E. Voortgangsrapportage Strategische Agenda Foodvalley 1 oktober 2022

VOORTGANGSRAPPORTAGE STRATEGISCHE AGENDA

1 oktober 2022

VOORTGANG De voortgangsrapportage Regio Foodvalley wordt sinds 2020 online aan u aangeboden. Via deze wijze kunnen wij u zo laagdrempelig mogelijk inzicht geven in de stand van zaken en de voortgang rondom onze ambitieuze Strategische Agenda 2020-2025. Het werken aan gezamenlijke ambities doen we aan de hand van zeven thema’s uit de Strategische Agenda. Via deze link vindt u alle actuele voortgangsinformatie (versie oktober 2022) van de thema’s. U ziet hier een overzicht van alle projecten per thema, de stand van zaken en de voortgang per project. Per thema kunt u vervolgens doorklikken naar meer informatie van het thema en het overzicht van bijbehorende projecten. Bij elk project staat in een voortgangsbalk met de betreffende voortgangsinformatie. Dit wordt weergegeven met vier indicatoren:

1. Status / Fase In welke fase zit dit project? Vooronderzoek, goedgekeurd plan van aanpak met begroting, in uitvoering, evaluatie of afgerond? 2. Realisatie De mate van realisatie van het project, uitgedrukt in een percentage 3. Budget Is de financiering van dit project rond of staat de financiering onder druk? 4. Voortgang Hoe loopt het project? Loopt het inhoudelijk of wat doorlooptijd betreft naar verwachting of is er reden tot extra aandacht?

Voorbeeld projectvoortgang:

2 | Voortgangsrapportage strategische agenda | 1 oktober 2022

AANVULLENDE ONTWIKKELINGEN VANUIT DE REGIO Brede welvaart De ambities van de Strategische Agenda gaan niet alleen om economische ontwikkeling, maar om brede welvaart. Het is niet het enige doel dat bedrijven in deze regio goed presteren en zich kunnen ontwikkelen, maar ook dat inwoners een goede baan kunnen vinden, er voldoende woningen zijn, we daarbij natuur en landschappen beschermen, er voor boeren een goede toekomst is in onze regio, inwoners een hoge kwaliteit van leven ervaren en we hier relatief gezond zijn. Dit alles, en meer, wordt gemeten in Brede Welvaart. In de vorige voortgangsrapportage (over 2020) heeft u kunnen lezen dat we daarbij de brede welvaartmonitor van het Planbureau voor Leefbaarheid (PBL) gebruikten, omdat deze monitor uitstekend inzicht geeft in de ontwikkeling van onze regio. Helaas heeft het PBL eind 2020 besloten te stoppen met haar brede welvaartmonitor, waardoor Regio Foodvalley dit op een nieuwe manier moet inrichten. Daarbij wordt gekeken naar een goede combinatie met de monitoring van de Regio Deal, waar ook brede welvaart centraal staat. Er zijn diverse modellen op de markt die door ontwikkelt kunnen worden zodat ze passen bij de ambities en doelen van de regio. Momenteel wordt er gezocht naar een model dat uitvoerbaar, haalbaar en betaalbaar is voor de regio.

Ruimte De Strategische Agenda heeft een economisch karakter en een aantal programma’s heeft sterke invloed op hoe we de openbare ruimte van de regio gebruiken. De Strategische Agenda zegt daarover: …[de] Strategische Agenda [is] geen ruimtelijke visie. Dit neemt niet weg dat veel thema’s die binnen deze agenda benoemd worden, ruimtelijke consequenties hebben. Sterker: gezien de trends en urgenties die op de regio afkomen, zal er een toenemende druk op de ruimte ontstaan. Dit vraagt om een ruimtelijke doorvertaling van de ambities binnen deze Agenda. Het algemeen bestuur heeft dit doorvertaald door een Regionale Ruimtelijke Verkenning uit te werken. De impact van de verwachte woningbouwopgave in Regio Foodvalley, de Regionale Energie Strategie, de landbouwtransitie en alle andere ruimtelijke ontwikkelingen (inclusief landschap en natuur, mobiliteit, ruimte voor werken en wonen, maar ook de wens om sturing te geven aan gewenste economische ontwikkelingen en het begeleiden van de transitie in de landbouw) gaven aanleiding tot deze verkenning op strategisch niveau. De eerste fasen van deze Regionale Ruimtelijke Verkenning zijn inmiddels afgerond en vastgesteld door de raden (najaar 2021, Gedeelde waarde). Met het vaststellen van de ruimtelijke opgaven en te hanteren uitgangspunten is een basis gelegd voor een samenhangend en gedeeld ruimtelijk beeld.

