D1. Raadsinformatiebrief RPLG RFV

Aan de raden van de deelnemende gemeenten Regio Foodvalley via de colleges van B en W

uw kenmerk:

uw brief van: ons kenmerk:

behandeld door: doorkiesnummer:

e-mailadres:

--

--

A.Bossenbroek

06-101 55 307

arjan.bosssenbroek@regiofoodvalley.nl

bijlage: -

datum: 10 februari 2023

23/FV/Ruimte/230210

onderwerp: Raadsinformatiebrief Regionaal Perspectief Landelijk Gebied Regio Foodvalley

Geachte raadsleden van de Foodvalley gemeenten, Als bestuur van Regio Foodvalley bieden wij u hierbij de Raadsinformatiebrief aan over het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied voor Foodvalley (RPLG). Afgelopen najaar is de Contourennotitie voor het RPLG in uw raden besproken en heeft u wensen en bedenkingen mee kunnen geven voor de uitwerking. Met deze brief informeren wij u over de stand van zaken van het RPLG met betrekking tot proces en inhoud. Deze brief bestaat uit de volgende onderdelen: 1) Toelichting op de status en het proces van het bijgevoegde informerende groeidocument RPLG 2) De tijdlijn van het RPLG 3) Toelichting op de inhoud van dit informerende groeidocument RPLG 4) Verwerking van de ingebrachte wensen en bedenkingen op de Contourennotitie 5) Verwerking van het advies van de Economic Board Foodvalley n.a.v. de Contourennotitie 6) Globale duiding van de door Provinciale Staten van Gelderland vastgestelde Hoofdlijnen voor het Gelderse Programma Landelijk Gebied 7) Globale duiding van de door Provinciale Staten van Utrecht vastgestelde Uitvoeringsstrategie voor het Utrechtse Programma Landelijk Gebied 8) Procesrelatie met beide provincies en het rijk. 1) Toelichting op status en proces van het informerende groeidocument RPLG (Bijlage 1: Groeidocument RPLG) We maken het RPLG in een zeer dynamische tijd.

De inhoud van deze raadsinformatiebrief laat dit ook duidelijk zien: rijk en provincies komen met (hoofdlijnen van) beleidsdocumenten, uitvoeringsstrategieën. Uiteindelijk moet dit allemaal in begrijpelijk taal bij elkaar komen in lokaal beleid, waarbij we als er als regio voor gekozen hebben dit gezamenlijk en onderling afgestemd te doen. Tegelijk willen we als regio ook invloed hebben op en richting geven aan het beleid en de instrumenten van andere overheden, zodat er straks sprake is van samenhang in beleid en uitvoering. Tenslotte willen we zorgvuldig ons eigen proces kunnen voeren met onze inwoners, boeren en gebiedspartijen om zo aan begrip, vertrouwen en draagvlak te bouwen.

Datum: Betreft:

10-2-2023 Raadsinformatiebrief Regionaal Perspectief Landelijk Gebied Regio Foodvalley

Om hieraan zoveel mogelijk tegemoet te komen bij het maken van het RPLG hebben we ervoor gekozen om met een groeidocument te werken. Met dit groeidocument wordt de geleidelijke totstandkoming van het RPLG zichtbaar en navolgbaar. Het RPLG is niet in één keer af maar ontwikkelt zich: van contourennotitie naar een gezamenlijk RPLG. Met het bijgevoegde groeidocument voor dat RPLG en de nog komende versies laten we de ontwikkelstappen zien die we de komende periode maken. Het bijgevoegde groeidocument bieden we u aan ter informatie, om u op de hoogte te houden van de voortgang. Op 30 november is door de stakeholders (waaronder LTO Gelderse Vallei, Natuur en Milieu Gelderland en Utrecht, Waterschap Vallei en Veluwe, provincies Gelderland en Utrecht, Aeres/PEC/CEC, Rabobank, WUR, Stichting Landschapsbeheer Gelderland) samen met gemeenteambtenaren en programmamanagers van Regio Foodvalley, enorm veel goede input geleverd op de zogeheten “ontwikkellijnen” die in dit document beschreven zijn. Dat is nog niet allemaal verwerkt in bijgevoegde versie. Wij verwachten dat dit begin februari verwerkt is en dat het document op veel plaatsen nog aangepast en aangevuld wordt, ook in taalgebruik en op inhoudelijke details. De stakeholders krijgen dan gelegenheid om die versie mee te lezen en reacties te geven.

