Concept jaarstukken gemeente Renswoude 2023

Eenheid

Jaarrekening 2021 Jaarrekening 2022 Jaarrekening 2023

Inwoners Formatie

Aantal FTE per 1.000 inwoners Bezetting FTE per 1.000 inwoners Apparaatskosten Kosten per (1) inwoner Externe inhuur Kosten inhuur externen als % van totale loonsom + kosten inhuur externen Overhead % van totale lasten

€

5.444

5.556

5.755

6,4

6,8

8,6

5,7

6,0

7,2

881 €

1.526 €

1.565

42%

49%

44%

16%

21%

24%

(1) Apparaatskosten bestaan uit de volgende kostensoorten: Kostensoorten: salarissen en sociale lasten, personeel van derden, gas en elektriciteit, motorbrandstoffen, cursussen en opleidingen, vergoeding kleding, overige personeelslasten, congressen en studiedagen, presentiegelden, verzekeringen, belastingen en heffingen, boekingen/tijdschriften/abonnementen, portokosten, telefoonkosten, kantoor- en archiefbenodigdheden, onderhoud derden, software, vergaderkosten, water, schoonmaakonderhoud, personeelszaken (FCL), huur kopieerapparaat, kleine machinale gereedschappen, beschermde maatregelen, overige uitgaven (team en teamhoofden), kosten salarisadministratie, rente langlopende leningen, afschrijvingen, toegerekende rente, huurinkomsten, vergoeding voor personeel, overige inkomsten, overige verrekeningen. In alle kostensoorten rekening gehouden met onderscheid apparaatskosten en externe (programma)kosten. Toelichting apparaatskosten en overhead De totale apparaatskosten kunnen in grote lijnen onderverdeeld worden naar de categorieën personeelskosten (65%), onderhoudskosten (16%), financieringskosten (10%), bedrijfsvoeringkosten (6%) en energiekosten (3%). De afgelopen jaren zien we kostenstijgingen bij alle categorieën. Door CAO-wijzigingen, zien we dat loonkosten stijgen. Op onderhoudsbudgetten zien we hogere uitgaven door prijsindexaties.

Verzekeringen, energiekosten, water, software, zijn allemaal duurder geworden. Ook de rente op de financieringsmarkt is fors toegenomen. Hierdoor zien we de apparaatskosten en overhead toenemen t.o.v. eerdere jaren. Voor het jaar 2021 kunnen we niet herleiden welke kostensoorten toen meegenomen zijn, waardoor we ook niet zeker zijn van de kosten per inwoner in dat jaar. Formatie, bezetting en externe inhuur Ook in 2023 lukt het ons goed om steeds vaker vast personeel aan te stellen. Dit is terug te zien bij de indicator bezetting in het aantal FTE per 1.000 inwoners. In 2023 is deze gegroeid naar 7,2. Er wordt consequent gestuurd op de schil van externe inhuur. Een aantal externe medewerkers zijn zelfs in dienst gekomen. Ook worden er vacatures vast ingevuld. Het percentage inhuur is teruggelopen van 49% naar 44%.

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

59

3.2.5.2. Toelichtingen afwijkingen rechtmatigheid Waar voorheen een externe accountant een oordeel vormde over de (financiële) rechtmatigheid en hierover verslag uitbracht, moet gemeente Renswoude nu zelf een rechtmatigheidsverantwoording opnemen in de jaarrekening. In eerdere jaren was het nog de accountant die hierover het gesprek voerde met de gemeenteraad. Vanaf dit jaar gaat de gemeenteraad hierover in gesprek met het college en kan zij zo haar controlerende rol beter vervullen. In de verordening financieel beleid, beheer en organisatie Renswoude 2023 hebben we in artikel 10 vastgelegd dat alle rechtmatigheidsafwijkingen groter dan € 10.000 moeten worden toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Daarom volgt hieronder een overzicht van alle afwijkingen groter dan € 10.000. De accountant controleert uiteindelijk de jaarrekening en de bijbehorende rechtmatigheidsverantwoording op getrouwheid. De afwijkingen, welke van invloed zijn op de rechtmatigheid, kunnen onderverdeeld worden naar de volgende categorieën: Voorwaardencriterium: Dit criterium ziet toe op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op de aspecten recht, hoogte en duur.

Begrotingscriterium: Dit criterium ziet erop toe dat de financiële beheershandelingen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s vallen. M&O-criterium: Deze rechtmatigheidseis, te weten het misbruik- en oneigenlijk gebruik, ziet toe op de juistheid en volledigheid van de gegevens van derden. We hebben in 2023 een M&O-beleid met verschillende beheersmaatregelen laten vaststellen door het college van B&W op 19-12-2023. Dit M&O-beleid is impliciet gecontroleerd door de intern controleur. Er is sprake van een totale bruto onrechtmatigheid van € 2.219.000 (voorwaardencriterium + begrotingscriterium + M&O criterium). Deze onrechtmatigheid bestaat uit € 1.152.000 aan begrotingsonrechtmatigheid, € 372.000 aan afwijkingen in het voorwaardencriterium en € 695.000 aan afwijkingen in het M&O criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording moeten we nu alle afwijkingen van de begroting meenemen, wat in voorgaande jaren niet zo was. Deze verandering komt voort uit de wet op de rechtmatigheid die in 2023 is ingegaan. De financiële verordening specificeert welke afwijkingen acceptabel zijn. Wanneer we deze acceptabele afwijkingen buiten beschouwing laten, resteert een netto onrechtmatigheid van € 1.165.000.

Deze netto onrechtmatigheid komt voort uit een niet-acceptabele afwijking van de begroting van € 98.000, een afwijking in het voorwaardencriterium van € 372.000 en een afwijkingen van € 695.000 in het M&O criterium. Hieronder volgt een toelichting op de afwijkingen. Voorwaardencriterium Aanbestedingen - € 364.000 Bij de controle op aanbestedingen zijn er vier afwijkingen geconstateerd. Allereerst is er een onrechtmatigheid van € 170.000 omdat de gemeente deze opdracht niet Europees heeft aanbesteed, terwijl dit wel had gemoeten. De oorzaak hiervan was de tijdsdruk bij het aansluiten van het gemeentehuis op het stroomnet, waarbij de destijds geselecteerde partij de enige was die vaste tarieven rekende. Het contract loopt tot 31-12-2025. Ten tweede is er een onrechtmatigheid voor het groenonderhoud. Wij hebben deze opdracht niet Europees aanbesteed, terwijl dit wel had gemoeten. De uitnutting in 2023 is € 100.000. De reden dat we deze opdracht niet Europees hebben aanbesteed, is de jaarlijkse evaluatie. Wij willen kwalitatief goed groenonderhoud en evalueren daarom elk jaar het niveau. Op dit moment is de ambtelijke organisatie bezig met het opnieuw aanbesteden van deze opdracht. Ten derde is er een onrechtmatigheid bij de openbare verlichting inclusief stroomlevering.

