D4. Afsprakenkader ouderenhuisvesting regio Foodvalley

AFSPRAKENKADER OUDERENHUISVESTING REGIO FOODVALLEY 2024 - 2030 6 FEBRUARI 2025

INHOUD 1.

Inleiding ...........................................................................................................3

1.1. 1.2. 1.3.

Woondeal regio Foodvalley ......................................................................................................... 3 Visie op verbinding wonen, zorg en welzijn ................................................................................ 3 Afbakening van de notitie ............................................................................................................ 4

2.

Regionale opgave ouderenhuisvesting met een verdeling naar lokaal niveau ...............................................................................................................5

2.1. 2.2. 2.3.

Opgave nultreden-, geclusterde-, en zorggeschikte woningen ................................................... 5 Opgave verpleegzorg en relatie geclusterd wonen ..................................................................... 6 Grondslag .................................................................................................................................... 6

3.

Dit zijn onze ambities ......................................................................................8

4.

Dit spreken we af .............................................................................................9

5.

Vervolg ........................................................................................................... 11

Bijlage 1. Definities woningtypen ouderenhuisvesting ...................................... 12 Nultredenwoning .................................................................................................................................. 12 Geclusterde woonvorm ........................................................................................................................ 12 Zorggeschikte woning .......................................................................................................................... 12

2 | Afsprakenkader ouderenhuisvesting Regio Foodvalley 2024 - 2030 4 oktober 2024

1. INLEIDING Ouderen moeten zo lang mogelijk prettig en gezond zelfstandig blijven wonen. Om dit mogelijk te maken zijn er voldoende geschikte woningen nodig. Deze woningen bieden ook de mogelijkheid aan senioren om ondersteuning of zorg te ontvangen wanneer dat nodig is. Volgens het programma Wonen en Zorg voor Ouderen (WZO) zijn er tot 2030 landelijk 290.000 woningen nodig die geschikt zijn voor ouderen, als onderdeel van de 900.000 nieuw te bouwen woningen. Deze 290.000 ouderenwoningen zijn onderverdeeld in 170.000 nultredenwoningen, 80.000 geclusterde woningen en 40.000 zorggeschikte woningen. Dat betekent dat één op de drie woningen die vanaf nu opgeleverd worden, geschikt is voor senioren. Deze ambitie vraagt borging in de woningprogrammering. In het najaar van 2022 heeft het Rijk indicatieve cijfers per regio geleverd1. Uit deze cijfers blijkt dat Regio Foodvalley aan de lat staat voor 60002 woningen voor ouderen in nieuwe of bestaande bouw tot 2030.

1.1. WOONDEAL REGIO FOODVALLEY In de Woondeal van Regio Foodvalley zijn in 2023 afspraken gemaakt met de provincies Gelderland en Utrecht en het Rijk over de woningbouwopgave tot 2030. Een onderdeel van de herijking van de Woondeal omvat het maken van afspraken over huisvesting van ouderen en aandachtsgroepen. Er zijn lokale en regionale afspraken nodig voor voldoende nultreden-, geclusterde-, en zorggeschikte woningen, inclusief passende zorg en ondersteuning. Regio Foodvalley bestaat uit acht gemeenten die gelegen zijn in twee provincies. De gemeenten Barneveld, Ede, Nijkerk, Scherpenzeel en Wageningen in de provincie Gelderland en de gemeenten Rhenen, Renswoude en Veenendaal in de provincie Utrecht. Daarnaast participeren de Gelderse gemeenten Barneveld en Nijkerk ook in de Woondeal voor Regio Amersfoort. De gemeente Nijkerk is onderdeel van de Regio Foodvalley maar volgt ten aanzien van het Afsprakenkader ouderenhuisvesting de Regio Amersfoort.

