D2. Brief RBT Heuvelrug & Vallei - Gemeenteraadsverkiezingen 2026

Geachte raadsleden,

Doorn, 18 november 2025

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 hecht ik, namens RBT Heuvelrug & Vallei, waarde aan het benadrukken van het belang van blijvende investeringen in recreatie en toerisme. Deze sector vormt de verbindende schakel tussen economie, leefbaarheid en natuur en draagt direct bij aan de brede welvaart in onze regio. Economische waarde De gastvrijheidssector is een van de grootste pijlers van onze regionale economie. Ze vertegenwoordigt 6,5% van de totale regionale economie en biedt werk aan ruim 10.000 mensen in de Utrechtse Heuvelrug en Gelderse Vallei. Onze inzet versterkt direct de economische waarde van de regio en deze is groot: de totale toeristisch-recreatieve bestedingen, namelijk het volume aan dag-, verblijf- en zakelijk bezoek, bedragen in de regio Heuvelrug & Vallei jaarlijks indicatief € 2,38 miljard, goed voor bijna 26% van de bestedingen in de provincie Utrecht. Alleen al het dagbezoek van Nederlanders is in onze regio goed voor ca. € 1,35 miljard aan bestedingen. Recreatie en toerisme versterkt indirect ook andere sectoren, van horeca, retail en cultuur tot natuurbeheer en mobiliteit. Bovendien leveren bezoekers via toeristenbelasting en bestedingen een belangrijke bijdrage aan de gemeentelijke inkomsten. (Bron: De impact van de vrijetijdssector in de provincie Utrecht, Bureau Buiten oktober 2025).

Leefbaarheid en vitale kernen Recreatie en toerisme dragen bij aan het behoud van voorzieningen die ook voor inwoners van groot belang zijn: horeca, musea, evenementen en winkels. Ze stimuleren een gezonde levensstijl, sociale ontmoetingen en trots op de eigen omgeving. Investeren in routestructuren, toeristische overstappunten (TOP’s), toegankelijke informatievoorziening (VVV’s en digitale platforms) en erfgoedbeleving betekent investeren in sterke, levendige dorpen. Kwaliteit boven kwantiteit Onze regio is geliefd, maar ook kwetsbaar en dat brengt verantwoordelijkheid met zich mee. Groei vraagt om maatwerk: niet meer bezoekers, maar de juiste bezoekers, passend bij de schaal, identiteit en draagkracht van onze omgeving. Daarom zetten we in op kwaliteitsgericht toerisme, met nadruk op spreiding in tijd, ruimte en doelgroepen. Onze koers ‘Buiten leven, bewust genieten, blijven ontdekken 2026–2030’ kiest nadrukkelijk voor kwaliteit. Niet méér bezoekers, maar de juiste bezoekers op de juiste plek en het juiste moment, in balans met natuur en dorpen. Dit vraagt om bezoekersmanagement (seizoens- en plekspreiding via thema’s als Fietsen & Wandelen, Kastelen & Buitenplaatsen, Grebbelinie, Zakelijk #opdeheuvelrug), slimme mobiliteit en datagedreven sturing (monitoring van drukte, bereik, waardering, verblijfsduur en economische impact).

Dat betekent: • Gericht sturen op spreiding in tijd en ruimte; • Investeren in duurzaam vervoer, routestructuren en verblijfsaanbod; • Aantrekken van de bezoekers die passen bij de identiteit en draagkracht van onze regio; • Versterken van samenwerking tussen gemeenten, ondernemers en natuurorganisaties. Samenwerking en regie De collectieve samenwerking binnen RBT Heuvelrug & Vallei (negen gemeenten, meer dan 500 partners en tal van maatschappelijke en natuurorganisaties) is een krachtig voorbeeld van publiekprivate samenwerking. RBT Heuvelrug & Vallei ontwikkelt plannen, projecten en campagnes, bevordert spreiding, levert data-inzichten, verbindt partners en zorgt dat beleid, communicatie en uitvoering op elkaar aansluiten. In samenwerking met de Marketingcoöperatie Regio Utrecht (MCRU) en provincie Utrecht sluiten we aan bij provinciale kaders en benutten we schaalvoordeel, kennisdeling en cofinanciering.

Wij zijn niet alleen uitvoerder, maar ook regisseur van samenwerking. Onze kracht ligt in het bundelen van belangen, kennis en middelen. Dit vraagt blijvende betrokkenheid en structurele investeringen van gemeenten. Verankering in gemeentelijk beleid Recreatie en toerisme is geen losstaand thema. Het raakt aan ruimtelijke ordening (wonen, bouwen, mobiliteit), natuur en duurzaamheid (balans tussen gebruik en bescherming), gezondheid en welzijn (natuur, bewegen, ontspanning) en cultuur en erfgoed (behoud en beleving van kastelen, buitenplaatsen en de Grebbelinie). Structurele verankering in gemeentelijke en regionale beleidskaders vergroot de maatschappelijke waarde en voorkomt versnippering. Oproep aan de gemeenteraden Wij vragen u om voor de komende bestuursperiode (2026–2030): 1. Structurele financiering van RBT Heuvelrug & Vallei (basis en projectmiddelen) te borgen. 2. Mandaat voor regionale samenwerking binnen RBT Heuvelrug & Vallei vast te leggen. 3. Gerichte investeringen te doen in bezoekersmanagement, bereikbaarheid en toegankelijkheid. 4. De verduurzaming van de vrijetijdssector te versnellen. 5. Regionale productontwikkeling gericht op langer verblijf en meer seizoenspreiding te stimuleren. Waarom juist nu Onze regio staat stevig op de kaart, maar de uitdagingen nemen toe: personeelskrapte, veranderend reisgedrag en druk op natuur en voorzieningen.

Juist daarom is dit het moment om koersvast te blijven en gezamenlijk te investeren in de toekomst van een vitale, duurzame en aantrekkelijke regio. Met gerichte en gezamenlijke investeringen houden we de Utrechtse Heuvelrug & Vallei groen, leefbaar en economisch vitaal voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Investeren in recreatie en toerisme is investeren in leefbaarheid, trots en een gezonde economie. Op 11 november presenteerden wij in Driebergen onze nieuwe strategie en positionering Bestemming De Utrechtse Heuvelrug 2026–2030 "Buiten leven, bewust genieten, blijven ontdekken". Bijgaand een link naar het nieuwsbericht ter informatie: https://www.rbtheuvelrug-vallei.nl/pers-enmedia/nieuws/afsluiting-toeristisch-seizoen-presentatie-nieuwe-strategie-en-positionering Wij gaan graag met u in gesprek over hoe we deze koers samen kunnen vasthouden en versterken. Ter informatie als bijlage bij deze brief ons meest recente jaarverslag 2024 (https://www.rbtheuvelrug-vallei.nl/over-rbt-heuvelrug-vallei/jaarverslag). Ik dank u hartelijk voor uw aandacht.

Met vriendelijke groet, RBT Heuvelrug & Vallei Robbert Schuurmans Directeur