Deze opdracht hadden we ook Europees aan moeten besteden, maar dat is niet gedaan door onder andere gebrek aan ambtelijke capaciteit. De uitnutting in 2023 betreft € 79.000. De aanbesteding voor openbare verlichting is in 2024 gestart en naar verwachting gaat de nieuwe overeenkomst per 01-07-2024 in. Tenslotte is er een rechtmatigheidsfout van € 15.000 vanwege ontbrekende documentatie over de periode waarin de factuur is verstuurd. Hierdoor is de wijze van aanbesteden onbekend. Inmiddels heeft er een nieuwe aanbesteding plaatsgevonden, waarbij de documentatie volledig is bijgehouden. Bij de controle op aanbestedingen zijn er afwijkingen geconstateerd ten aanzien van het eigen inkoopbeleid en de Gids Proportionaliteit. Er waren 10 crediteuren en 13 opdrachten die niet voldeden aan het eigen inkoopbeleid, en 14 crediteuren en 21 opdrachten die niet voldeden aan de Gids Proportionaliteit. Er zijn in totaal 84 opdrachten en 47 crediteuren. Deze

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

60

afwijkingen ontstaan voornamelijk wanneer opdrachten uitlopen en de waarde de drempel voor meervoudig onderhands aanbesteden overschrijdt. Volgens het eigen inkoopbeleid moet er vanaf €50.000 voor diensten en leveringen, en €75.000 voor werken, meervoudig onderhands worden aanbesteed. Bij de Gids proportionaliteit ligt de grens voor meervoudig onderhands aanbesteden op €70.000 voor leveringen en diensten, en €150.000 voor werken. Van het eigen inkoopbeleid kan worden afgeweken door een collegebesluit, maar van de Gids proportionaliteit kan dit niet. Hoewel er geen financiële gevolgen zijn, zorgen we voor striktere monitoring van opdrachten die dreigen uit te lopen en passen we indien nodig tijdig de aanbestedingsstrategie aan. Leges omgevingsvergunningen - € 8.000 In de controle op de leges omgevingsvergunningen is een onrechtmatigheid van € 7.500 geconstateerd (afgerond € 8.000). Dit betrof leges die verkeerd zijn berekend en daardoor onterecht te hoog of te laag zijn opgelegd. De oorzaak hiervan lag in handmatige rekenfouten. Om dit in de toekomst te voorkomen, hebben we vanaf 2024 een applicatie aangeschaft die deze legesberekeningen automatisch en nauwkeurig uitvoert. (Deze afwijking moet opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering, doordat onze onrechtmatigheden boven de verantwoordinggrens van 3% komen).

Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium WMO - € 673.000 Bij WMO is er een rechtmatigheidsfout van € 673.000 geïdentificeerd. Deze onrechtmatigheid ontstond door het niet correct vastleggen van de identificatie van cliënten. Sinds 1 oktober 2022 registreren we het type identiteitsbewijs, maar nationale wetgeving vereist ook het nummer van het identiteitsbewijs, de geldigheidsduur en een bevestiging dat het identiteitsbewijs is gezien. Onze accountant attendeerde ons hierop in december 2023. We hadden een tijdelijke werkafspraak met onze accountant, waarin we het type identiteitsbewijs en de bevestiging dat het identiteitsbewijs is gezien, vastlegden op het gespreksverslag. Deze afspraak was geldig vanaf 1 oktober 2022. De accountant kon de wijziging in wetgeving niet voorzien, maar de fout moest wel worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Hierdoor zijn alle verstrekkingen die vóór 1 oktober 2022 zijn ingegaan, maar nog lasten hadden in 2023, per definitie onrechtmatig, wat neerkomt op € 180.000. Voor de verstrekkingen tussen 1 oktober 2022 en 31 december 2023 mochten we onze tijdelijke werkafspraak hanteren bij een steekproef van de accountant. Uit deze steekproef bleek dat niet alle dossiers correct waren volgens deze werkafspraak, wat resulteerde in een geëxtrapoleerde fout van € 478.000 in de WMO ZIN en € 14.000 in de WMO PGB.

De totale onrechtmatigheid bedraagt dus € 673.000. Deze rechtmatigheidsfout betreft de uitvoering en niet de verstrekking van zorg. Onze zorgverstrekking blijft van goed niveau. De nationale wetgeving is echter geen maatwerk voor de gemeente Renswoude en past niet bij onze aard. Om deze fouten in de toekomst te voorkomen, hebben we onze werkafspraken aangescherpt en leggen we nu het type identiteitsbewijs, het nummer en de geldigheidsdatum vast. Uitkeringen bijstandsgerechtigden - € 22.000 In de kadernota rechtmatigheid 2023 werd gesteld dat terugvorderingen van onder andere bijstandsgerechtigden als onrechtmatigheid moeten worden opgenomen. Deze vallen onder het M&O-criterium. De gemeente Renswoude heeft € 22.000 teruggevorderd van bijstandsgerechtigden. Dit zijn gelden die niet op een juiste wijze zijn verkregen, maar dit is inmiddels hersteld. Door deze wetgeving moeten we dit bedrag opnemen; dit is een puur wetgevingstechnisch aspect, aangezien we het geld keurig hebben teruggevorderd. Begrotingscriterium Begrotingsrechtmatigheid - € 98.000 Er zijn twee afwijkingen op de begroting geconstateerd die niet tijdig aan de gemeenteraad is gemeld en waarvoor geen spelregels zijn afgesproken (artikel 12, lid 4 van de financiële verordening).

Dit is een lastenoverschrijding op programma 5 van € 78.000 als gevolg van extra personele inzet en een overschrijding op de overige uitgaven. Deze lastenoverschrijding hadden we kunnen voorzien en kunnen melden aan de gemeenteraad. Daarnaast hebben we een overschrijding op het investeringskrediet Unimog en strooier van € 10.000 en een overschrijding van het investeringskrediet verlichting natuurgrasveld voor de voetbalvereniging Renswoude van € 10.000. Deze laatstgenoemde overschrijding van het investeringskrediet voor het natuurgrasveld wordt overgeheveld en hiervoor wordt aanvullend krediet aangevraagd in 2024. Ontwikkelpunten In 2023 wordt er vanuit de wet op de rechtmatigheid voor het eerst ook gekeken naar onderschrijdingen op de lasten en baten, maar ook overschrijdingen. Daar waar je binnen de vastgestelde budgetten blijft, wordt dit nu als onrechtmatig gezien, wanneer er geen begrotingswijziging is voorgelegd aan de raad. Op basis van dit leerjaar, zullen we in december 2024 nog een extra begrotingswijziging gaan voorleggen aan de raad. Wij zullen deze ontwikkeling in de planning & control cyclus ook meenemen in de auditcommissie.

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

61

De gemeente Renswoude heeft door middel van interne controle diverse afwijkingen geïdentificeerd. Voor elke afwijking zijn passende maatregelen genomen om herhaling in de toekomst te voorkomen. We hebben onze procedures aangescherpt, nieuwe systemen geïmplementeerd en betere documentatieprocessen ingevoerd. Hiermee streven we naar een transparante, rechtmatige en efficiënte bedrijfsvoering

3.2.6.

Paragraaf verbonden partijen

Inleiding In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) worden verbonden partijen gedefinieerd als privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een bestuurlijk belang houdt in dat de gemeente zeggenschap heeft door vertegenwoordiging of stemrecht. Een financieel belang betekent dat de gemeente financiële middelen ter beschikking stelt, die ze niet kan verhalen in geval van faillissement van de verbonden partij. Er is ook sprake van een financieel belang als een verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt en de gemeente daarvoor aansprakelijk kan worden gesteld. Visie op en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen Om verschillende redenen voert de gemeente Renswoude diverse gemeentelijke taken niet zelf uit, maar laat dit door een derde rechtspersoon doen. Vaak vanwege schaalvoordelen, soms vanwege de noodzaak om slagvaardiger te kunnen handelen. De vorm waarin de samenwerking wordt gegoten is afhankelijk van de aard van de uitbestede taak. Soms kan de gemeente niet vrij kiezen om een taak zelf uit te voeren of via een verbonden partij. Zo kan de gemeente op grond van wetgeving verplicht worden om gemeenschappelijke regelingen aan te gaan, bijvoorbeeld de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) en de Omgevingsdienst regio Utrecht (OdrU). Verbonden partijen dienen een publiek en openbaar belang.