1.2. VISIE OP VERBINDING WONEN, ZORG EN WELZIJN Het is niet houdbaar om de zorg te blijven organiseren zoals we dat decennialang gedaan hebben. Het is dan onmogelijk om de benodigde zorg te blijven leveren. Dan zou straks één op de drie mensen in de zorg werkzaam moeten zijn. Een belangrijke stap is het realiseren van voldoende nultreden-, geclusterde -, en zorggeschikte woningen. De zorggeschikte woningen zijn nodig in relatie tot de bevriezing van plekken in de verpleeghuiszorg. Vandaar dat het in breder perspectief om een andere organisatie van zorg en welzijn vraagt en het creëren van zorgzame gemeenschappen in zorgzame wijken. In deze wijken en buurten zijn samen leven, samen doen, ontmoeten en omzien naar elkaar vanzelfsprekend. Dit vraagt mede om visie en veranderingen in buurt- en wijkinrichting, met meer focus op ontmoeting en zelfredzaamheid. Het is essentieel om het sociale en fysieke domein steviger te verbinden en gezamenlijk actie te ondernemen.

1

Door AFB geraamd opgaven ouderenhuisvesting van 2022 tot 2031. Bron BZK / ABF

3 | Afsprakenkader ouderenhuisvesting Regio Foodvalley 2024 - 2030 4 oktober 2024

1.3. AFBAKENING VAN DE NOTITIE Dit afsprakenkader richt zich primair op het maken van afspraken met betrekking tot ouderen. Het afsprakenkader voor andere aandachtsgroepen krijgt vorm in een apart document.

4 | Afsprakenkader ouderenhuisvesting Regio Foodvalley 2024 - 2030 4 oktober 2024

2. REGIONALE OPGAVE OUDERENHUISVESTING MET EEN VERDELING NAAR LOKAAL NIVEAU Het aantal ouderen in Regio Foodvalley neemt fors toe door de dubbele vergrijzing, waarbij steeds meer senioren ook nog eens ouder worden. Er is daardoor een toenemende behoefte aan woningen die aansluiten bij de wensen van ouderen. Regio Foodvalley streeft ernaar om vanaf 2022 tot 2031 ruim 25.000 extra woningen (bruto) toe te voegen. Een deel daarvan betreft nieuwe huisvesting voor ouderen. In de Woondeal is opgenomen dat deze opgave in 2024 regionaal en lokaal verder uitgewerkt wordt. Er is in opdracht van de provincie Gelderland onderzoek gedaan naar de woonzorgbehoefte van ouderen 3 en er zijn gesprekken gevoerd met stakeholders.

2.1. OPGAVE NULTREDEN-, GECLUSTERDE-, EN ZORGGESCHIKTE WONINGEN De nultreden-, geclusterde-, en zorggeschikte woningen beslaan een uitbreidingsopgave die in beginsel onderdeel vormt van de nieuwbouwwoningen waarover afspraken zijn gemaakt in de Woondeal Regio Foodvalley. Er zijn (bruto) aantallen te bouwen (nultreden)woningen opgenomen op provinciaal niveau. ABF Research heeft landelijk de behoefte aan nultreden-, geclusterde- en zorggeschikte woningen berekend. Een deel van deze opgave ouderenhuisvesting kan worden gevonden in de bestaande woningvoorraad, waarbij reguliere woningen worden omgebouwd naar nultreden- en geclusterde woningen. Voor zorggeschikte woningen is dit echter complexer. Het is duidelijk dat er een uitdaging ligt, maar de focus ligt niet alleen op de cijfers; het belangrijkste is dat er daadwerkelijk voldoende nultreden-, geclusterde- en zorggeschikte woningen voor ouderen worden gerealiseerd. In de regio hebben we afgesproken dat we onderstaande cijfers als een indicatieve opgave zien. De lokale opgave wordt op gemeentelijk niveau met betrokken partijen besproken. Tabel 1.1.

