D1. Raadsinformatiebrief gevolgen niet-vaststelling RPLG

Raadsinformatiebrief

Nummer 599094/599290 Datum 18 november 2024 Opgesteld door M.H.T. Jansen Telefoonnummer 0318 578 150 E-mail m.jansen@renswoude.nl

Onderwerp Aanvullende raadsinformatiebrief inzake niet-vaststelling RPLG. Inleiding In de regio Foodvalley wordt na de behandeling van het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied in de 9 gemeenteraden nu ingezet op uitvoering. Vanuit de regio is een raadsinformatiebrief opgesteld, die u separaat aan deze raadsinformatiebrief aangeboden krijgt. In deze raadsinformatiebrief willen wij enige duiding geven aan de gevolgen van het niet-vaststellen van het RPLG door de gemeenteraad van Renswoude. Begroting 2025 regio Foodvalley Op 18 juni 2024 heeft de gemeenteraad besloten in te stemmen met de concept-begroting van de regio Foodvalley en daarover geen zienswijze in te dienen. Ten aanzien van het landelijk gebied staan daarin projecten waaraan Renswoude ook deelneemt; het RPLG, landbouwnetwerk regio Foodvalley, Schone Luchtakkoord (SLA). RPLG In de begroting 2025 van de regio Foodvalley is ten aanzien van het RPLG het volgende opgenomen: De Regionale Ruimtelijke Verkenning (RRV) is in 2021 door de gemeenteraden vastgesteld. Een belangrijk vervolg daarop, om invulling te kunnen geven aan de in de RRV benoemde uitdagingen, is het in 2024 vast te stellen Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG): een ruimtelijk-economisch toekomstperspectief voor het landelijk gebied in onze regio.

Het is onze regionale uitwerking en toepassing van het Nationaal Programma Landelijk Gebied en de daaruit volgende provinciale programma’s. Vanwege de doorgaande ontwikkelingen in dit dossier, verwachten we dat in 2025 een actualisatie van het RPLG voorbereid en vastgesteld wordt. Om het RPLG tot uitvoering te brengen voorzien we de vaststelling van een uitvoeringsprogramma in 2024. De realisatie daarvan start in dat jaar en zal in de periode 2025-2028 doorgaan. Het gaat om grote opgaven, met gezamenlijke projecten en activiteiten en een onderzoeks- en ontwikkelagenda met als doel toe te werken naar het meerjarenperspectief van het RPLG. In het RPLG en het uitvoeringsprogramma ligt vanuit de Gemeente Renswoude ontwikkeling naar een duurzaam en gezond voedselsysteem Postadres Postbus 8, 3927 ZL Renswoude een sterke verbinding met het programma Voeding voor een Bezoekadres Dorpsstraat 4 gezond leven. Dit wordt binnen de programma’s op elkaar 3927 BD Renswoude afgestemd en deze programma’s groeien naar elkaar toe.

Pagina 1 van 4

Telefoon E-mail Website

0318 - 578 150 info@renswoude.nl renswoude.nl

KvK BTW IBAN

32163726 001104512B01 NL77 BNGH 0285 0070 84

Renswoude draagt financieel bij aan de activiteiten die vanuit de regio Foodvalley geïnitieerd worden in het landelijk gebied. Voor landbouwtransitie (met bovengenoemde onderdelen) zijn de volgende investeringsbedragen in de begroting 2025 en meerjarenraming opgenomen: 2025: € 462.000 2026: € 450.000 2027: € 468.000 2028: € 487.000 Aan dit programma draagt de gemeente Renswoude € 17.392,-- bij voor 2025, met vergelijkbare geraamde bedragen voor de jaren erna. In dezelfde raadsvergadering waarin is ingestemd met deze begroting is niet ingestemd met het RPLG. Hoe nu verder met de uitvoering van projecten en activiteiten? In de tussentijd is er op meerdere terreinen onduidelijkheid ontstaan over de uitvoering van de doelen voor het landelijk gebied. Door het nieuwe kabinet is het NPLG geschrapt en zijn budgetten voor het landelijk gebied drastisch verminderd. Daarentegen zijn de doelstellingen overeind gebleven. Provincies gaan verschillend om met de uitvoering om deze doelen te bereiken. Sommige provincies schalen af, omdat er nauwelijks geld voor de uitvoering meer beschikbaar is. Andere provincies (waaronder Utrecht) willen zoveel mogelijk op de ingeslagen weg voortgaan en proberen andere middelen beschikbaar te stellen om alsnog doelen te bereiken.