Als die verwerkt zijn, wordt een volgende versie van het groeidocument in april aan u aangeboden voor wensen en bedenkingen. Ondertussen wordt in de periode januari - juni 2023 doorgewerkt aan de verdere uitwerking. Het werken aan het perspectief is een iteratief proces. Om tot een goed perspectief te komen gaan we samen met inhoudelijk deskundigen, provincies, waterschap, LTO Gelderse Vallei, Natuur en Milieu Gelderland en Utrecht en overige stakeholders verder in gesprek. We organiseren stakeholdersessies, ateliers en feedbackrondes. We zetten daarmee in op het ontsluiten van inhoudelijke kennis, ervaring, vakmanschap en creativiteit van bedrijven, organisaties en overheden. Waar nodig zetten we extra onderzoeken uit. Ook worden concrete doelen en maatregelen vanuit het Rijk en beide provincies geïnterpreteerd, ruimtelijk verkend en meegenomen in onze maatregelen. Verder dragen we zorg voor het verbinden met lopende gebiedsprocessen (zoals in het Binnenveld). 2) De tijdlijn van het RPLG Onderstaande tijdlijn is eind december 2022 gemaakt en geeft een beeld van de stappen die doorlopen zijn en die komende maanden plaatsvinden en een globaal beeld van het proces daarna. Er is sprake van een hoog-dynamisch proces, ook in afhankelijkheid van de processen bij het Rijk en de provincies. De planning zal daardoor naar verwachtig nog regelmatig worden aangepast. Voorjaar 2022

Voorbereiding Contourennotitie

Juni 2022

Dialoogsessie Stakeholders

Juli 2022

Afronding contourennotitie

September – December 2022

Besluitvorming Contourennotitie Algemeen Bestuur en Wensen en bedenkingen gemeenteraden

Oktober - November 2022

Eerste versie deel 1 en 2 Groeidocument RPLG

30 november 2022

Stakeholdersessie voor ophalen van feedback

December – Januari 2023

Tweede versie deel 1 en 2 Groeidocument RPLG (bijgevoegd)

Januari 2023

Groeidocument RPLG informerend naar gemeenteraden

Februari 2023

Stakeholder-ronde t.b.v. derde versie Groeidocument RPLG (deel 1 en 2 en eerste versie deel 3)

Maart 2023

3e versie Groeidocument (met Deel 1 en 2, en doorkijk naar deel 3) in Algemeen Bestuur (april) t.b.v. ronde wensen en bedenkingen raden

Februari – Juni 2023

stakeholdersessies, werkateliers, etc. t.b.v. invulling deel 3

Datum: Betreft:

10-2-2023 Raadsinformatiebrief Regionaal Perspectief Landelijk Gebied Regio Foodvalley

10 mei 2023

Raadsinformatiebijeenkomst (waarschijnlijk o.a. over RPLG)

April – Juni 2023

Wensen en bedenkingen ronde RPLG deel 1 en 2

Juni 2023

Onder voorbehoud: 27 juni Verbreed Regionaal Raadsgesprek1)

Juli – Augustus 2023

Eerste versie compleet RPLG

September 2023

Feedbackronde stakeholders

September – December 2023

Afronding en vaststellen RPLG Algemeen Bestuur

1e kwartaal 2024 Vaststellen RPLG door de raden. 1) Dit is een voorlopige datum. De regie voor deze bijeenkomst ligt bij de Regiocommissie en de griffies. Deel 1 RPLG = overkoepelend verhaal Deel 2 RPLG = ontwerpprincipes/ontwikkellijnen Deel 3 RPLG = concrete maatregelen (toelichting in volgende onderdeel van deze brief)

3) Toelichting op de inhoud van dit informerende groeidocument Deel 1: Waarom maken we het RPLG? (ca 90% gereed) Een helder en onderscheidend manifest over het Waarom van het willen werken aan het perspectief voor het landelijk gebied. Dit is een waardengedreven verhaal en vertelt wie wij als regio willen zijn in deze tijd van onzekerheid en veranderingen en vanuit welke waarden wij willen handelen. Deel 2: Hoe ziet het perspectief er uit? (ca 60% gereed) Dit deel beschrijft de inhoudelijke ontwikkellijnen met daarbij inzicht in wie waaraan kan bijdragen en op welke manieren. Dit willen we, waar het kan, ruimtelijk vertalen, zonder een blauwdruk te geven en mits het handelingsperspectief geeft. Hierin staan de inhoudelijke ontwikkellijnen waarmee we richting geven aan het langere termijn perspectief en de daarop gebaseerde korte termijn interventies. Deel 3: Wat is er nodig om dit concreet te maken? (ca 10% gereed) Het Wat-deel gaat inzicht geven in wat er in praktische zin nodig is, om overheden, bedrijven, organisaties en inwoners in gezamenlijkheid de ruimte te geven bij te dragen aan de ontwikkeling van een duurzaam landelijk gebied. Vraagstukken en keuzes voor gemeenteraden We staan voor grote opgaven en belangrijke keuzes. Het RPLG heeft tot doel daar richting aan te geven.