Opgave ouderenhuisvesting Regio Foodvalley 2023-2030 Opgave ouderenhuisvesting per gemeente Regio Foodvalley 2023 - 2030 Gemeente Nultreden woningen Geclusterde woningen Zorggeschikte woningen Ede 1.580 555 205 Barneveld 520 205 129 Nijkerk 280 40 105 Renswoude 35 0 10 Rhenen 35 120 40 Scherpenzeel 70 25 40 Veenendaal 985 395 190 Wageningen 285 160 60 3.790 1.500 770

Totaal 2.340 845 425 45 195 135 1.570 505 6.060

Bron: ABF-research 2023

3

Woonzorganalyse aandachtsgroepen Gelderland, regionale rapportage Regio Foodvalley, In.Fact.Research/bureau HHM, 1 juli 2024

5 | Afsprakenkader ouderenhuisvesting Regio Foodvalley 2024 - 2030 4 oktober 2024

2.2. OPGAVE VERPLEEGZORG EN RELATIE GECLUSTERD WONEN In dit afsprakenkader kijken we mede naar de benadering vanuit de behoefte aan verpleegzorg. Als verdere verdieping op de cijfers van ABF toont een recente rapportage van InFact.Research/HHm (2024) aan dat er tot 2030 een regionale behoefte c.q. opgave is van 4.935 ouderen die verpleegzorg en passende huisvesting nodig hebben. Deze behoefte geeft ruime mogelijkheden voor lokaal maatwerk en is meer robuust dan alleen een afspraak over aantallen specifieke woningen en woonvormen. In deze benadering is het aan de regiogemeenten om samen met stakeholders te komen tot een regio specifieke ideale mix van specifieke woningen en woonzorgvormen voor ouderen. Hierbij kan een combinatie van kleinschalige woonvormen, geclusterde woonvoorzieningen en intensieve verpleegzorg als oplossing worden ingezet om aan de diversiteit van de zorgvraag te voldoen. De tabel hierna geeft inzicht in de indicatieve opgave voor de huisvesting van ouderen die verpleegzorg nodig hebben. Een deel van de ouderen blijft gebruik maken van bestaande plekken in de reguliere verpleegzorg, anderen blijven thuis wonen (met zorg) én een deel kan in de toekomst terecht in een zorggeschikt woongebouw. Deze verdeling is gebaseerd op een aantal aannames en weerspiegelt de behoefte om flexibel in te spelen op de toenemende zorgvraag van ouderen. Tabel 1.2.

Indicatieve opgave ouderenhuisvesting met zorg

Bron: Woonzorganalyse aandachtsgroepen Gelderland, regionale rapportage Foodvalley, In.Fact.Research/bureau HHM, 1 juli 202

2.3. GRONDSLAG In het onderzoek van In.Fact.Research en HHM liggen de volgende aannames ten grondslag bij de concretisering tot en met 2030: • Huisvesting van de toenemende groep ouderen met een behoefte aan verpleegzorg is centraal gesteld (regionaal 1.120 ouderen); • Een vierde deel van deze ouderen (25%, regionaal 280 ouderen) kan in de thuissituatie blijven wonen en daar zorg en ondersteuning ontvangen. ‘ Het gaat dan men name om de groep ouderen met een indicatie voor een zorgzwaarteprofiel 4 (beschut wonen met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging) en delen van zorgzwaarteprofiel 5 ( beschermd wonen met intensieve dementiezorg) en zorgzwaarteprofiel 6 (beschermd wonen met intensieve verzorging en verpleging). Deze ouderen ontvangen alle benodigde zorg uit de Wet Langdurige Zorg (Wlz) thuis via het Volledig Pakket Thuis (VPT).