De gemeente blijft uiteindelijk verantwoordelijk voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de beleidsprogramma’s waaraan de verbonden partij een bijdrage levert. De raad heeft een kaderstellende en controlerende taak en ziet erop toe dat de verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen in de programma’s. Overzicht van verbonden partijen Gemeenschappelijke regelingen • Veiligheidsregio Utrecht (VRU) gevestigd te Utrecht • GGD regio Utrecht (GGDrU) gevestigd te Zeist • IW4 Bedrijven gevestigd te Veenendaal • Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) gevestigd te Utrecht • Afvalverwijdering Utrecht (AVU) gevestigd te Soest • Regio Foodvalley gevestigd te Ede • Afvalcombinatie De Vallei (ACV) gevestigd te Ede • Bedrijfsvoeringsorganisatie Valleihopper gevestigd te Barneveld Stichtingen en verenigingen De gemeente Renswoude heeft geen stichtingen en verenigingen als verbonden partij. Coöperaties en vennootschappen • Vitens N.V., Waterleidingbedrijf statutair gevestigd te Zwolle Informatie per verbonden partij Omdat er meer inzicht wordt verlangd in de verbonden partijen zodat de “grip” kan worden vergroot, is een overzicht per verbonden partij opgenomen, gebaseerd op de in het BBV opgenomen eisen voor de te verstrekken informatie.

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

62

Naam

Veiligheidsregio Utrecht (VRU), gevestigd te Utrecht

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

De Veiligheidsregio Utrecht behartigt de belangen van de gemeenten op het gebied van de brandweerzorg, de organisatie van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, de rampenbestrijding en crisisbeheersing (bevolkingszorg), het beheer van de gemeenschappelijke meldkamer, de zorg voor een adequate samenwerking met de politie Utrecht en de meldkamer ambulancezorg, een gecoördineerde en multidisciplinaire voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude Eigen vermogen verbonden partij

Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. Mevrouw P. Doornenbal-van der Vlist De gemeente draagt financieel bij op basis van een inwonerbijdrage. In de jaarrekening 2023 is het volgende bedrag opgenomen: € 371.374 Begin 2023: € 23,3 Mln. Eind 2023: € 28,3 Mln.

Vreemd vermogen verbonden partij

Begin 2023: € 43 Mln. Eind 2023: € 50,3 Mln.

Resultaat 2023

2023: € 4,5 Mln.

Ontwikkelingen

De begroting 2023 van de VRU heeft betrekking op het derde jaar van de nieuwe beleidsperiode zoals beschreven in het beleidsplan 2020-2023. De verhouding beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit is voor 2023 2,5. Dit is dus hoger dan de benodigde Dit komt door de bijstelling van de risico’s en de groei van het eigen vermogen. De risico’s worden gemonitord. Het algemeen bestuur en de gemeenten worden geïnformeerd over relevante ontwikkelingen. Als daar aanleiding voor is worden eventuele financiële consequenties via een begrotingswijziging voorgelegd aan het algemeen bestuur en de gemeenten.

Risico’s

Naam

GGD regio Utrecht, gevestigd te Zeist

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Eigen vermogen verbonden partij

Een goede basisgezondheidszorg en gelijke kansen op gezondheid voor inwoners bevorderen, onder meer door preventie. De GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) regio Utrecht beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de ruim 1,3 miljoen inwoners van de 26 Utrechtse gemeenten. Zij doen dat door risico’s voor de gezondheid te signaleren, te voorkomen en de gezondheid van alle inwoners te bevorderen. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. De heer C.E. Eskes De gemeente draagt bij op basis van afname van diensten. In de jaarrekening 2023 is het volgende bedrag opgenomen: € 248.938 Begin 2023: € 4,3 Mln. Eind 2023: € 4,6 Mln.

Vreemd vermogen verbonden partij

Begin 2023: € 9,3 Mln. Eind 2023: € 9 Mln.

Resultaat 2023

2023: € 1,3 Mln.

Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

63

Ontwikkelingen

Risico’s

Naam

De GGDrU werkte op basis van de Bestuursagenda 2023-2027 vanuit vier pijlers aan een gezonde samenleving. Met programma's als Kansrijke Start en de vaccinaties vanuit het Rijksvaccinatieprogramma, maar ook vroegsignalering en het versterken van ouderschap, heeft de GGD gewerkt aan de pijler Kansrijk opgroeien. Zorgelijk zijn de afnemende vaccinatiegraad en het toenemende aantal jongeren dat problemen met de mentale gezondheid ervaart. Vanuit de pijler Gezonde en veilige leefomgeving heeft de GGD het fenomeen hittestress op de kaart gezet en is er - na het aflopen van de coronaperiode - in toenemende mate inzet gepleegd om meldingen van infectieziekten als rabiës en kinkhoest op te volgen. De pijler Langer gezond zelfstandig leidde tot inspiratiebijeenkomsten over valpreventie en een bijbehorende handreiking voor beleidsmakers. Daarnaast ging de campagne ‘We zijn zelf het medicijn’ van start om bewustwording te vergroten over de invloed die leefstijl heeft op dementie. Ook heeft GGDrU gemeenten ondersteund bij de preventieve aanpakken die voortvloeien uit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De bijdrage van alle gemeenten en dus ook de gemeente Renswoude aan de GGDrU blijft jaarlijks stijgen. Deze verhoging vooral veroorzaakt door een stijging van loon- en materiële kosten.

De GGDrU maakt een inhaalslag om aantrekkelijk te blijven als werkgever in moeilijke arbeidsmarkt. De stijging van de kosten kan worden opgevangen vanuit de beschikbare middelen in de begroting.

IW4 Bedrijven, gevestigd te Veenendaal

Eigen vermogen verbonden partij

De doelstelling van IW4 is het handhaven, vergroten of herstellen van de arbeidsgeschiktheid van personen die tot arbeid in staat zijn, maar voor wie, in belangrijke mate, ten gevolge van bij hen gelegen factoren, gelegenheid om onder normale omstandigheden arbeid te verrichten niet of nu niet aanwezig is. De regie van de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) is belegd bij de rechtspersoon bezittend openbaar lichaam (gemeenschappelijke regeling) Instituut Sociale Werkvoorziening Zuidoost Utrecht. Het Instituut heeft de uitvoering via een samenwerkingsovereenkomst belegd bij IW4 Beheer NV, waarvan de aandelen in handen zijn van de GR. De aangesloten gemeenten uit de provincie Utrecht zijn vertegenwoordigd in het algemeen en dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Gemeenten Veenendaal, Rhenen en Renswoude. De heer C.E. Eskes Op 14 februari 2023 heeft de gemeenteraad van Renswoude een nieuw financieringsmodel voor de Wet sociale werkvoorziening vastgesteld, waarbij de jaarlijkse extra gemeentelijke bijdrage aan IW4 is komen te vervallen en de rijksbijdrage ongewijzigd in zijn geheel beschikbaar wordt gesteld aan de GR IW4. In de jaarrekening 2023 is het volgende bedrag opgenomen: € 269.643. Begin 2023: € 5,5 Mln. Eind 2023: € 5,2 Mln.

Vreemd vermogen verbonden partij

Begin 2023: € 2 Mln. Eind 2023: € 8,7 Mln.

Resultaat 2023

2023: - € 0,3 Mln.