In 2021 is, als onderdeel van de Regionale Ruimtelijke Verkenning, het initiatief genomen om te komen tot een ruimtelijk-economisch toekomstperspectief voor de landbouw en het landelijk gebied in onze regio. In september 2022 is door het Algemeen Bestuur de Contourennotitie vastgesteld om aan de raden voor wensen en bedenkingen voor te leggen. Parallel is met de verdere uitwerking gestart, samen met de relevante stakeholders. Bovenregionaal speelt een aantal trajecten waarin de regio samen met het Rijk, provincies en waterschappen samenwerkt en waarin mede richting gegeven wordt aan grotere ruimtelijke keuzes en investeringen. Het gaat dan om de verstedelijkingsstrategieën (Ontwikkelbeeld Amersfoort en Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley). Ten aanzien van de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley is het streven om in het najaar van 2022 een akkoord te sluiten als basis voor een langjarige samenwerking tussen het Rijk, provincies, waterschappen, regio’s en regiogemeenten. 3 | Voortgangsrapportage strategische agenda | 1 oktober 2022

Meer specifiek voor het landelijk gebied speelt het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) dat nu door het Rijk wordt voorbereid. Om hier goed op aan te sluiten, is begin 2022 besloten ons regionaal perspectief te richten op de integrale ontwikkeling van het landelijk gebied. Daarmee beoogt ons regionaal perspectief de vertaling te worden van het NPLG en het provinciale (NPLG-)gebiedsplan naar Regio Foodvalley. Mede op basis van de Regionale Ruimtelijke Verkenning wordt inbreng in deze trajecten vormgegeven.

Economic Board De Economic Board is dit jaar vier keer bij elkaar gekomen voor reguliere overleggen, en heeft in april een heisessie gehouden om de rollen en verantwoordelijkheden van de board in relatie tot grote transitievraagstukken aan te kaarten. Dit is een langer traject dat de komende maanden verder vorm zal krijgen. Op 9 juni heeft het Inspiration Dinner plaatsgevonden waar de Economic Board in gesprek ging met partners van binnen en buiten de regio over samenwerking en leiderschap nu er zo veel verschillende transitiethema’s op de regio afkomen. Op 29 en 30 juni is een afvaardiging van de Economic Board samen met een afvaardiging van de GR naar Aarhus (DK) afgereisd. Dit werkbezoek stond in het teken van teambuilding, leren van een andere regio en internationaal netwerken. Voor de zomer heeft de Economic Board tevens een (ongevraagd) advies uitgebracht over Regionale Werklocaties. De driemanschappen op de thema’s Landbouw en Vitaal Platteland, Voeding voor een Gezond Leven, Innovatie, Clustervorming en Circulaire Economie en Human Capital komen regelmatig bij elkaar om de voortgang in het behalen van de doelstellingen van de Strategische Agenda te toetsen en om strategische keuzes binnen de programma’s te bespreken. Steeds vaker sluiten de regionaal portefeuillehouders uit de GR hierbij aan.

In de zomer van 2022 heeft de Economic Board een zelfevaluatie uit laten voeren. Dit is een manier voor de Economic Board om kritisch naar zichzelf te blijven kijken en bij te sturen op haar eigen functioneren, daar waar dit nodig blijkt.

Regionale Samenwerking Afgelopen jaren zijn er verschillende toenaderingspogingen gedaan door gemeenten van buiten de regio om deel te nemen aan Regio Foodvalley. De beweegredenen voor toenadering zijn divers en tot op heden heeft de regio deze verzoeken afgehouden. Binnen de regio is er tevredenheid over de inhoudelijke agenda en focus, de intergemeentelijke samenwerking die vanzelfsprekend is geworden en de aanhaking van bedrijfsleven en onderwijsinstellingen. Dit wordt buiten de regio ook als kracht gezien. Vorig jaar ontstond de wens om primair een standpunt te formuleren ten aanzien van de mogelijkheden die aan naburige gemeenten geboden kunnen worden om samen te werken met Regio Foodvalley. Het algemeen bestuur heeft toen de opdracht gegeven om dit te onderzoeken en uit te werken. Dit heeft geresulteerd in een besluit van het algemeen bestuur om de Gemeenschappelijke Regeling RFV niet open te stellen voor nieuwe partijen, maar op de twee DNA-thema’s Landbouw en Voedsel wel de mogelijkheid te bieden om hieraan deel te nemen. Hier is een aantal voorwaarden aan verbonden zoals het duidelijk maken van de toegevoegde waarde, navenant bijdragen aan het programma in capaciteit en financiën, bijdragen aan de overheadkosten en ambtelijke en bestuurlijke aanwezigheid in het relevante ambtelijk overleg en portefeuillehoudersoverleg.

De naburige gemeente kan hiertoe een verzoek indienen en het algemeen bestuur neemt het uiteindelijke besluit of deelname al dan niet mogelijk gemaakt wordt.

4 | Voortgangsrapportage strategische agenda | 1 oktober 2022