6 | Afsprakenkader ouderenhuisvesting Regio Foodvalley 2024 - 2030 4 oktober 2024

Het overige aandeel van circa 840 ouderen heeft behoefte aan een zorggeschikte woning. Deze behoefte kan op verschillende manieren ingevuld, afhankelijk van de individuele zorgvraag en beschikbaarheid van geschikte woonzorgvormen. Een deel van deze laatst genoemde groep ouderen (20-40%) krijgt huisvesting in een ‘verpleeghuis nieuwe stijl’. Het gaat hier (veelal) om woongebouwen die lijken op een verpleeghuis en vaak direct in de buurt van een bestaand verpleeghuis worden gerealiseerd. In deze gebouwen zijn wonen en zorg gescheiden, met een homogene samenstelling qua zorgzwaarte (toewijzing op basis van zorgprofiel). De overige (60% tot 80% van deze) ouderen kan worden gehuisvest in een gemengd complex of geclusterde woonvorm. In deze complexen wonen ouderen, met een behoefte aan verpleegzorg, samen met meer vitale ouderen of andere doelgroepen. De indicatieve opgave voor ouderenhuisvesting met zorg is input voor het lokale gesprek in de regiogemeenten en geeft ruimere mogelijkheden voor lokale invulling. Voor de verpleegzorgplekken in geclusterde woonvormen geldt specifiek dat in Nederland zorgaanbieders vaak aangegeven geen nieuw vastgoed te willen realiseren terwijl corporaties vaak aangeven geen zorgvastgoed te willen realiseren.

Zorgkantoor Zilveren Kruis geeft aan dat een deel van de opgave ouderenhuisvesting in bestaande voorraad gerealiseerd kan worden door reguliere woningen aan te passen. Echter ziet het Zorgkantoor wel dat dit vooral mogelijk lijkt te zijn bij nultreden- en geclusterde woningen. Voor zorggeschikte woningen geldt dat niet, aangezien deze echt bedoeld zijn voor een groep ouderen die (zeer) zware zorg nodig zullen hebben. Het nieuwe kabinet heeft in het regeerprogramma aangekondigd te willen investeren in verpleegzorgplekken. Mogelijk wordt daarmee de impasse op dit front doorbroken. Daarnaast zijn de zorginstellingen sinds kort gestart met het versterken van de samenwerking en werken ze samen aan een gezamenlijk visie op zwaardere zorg thuis. De samenwerking met woningcorporaties, gemeenten en welzijnsorganisaties is cruciaal om vooruitgang te kunnen boeken. Er zijn echter nog onzekerheden die het een uitdaging maken de opgaven concreet te vertalen naar aantallen en huisvestingsvormen.

7 | Afsprakenkader ouderenhuisvesting Regio Foodvalley 2024 - 2030 4 oktober 2024

3. DIT ZIJN ONZE AMBITIES Onze gezamenlijke aanpak legt de nadruk op een regionale strategie op samenwerking met een lokale toepassing. We beseffen hoe belangrijk het is om lokaal de behoefte aan geschikte huisvesting voor ouderen te begrijpen en te vervullen. Het is cruciaal om een divers aanbod van passende woningen te creëren, zodat ouderen zelfstandig kunnen blijven wonen, zelfs met ondersteuning of zorgbehoeften. We erkennen dat huisvesting alleen niet voldoende is voor een zelfstandig, gelukkig en gezond leven. Onze eerste stap is ervoor te zorgen dat er voldoende diversiteit in het woningaanbod voor ouderen is waaronder nultreden-, geclusterde- en zorggeschikte woningen. Op lokaal niveau richten we ons op een aanpak op kansen in bestaande bouw en programmering in de nieuwbouw. De lokale uitvoeringsprogramma’s dienen antwoord te geven op de vraag: wie bouwt wat, waar, wanneer en voor wie? Onze lopende inspanningen regionaal: In tabel 1.3. zijn de plannen tot en met 2030 per regiogemeente opgenomen. Deze verdeling krijgt verdere uitwerking in de lokale uitvoeringsprogramma’s. De komende jaren zullen we deze opgave verder specificeren, monitoren en waar nodig in goed overleg bijstellen. Tabel 1.3.