In Utrecht wordt daarom volop doorgewerkt aan de gebiedsprocessen die in gang gezet zijn, onder andere bij het gebiedsproces Utrechtse Vallei, waarvan Renswoude deel uitmaakt. Regio Foodvalley De regio Foodvalley zet ook in op voortzetting van de uitvoering van de activiteiten in het kader van de landbouwtransitie. Daarbij zijn twee concrete projecten van belang: 1. Fieldlab Foodvalley waardeert; Het ‘Ontwerp Fieldlab Foodvalley Waardeert’ (zie bijlage) bevat een groot aantal activiteiten om enerzijds van hogerhand gestelde doelen te bereiken, maar anderzijds ook nadrukkelijk te kijken welke waardering, juridische ruimte en beloning dit voor boeren met zich meebrengt om hieraan deel te nemen. In het ontwerp zijn de doelen van het Fieldlab als volgt geformuleerd: Bijdragen aan de ecologische opgaven van de landbouw in de regio: Het realiseren van oplossingen voor stikstofreductie, bodem- en waterkwaliteit, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Bijdragen aan de ruimtelijke opgave van het landelijk gebied in de regio: Het ondersteunen van agrariërs bij het omgaan met ruimtelijke uitdagingen zoals hoge grondprijzen en de zoektocht naar de beloning voor de landbouw als landschapsbeheerder. Bijdragen aan economische en sociale opgaven: Het in beeld brengen van de waarde van de landbouw voor de regio en het creëren van waarderingsmechanismen voor agrariërs.

Deze waardering voor duurzame landbouwoplossingen wordt breed gezien: naast financiële beloningen wordt ook gekeken naar maatschappelijke erkenning en andere vormen van waardering zoals bijvoorbeeld ruimte in vergunningverlening. Ontwikkeling van toekomstperspectief voor de landbouw in de regio: Het ontwikkelen van toekomstperspectief door te rekenen aan de fysieke ruimte en de milieuruimte die er voor boeren (b)lijkt te zijn in de regio op de langere termijn. 2. Regiodeal 6e tranche fiches landbouw. Als bijlage bij deze raadsinformatiebrief is ook gevoegd de ‘Overkoepelende notitie landbouwfiches regiodeal 6e tranche’. Met name de activiteiten van het Landbouwnetwerk Foodvalley zijn voor de regiodeal van belang. Het Landbouwnetwerk richt zich op drie pijlers: • Het Landbouwnetwerk heeft een duidelijke netwerkfunctie. Het betekent dat het Landbouwnetwerk partners uit de regio met elkaar verbindt in het Partneroverleg en themagroepen om samen te werken aan het gemeenschappelijk doel. Dit zijn partners in

Pagina 2 van 4

de landbouw, natuur en omgeving en alle snijvlakken ertussen met een belang voor sterke landbouw met toekomstperspectief. • Het Landbouwnetwerk draagt bij aan kennisontwikkeling, kennisdeling en het organiseren ervan. Velen van de betrokken partners van het netwerk hebben diverse expertise. Het Landbouwnetwerk faciliteert in het organiseren en delen van deze kennis zodat de agrarisch ondernemers gemakkelijk en laagdrempelig aan kennis kunnen komen. • Met het netwerk en al zijn partners biedt het Landbouwnetwerk middels het Agroloket Regio Foodvalley concrete ondersteuning aan (individuele) vraagstukken van boeren. Het loket is 5 dagen per week geopend en biedt zowel informatie over projecten en initiatieven voor boeren in de regio, alsmede is een middel om kennis te delen en projecten te hosten. www.agroloketrfv.nl De regio heeft inmiddels met succes invulling gegeven aan de huidige regiodeal waarbij hard gewerkt wordt aan het verkennen van nieuwe concepten t.a.v. emissiereductie, circulair veevoer, bodem- en waterkwaliteit en verdienmodellen, www.boeraanhetroer.nl. Door de huidige regiodeal is samenwerking verder versterkt en zijn nieuwe ideeën ontstaan voor een nog betere toekomstbestendigheid voor de agrarische sector. Nieuwe strategische agenda (SA) De nieuwe Strategische Agenda voor de regio Foodvalley ligt de komende maanden ter besluitvorming voor bij de gemeenteraden.