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

64

Ontwikkelingen

Sociaal ontwikkelbedrijven zorgen ervoor dat mensen die niet, of niet zonder meer bij reguliere werkgevers aan de slag kunnen gaan, tóch een kans krijgen op de arbeidsmarkt. Het jaar 2023 stond onder meer in het teken van de oplevering van het nieuwe pand. IW4 beschikt hiermee over moderne huisvesting die trots en enthousiasme geeft bij medewerkers en bestuur. De officiële opening op 11 november 2023 trok zo’n 1.750 bezoekers. In onze arbeidsmarktregio zien wij dat de voortdurende groei van het aantal vacatures wat is afgezwakt. Toch is er ook de komende jaren naar verwachting nog steeds sprake van een zeer krappe arbeidsmarkt. In de bedrijfsvoering van IW4 heeft een aantal verschuivingen plaatsgevonden. De omzet van een aantal grote, vaste klanten binnen het Werkbedrijf nam behoorlijk af. Hiervoor in de plaats heeft IW4 we nieuwe klanten weten te verwerven, waardoor het werkaanbod op niveau bleef. Daarnaast worden catering en het nieuwe vergadercentrum op de kaart gezet om extra inkomsten en werkgelegenheid voor de medewerkers te genereren. Ook nieuw is de was-service voor HACCP-gecertificeerde bedrijven. Het aantal trajecten die de afdeling Arbeidsontwikkeling voor gemeenten en UWV heeft uitgevoerd is fors toegenomen.

Risico’s

De risico’s voortvloeiende uit de bedrijfsvoering van IW4 liggen binnen IW4 Beheer NV. Dit geldt ook voor het subsidierisico, het verschil tussen de rijkssubsidie en de personele kosten van Sw-medewerkers. Binnen de NV is echter slechts een beperkte algemene risicoreserve opgebouwd. Dit betekent dat wanneer risico’s daadwerkelijk (ernstige) negatieve gevolgen voor het financieel resultaat binnen de NV hebben, dit kan leiden tot een beroep op de middelen binnen de GR.

Naam Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Eigen vermogen verbonden partij

Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU), gevestigd te Utrecht Het op een doelmatige, kwalitatief goede, efficiënte en controleerbare manier uitvoeren van de door de deelnemende gemeenten opgedragen adviserende en uitvoerende taken op het gebied van de omgeving, milieu en duurzaamheid in de ruimste zin. Deze samenwerking levert betere garanties voor de kwaliteit van uitvoering, financiële schaalvoordelen en vermindering van de kwetsbaarheid. De gemeenten: Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, Montfoort, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden, IJsselstein en Zeist. De heer H.H. van der Schoor De bijdrage van de gemeente is gebaseerd op de omvang van taken die wij gegarandeerd afnemen. Bij tekorten of overschotten wordt ook afgerekend op basis van de opdrachtenportefeuilles (of als AB anders bepaalt). In de jaarrekening 2023 is het volgende bedrag opgenomen: € 431.158. Begin 2023: € 1,2 Mln. Eind 2023: € 0,5 Mln.

Vreemd vermogen verbonden partij

Begin 2023: € 0,05 Mln. Eind 2023: € 0,6 Mln.

Resultaat 2023

2023: - € 0,6 Mln.

Deelnemende partijen

Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

65

Ontwikkelingen

Risico’s

De voorbereidingen en de implementatie van de Omgevingswet blijven de komende jaren een belangrijk deel van de agenda bepalen. De Omgevingswet wordt per 1/1/2024 immers het integrale wettelijke kader voor beheer en ontwikkeling in de fysieke leefomgeving. De wet stelt ODRU en de andere omgevingsdiensten voor de opgave zich aan te passen aan de nieuwe gemeentelijke taken. In het bijzonder de invoering van het digitaal stelsel per 2024 vormt een grote opgave voor gemeenten en ODRU. De voorbereiding op de Omgevingswet betekent ook dat gemeenten en ODRU opnieuw in gesprek gaan over de taken die de ODRU voor de gemeenten uitvoert. In de begroting van de ODRU is de verhouding beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit berekend op 1,1.

Naam

Afvalverwijdering Utrecht (AVU), gevestigd te Soest

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Eigen vermogen verbonden partij

Het openbaar lichaam heeft tot doel in het belang van de deelnemers een doelmatige en uit oogpunt van milieuhygiëne verantwoorde wijze van overslag, transport en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen en grondstoffen en andere categorieën van afvalstoffen. Alle 26 gemeenten van de Provincie Utrecht. De heer H.H. van der Schoor De gemeente draagt bij op basis van de tonnages die verwerkt worden. In de jaarrekening 2023 is het volgende bedrag opgenomen: € 94.106. Begin 2023: € 0,3 Mln. Eind 2023: € 0.

Vreemd vermogen verbonden partij

Begin 2023: € 28 Mln. Eind 2023: € 21 Mln.

Resultaat 2023 Ontwikkelingen

2023: € 0. Belangrijk is de deelname van de AVU in CirkelWaarde. In deze samenwerking wordt samen met Circulus-Berkel en ROVA middels een Expertisecentrum kennis vergaard over diverse afvalstromen, in de breedste zin des woords. Er worden hiertoe onderzoek en marktverkenningen verricht, in eigen beheer of met behulp van derden. In het Handelshuis worden aanbestedingen gedaan en diverse contracten beheerd. De inzet van de AVU voor het Expertisecentrum was in 2023 voornamelijk gericht op 3 onderwerpen, De UPV’s, de kwaliteit van de grondstofstromen en CSRD. Andere onderwerpen die binnen de scope van het Expertisecentrum vallen zijn het onderzoek naar een E-hub (AEEA) en de ontwikkeling van nieuw keukentextiel uit ingezameld textiel. Door het ontbreken van reserves en voorzieningen heeft de AVU geen weerstandsvermogen. Alle in enig jaar gemaakte kosten worden aan de deelnemers doorberekend. Als gevolg hiervan kunnen schommelingen optreden in de jaarlijks te betalen bedragen.

Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude

Risico’s

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

66

Naam

Regio Foodvalley, gevestigd te Ede

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

De gemeenschappelijke regeling wordt getroffen om de Foodvalley regio een Europese topregio te maken op het gebied van kennis, ontwikkeling en innovatie in de agro-foodsector door versterking van het vestigingsklimaat en de kwaliteit van de leefomgeving. De GR werkt daartoe samen met ondernemers en onderwijs/onderzoek. Regio Foodvalley concentreert zich op de terreinen economie, werkgelegenheid, ruimtelijke ontwikkeling, wonen en mobiliteit.

Deelnemende partijen

Eigen vermogen verbonden partij

De gemeenten Ede, Veenendaal, Wageningen, Rhenen, Nijkerk, Barneveld, Scherpenzeel en Renswoude. Mevrouw P. Doornenbal-van der Vlist, de heer H. H. van der Schoor, de heer C.E. Eskes De gemeente draagt € 18.809 (op basis van een bedrag per inwoner) bij aan deze gemeenschappelijke regeling. Naast cofinanciering voor de uitvoering van projecten. Totale bijdrage 2023 bedraagt € 67.753. Begin 2023: € 3,5 Mln. Eind 2023: € 4,1 Mln.

Vreemd vermogen verbonden partij

Begin 2023: € 2,2 Mln. Eind 2023: € 2,3 Mln.

Resultaat 2023

2023: € 0,3 Mln.