Plannen nultreden-, geclusterde- en zorggeschikte woningen per gemeente Regio Foodvalley t/m 2030 Gemeente Plannen nultredenwoningen t/m Plannen geclusterde woningen t/m Plannen zorggeschikte 2030 2030 woningen t/m 2030 Ede Ambitie lokale woonzorgvisie: 450 Ambitie lokale woonzorgvisie: 7 Ambitie lokale woonzorgvisie: 260 Barneveld 948 162 151 Nijkerk Nog niet bekend Nog niet bekend Nog niet bekend Renswoude 20 – 40 Hierbij gaat het om 40 – 50 Hierbij gaat het om 10 geschatte aantallen geschatte aantallen Rhenen Alle nieuwbouw appartementen 100 40 worden levensloopgeschikt (dus nultreden) ontwikkeld Scherpenzeel 155 24 24 zorgunits / zorggeschikte woningen voor ouderen in de planning, verbonden aan een instelling Veenendaal 1850 (meergezinswoningen 600 130 waarvan een deel geclusterd) Wageningen 150 66 (en extra ambitie in lokale Ambitie lokale woonzorgvisie van 100) woonzorgvisie 70

8 | Afsprakenkader ouderenhuisvesting Regio Foodvalley 2024 - 2030 4 oktober 2024

4. DIT SPREKEN WE AF • •

•

• •

•

•

•

• •

•

•

•

•

We erkennen dat de woonzorgopgave groot is. De benodigde passende ouderenhuisvesting kan landen in nieuwe woningen en in bestaande bouw. De indicaties vanuit ABF (zie tabel 1.1.) tot en met 2030 zien we als uitgangspunt. We willen ons ervoor inspannen hier invulling aan te geven op lokaal niveau. Per gemeente kan dit verschillen in aantallen en tempo. In dit afsprakenkader ligt de nadruk op de plannen, de stappen die we gaan nemen en niet alleen op de becijferde opgave. De huidige plannen per gemeente tot en met 2030 betreffen een startmoment. De komende jaren monitoren we gezamenlijk met partijen de uitwerking van de opgave en zoeken we naar lokale oplossingen op basis van de woonbehoeften. De opgave nultreden-, geclusterde en zorggeschikte woningen wordt lokaal in prijsklassen voor huur en koop uitgesplitst en komt terug in de provinciale monitoring. Voor uitwerking van prijssegmenten verwijzen we naar de overkoepelende Woondeal Regio Foodvalley. De huidige woningbouwplannen zijn voornamelijk gericht op het bouwen van nieuwbouw nultredenwoningen tot 2030. Het is echter ook van belang om de aandacht te richten op de mogelijkheden in de bestaande voorraad. We verwachten dat in de huidige woningvoorraad sneller en effectiever resultaten kunnen worden bereikt.

Dit kan onder andere door het omvormen en aanwijzen van geclusterde wooneenheden, het creëren van zorgzame en toegankelijke gemeenschappen, het inrichten van de woonomgeving zonder drempels en die uitnodigt tot bewegen en dementievriendelijk is, het versterken van bestaande buurten en het bevorderen van ontmoeting en sociale activering. Om dit te realiseren is lokale afstemming nodig met woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties. In sommige gemeenten zijn deze gesprekken al gestart. VVT- organisaties (Verpleging, Verzorging en Thuiszorg) werken gezamenlijk aan een visie op de (zwaardere) zorg thuis en op wonen en zorg in de Foodvalley. We nemen actief deel aan aan deze ontwikkeling en leveren hieraan onze bijdrage. We spreken af meer verbinding te creëren met de coalitie Vitaal ouder worden (Gelderse ‘Vitale Gelderse Vallei) vanuit het landelijk Integraal Zorgakkoord (IZA). We zien welzijnsorganisaties als belangrijke partner. Deze organisaties hebben de intentie om regionaal nauwer samen te werken, mede in het kader van IZA. Zij willen graag borgen hoe zij zich bestuurlijk kunnen vertegenwoordigen. Wij gaan werken aan regionale samenwerking met woningcorporaties, zorg-, en welzijnsorganisaties, zorgverzekeraar(s) en zorgkantoren. Ons doel is om regionale afspraken te maken over de gezamenlijke woonzorgopgave. Elke partij levert hierbij een waardevolle bijdrage.

