C1. Eindraport Visie Bnnen de Beken ZZW

Visie ‘Binnen de Beken-Zuid Zuidwest’ gemeente Renswoude

Eindrapport BUREAU NIEUWE GRACHT

DEFINITIEVE VERSIE 19 september 2024

stedenbouw & landschap

1

Inhoudsopgave • Inleiding • Opgave • Plangebied • Beleidsinventarisatie en ruimtelijke analyse • Denkrichtingen en scenario’s voor de uitbreiding van het dorp • Het voorkeursscenario voor Binnen de Beken-Zuid Zuidwest • Kaart voorkeursscenario • Uitgangspuntenkaart grondgebruik • Vervolgstappen op weg naar uitvoering van de visie • Colofon Bijlagen: - Ruimtelijke analyse - Proces en participatie

2

3 4 5 6 9 16 17 19 21 22

Inleiding Het gebied ‘Binnen de BekenZuid Zuidwest’ is in de Omgevingsvisie Renswoude 20182030 aangewezen als mogelijke locatie voor woningbouw voor de (middel)lange termijn. In het voorjaar van 2024 hebben we de mogelijkheden voor woningbouw binnen dit gebied verkend. De resultaten van deze ruimtelijke verkenning zijn vastgelegd in deze visie.

De gemeente Renswoude heeft Bureau Nieuwe Gracht (stedenbouw en landschap) uit Utrecht gevraagd om de visie en ontwikkelstrategie op te stellen. Samen met de leden van de gemeentelijke projectgroep en de adviesbureaus Goudappel (mobiliteit) en Planmaat (planeconomie) hebben we in de afgelopen maanden met veel plezier gewerkt aan deze opgave.

“Onze eerste keus voor uitbreiding van het dorp is binnen de beken.”

In deze eindrapportage zijn de resultaten van de visievorming gebundeld en beknopt samengevat. We wensen u veel leesplezier!

Omgevingsvisie

Renswoude 2018-2030 3

Opgave Renswoude Binnen de Beken-Zuid Zuidwest De opgave voor de visie Binnen de Beken-Zuid Zuidwest is als volgt geformuleerd: • Opstellen ruimtelijke en programmatische visie voor het gebied Binnen de BekenZuid Zuidwest. • Inzichtelijk maken welke locatie(s) geschikt is (zijn) voor woningbouw binnen het plangebied, uitgaande van een nieuwbouwproductie van gemiddeld 50 woningen per jaar (periode 2028-2040).

4

Plangebied

(N224)

erse

Nijborg

Bee k

seweg

Van

Spikhor

Holle

weg

st

Oude

Reed

ewe

g t Kerkstraa

Binnen het plangebied liggen enkele (agrarische) bedrijven, diverse (bedrijfs)woningen, de algemene begraafplaats Renswoude, het multifunctionele gebouw ‘t Podium en een speeltuin.

Utrecht

Lun t

Het gebied Binnen de BekenZuid Zuidwest ligt aan de dorpsrand van Renswoude. Het plangebied voor de visie heeft een bruto oppervlak van in totaal circa 42 hectare. Dit plangebied wordt begrensd door de Utrechtseweg (N224), Nijborg, Oude Holleweg, Lunterse Beek, Munnikenbeek, Emminkhuizerlaan en de huidige bebouwing aan de dorpsrand van Renswoude.

Mun

ikke

nbe

ek

n

a a l r e z i u h Emmink

5

Beleidsinventarisatie en ruimtelijke analyse In de eerste stap van het planproces is een inventarisatie uitgevoerd van het gemeentelijke, regionale en provinciale ruimtelijk beleid. Daarnaast is een ruimtelijke analyse uitgevoerd voor het plangebied en omgeving. In een separate bijlage zijn de opgestelde analysekaarten opgenomen, evenals een overzicht van het geïnventariseerde ruimtelijk beleid. In die bijlage is ook aangegeven wat vanuit de uitgevoerde ruimtelijke analyse en beleidsinventarisatie de relevante uitgangspunten zijn voor deze visie. Op basis van de analyse en inventarisatie is een verzamelkaart opgesteld met een bundeling van de belangrijkste ruimtelijke randvoorwaarden en een kaart met de aan te houden richtafstanden en hinderzones, op basis van de op dit moment aanwezige (agrarische) bedrijfsfuncties in en rond het plangebied. Beide kaarten zijn op de volgende pagina’s weergegeven en geven in één oogopslag een overzicht van de ruimtelijke opgaven, kansen, knelpunten en (milieu)belemmeringen voor de realisatie van woningbouw in het gebied. In deze visie is rekening gehouden met de belangrijkste ruimtelijke randvoorwaarden. Bij de verdere stedenbouwkundige invulling van het gebied en de realisatie van concrete (bouw)plannen dient dit nader te worden uitgewerkt.

