D. Regionale duiding netcongestie Tennet-Liander (FGU) regio Foodvalley 09112023
Tekst van het document
Regionale Sessie Regio Foodvalley
9 november 2023 TenneT: Carolien Heijnen-Termaat en Matthijs Coops Liander: Jori Corbié en Jack van der Pers
Liander
Regionale Sessie •
Elektriciteitsnet onder druk
•
Scope regionale sessie
•
Uitkomsten congestiemanagementonderzoek TenneT
•
Impact uitkomsten FGU
•
Structurele oplossing
•
Regionale duiding Liander, inclusief beeld van situatie per station
•
Regionale actie: samen verdiepen op woningbouw ambitie
•
Maatregelen minister Jetten
•
Komende periode
Disclaimer: cijfers die gedeeld worden zijn een eerste analyse en er kunnen geen rechten aan ontleend worden.
Liander
Elektriciteitsnet Flevopolder, Gelderland en Utrecht (FGU) verder onder druk
Liander
Nieuwskoppen 18 oktober 2023
Liander
Scope: file op afname bij grote knelpunten
Let op: ook uitdaging op teruglevering en op andere spanningsniveaus
Hoogspanning> TenneT
Middenspanning > Liander
Laagspanning > Liander
Boodschap van vandaag gaat over de AFNAME van energie
TenneT
Congestiemanagementonderzoek op afname FGU TenneT
18 okt 2023
17 nov 2022
Voorbereiding
Netanalyse fase 1
Marktanalyse
Netanalyse fase 2
Rapportage
Doel: • Onderzoeken op welke momenten congestie in de komende jaren gaat optreden, de omvang ervan en in welke netdelen (waar, wanneer, hoe groot). •
Onderzoeken in hoeverre marktpartijen op die momenten ruimte kunnen creëren in het net door deelname aan congestiemanagement.
Marktanalyse: •
1.896 aansluitingen groter dan 1 MW, waarvan 1.175 voor afname. Van 35 hiervan is een reactie ontvangen en zijn vervolggesprekken mee gevoerd. Daaronder alle klanten van TenneT en 25 klanten van Liander en Stedin.
•
Alle aangeslotenen met aansluiting groter dan 1 MW benaderd. Webinar juni 2023 bezocht door +/- 400 aangeslotenen.
TenneT
Resultaat congestiemanagementonderzoek op afname
Technisch Onderzoek
Maximale capaciteit:
3.887 MW
Huidige belasting: 3.849 MW Concrete groei, incl. KV: 901 MW Wachtlijst grootverbruik: 429 MW
Marktonderzoek - Flex
Aantal betrokken bedrijven:
1.896
Aantal concrete aanbiedingen: 35 Totaal flex-aanbod:
569 MW
Conclusie: Onvoldoende flexibel vermogen gevonden om de wachtrij vanaf 17 november 2022 te helpen
TenneT
Impact uitkomsten op FGU-net •
Totaal regelbaar vermogen (flexibiliteit) vastgesteld op 569 MW.
•
Op basis van de huidige inzichten kunnen aanvragen van de wachtlijst vanaf 17-11-2022 (moment van vooraankondiging) en nieuwe grootverbruik aanvragen niet gefaciliteerd worden.
•
Met de flexibiliteit en technische maatregelen leidt de benodigde transportcapaciteit in 2025 nog tot een aantal overschrijdingen voor het faciliteren van de benodigde transport capaciteit. Dit risico accepteert TenneT.
•
Vanaf 2026 zouden dit onacceptabele overschrijdingen worden.
Aanvullende acties zijn dus benodigd. •
De benodigde transportcapaciteit kan in de FGU regio vanaf 2026 dus niet zonder meer gefaciliteerd worden.
TenneT
Congestie op afname, impact op bedrijven groot
Betere foto
Congestie op afname doet pijn, bedrijven blijven op de wachtlijst.
TenneT
Structurele oplossing: netuitbreiding FGU-net •
De structurele oplossing voor netcongestie is de uitbreiding van net elektriciteitsnet. De noodzakelijk investeringen staan in de plannen.
•
Investeringen in het hoogspanningsnet betreffen: Splitsen FGU net in 4 pockets verwachting in 2029 gereed.