Iedere gemeente werkt samen met verschillende partijen waaronder woningcorporaties, zorgorganisaties, welzijnsorganisaties, bewonersplatforms, belangenvertegenwoordigers en zorgkantoor. Lokaal wordt er gestreefd naar voldoende nultredenwoningen, geclusterde woonvormen en zorggeschikte woningen (waaronder 24 uurszorg op afroep) te realiseren, passend bij de lokale behoeften en uitdagingen. Bij de ontwikkeling van geclusterde woonvormen is het essentieel dat lokale zorginstellingen- en welzijnsorganisaties vanaf het beginstadium betrokken zijn in het ontwikkelproces. Dit zorgt voor een betere afstemming van zorg- en ondersteuningsbehoeften en bevordert een nauwe samenwerking tussen alle betrokken partijen. Concrete afspraken worden lokaal vastgelegd in het volkshuisvestingsprogramma (eventueel in de vorm van uitvoeringsprogramma’s) voor wonen en zorg, prestatieafspraken en desgewenst projectgerichte overeenkomsten.

9 | Afsprakenkader ouderenhuisvesting Regio Foodvalley 2024 - 2030 4 oktober 2024

•

•

•

•

•

De regionale cijfers vertalen we lokaal naar kwaliteit en betaalbaarheid, rekening houdend met lokale woonvisies en volkshuisvestingsprogramma. Kortom, de aantallen dienen aan te sluiten bij lokale behoeften, de mogelijkheden van de bestaande voorraad, de gewenste kwaliteit en betaalbaarheid. Gemeenten initiëren lokaal intensiever de samenwerking tussen verschillende partijen. Tegelijkertijd streven de gemeenten naar regionale samenhang door actief deel te nemen aan verschillende projecten op regionaal niveau. De voortgang van de realisatie van nultreden-, geclusterde- en zorggeschikte woningen ten aanzien van de woondeal wordt gemonitord met de interbestuurlijke landelijke monitor voortgang woningbouw. Daarover is bestuurlijk afgesproken dat het doel van de monitor enerzijds is het voorzien van de (semi)overheden in informatie over plancapaciteit (woningbouwplannen), de voortgang van de woningbouw en opgeleverde (gerealiseerde) woningen. Anderzijds draagt de monitor bij aan inzicht in eventuele knelpunten en in informatie in verband met voor de woningbouw noodzakelijke opgaven teneinde deze te kunnen oplossen. De monitoring van de realisatie van nultreden-, geclusterde-, en zorggeschikte woningen wordt hieraan toegevoegd. We agenderen aandacht voor blijvende financiering, gezien de hoge kosten en vele ambities.

Dit is essentieel voor woningcorporaties om geclusterde woonvormen en woningen geschikt voor zorg te realiseren. Hiervoor is niet alleen tijdelijke subsidie nodig, maar duurzame financiering. Uiteraard wordt er gebruik gemaakt van de bestaande subsidieregelingen. De regiogemeenten en provincies blijven bij het Rijk aandringen op structurele financiering

10 | Afsprakenkader ouderenhuisvesting Regio Foodvalley 2024 - 2030 4 oktober 2024

5. VERVOLG We erkennen dat effectieve regionale samenwerking met woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties en zorgkantoren vraagt om regionale en lokale afstemming. Op dit moment is het echter nog te vroeg om hierover regionale governance-afspraken te maken. In de periode 2024/2025 organiseren wij daarom bestuurlijke bijeenkomsten om de afspraken uit het afsprakenkader samen met betrokken partijen concreet te maken. Daarbij streven we naar een gezamenlijke governance-structuur, waarin regionale afspraken, rollen en verantwoordelijkheden van gemeenten, woningcorporaties, zorgorganisaties, welzijnsaanbieders en zorgkantoren worden vastgelegd. Dit mede op basis van de gestelde ambities.