Dit zal van de gemeenteraden besluiten vergen met impact voor inwoners en voor de gemeentelijke organisatie. U moet dan denken aan besluiten over: - Welke ontwikkelingen er via ruimtelijke ordening en flankerend beleid mogelijk worden gemaakt; - Eventuele inzet m.b.t. sociaal-emotionele begeleiding, (om)scholing en loopbaanbegeleiding; - Rollen die de gemeente wil nemen in de transitie van het landelijk gebied (regisseren, faciliteren, sturen); - Capaciteit van het ambtelijk apparaat om beleidsvormende en uitvoerende taken (zoals begeleiding gebiedsprocessen) uit te voeren. In het Groeidocument RPLG vindt u in de paragrafen 2.2.1 en 2.2.2 en 2.2.3 per ontwikkellijn voorbeelden van keuzes die aan de orde zullen komen. Hoofdstuk 3 geeft een indicatie van wat dit onder meer van gemeenten vergt.

Datum: Betreft:

10-2-2023 Raadsinformatiebrief Regionaal Perspectief Landelijk Gebied Regio Foodvalley

4) Wensen en bedenkingen van de raden op de Contourennotitie (Bijlage 2A: Bundel wensen en bedenkingen en 2B: Verwerking van de wensen en bedenkingen) Door de gemeenteraden zijn wensen en bedenkingen ingebracht met het doel de uitwerking van de Contourennotitie tot het RPLG waar nodig bij te sturen. Dat is dus input voor het bijgevoegde groeidocument RPLG. Deze wensen en bedenkingen zijn gebundeld in bijlage 2A. Over een deel van de ingebrachte wensen hebben we geconstateerd dat dit aandachtspunten zijn die wij van harte delen en die ook, wellicht wat minder expliciet, al geborgd zijn in de Contourennotitie, dan wel voor de verdere uitwerking al voorzien zijn. Daarnaast is er een aantal wensen en bedenkingen waarvan wij voorstellen die niet rechtstreeks over te nemen en is er een aantal wensen en bedenkingen die wij onderschrijven en voorstellen mee te nemen in de uitwerking. In bijlage 2B zijn de wensen en bedenkingen in deze verschillende categorieën benoemd en is ons voorstel beschreven. 5) Advies Economic Board Foodvalley n.a.v. de Contourennotitie (Bijlage 3A: Advies Economic Board en 3B: Verwerking van het advies) Op 19 december 2022 heeft de Economic Board (EB) Foodvalley haar advies over de Contourennotitie gepresenteerd. Deze is opgenomen als bijlage 3A. Net als de wensen en bedenkingen van uw raden, nemen wij dit advies mee in de uitwerking van het RPLG.

De EB waardeert en onderschrijft de notitie en geeft een aantal adviezen mee, deels meer algemeen en deels over specifieke aspecten van de Contourennotitie en het op te stellen RPLG. In bijlage 3B geven wij aan wat ons voorstel is voor het meenemen van de verschillende onderdelen van dit advies in de verdere uitwerking. 6) Hoofdlijnen Gelderse Programma Landelijk Gebied (GPLG) (Bijlage 4: Statenbrief Gelderland / Bijlage 5: Brief Gelderland over Regioarrangement Foodvalley) Op 21 december 2022 hebben de Provinciale Staten van Gelderland de hoofdlijnen voor het GPLG vastgesteld, met daarbij de kaders voor het landelijk gebied en vertaling van de Rijksdoelen voor Gelderland. Het streven is om in juni 2023 het GPLG-Gebiedsprogramma 2024-2035 op hoofdlijnen vast te kunnen stellen. De meegegeven kaders zijn herkenbaar. Gelderland wil inzetten op: Natuurinclusieve en/of kringlooplandbouw, bodem en water sturend, natuurherstel en het Gelders klimaatplan. Hier sturen ze in de maatschappelijke opgaven op ruimtelijke samenhang en bouwen voort op wat er is in de regio (o.a. de verstedelijkingsstrategie, regionale energiestrategie). Het is van groot belang voor het RPLG om hier goed bij aangesloten te zijn en gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen. Enerzijds zijn de hoofdlijnen van de provincie richtinggevend, anderzijds vraagt het om een regionaal standpunt.