Ook hierin wordt voorgesorteerd op continuering van de reeds opgestarte activiteiten en het opzetten van nieuwe initiatieven om enerzijds doelen te bereiken, maar anderzijds nadrukkelijk oog te houden voor behoud van een robuuste agrarische sector. Europees geld, rijks- en provinciale gelden en regionaal geld Het is lastig om precies aan te geven waar de gelden die Renswoude voor de landbouwtransitie in de regio Foodvalley beschikbaar stelt terecht komen. Wel is duidelijk dat de regio Foodvalley bijvoorbeeld inzet op het leveren van uitvoeringscapaciteit. Deze capaciteit is onder andere nodig voor het aanboren van Europese, rijks- en provinciale subsidies, maar ook voor het kunnen oppakken en uitvoeren van specifiek in deze regio gewenste activiteiten. Veel gelden voor activiteiten worden niet alleen door de regio bekostigd, dus deelname door Renswoudse ondernemers kan niet alleen door de regio tegengehouden worden. Maar het kan naar onze mening ook niet de bedoeling zijn dat Renswoudse agrarische ondernemers verstoken blijven van gelden die ten goede komen van hun bedrijfsontwikkeling. Daarom zouden wij het standpunt willen innemen om voor de komende jaren de financiering vanuit Renswoude voor de landbouwtransitie te laten doorlopen.

Op die manier blijven ook regionale middelen voor onze boeren beschikbaar, maar blijft evenzeer de mogelijkheid bestaan om kritische signalen af te blijven geven over de te varen koers. Ambtelijke en bestuurlijke inzet regio Foodvalley Bij de programmateams Foodvalley is meer de nadruk op uitvoering komen te liggen, zo ook bij het programmateam landelijk gebied. Vooralsnog is afgesproken dat Renswoude als agendalid op de hoogte blijft van de uitvoering van het RPLG. In het kernteam landelijk gebied is Renswoude wel volwaardig vertegenwoordigd. De wethouder zal in de Bestuurlijke Overleggen als volwaardig lid blijven participeren. Conclusie/standpunt college Als college zijn wij geconfronteerd met een dilemma. Enerzijds is door beschikbaarstelling van financiële middelen groen licht gegeven om uitvoering te geven aan projecten en activiteiten. Anderzijds is door de raad besloten om niet in te stemmen met het geheel van uitgangspunten en activiteiten uit het RPLG. Wij zien het raadsbesluit van 18 juni jl. tot niet-vaststelling van het RPLG voornamelijk als het afgeven van een signaal, namelijk dat het algemene gevoelen van een meerderheid van de raad over het RPLG is dat er te weinig perspectief voor boeren wordt geboden en dat het RPLG te weinig realiteitszin uitstraalt.

Pagina 3 van 4

Tenzij de gemeenteraad anders besluit bij het bepalen van de financiële kaders (begroting 2026 regio Foodvalley) zijn wij voornemens om de inzet vanuit Renswoude voort te zetten om te voorkomen dat onze agrariërs verstoken blijven van projecten en initiatieven die wel ten goede komen aan duurzaam perspectief voor de agrarische sector.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Renswoude.

Bijlage(n): 1. Ontwerp Fieldlab Foodvalley Waardeert; 2. Overkoepelende notitie fiches landbouw Regiodeal 6e tranche.

Pagina 4 van 4