Ontwikkelingen

In 2020 is de Strategische Agenda door alle partners (waaronder de gemeenteraden) vastgesteld: iedereen schaart zich daarmee achter de gezamenlijke doelstellingen en zegt ook toe zich in te spannen hier een bijdrage aan te leveren. Voor een groot deel doen gemeenten dat door in hun eigen beleid keuzes te maken die de ambities van de Strategische Agenda versterken. En voor een klein deel doen gemeenten dat door in programma’s bij te dragen aan gezamenlijke projecten die heel sterk bijdragen aan de realisatie van de doelen

Risico’s

Kenmerkend voor het risicoprofiel van Regio Foodvalley is dat de regio m.b.t. de strategische samenwerking nauwelijks ontvankelijk is voor risico’s. Bovendien is een Algemene Reserve gevormd voor het opvangen van deze risico’s.

Naam

Afvalcombinatie De Vallei N.V. (ACV), gevestigd te Ede

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd Deelnemende partijen Bestuurder(s) Renswoude

ACV richt zich met name op het herwinnen van grondstoffen uit afvalstromen en het beheer van de openbare ruimte. Ede, Wageningen, Renkum, Veenendaal en Renswoude Gemeente is aandeelhouder (lid van AVA). De aandeelhouders hebben zeggenschap via het stemrecht op de aandelen die zij bezitten. Wethouder H.H. van der Schoor vertegenwoordigt Renswoude bij de vergadering van aandeelhouders In de jaarrekening 2023 is het volgende bedrag opgenomen: € 375.946. Dividend gegevens zijn nog niet bekend. De jaarstukken ACV waren bij opstellen van deze stukken nog niet bekend. Hierdoor kunnen actuele cijfers niet ingevuld worden.

Bestuurder Renswoude Bijdrage Renswoude

Bijdrage Renswoude Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij Resultaat 2023

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

67

Ontwikkelingen

Risico’s

Per 1 januari 2020 is de gemeente Renswoude aandeelhouder van de ACV. Voor een bedrag van € 185.394 heeft de gemeente een belang van 1,6%, wat neerkomt op 90.920 aandelen. Eind 2023 hebben de aandeelhouders van ACV de huisvestingsvisie vastgesteld. De huisvestingvisie van ACV is gebaseerd op de (toekomstige) opgave vanuit circulaire economie, groei van de regio en oplossen van huidige knelpunten. De risico voor de gemeente bestaat uit het ingebrachte aandelenkapitaal. Daarnaast heeft de gemeente de verplichting op een eventueel negatief bedrijfsresultaat aan te vullen. Beëindiging contract met ACV kan alleen met toestemming van alle aandeelhouders.

Naam

Bedrijfsvoeringsorganisatie Valleihopper, gevestigd te Barneveld

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

BVO Valleihopper houdt zich bezig met de uitvoering van bedrijfsvoeringstaken betreffende het vraagafhankelijke vervoer van mensen met een Wmo-vervoerindicatie die wonen in de regio Foodvalley.

Deelnemende partijen

Barneveld, Ede, Nijkerk, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Wageningen en Veenendaal De heer C.E. Eskes

Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude

De gemeente draagt bij aan de vervoers- en bedrijfsvoeringskosten. In de jaarrekening 2023 is het volgende bedrag opgenomen: € 37.130.

Eigen vermogen verbonden partij

BVO Valleihopper heeft geen eigen en/of vreemd vermogen. Voorschotten van deelnemende partijen worden besteed en na afloop van het boekjaar worden de gerealiseerde kosten verrekend met de ontvangen voorschotten. Naar aanleiding hiervan vindt een afrekening plaats, zodoende resteert er ook geen resultaat.

Vreemd vermogen verbonden partij Resultaat 2023

Ontwikkelingen

Risico’s

BVO Valleihopper heeft als doel om een toekomstbestendig vervoersysteem te blijven dat toegankelijk is en blijft voor de doelgroep. Na coronatijd is het vervoersvolume gedaald en onder de contractueel afgesproken grens gekomen. Hierdoor is in 2023 besloten om het vervoer opnieuw aan te besteden. De ingangsdatum van de nieuwe contracten zijn 1 januari 2025. Alle eventuele tekorten en/of overschotten worden jaarlijks over de deelnemende partijen verdeeld, naar rato van de inbreng van de deelnemers in de regeling. Dit kan leiden tot niet-geraamde resultaten. Door de nieuwe aanbesteding zullen de tarieven voor het Wmo-vervoer wijzigen en waarschijnlijk stijgen.

Naam

Vitens N.V., gevestigd te Zwolle

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Het dragen van medeverantwoordelijkheid voor de gezondheid door het duurzaam leveren van veilig en betrouwbaar drinkwater met zorg voor de bescherming van natuur en milieu. De gemeenten in de Provincies Flevoland, Friesland, Gelderland, Utrecht, Overijssel en een aantal gemeenten in de Provincies Drenthe en NoordHolland.

Deelnemende partijen

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

68

Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude/ opbrengst dividend

De aandeelhouders hebben zeggenschap via het stemrecht op de aandelen die zij bezitten. Wij bezitten 4.389 aandelen (0,076% van het totaal aantal aandelen) met een nominale waarde van € 1,00 per stuk. Deze staan op de balans voor een bedrag van € 60.359. Jaarlijks ontvangen wij van Vitens dividend. Het dividend wordt gerelateerd aan het nettoresultaat. Het bedrag aan dividend dat wordt uitgekeerd bedraagt maximaal 50% van het nettoresultaat. Randvoorwaardelijk hierbij is de continuïteitsdoelstelling. Bij een solvabiliteit < 30% wordt in beginsel geen dividend uitgekeerd.

Eigen vermogen verbonden partij

Begin 2023: € 650 Mln. Eind 2023: € 678 Mln.

Vreemd vermogen verbonden partij

Begin 2023: € 1.1 Mln. Eind 2023: € 1.3 Mln.

Resultaat 2023 Ontwikkelingen

2023: € 27,2 Mln. Voor de komende jaren is de verwachting dat Vitens geen dividend zal uitkeren als gevolg van de lage WACC en het hoge investeringsniveau voor de komende jaren. Hierdoor kan Vitens niet voldoen aan de continuïteitsdoelstelling zoals opgenomen in het Financieel beleid. WACC staat voor de ‘Weighted average cost of capital’ het maximaal te behalen rendement. Vitens beheerst de risico’s door kennis van de wetgeving te borgen in de organisatie en indien noodzakelijk adequate beheersmaatregelen te nemen.

Risico’s

Naam

Jeugdhulpregio (Foodvalley)

Doel en openbaar belang dat wordt behartigd

Gemeenten zijn bestuurlijk, financieel en uitvoeringstechnisch verantwoordelijk voor de uitvoering van vrijwel alle jeugdhulp. In de Jeugdhulpregio FoodValley werken de gemeenten samen voor een betere jeugdhulp. In de samenwerking geldt het principe: ‘Lokaal wat lokaal kan en regionaal wat regionaal als het meerwaarde heeft’. Dit principe heeft geleid tot regionaal samenwerken voor betere jeugdhulp. De gemeenten werken samen omdat: - We samen sterker staan; - We zo efficiënter zijn; - We zorginhoudelijk kunnen verbeteren; - We van elkaar kunnen leren. De samenwerking rondom inkoop, contractmanagement, monitoring en facturatie van de jeugdhulp worden regionaal gefaciliteerd vanuit het Knooppunt.

Deelnemende partijen

Gemeente Barneveld, Ede, Nijkerk, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel en Veenendaal De heer C.E. Eskes € 40.942 Nog niet bekend

Bestuurder(s) Renswoude Bijdrage Renswoude Eigen vermogen verbonden partij Vreemd vermogen verbonden partij Resultaat

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

69

Ontwikkelingen

De Hervormingsagenda Jeugdhulp vraagt van de gemeenten om de regionale samenwerking te formaliseren in een publiekrechtelijke samenwerkingsvorm: een gemeenschappelijke regeling. We hebben als gemeente Renswoude ingestemd met een regionale beleidsarme GR met een grote mate van van gemeentelijke betrokkenheid.

