,35fte
6,36fte
Uitvoering
113,32fte
103,43fte
9,89fte
47,26fte
150,69fte
Totaal
148,45fte
130,85fte
17,60fte
60,70fte
191,55fte
Tabel 9: Formatie en bezetting
De toegestane vaste formatie bestaat uit 35,13fte voor overhead en 113,32fte voor uitvoering. Het percentage overhead komt daarmee uit op 24%. De norm van het algemeen bestuur is maximaal een overhead van 25%. Het gerealiseerde overhead percentage bij het vaste personeel is 21% (27,42fte/130,85fte). Indien we de inhuur erbij optellen ligt het overhead percentage weliswaar hoger maar dit is niet altijd kwalitatief een betere oplossing (kennisoverdracht en -lek). Op 31 december 2024 telde de ODRU 146 vaste medewerkers (130,85fte). Over 2024 hadden wij voor de uitvoering 47,26fte inhuurkrachten. Op 31 december 2024 hadden wij 17,60fte aan openstaande vacatures. Voor de vacatures is actief geworven. Ondanks de krapte aan vakspecialisten op de arbeidsmarkt is het gelukt om 23 nieuwe medewerkers aan te trekken. De bezettingsgraad is in 2024 gestegen van 86% naar 88% in 2024. Kengetallen strategische personeelsplanning
Tabel 10: Kengetallen strategische personeelsplanning Ad KPI 1. Bezettingsgraad ten opzichte van de formatie van 100%
De toegestane vaste formatie die is goedgekeurd in de begroting, is gebaseerd op de omvang van de vaste contracten, zoals overeengekomen in de Dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s). De definitie, die wij hanteren voor de bezettingsgraad, luidt: ‘De verhouding van de feitelijke bezetting in fte ten opzichte van de toegestane vaste formatie in fte (uitgedrukt in procenten)’. In 2024 kwamen wij uit op een bezettingsgraad van 88%. Deze ligt onder de streefwaarde van 100% waartoe het bestuur in 2020 heeft besloten. In 2025 gaan wij door met de wervingsactiviteiten om de bezettingsgraad verder te verhogen. Hierbij wordt wel rekening gehouden met een mogelijke fusie in 2026.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Omgevingsdienst regio Utrecht, kenmerk: INT20.1011-2396
Verstegen accountants 23 van 61 en adviseurs B.V. d.d. 10-04-2025 ...................
Jaarstukken 2024
Ad KPI 2. Doorstroming naar andere functie 7,5% (interne mobiliteit)
De definitie voor de doorstroming luidt: ‘De verhouding van het aantal medewerkers dat doorstroomt naar een andere functie binnen de organisatie, ten opzichte van het totaal aantal medewerkers (uitgedrukt in procenten)’. Dit gaat om horizontale en verticale doorstroming (omhoog en omlaag) en een formele wijziging van functie. Het vervullen van een tijdelijke rol (bijvoorbeeld projectleider) zonder bijbehorende functiewijziging geldt niet als doorstroming. In 2024 twaalf medewerkers intern doorgestroomd naar een andere functie. Dit komt neer op een mobiliteit van 8,5%. De KPI hebben wij daarmee voor het eerst gehaald. Ad KPI 3. Generatie-index conform landelijk gemiddelde: 1,1
De definitie luidt: ‘De verhouding van het aantal 50- tot 60-jarigen in de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van het aantal 30- tot 40-jarigen’. Als de verhouding in evenwicht is, is deze 1. Is deze groter dan 1, dan is het aantal 50- tot 60-jarigen in de meerderheid. In 2024 is onze generatie-index 1,4. Deze is hoger dan de streefwaarde van 1,1, maar dichter bij deze streefwaarde dan in 2023 (1,8). Tot en met 2021 waren er twee instrumenten om de leeftijdsopbouw te beïnvloeden, t.w. de Regeling generatiepact en het Young Professional programma (zie hieronder). De regeling generatiepact is in de CAO 2021 vervangen. De huidige vijf deelnemers mogen gebruik maken van de regeling tot hun pensioen. Ad KPI 4. Jaarlijks gemiddeld twee tot drie trainees/Young Professionals in dienst nemen
De definitie luidt: ‘Aantal trainees of Young Professionals (jonger dan 30 jaar) in dienst op een functie, in vaste dienst of op basis van een tijdelijk contract’. Het Young Professionalsprogramma duurde t/m februari 2022. Dit instrument is daarna niet verder doorgezet. In de tabel is het aantal medewerkers onder de dertig jaar opgenomen. Ad KPI 5. Aantal medewerkers dat een opleiding/cursus heeft gevolgd 70-75% (deskundigheid)
De definitie luidt: ‘De verhouding tussen het aantal medewerkers dat een opleiding of cursus heeft gevolgd en het totaal aantal medewerkers (uitgedrukt in procenten)’. In 2024 volgde 100% van de medewerkers een cursus of opleiding. Een groot deel van de medewerkers heeft in 2024 een opleiding gevolgd die betrekking heeft op de planning en organisatie van eigen werk. Daarnaast is er extra aandacht voor opleiding geweest vanwege kennisontwikkeling gestimuleerd van een subsidie project. Daarnaast zijn er nog veel andere opleidingen gevolgd. Arbeidsverzuim Het arbeidsverzuim in 2024 was 5,4% (2023: 4,8%) en ligt daarmee boven de norm van 5%. Het verzuim bestaat voor 2,4% uit kortdurend en middellang verzuim en voor 2,1% uit lang en extra lang verzuim. Historisch gezien is het verzuim van tussen de 4 en 5% normaal. De toename van 0,6% ten opzichte van 2023 is bij zowel kortdurend als lang verzuim van toepassing. Wij richten ons op preventieve inzet om ziekteverzuim te voorkomen. Kengetal