•
Uitbreiden 150kV net om de pockets ‘op te bouwen’
•
Alle hens aan dek bij alle betrokkenen om risico’s op vertraging te mitigeren.
•
Monitoren op mijlpalen.
•
Monitoren op risico’s in onder andere ruimtelijk planproces, grondverwerving, Zakelijk Recht Overeenkomsten (ZRO’s) en vergunningen.
Liander
Regionale duiding Liander (1/2) De grenzen van het elektriciteitsnet zijn nu echt bereikt. Een harde boodschap voor ondernemers die het raakt, maar ook voor mensen thuis die willen verduurzamen en de woningbouw ambitie. Voor Gelderland betekent dit concreet: • Te weinig flex capaciteit gevonden om het tekort aan transportcapaciteit op het net op te lossen. • Dit betekent dat de komende jaren nieuwe grootverbruikaansluitingen of het verzwaren van bestaande grootverbruikaansluitingen voor bedrijven en instellingen niet of nog maar beperkt worden gerealiseerd. • Het heeft ook gevolgen voor kleinverbruik: het tijdig aansluiten van nieuwbouwwoningen en de verduurzaming van bestaande woningen en de groei van elektrisch vervoer kan niet meer (volledig) gefaciliteerd worden. • Eerlijke boodschap: de benodigde transportcapaciteit voor woningbouw en verduurzaming kan in regio Foodvalley niet zonder meer gefaciliteerd worden. Klanten (grootverbruikers): Vóór 17 november 2022 -> worden aangesloten mét gevraagd vermogen. 1. Geen transport beperking Liander 2. Wel transportbeperking Liander: afhankelijk van werkzaamheden Liander Vanaf 17 november 2022 -> worden aangesloten zónder gevraagd vermogen. 3. Alle aanvragen hebben een transportbeperking van TenneT. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT. 4. Waarvan sommigen ook een transportbeperking Liander.
In dat geval afhankelijk van werkzaamheden TenneT en Liander (laatste tijdlijn is leidend).
Liander
Regionale duiding Liander (2/2)
Consumenten (kleinverbruikers)
•
Consumenten worden vooralsnog aangesloten met een aanvraag t/m 3x80A. Wel zien wel dat ook het elektriciteitsnet in de wijken voor consumenten en kleine ondernemers
op steeds meer plekken vol raakt. •
Daarnaast hebben we net als op andere plekken in Nederland, ook te maken met personeels- en materiaaltekorten waardoor
het
soms
nog
langer
kan
duren
om
werkzaamheden uit te voeren. Hierdoor kan het zijn dat je langer moet wachten op een nieuwe stroomaansluiting of aanpassing in je meterkast.
Liander
Voedingsgebied elektriciteitsstations Regio Foodvalley De regio wordt gevoerd door 8 TenneT/Liander-koppelstations
*Deze stations voeden voor het merendeel een andere regio
Liander
Station Harderwijk 150kV • • •
0
Capaciteit Station Liander Technische grens TenneT Na uitbreiding Liander – verwachting
50
100
150
200
Geen transport beperking Liander
•
Wel transport beperking Liander: afhankelijk van werkzaamheden Liander (38 klanten).
250
300
350
Vanaf 17 november 2022
Vóór 17 november 2022 •
247 MVA 221 MVA 327 MVA (2027-2028)*
•
•
Alle Groot Verbruik aansluitingen een transport beperking van TenneT. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT (101 klanten).
Waarvan 40 ook een transportbeperking bij Liander. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT en Liander (laatste tijdlijn is leidend).
EV Slim Laden de norm * Let op: tijdslijnen op basis van huidige inschatting (maakbaarheid o.a. afhankelijk van stikstof)
Specifieke verdieping woningbouw tot einde congestie TenneT •
Ruimte +/- 5.000 nieuwe woningen
•
Ruimte +/- 2.500 bestaande woningen van het gas af
Vooralsnog gaan alle kleinverbruik ontwikkelingen door. Eerlijke boodschap: de benodigde
transportcapaciteit voor woningbouw kan in de FGU regio niet zonder meer gefaciliteerd worden.
Liander
Station Harselaar 150kV • • •
0
Capaciteit Station Liander Technische grens TenneT Na uitbreiding Liander – verwachting
50
100
150
200
Geen transport beperking Liander
•
Wel transport beperking Liander: afhankelijk van werkzaamheden Liander (17 klanten)
250
300
350
Vanaf 17 november 2022
Vóór 17 november 2022 •
146 MVA 114 MVA 306 MVA (2030-2031)*
•
•
Alle Groot Verbruik aansluitingen een transport beperking van TenneT. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT (68 Klanten)
Waarvan 25 ook een transportbeperking bij Liander. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT en Liander (laatste tijdlijn is leidend).
EV Slim Laden de norm * Let op: tijdslijnen op basis van huidige inschatting (maakbaarheid o.a. afhankelijk van stikstof)
Specifieke verdieping woningbouw tot einde congestie TenneT •
Ruimte +/- 3.100 nieuwe woningen
•
Ruimte +/- 700 bestaande woningen van het gas af
Vooralsnog gaan alle kleinverbruik ontwikkelingen door. Eerlijke boodschap: de benodigde
transportcapaciteit voor woningbouw kan in de FGU regio niet zonder meer gefaciliteerd worden.
Liander
Station Dodewaard 150kV • • •
0
Capaciteit Station Liander Technische grens TenneT Na uitbreiding Liander – verwachting
20
40
60
80
100
Geen transport beperking Liander
•
Wel transport beperking Liander: afhankelijk van werkzaamheden Liander (20 klanten)
120
140
160
180
Vanaf 17 november 2022
Vóór 17 november 2022 •
108 MVA 74 MVA 168 MVA (2027-2028)*
•
•
Alle Groot Verbruik aansluitingen een transport beperking van TenneT. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT 33 Klanten)
Waarvan 18 ook een transportbeperking bij Liander. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT en Liander (laatste tijdlijn is leidend).
EV Slim Laden de norm * Let op: tijdslijnen op basis van huidige inschatting (maakbaarheid o.a. afhankelijk van stikstof)
Specifieke verdieping woningbouw tot einde congestie TenneT •
Ruimte +/- 1900 nieuwe woningen
•
Ruimte +/- 750 bestaande woningen van het gas af
Vooralsnog gaan alle kleinverbruik ontwikkelingen door. Eerlijke boodschap: de benodigde
transportcapaciteit voor woningbouw kan in de FGU regio niet zonder meer gefaciliteerd worden.
Liander
Station Ede 150kV • • •
0
Capaciteit Station Liander Technische grens TenneT Na uitbreiding Liander – verwachting
50
100
150
200
250
Geen transport beperking Liander
•
Wel transport beperking Liander: afhankelijk van werkzaamheden Liander (57 klanten)
300
350
400
Vanaf 17 november 2022
Vóór 17 november 2022 •
213 MVA 155 MVA 313 MVA (in 2027-2028)*
•
•
Alle Groot Verbruik aansluitingen een transport beperking van TenneT. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT (59 klanten) Waarvan 41 ook een transportbeperking hebben bij Liander. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT en Liander (laatste tijdlijn is leidend).
EV Slim Laden de norm * Let op: tijdslijnen op basis van huidige inschatting (maakbaarheid o.a. afhankelijk van stikstof)
Specifieke verdieping woningbouw tot einde congestie TenneT •
Ruimte +/- 2900 nieuwe woningen
•
Ruimte +/- 150 bestaande woningen van het gas af
Vooralsnog gaan alle kleinverbruik ontwikkelingen door. Eerlijke boodschap: de benodigde transportcapaciteit voor woningbouw kan in de FGU regio niet zonder meer gefaciliteerd worden.
Liander
Station Renkum 150kV • •
0
Capaciteit Station Liander Technische grens TenneT Totale Capaciteit station Renkum
50
100
150
200
Geen transport beperking Liander
•
Wel transport beperking Liander: afhankelijk van werkzaamheden Liander (8 klanten).
250
300
Vanaf 17 november 2022
Vóór 17 november 2022 •
69,3 MVA 95 MVA 242 MVA*
•
•
Alle Groot Verbruik aansluitingen een transport beperking van TenneT. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT (9 klanten).