Risico’s

De kosten voor de inzet van jeugdhulp stijgen fors, o.a. door de toegenomen zwaarte van de problematiek. Hiernaast zijn de CAO’s binnen de jeugdhulpsector opengebroken, waardoor de gemeente het risico loopt dat de kosten door de herijking van de tarieven van bepaalde soorten jeugdhulp meer gaan stijgen dan de afgesproken jaarlijkse indexering. De financiële consequenties zijn op dit moment nog onduidelijk.

3.2.7.

Paragraaf grondbeleid

Inleiding Het jaar 2023 is het jaar waarin afscheid is genomen van alle coronamaatregelen, waarin de oorlog in Oekraïne nog steeds voortduurt en waarbij in het midden oosten de oorlog in Israël is ontstaan. Op wereldschaal is er veel onrust. Op een wat lagere schaal speelt er ook veel, maar zijn het o.a. de gevolgen van de stikstofcrisis die invloed hebben op de ruimtelijke ontwikkelingen. Door de vele problemen t.g.v. deze stikstofcrisis stagneren bouwprojecten, terwijl de vraag naar woningen onverminderd hoog is. Door deze stagnatie is de beschikbare bouwcapaciteit meer dan voldoende, wat tot gevolg heeft dat er meer rust op de ‘bouwmarkt’ komt. De enorme prijsstijging van de bouwmaterialen is afgevlakt, maar ondertussen zorgt de stijging van de lonen dat toch de kosten blijven stijgen. Dit heeft zowel effect op de kosten van bouw- en woonrijp maken als op de stichtingskosten van woningen en bedrijfspanden. Wat weer effect heeft op de gemeentelijke grondexploitaties. In het risicomanagement is hier rekening mee gehouden. Voor de grondexploitaties worden de kosten geïndexeerd en wordt ook voorzichtig gerekend met een beperkte stijging van de grondopbrengsten. Verder is de wereld van de gebiedsontwikkeling nog altijd flink in beweging.

Na het Didam-arrest en de nog steeds actuele problematiek omtrent het beperken van de stikstofuitstoot blijven er voortdurend nieuwe uitdagingen ontstaan, zoals de al genoemde kostenstijgingen, de betaalbaarheid van de woningen en de invoering van de Omgevingswet. Beleid Onder grondbeleid wordt verstaan het gehele instrumentarium dat de gemeente Renswoude ter beschikking staat om de vastgestelde ruimtelijke, en deels ook economische, doelstellingen te realiseren. Bestaand beleid In de Nota grondbeleid is het uitgangspunt om situationeel grondbeleid te hanteren, waarbij actief grondbeleid wordt toegepast als dit een meerwaarde heeft. In het geval van faciliterend grondbeleid kiest de gemeente voor een stimulerend faciliterend grondbeleid, tenzij sprake is van een zeer beperkt gemeentelijk belang. In de Nota grondbeleid wordt een aantal criteria geformuleerd op basis waarvan het college per project/locatie een onderbouwde keuze kan maken voor het toe te passen grondbeleid. Daar waar Renswoude gronden in eigendom heeft, voert de gemeente een actief grondbeleid. De gemeente maakt de gronden bouwrijp en verkoopt deze aan marktpartijen en/of particulieren. Om sturing te kunnen geven aan de gewenste invulling van projecten en waar mogelijk te kunnen delen in de winsten van ontwikkelingen, blijven eigen grondposities voor de gemeente van belang.

Bij ontwikkelingen waarbij de gronden niet in eigendom zijn van de gemeente wordt doorgaans faciliterend grondbeleid gevoerd. De gemeente Renswoude faciliteert waar mogelijk deze ontwikkelingen van derden en zal de daarbij behorende kosten binnen de wettelijke kaders verhalen op de initiatiefnemer. Voorwaarde hierbij is dat deze ontwikkelingen wel passen binnen de (ruimtelijke) kaders zoals deze door de gemeente worden gesteld. Onderstaand is een overzicht gegeven van de projecten waarbij de gemeente een actief grondbeleid voert, waarbij ook is aangegeven wat in 2023 is gerealiseerd.

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

70

Beekweide Eind 2021 is de grondexploitatie van Beekweide afgesloten, waarbij een klein budget is gereserveerd om de resterende werkzaamheden uit te kunnen voeren. Deze werkzaamheden bestonden uit het realiseren van het laatste gedeelte van de openbare ruimte. Inmiddels zijn deze werkzaamheden gerealiseerd. Daarmee is het project volledig afgerond en financieel afgesloten. Beekweide II In 2022 is het bestemmingsplan voor dit plan vastgesteld. Tegen dit plan is een beroep ontvangen, waardoor dit plan niet geheel onherroepelijk is geworden. Raad van State heeft in maart 2023 een gedeelte van de woonbestemming vernietigd en de gemeente de opdracht gegeven om dit z.s.m. te herstellen. In de raad van juni 2023 heeft de gemeenteraad het herstelbesluit Beekweide II vastgesteld, waarbij na aanvullend onderzoek voor deze locatie opnieuw een bestemmingsplan is vastgesteld. Ook tegen dit bestemmingsplan is een beroep ontvangen, waardoor dit plan nog niet onherroepelijk is geworden, maar inmiddels wel in werking is getreden. Op dit moment wordt gewacht op de zitting en de uitspraak van Raad van State inzake dit beroep. Eind 2023 zijn twee ontwerp-uitwerkingsplannen en één ontwerp-wijzigingsplan ter visie gelegen.

De eerste omgevingsvergunningen voor de bouw van de woningen zijn verstrekt en de eerste woningen zijn verkocht Parallel aan deze ruimtelijke procedures is de civiele planvorming (bestekken, aanbesteding etc.) voor het bouwrijpmaken afgerond en is de uitvoering opgestart. In 2023 zijn de kavels voor de woonwagens gereed gemaakt, en zijn de woonwagens verplaatst. De verdere voorbereiding voor de inrichting van de openbare ruimte (ontwerpen, opstellen bestekken, de aanbesteding van het woonrijpmaken) is opgestart. Plan Beekweide II zal voor het gedeelte dat de gemeente in eigendom heeft als grondexploitatie worden geëxploiteerd. Voor het gedeelte dat in eigendom is bij derden worden de kosten door middel van het kostenverhaal bij de ontwikkelende partijen in rekening gebracht. Groot Overeem II (bedrijventerrein) In de raadsvergadering van 15 februari 2022 is het bestemmingsplan voor de ontwikkeling van bedrijventerrein Groot Overeem II vastgesteld. Tegen dit bestemmingplan zijn een aantal beroepschriften ingediend en eind 2023 is er nog geen zicht op een zitting bij de Raad van State. Besloten is om de voorbereiding te stoppen bij de afronding van het definitief ontwerp. Pas als er zicht is op een uitspraak zal de voorbereiding verder worden opgepakt.