11 | Afsprakenkader ouderenhuisvesting Regio Foodvalley 2024 - 2030 4 oktober 2024

BIJLAGE 1. DEFINITIES WONINGTYPEN OUDERENHUISVESTING Deze definities zijn tot stand gekomen in de stuurgroep Landelijke monitor voortgang woningbouw en vastgesteld in het Bestuurlijk Overleg Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 4. De definities van deze woningtypen voor ouderen zullen op termijn in regelgeving verwerkt worden. Hiervoor wordt onderzocht hoe het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl) aangepast dient te worden.

NULTREDENWONING Nultredenwoningen zijn reguliere zelfstandige woningen die zowel intern als extern toegankelijk zijn voor een bewoner met een lichte mobiliteitsbeperking. Dit houdt in dat de woningen extern toegankelijk zijn zonder trap te lopen. Dit kan door afwezigheid van een trap, of door aanwezigheid van een lift. En dat de woonkamer, keuken, badkamer, toilet en minimaal 1 slaapkamer zich op één verdieping bevinden en daarmee zonder traplopen te bereiken zijn (intern toegankelijk). Deze woningen zijn toegankelijk bij oplevering van nieuwbouw en behoeven geen aanpassing meer. Bijvoorbeeld, een reguliere eengezinswoning die wordt aangepast met een traplift is geen nultredenwoning.

GECLUSTERDE WOONVORM Geclusterde woningen zijn woningen die voldoen aan de definitie voor nultredenwoningen in een geclusterde woonvorm. Geclusterd betekent dat deze woonvormen ingericht zijn op het bevorderen van sociaal contact en gemeenschapsgevoel, waardoor eenzaamheid wordt tegengegaan en samenredzaamheid wordt bevorderd. Er moet daarom een ontmoetingsruimte inpandig aanwezig zijn of op loopafstand voor ouderen (bv. ca. 100 m). Die ruimte moet gericht zijn op ontmoeting van bewoners en eventueel buurtbewoners en op een open en transparante basis te gebruiken zijn. Landelijk wordt bij clustering uitgegaan van een schaal van minimaal 12 woningen*. Daarnaast worden woningen in een geclusterde woonvorm voor minimaal 50% bestemd voor of met voorrang toegewezen aan 55+ers. Voorbeelden van geclusterde woonvormen kunnen onder andere hofjeswoningen, serviceflats, aanleunwoning en seniorenflats zijn (zie handreiking ‘geclusterde woonvormen voor senioren’ van P31 voor voorbeelden). Ook in dit type woning kan onder voorwaarden (Wlz) zorg geleverd worden.

ZORGGESCHIKTE WONING Zorggeschikte woningen zijn zelfstandige nultredenwoningen waarin Wlz-zorg geleverd kan worden voor bewoners en die onderdeel zijn van een geclusterde woonvorm (zie definitie nultredenwoningen en geclusterde woningen). Om alle vormen van zorg te kunnen leveren dienen deze wooneenheden en de woonvorm rolstoelgeschikt te zijn, met voldoende ruimte om zorg te verlenen. De woningen zijn dementievriendelijk ingericht**. Woningen die vallen onder de categorie BAT 3 of 4 en Woonkeur 6 vallen binnen deze definitie. *Om monitoring landelijk vergelijkbaar te maken, gaan we bij monitoring uit van een minimum van 12 woningen, wat de minimale hoeveelheid is om samenredzaamheid te bevorderen. De schaal voor clustering kan in bv. kleine kernen lager liggen, maar deze worden bij monitoring dan niet geteld als geclusterde woning, maar als nultredenwoning. **Brancheorganisaties Actiz en Aedes hebben een ‘toolkit dementievriendelijk ontwerpen‘ ontwikkeld die hierbij gebruikt kan worden.

4

Monitoringsdefinities woningbouwtypen ouderenhuisvesting, ministerie van BZK, 26 april 2024

12 | Afsprakenkader ouderenhuisvesting Regio Foodvalley 2024 - 2030 4 oktober 2024