Waarvan 6 ook een transportbeperking bij Liander. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT en Liander (laatste tijdlijn is leidend).
EV Slim Laden de norm * Let op: tijdslijnen op basis van huidige inschatting (maakbaarheid o.a. afhankelijk van stikstof)
Specifieke verdieping woningbouw tot einde congestie TenneT •
Ruimte +/- 150 nieuwe woningen
•
Ruimte +/- 0 bestaande woningen van het gas af
Vooralsnog gaan alle kleinverbruik ontwikkelingen door. Eerlijke boodschap: de benodigde
transportcapaciteit voor woningbouw kan in de FGU regio niet zonder meer gefaciliteerd worden.
Liander
Regionale actie: samen verdiepen op woningbouwambitie Nieuwe fase netcongestie Vervolgstappen: • In gesprek met elke gemeente: ▪ Q1: verdieping op capaciteit per station/gemeente ▪ Q2: herijking op basis van meting en winterperiode • •
Liander: dit zijn de woningbouw projecten die bij ons bekend zijn Gemeente/regio: ▪ Woningbouw projecten aanvullen met aantallen, warmteconcepten en realistische verwachting qua realisatie. ▪ Andere maatschappelijke initiatieven in beeld brengen
•
Verwachting op stations niveau transparant maken en bespreken in relatie tot wat past
•
TenneT: aangeven welke ruimte en mogelijkheden er geboden kunnen worden buiten de pieken (ruimte om profielen te veranderen)
•
Samen vervolg bepalen
Let op: op dit moment geen profielwijzigingen vanuit TenneT toegestaan. • Omvat wel: woningen, vluchtelingenopvang, zorginstelling. • Vooralsnog niet: scholen, kinderdagverblijven, supermarkten, watervoorziening en andere NUTS voorzieningen.
Liander
Komende periode: samen verder verkennen 💡 Samenvatting: •
Impact van situatie op het hoogspanningsnet regionaal geduid
•
Insteek: transparant en eerlijke boodschap. Voor ons is dit ook een nieuwe fase; we weten niet alles.
📖 Wat weten we al wel: •
Maatregelen minister Jetten worden uitgewerkt in het LAN
•
Nog geen vaststaand proces voor gehele congestie periode – we gaan voorruit met voortschrijdend inzicht
⏩ Verdere stappen: •
Sessies per gemeente/onderstation: inzicht in capaciteit voor woningbouw en warmtetransitie.
•
In Q2 2024: meer inzicht in capaciteit versus voorspellingen (wintermeting)
•
Blijvende dialoog: met de provincie, de regio en de gemeente
Liander
Maatregelen Minister Jetten (18 oktober 2023) Sneller bouwen • Onder meer door proactief te zorgen dat er grond beschikbaar is voor de bouw van het elektriciteitsnet • Juridische procedures en vergunningverlening verkorten bij uitbreidingen die van ‘zwaarwegend maatschappelijk belang’ zijn (potentieel 1,5 jaar verkorten).
Flexibiliteit bij bedrijven stimuleren • Het kabinet stelt € 166 miljoen beschikbaar voor de stimulering van energiehubs, waarbij bedrijven lokaal hun elektriciteitsvraag en -aanbod op elkaar afstemmen. • Het wordt volgend jaar daarnaast mogelijk voor bedrijven om de beschikbare ruimte op het net te delen met elkaar via groepscontracten.
Stroomnet beter benutten • Er wordt een deelnameplicht voor grootverbruikers uitgewerkt om mee te doen aan spitsmijden. • Het kabinet wil veilingen (flex-tenders) starten waarmee bedrijven zoals een batterij-exploitant, voor een langere periode op strategische plekken ruimte op het stroomnet kunnen aanbieden tijdens piekomenten.
De eerlijke boodschap: hier zijn we nog niet. Veel is nog in ontwikkeling. Continue aandacht blijft nodig. Aanvullende flexibiliteit van bedrijven in onze regio nodig voor autonome groei/woningbouw ambitie. Zodra er nieuwe handvaten komen (zoals verplichte deelname congestiemanagement) deelt TenneT/Liander dit uiteraard met jullie.
Dank voor uw aandacht