Financiën Een financieel uitgangspunt bij grondexploitaties is het realiseren van een minimaal sluitende exploitatie, waarin alle kosten voor het realiseren van het plan worden verhaald middels de grondopbrengst. In 2024 zijn de grondexploitaties van Beekweide II en Groot Overeem II geactualiseerd. In juni 2024 zal de gemeenteraad de grondexploitaties vaststellen. In het onderstaande overzicht zijn de verwachte lasten, baten en resultaten weergegeven. Complex (x € 1.000) Beekweide II Groot Overheem II

Boekwaarde 31-12- Boekwaarde 312022 12-2023 1.337 1.681 1.903 1.943

Nog te maken Nog te realiseren kosten opbrengsten 2.532 5.625 2.367 8.162

Verwacht resultaat (eindwaarde) 1.412 3.852

Reeds genomen winst 0 0

Resterende winst (2023) 1.412 3.852

Alle grondexploitaties van de gemeente Renswoude hebben een resterende looptijd die korter is dan 10 jaar. Bij de ontwikkelingen waarbij de gemeente Renswoude een faciliterend grondbeleid voert, en dus vooral publiekrechtelijk betrokken is (o.a. een gedeelte van de ontwikkeling Beekweide II), worden de kosten door middel van het kostenverhaal (Wro) verhaald op de initiatiefnemer. Hierbij is het van belang dat vroegtijdig in het traject afspraken worden gemaakt en vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Strategische gronden De gemeente heeft op dit moment geen strategische gronden in bezit om toekomstige ontwikkelingen te kunnen realiseren. Risico’s Grondexploitatie Gelet op het financiële resultaat van de huidige grondexploitaties kan worden gesteld dat het treffen van een verliesvoorziening of het vormen van een reserve op dit moment niet nodig wordt geacht.

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

71

Kostenverhaal Voor Beekweide II zijn eind 2021 de anterieure overeenkomsten getekend. In deze overeenkomsten is een vaste indexatie van de kosten overeengekomen. Door de extreme prijsstijgingen in de achterliggende periode zijn de kosten hoger dan deze bij de partijen in rekening kunnen worden gebracht conform deze overeenkomst. In 2023 zijn met 2 partijen in een allonge op de overeenkomsten aanvullende afspraken gemaakt over de stijging van de VON prijzen van de woning, waarbij tevens de afspraken over de verrekening van de prijsstijgingen zijn herzien. Mede deze afspraken is het resultaat op het kostenverhaal positief.

3.2.8.

Paragraaf Wet open overheid

Inleiding Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden als opvolger van de Wet openbaarheid Bestuur. De openbaarheidsparagraaf die u hier voor het eerst aantreft komt voort uit de Woo. De wet draagt bij aan een transparante overheid en geeft regels over de manier waarop verzoeken om openbaarmaking van informatie worden behandeld (passieve openbaarmaking), welke informatie standaard door de gemeente openbaar wordt gemaakt in een fasering tot en met 2026 (actieve openbaarmaking) en het verder op orde brengen van de informatiehuishouding. De implementatie van de Woo loopt door tot eind 2026. Om de impact van bovenstaande thema’s te bespreken, zijn informatieve en interactieve bewustwordingssessies georganiseerd voor alle medewerkers gedurende 2023.

Ten aanzien van passieve openbaarmaking zijn in 2023 de volgende activiteiten uitgevoerd: • Opstellen modelbrieven en intern werkdocument • Aanstellen en opleiden Woo-contact persoon • Openstellen digitale wegen: e-mailadres • Interne training aan managers en medewerkers over gevolgen Woo Ten aanzien van actieve openbaarmaking zijn in 2023 de volgende activiteiten uitgevoerd: • Gemeentelijke processen in beeld gebracht die tussen 2022 en 2026 gefaseerd standaard openbaar worden gemaakt • In kaart gebracht welke informatie categorieën, die actief openbaar gemaakt moeten worden, al reeds actief openbaar gemaakt worden Om meer grip op informatie te verkrijgen, zijn in 2023 de volgende activiteiten uitgevoerd: • Aanstellen van een vaste WOO functionaris • Gestart met het opzetten van een kwaliteitssysteem voor informatiebeheer • Een project opgestart om een e-depot aan te schaffen en te implementeren • De RODIN audit is uitgevoerd om meer grip te krijgen en in beeld te brengen waar de verbeterkansen liggen

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

72

4. Jaarrekening 4.1. Balans ACTIVA

31-12-2022

31-12-2023

Vaste activa Materiële vaste activa Investeringen met economisch nut Woningbedrijf Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut

26.766.444 10.616.001 1.072.828

987.228

1.769.172

1.779.399

Totaal materiële vaste activa Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen Overige langlopende leningen Totaal financiële vaste activa TOTAAL VASTE ACTIVA

31.504.332 10.938.446

40.224.446

245.753 1.401.644

45.209.405

281.235 1.436.238 1.647.397 41.871.843

1.717.473 46.926.878

Vlottende activa Voorraden Onderhanden werk, waaronder gronden in exploitatie Onderhanden werk, waaronder gronden in exploitatie Woningbedrijf Gereed product en handelsgoederen Totaal voorraden Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Overige vorderingen Huurvorderingen Woningbedrijf Overige vorderingen Woningbedrijf Totaal uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Liquide middelen Kassaldi Banksaldi Banksaldi Woningbedrijf Totaal liquide middelen Overlopende activa Overlopende activa Woningbedrijf Nog te ontvangen voorschotbedagen van Europese en Ned. overheidslichamen Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen Totaal overlopende activa TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA TOTAAL ACTIVA VPB (voorlopige aangifte)

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

3.226.484 -9.809 366

3.623.904 0 328 3.217.041

3.624.233

2.624.269

1.836.534

419.516

6.247.029

365.365 4.395 12.825

283.081 13.801 7.487 3.426.370

5.572 123.184 0

8.387.932

5.863 40.595 35.451 128.756

20.379

81.908

26.391

375.663

553.936

1.050.677

1.032.135 1.446.718 8.218.885

1.612.462 13.706.534

50.090.728

60.633.412

140.971

89.600

73

PASSIVA

31-12-2022

31-12-2023

Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Algemene reserve - niet geblokkeerd Algemene bedrijfsreserve Woningbedrijf Reserves ter dekking van kapitaallasten Overige bestemmingsreserves Onderhoudsreserves Nog te bestemmen resultaat Totaal eigen vermogen

4.100.000 3.864.004 5.481.331 4.461.399 629.221 658.527 496.883

Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden Egalisatievoorzieningen Totaal voorzieningen

809.345 1.911.422 0

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer Onderhandse leningen van: - Binnenlandse pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen - Binnenlandse banken en overige financiële instellingen Waarborgsommen Totaal vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer TOTAAL VASTE PASSIVA

0 24.266.666 92.408

4.100.000 2.449.629 4.694.312 4.742.525 1.567.776 760.527 1.250.436 19.691.364

19.565.205

680.977 2.060.896 0 2.720.767

2.741.873

0 33.147.636 90.810 24.359.074 46.771.206

33.238.446 55.545.525

Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Kasgeldleningen bij openbare lichamen Schulden aan leveranciers Woningbedrijf Banksaldi Overige schulden Totaal netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar Overlopende passiva Nog te betalen bedragen Vooruitontvangen bedragen van overheidslichamen Overige vooruit ontvangen bedragen Woningbedrijf Totaal overlopende passiva TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA TOTAAL PASSIVA Gewaarborgde geldleningen

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

1.115 18.881 165.539 1.594.301

1.115 1.314.505 363.563 1.728.057 1.779.836

731.008 486.877 236.092 85.708

3.407.240

1.183.085 479.272 8.265 10.025 1.539.686 3.319.522

1.680.648 5.087.887

50.090.728

60.633.412

350.553

298.266

74

4.2. Overzicht baten en lasten Overzicht van baten en lasten over begrotingsjaar Totaal lasten programma's - Programma 1 wonen - Programma 2 ruimtelijke ontwikkeling & agrarische sector - Programma 3 sociaal domein - Programma 4 economische ontwikkeling en toerisme - Programma 5 inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie

Totaal baten programma's - Programma 1 wonen - Programma 2 ruimtelijke ontwikkeling & agrarische sector - Programma 3 sociaal domein - Programma 4 economische ontwikkeling en toerisme - Programma 5 inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie

Saldo baten / lasten programma's - Algemene dekkingsmiddelen - Overhead - Vennootschapsbelasting Saldo baten / lasten programma's voor mutaties reserves Totaal toevoegingen reserves Totaal onttrekkingen reserves Saldo reserves Resultaat voor bestemming Af: Incidentele posten Totaal excl. Incidentele posten

Rekening 2022 14.230 4.018 3.686 5.532 67 928 9.099 4.453 3.180 1.012 91 363 -5.131 9.450 -2.958 -262 1.099 1.973 1.371 -602 497 774 -278

Begroting 2023 primair na wijziging 11.442 13.621 2.873 3.886 2.974 3.425 4.608 5.360 78 64 910 885 6.166 9.342 3.471 6.190 1.479 1.968 950 917 54 54 212 213 -5.276 -4.279 9.045 8.824 -2.996 -3.349 -25 -25 747 1.171 847 1.980 822 1.804 -25 -176 723 996 99 1.665 624 -669

Rekening 2023 14.753 4.200 3.701 5.772 103 977 8.967 5.462 2.171 962 70 303 -5.785 9.809 -4.386 236 -126 1.994 3.370 1.377 1.251 1.720 -469

voordeel nadeel -1.132 n -314 n -275 n -412 n -39 n -92 n -374 n -728 n 203 v 45 v 16 v 90 v -1.507 n 985 v -1.037 n 261 v -1.297 n -14 n 1.566 v 1.552 v 255 v 55 v 200 v

Verschil

4.3. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten daarvoor geeft en de wet- en regelgeving die in het normenkader 2023 zijn genoemd. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van de verkrijgingsprijs (inkoopprijs en bijkomende kosten) of de vervaardigingsprijs (aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend). De bijkomende kosten worden opgenomen tegen de verkrijgingsprijs. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. Bijdragen van derden, die in directe relatie staan tot het actief, worden in mindering gebracht op de investering. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als baten genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar gesteld wordt. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Hierbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden en verlofaanspraken en dergelijke. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De algemene uitkering wordt opgenomen conform de laatste betaalspecificatie van het verantwoordingsjaar. De balans en de baten en lasten van de gemeente en het woningbedrijf zijn samengevoegd/geconsolideerd.

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

75

Balans ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa met economisch nut Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Wanneer investeringen grotendeels of volledig worden gedaan voor riolering, het inzamelen van huishoudelijk afval alsook voor rechten die op grond van art. 229 lid 1 a en b Gemeentewet worden geheven, dan worden deze investeringen op de balans opgenomen in een aparte categorie: de investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven.

Overige investeringen met economisch nut Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigings-prijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Slijtende investeringen worden vanaf het moment van ingebruikneming lineair afgeschreven in de verwachte gebruiksduur, waarbij rekening wordt gehouden met een eventuele restwaarde. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. Bij de waardering wordt in voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. In het begrotingsjaar heeft een dergelijke vermindering overigens niet plaatsgevonden. Dergelijke afwaarderingen worden teruggenomen als ze niet langer noodzakelijk blijken. Volledigheidshalve vermelden wij dat op investeringen die vóór 2004 gedaan zijn soms extra is afgeschreven zonder economische noodzaak (ter verlichting van toekomstige lasten). Ook zijn in voorkomende gevallen reserves op dergelijke investeringen afgeboekt. De gehanteerde afschrijvingstermijnen komen overeen met de termijnen zoals die door de gemeenteraad zijn vastgesteld in de “Nota waardering en afschrijving vaste activa Renswoude 2023”.

Onroerende zaken in exploitatie bij het Woningbedrijf De woningen met bijbehorende installaties, garages en aanpassingen die worden geëxploiteerd door het Woningbedrijf zijn gewaardeerd tegen de historische kostprijs dan wel de duurzaam lagere bedrijfswaarde, verminderd met de daarop toegepaste lineaire afschrijvingen bepaald op basis van de verwachte economische levensduur. In voorkomende gevallen wordt op complexniveau afgeboekt naar de duurzaam lagere bedrijfswaarde.

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut Overeenkomstig de door de gemeenteraad vastgestelde Nota Activabeleid 2012 worden infrastructurele werken in de openbare ruimte, zoals b.v. wegen, pleinen, bruggen, viaducten en parken geactiveerd en afgeschreven in 20 jaar. Hierbij wordt de lineaire afschrijvingsmethode gebruikt. De ondergrond van deze werken wordt daarbij als integraal onderdeel van het werk beschouwd (en dus ook afgeschreven). Voor zover in voorkomende gevallen een snellere budgettaire dekking mogelijk is, wordt op dergelijke activa overigens (resultaatafhankelijk) extra afgeschreven. De boekwaarden moeten dus nadrukkelijk als later te dekken investeringsrestanten worden gezien.

Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en leningen u/g zijn opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (“kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen” in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. Tot dusver is een dergelijke afwaardering gelukkig niet noodzakelijk gebleken. De actuele waarde ligt ruim boven de verkrijgingsprijs. Bijdragen aan activa van derden zijn gewaardeerd op het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met afschrijvingen. De verleende bijdragen worden afgeschreven in de periode waarin het betrokken actief van de derde op basis van de door de gemeente gestelde voorwaarden moet bijdragen aan de publieke taak.

Jaarstukken gemeente Renswoude 2023

76

Vlottende activa Voorraden De nog niet in exploitatie genomen bouwgronden zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, of een lagere marktwaarde. Er wordt rente bijgeschreven op de boekwaarde van deze voorraden. De overige grond- en hulpstoffen (magazijnvoorraden) worden gewaardeerd tegen standaard verrekenprijzen die zijn gebaseerd op de gemiddelde betaalde inkoopprijs. Verschillen tussen de standaard verrekenprijs en betaalde inkoopprijs worden als resultaat verantwoord. Incourante voorraden worden afgewaardeerd naar marktwaarde. De als “onderhanden werken” opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van 95 bouw- en woonrijp maken), alsmede een redelijk te achten aandeel in de rentekosten en de administratie- en beheerskosten. In geval van verliesgevende complexen wordt in het jaar waarin duidelijk wordt dat het complex verliesgevend zal zijn, het voorzienbare verlies genomen middels de vorming van een voorziening. In geval van winstgevende complexen wordt de winst genomen volgens de regels van de Notitie grondexploitaties 2016 van de commissie BBV.

De winst die tussentijds wordt genomen wordt in principe toegevoegd aan de Reserve Grondexploitatie, tenzij de raad hierover iets anders besluit dan wel al eerder heeft besloten. Gerede producten worden gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen de marktwaarde indien de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich met name voor indien voorraden incourant worden. De kostprijs bestaat uit de verrekenprijzen van grond- en hulpstoffen en de lonen machinekosten die aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend.

Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen.

Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.

PASSIVA Voor zover niet anders vermeld, zijn passiva gewaardeerd tegen nominale waarde.

Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het resultaat na bestemming volgend uit de programmarekening.

Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting ten behoeve van de wethouders is echter op de contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd. Voor de actuariële waardeberekeningen onderliggend aan de pensioenverplichting zijn de volgende grondslagen gehanteerd: Berekeningsdatum: Rekenrente: Sterftetafel: