E1. Raadsinformatiebrief Asielopgave Spreidingswet

Raadsinformatiebrief

Nummer 588819/589719 Datum 23 april 2024 Opgesteld door M. Gort Telefoonnummer 0318 578 150 E-mail m.gort@renswoude.nl

Onderwerp Opgave Spreidingswet Renswoude Samenvatting Renswoude moet de komende maanden in provinciaal overleg aangeven hoe zij 39 plaatsen voor asielopvang denkt te realiseren vóór 1 juli 2025. Dit is een door de Spreidingswet opgelegde gemeentelijke taak. Het college hoopt deze opgave in te kunnen vullen door middel van regionale samenwerking.

Inleiding Alle gemeenten in Nederland staan voor een grote en groeiende opgave met betrekking tot de opvang van asielzoekers en de huisvesting van statushouders. Ook in de provincie Utrecht en de gemeente Renswoude is deze opgave fors. Met de komst van de Spreidingswet is deze opgave nog eens flink toegenomen. Renswoude staat de komende maanden voor de taak om 39 plaatsen voor asielopvang te realiseren. Deze plekken moeten uiterlijk 1 juli 2025 gerealiseerd zijn. Dit is een door de Spreidingswet opgelegde gemeentelijke taak. De opvang van asielzoekers is door de Spreidingswet nadrukkelijk een taak van de gemeente geworden. Voorheen was het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) veel meer afhankelijk van de medewerking van gemeenten om voldoende opvangplekken mogelijk te maken. Het doel van de Spreidingswet is dat er voldoende opvangplekken komen en dat er een evenwichtiger verdeling van asielzoekers over provincies en gemeenten komt. Gemeenten maken hier per provincie een plan voor. Tegelijkertijd blijft de actualiteit extra druk geven op de opvang.

De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid en de minister van Binnenlandse Zaken wijzen er in een brief van 15 april 2024 op dat ook in de eerste maanden van 2024 het aantal asielaanvragen hoger ligt dan in dezelfde periode vorig jaar en dat de achterstand in de uitstroom groot blijft, waardoor de druk op de asielopvang groter is geworden. Hoe ziet de opgave eruit? Concreet zijn er op basis van de huidige raming voor het hele land 96.000 opvangplaatsen nodig in de komende twee jaren. Daarvan moeten er 8.207 door de provincie Utrecht gerealiseerd worden, waarvan Renswoude er 39 moet realiseren. In deze verdeling Gemeente Renswoude is rekening gehouden met inwoneraantal en sociaaleconomische score Postadres Postbus 8, 3927 ZL Renswoude van iedere gemeente. De aantallen per provincie en per gemeente zijn Bezoekadres Dorpsstraat 4 in de Staatscourant gepubliceerd: 3927 BD Renswoude https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2024-3320.html.

Pagina 1 van 4

Telefoon E-mail Website

0318 - 578 150 info@renswoude.nl renswoude.nl

KvK BTW IBAN

32163726 001104512B01 NL77 BNGH 0285 0070 84

Daarbovenop komen nog extra opgaven die door de staatssecretaris en minister in de brief van 15 april 2024 worden aangekondigd: Tot 1 juli 2024 zijn er landelijk 12.000 nieuwe opvangplekken nodig en ook na die datum wordt een groot tekort aan opvangplekken verwacht. Het COA brengt wekelijks 400 statushouders tijdelijk in hotels onder, om de druk op de opvangcapaciteit te verminderen. Daarnaast wordt aan gemeenten gevraagd om tijdelijke spoedopvang te realiseren. In de provincie Utrecht moeten er daarom in ieder geval 200 opvangplekken bijkomen vóór 13 mei 2024. Om meer mogelijkheden te creëren worden gronden van het Rijk beschikbaar gesteld waar op korte termijn grote paviljoens met circa 500 opvangplekken gerealiseerd kunnen worden. Hoe gaat de afstemming over de opgave van de Spreidingswet in zijn werk? Het idee van de Spreidingswet is dat gemeenten er per provincie onderling uit proberen te komen. De opgaven per gemeente tellen op tot de totale provinciale opgave. Misschien kan de ene gemeente wat meer en een andere gemeente wat minder opvangen. En dan neemt die laatste gemeente in ruil daarvoor bijvoorbeeld een hogere taakstelling voor de huisvesting van statushouders voor haar rekening. Dit overleg vindt plaats aan de Provinciale Regietafel Integratie en Migratie (PRT). Provincies en gemeenten werken in drie fasen aan het realiseren van opvangplekken: 1.

Initiatieffase: Capaciteitsraming, provinciale opgaven en inbreng opvangplekken door gemeenten 2. Definitiefase: Verdeelbesluit (verdeling opvangplekken over gemeenten per provincie) 3. Ontwerpfase: Realisatie nieuwe opvangplekken Aan het einde van iedere fase komt de PRT Utrecht bijeen om het realiseren van de gemeentelijke en provinciale asielopgave te bespreken. Voor fase 1 was het overleg op 18 april, voor fase 2 is het overleg op 1 juli, voor fase 3 op 17 oktober. Dit is de planning die we in onze provincie hanteren:

In de eerste fase (initiatieffase) hebben de 26 Utrechtse gemeenten verkennend in kaart gebracht welke opvangplekken zij hebben gevonden. Iedere gemeente heeft daarbij aangegeven of zij regionaal samenwerken met andere gemeenten om hun opgave in te vullen. Ook bracht elke gemeente haar opvangcapaciteit in kaart en het aantal extra statushouders dat de gemeente kan huisvesten. Deze inventarisatie is besproken in de PRT van 18 april 2024. Hieronder komen we terug op de specifieke inbreng van Renswoude. Hoe staat het in de provincie met de realisatie van de opgave? Voor de provincie als geheel geldt dat er per 18 april 2024 nog niet voldoende opvang op de planning staat om de opgave te kunnen realiseren. De teller staat op 7.500 tot maximaal 8.180 te realiseren opvangplekken, terwijl de totale opgave een stuk hoger is, namelijk 8.207 plekken. Daarvan zijn er 696 plekken nodig voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV). Voor deze doelgroep komen we als provincie nog 314 plekken tekort.

Pagina 2 van 4

Hoe geeft Renswoude invulling aan de opgave? De afgelopen periode is binnen Renswoude, in provinciaal verband en in de samenwerking met omliggende gemeenten verkend wat de mogelijkheden zijn om asielopvangvoorzieningen mogelijk te maken. Het college heeft op basis daarvan bij de provincie Utrecht (het PRT) aangegeven hoe Renswoude de opvangopgave denkt in te vullen. Het gaat in onze gemeente om de opvang van 39 asielzoekers. Het college vindt het belangrijk dat Renswoude haar verantwoordelijkheid neemt en niet als weigergemeente te boek komt te staan. Het college heeft aan de provincie gemeld dat het ingewikkeld wordt de opvang van 39 asielzoekers op een locatie in Renswoude te realiseren. Er is naar gezocht, maar er blijkt geen locatie voorhanden en de gemeentelijke organisatie heeft, vanwege de opvang van ruim 90 Oekraïense vluchtelingen en het succesvol huisvesten van statushouders, geen capaciteit om ook deze opgave te organiseren. Tegelijkertijd legt de Spreidingswet deze opgave wel bij de gemeente Renswoude neer. Daar kan en wil de gemeente zich niet aan onttrekken. Er wordt daarom onderzocht of er een regionale oplossing kan worden gevonden, waarbij ook onze gemeente een aandeel levert. Dat aandeel kan bijvoorbeeld bestaan uit de opvang van extra statushouders, voor wie huisvesting georganiseerd moet worden in Renswoude.

Bij het zoeken naar een regionale oplossing voor de opgave van Renswoude, zijn wij als gemeente afhankelijk van de mogelijkheden en ruimte die omliggende gemeenten hebben. Renswoude behoort tot een kleine groep van Utrechtse gemeenten die hebben aangegeven dat zij de opgave niet denken te kunnen invullen. De meeste Utrechtse gemeenten verwachten hun eigen opgave wel te kunnen invullen. En enkele gemeenten kunnen zelfs meer dan hun eigen opgave invullen. Het realiseren van de gemeentelijke opgave voor opvang is niet vrijblijvend De PRT wordt gecoördineerd door de commissaris van de Koning, die hierover verslag uitbrengt aan de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. Dit overleg van de Utrechtse gemeenten over hun opvangopgaven is niet vrijblijvend. Wanneer de gemeenten op uiterlijk 1 november 2024 de provinciale opgave volledig hebben kunnen verdelen in het PRT-overleg, dan ligt er een provinciaal plan dat door de staatssecretaris zal worden bekrachtigd. Maar is dat niet gelukt, zijn de gemeenten er onderling niet voldoende uitgekomen, dan maakt de staatssecretaris zelf een verdeelbesluit. In dat geval kan bijvoorbeeld de gemeente Renswoude aangewezen worden en de verplichting krijgen asielzoekers op te vangen. De Spreidingswet hanteert een cyclus van twee jaar.

Dit betekent dat over twee jaar opnieuw een opgave bij gemeenten en provincies wordt gelegd en dat zij opnieuw onderling tot een goede verdeling moeten komen.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Renswoude, de secretaris {{esl:Signer1:SigningDate:size(200,20)}} {{esl:Signer1:capture:size(200,50)}} {{esl:Signer1:signature:size(200,50)}} E.J. Jansonius de burgemeester {{esl:Signer2:SigningDate:size(200,20)}} {{esl:Signer2:capture:size(200,50)}}

Pagina 3 van 4

{{esl:Signer2:signature:size(200,50)}}

P. Doornenbal-van der Vlist Bijlage(n):

Pagina 4 van 4