De provincie geeft daar ook enige ruimte voor. Zo is het een belangrijk onderdeel van de hoofdlijnen dat Gelderland met gemeenten in overleg wil over een mogelijke zone rond Natura 2000 gebieden. In die zone gelden dan grotere opgaven dan elders. Dit is voor gemeenten een cruciaal vraagstuk met mogelijk grote impact op de ruimtelijke ordening en de sociaal-economische structuur. Wij werken intensief aan het voorbereiden van onze visie op die zonering en op randvoorwaarden zoals een gebiedsfonds. Tegelijk met het ontwikkelen van het GPLG heeft Gelderland de opdracht van het Rijk om in de loop van 2023 te komen tot een gebiedsgerichte uitwerking voor de grote opgaven voor ons land. Gelderland wil dat samen met o.a. gemeenten oppakken vanuit de lopende trajecten van het GPLG, de Verstedelijkingsstrategie en de Energiestrategie. Belangrijk aanknopingspunt daarvoor is de brief vanuit de provincie Gelderland waar gevraagd wordt om in een Regio Arrangement Foodvalley samen de opgaven op regionaal niveau uit te werken. We zijn hiervoor ambtelijk, ook op directieniveau, met de provincie in gesprek over een goede afstemming.

Datum: Betreft:

10-2-2023 Raadsinformatiebrief Regionaal Perspectief Landelijk Gebied Regio Foodvalley

7) Uitvoeringsstrategie Utrechtse Programma Landelijk Gebied (Bijlage 6: Uitvoeringsstrategie Landelijk Gebied) Op 29 november heeft Gedeputeerde Staten van Utrecht de Uitvoeringsstrategie Landelijk Gebied vastgesteld. Dit document geeft aan op welke wijze provincie Utrecht uitvoering gaat geven aan de opgaven die voortkomen uit het NPLG. Hierbij bouwt de provincie voort op eerdere aanpakken, namelijk de Agenda Vitaal Platteland en Gebiedsgerichte aanpak Stikstof. Voor het bepalen van de ambities werkt de provincie Utrecht op dit moment aan het Utrechtse Programma Landelijk Gebied (UPLG). Dit is het beleidsspoor. Om de ambities uit het UPLG uit te voeren werkt de provincie in drie niveaus: provinciaal niveau, regioniveau en gebiedsniveau. De provincie is opgedeeld in twee regio’s: Utrecht Oost en Utrecht West. Elke regio kent een regiostuurgroep. Elke regiostuurgroep bestaat uit alle overheden en betrokken organisaties. Per regio wordt een regio-agenda opgesteld. De input voor deze regio-agenda wordt geleverd door de gebiedsagenda die op gebiedsniveau is opgesteld. Voor de Utrechtse gemeenten van Foodvalley zijn twee gebiedsprocessen relevant, namelijk een gebiedsproces dat gaat over het gebied van gemeenten Renswoude, Veenendaal en deels Rhenen. Voor het RPLG is het belangrijk om in eerste instantie de aansluiting te vinden met het beleidsspoor, het UPLG.

Bij het UPLG worden immers de ambities voor provincie Utrecht bepaald. Door de verbinding te maken met het UPLG creëren we de mogelijkheid om de kruisbestuiving te vinden tussen onze regionale ambities en die van provincie Utrecht. Deze samenwerking met de provincie Utrecht is in ontwikkeling. We voeren gesprekken hoe we de aansluiting het beste kunnen vormgeven. Dit gebeurt in afstemming met de provincie Gelderland. 8) Procesrelatie met beide provincies en het Rijk De uitvoering van het RPLG, verbonden aan het NPLG en de provinciale programma’s, is een adaptief en iteratief proces onder hoge tijdsdruk. Dit maakt het extra van belang dat we als regio op de juiste momenten input leveren en aangesloten blijven. Daarbij is ook met deze hoge tijdsdruk transparantie en een duidelijke rolverdeling belangrijk: Wat kunnen we zelf? Wat kunnen we samen? Wat heeft de regio van wie nodig? Hoe kunnen we elkaar vast blijven houden én ruimte geven? Om de aansluiting bij provincies en het Rijk goed te kunnen organiseren is het belangrijk goed voorbereid te zijn zowel op inhoud als qua netwerk.

Met de Contourennotitie, de wensen en bedenkingen, het advies van de Economic Board, de input van alle stakeholders en het voorliggende Groeidocument, hebben we een basis gelegd om met de juiste kaders deel te kunnen nemen aan de gebiedstafels en regio-ateliers en de kenmerken en belangen van onze regio in te kunnen brengen. Zo nemen we de verantwoordelijkheid om zorg te dragen voor onze inwoners en onze omgeving en bouwen we samen in onderling vertrouwen aan oplossingen met respect voor verleden en heden. Met vriendelijke groet, namens het bestuur Regio Foodvalley,

Arjen Droog directeur

René Verhulst voorzitter