6

Ruimtelijke randvoorwaarden

Ruimtelijke randvoorwaarden terrein van (zeer) hoge archeologische waarde terrein met hoge archeologische verwachtingswaarde landschapselementen in het plangebied

Landschapselementen beken en watergangen in het plangebied plangebied maatschappelijke functies te behouden watergang bebouwing bestaande in het plangebied bos(je) historische bebouwing bomenrij > 10 meter hoog gemeentelijk monument

bomenrij 5 - 10 meter hoog historische wegen

hakhoutsingel / knotbomenrij zichtrelatie 0 - 5 meter hoog aanwezig solitaire bomen zichtrelatie binnen het plangebied verdwenen

BUREAUNIEUWE NIEUWEGRACHT GRACHT BUREAU stedenbouw&&landschap landschap stedenbouw

0

100

200

300

400 7

Richtafstanden en hinderzones

50

Richtafstanden en hinderzones

m

100m

richtafstand riool hoofdgemaal 30 meter richtafstand tot bedrijventerrein 50 meter geurhindercirkel veehouderijen

50m

100

m

verordening geurhinder geluidhinderzone wegverkeer > 51 dB richtafstand tot (agrarische) bedrijven 50-100 meter afstand tot Lunterse Beek met oevers 40 meter geen gevoelige bestemmingen binnen 50 m van de N224 BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

8

Denkrichtingen en scenario’s voor de uitbreiding van het dorp Om te onderzoeken wat de ruimtelijke mogelijkheden zijn van het gebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest zijn verschillende scenario’s opgesteld voor de toekomstige uitbreiding van het dorp binnen het aangegeven plangebied. Deze scenario’s zijn vooral bedoeld om de hoeken van het speelveld te verkennen. Ze schetsen indicatieve toekomstbeelden voor de inrichtingsmogelijkheden met uiteenlopende stedenbouwkundige en landschappelijke invullingen. De scenario’s voldoen op hoofdlijnen aan de ruimtelijke randvoorwaarden en de uitgangspunten voor de visie, zoals die hiervoor zijn geformuleerd. De scenario’s bevatten elk hetzelfde indicatieve woningbouwprogramma, zoals is weergegeven in de nevenstaande tabel (o.b.v. Raadsbesluit 12 december 2023). De tabel geeft een indicatie van het te realiseren woningbouwprogramma in het gebied. Daarbij gaan we voor alle scenario’s uit van eenzelfde woningdichtheid als in de woonwijk Beekweide in Renswoude (25 tot 28 woningen per hectare). De verschillen tussen de scenario’s zitten dus niet in het woningbouwprogramma, maar wel in de wijze waarop het nieuwe woongebied kan worden aangesloten op het dorp, de groenstructuur in de wijk en de landschappelijke overgang naar het buitengebied.

INDICATIEF WONINGBOUWPROGRAMMA woningaantallen woningdichtheid woningtypen

doelgroepen

categorieën / prijsgrens

ca. 50 woningen/jaar (periode 2028-2040) gemiddeld 25 tot 28 woningen per hectare • rij- en hoekwoningen • 50-60% • twee-kappers • 10-15% • vrijstaand • 15-20% • appartementen • 15-25% • starters • 10-15% • gezinnen • 45-50% • senioren • 40-45% • 30% sociale huur • tot €880,-/maand • 36% betaalbaar • tot €390.000,• 34% duur • vanaf €390.000,-

Aantallen en verdeling woningbouwprogramma gebaseerd op Raadsbesluit 12 december 2023.

9

Wonen aan de groene dorpsrand

Scenario 1 In scenario 1 gaan we uit van een ‘concentrische’ dorpsuitbreiding binnen de beken, in aansluiting op de bestaande stedenbouwkundige structuur van Renswoude. Daarmee wordt voortgebouwd op de historisch gegroeide opbouw van het dorp. De nieuwe woonwijk krijgt in de zone langs de beken een groene uitstraling van de dorpsrand. De bestaande groengebieden (speelweide, bosperceel, begraafplaats) worden in de nieuwe wijk ingepast.

0 10

100

200

500 m

In aansluiting op Nijborg, de Oude Holleweg en Emminkhuizerlaan wordt een nieuwe hoofdontsluitingsweg aangelegd door of aan de rand van de woonwijk.

Scenario 1: wonen aan de groene dorpsrand

11

Groene woonerven en buurtschappen

Scenario 2 In scenario 2 worden aan de rand van het dorp nieuwe woonerven en kleine buurtschappen gerealiseerd in een landelijke groene omgeving. Tussen de nieuwe woongebieden wordt het kleinschalige kampenlandschap hersteld en versterkt, door de aanleg van bomenrijen, houtsingels en lanen. De bestaande groengebieden (speelweide, bosperceel, begraafplaats) worden aangesloten op deze nieuwe groenstructuur en op die manier verbonden met het buitengebied.

0 12

100

200

500 m

De nieuwe erven en buurtschappen worden met diverse ‘inprikkers’ aangesloten op de N224, Nijborg, Oude Holleweg en Emminkhuizerlaan.

Scenario 2: groene woonerven en buurtschappen

13

Buiten wonen aan beek en kasteelpark

Scenario 3 In scenario 3 vormt de historische landschapsstructuur de inspiratiebron voor de nieuwe dorpsuitbreiding. Langs de beken krijgt de nieuwe woonwijk een natuurlijk en waterrijk karakter. Aan de oostzijde wordt het park van Kasteel Renswoude voortgezet tot in het nieuwe woongebied. De nieuwe dorpsrand krijgt een natuurlijke uitstraling met een meanderende beek en een parkachtige, groene uitstraling in aansluiting op het kasteelpark. De bestaande groengebieden (bosperceel, speelweide, begraafplaats) worden ingepast.

0 14

100

200

500 m

Via Nijborg, Oude Holleweg en Emminkhuizerlaan is het woongebied ontsloten, met een ‘knip’ tussen de buurten.

Scenario 3: buiten wonen aan beek en kasteelpark

15

Het voorkeursscenario voor Binnen de Beken-Zuid Zuidwest De drie scenario’s voor de uitbreiding van Renswoude zijn eerst voorgelegd aan de gemeentelijke beleidsadviseurs en een aantal externe experts. Daarna zijn de scenario’s toegelicht aan de gemeenteraad en gepresenteerd aan de inwoners van het dorp tijdens een drukbezochte participatiebijeenkomst in ‘t Podium. In reactie op de gepresenteerde scenario’s kon iedereen aangeven wat hij of zij de sterke en zwakke punten vond van elk scenario. Die input is verzameld en vastgelegd in de bijlage ‘Proces en Participatie’. Op basis van alle inbreng is een voorkeurs­scenario samengesteld. Dit voorkeursscenario is nader uitgewerkt in deze visie voor het plangebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest. Op de uitgewerkte visiekaart zijn de sterke punten van de drie scenario’s waar mogelijk 16

gecombineerd en is geprobeerd om de zwakke punten zo veel als mogelijk te verbeteren. Uiteraard dient dat tot een samenhangend en integraal toekomstbeeld te leiden voor de toekomstige dorpsuitbreiding van Renswoude. Het integrale toekomstbeeld voor de dorpsuitbreiding Binnen de Beken is op de volgende pagina weergegeven. De uitgangspuntenkaart geeft aan waar in de toekomst woningbouw kan worden gerealiseerd en hoe het nieuwe woongebied kan worden ontsloten voor auto’s en langzaam verkeer. Daarnaast is aangegeven hoe het groen in de dorpsuitbreiding kan worden verbonden met het buitengebied. De foto’s hiernaast geven een impressie van het beoogde (groene) woonmilieu en de leefkwaliteit in het nieuwe woongebied aan de dorpsrand van Renswoude.

Voorkeursscenario Binnen de Beken-Zuid Zuidwest geen geluidsgevoelige functies langs N224

zoeklocatie voor maatschappelijke voorziening (kerk) bij de wijkentree

benutting van de zone langs de Lunterse Beek voor natuur, waterberging en beekherstel

kleinschalige hoofdopzet met dorpse uitstraling; hofjes zorgen voor sociale cohesie en gemeenschapszin bouwhoogte in principe 3 bouwlagen, met op een enkele plek mogelijk een hoger gebouw van 4 à 5 bouwlagen

logische verkeersstructuur met autoontsluiting vanuit alle richtingen; geen doorgaand verkeer door de wijk

aaneengesloten groenstructuur in de beekzone met recreatief medegebruik (wandelen, spelen, sporten, etc.)

100

200

500 m

beekzone

ruimte voor water, natuur, wandelen, buitenspelen, etc.

kasteelomgeving

handhaven groene ruimte rond Kasteel Renswoude

water en groen in de wijk

blauwgroene verbindingen tussen wijk en buitengebied

geen hogere bebouwing aan de buitenrand

behoud begraafplaats en speeltuin

handhaven bestaande groengebieden

wandelpaden (indicatief)

recreatieve routes in aansluiting op dorp en omgeving

veel ruimte voor groen en water in de wijk, met aandacht voor groen op de overgang naar bestaande wijk

fietsroutes (indicatief)

fietsverbindingen richting dorpscentrum en voorzieningen

auto-ontsluiting nieuw woongebied

aansluitingen van de woonwijk op de omliggende wegenstructuur

bestaande (bedrijfs)woningen

behoud huidige woonfuncties op (bedrijfs)percelen

nieuw woongebied

ontwikkelruimte voor de nieuwe dorpsuitbreiding

maatschappelijke voorzieningen / bedrijven

geen geluidsgevoelige functies langs N224 en Nijborg

omgeving van het kasteel vrij houden van bebouwing: groene ruimte met vrij uitzicht vanaf en naar het kasteel

inpassing van bestaande woningen in het toekomstige woongebied

0

verspreide locaties voor flexwonen (grondgebonden of gestapeld in 2 lagen)

versterking van het historische kampenlandschap als uitgangspunt voor de groenstructuur

groene verbindingen vanuit de wijk naar het buitengebied (in aansluiting op bestaande groengebieden)

oostelijke verkeersontsluiting niet te dichtbij het kasteel situeren, en ook niet dwars door het (open) groengebied

auto-ontsluiting van de wijk primair vanaf de oostzijde (Emminkhuizerlaan) richting de rotonde N224 en naar A12

17

Groen en water

Mobiliteit

Programma

Het gebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest wordt ruim opgezet met voldoende ruimte voor water en groen in de wijk. Hiermee wordt een aantrekkelijk groen woongebied gerealiseerd voor de huidige in toekomstige bewoners en gebruikers, en kan worden bijgedragen aan een klimaatadaptatieve en natuurinclusieve gebiedsontwikkeling. De opgave voor Groen Groeit Mee (75 m2 ‘woongroen’ per woning) wordt volledig binnen de wijk gerealiseerd. Daarnaast kan een deel van het ‘regionale groen’ in de beekzone en de kasteelomgeving worden gerealiseerd. De speelplek en begraafplaats worden aangesloten op de nieuwe groenstructuur in de wijk.

De wijk wordt voor langzaam verkeer (wandelen en fietsen) aangesloten op de bestaande wegen richting het dorpscentrum en de belangrijkste voorzieningen in het dorp. De wandelpaden in de nieuwe woonwijk worden waar mogelijk verbonden met de klompenpaden en recreatieve routes in het buitengebied, zodat er ‘ommetjes’ vanuit de wijk kunnen worden gemaakt. Het autoverkeer van en naar de nieuwe woonwijk wordt afgewikkeld via de Emminkhuizerlaan (oostzijde) en de Oude Holleweg/Nijborg (westzijde) richting de N224. In de wijk is een ‘knip’ voorzien, zodat er geen doorgaand autoverkeer mogelijk is via het nieuwe woongebied.

De nieuwe dorpsuitbreiding in het gebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest biedt ruimte aan tenminste 600 woningen, waarbij we uitgaan van een gemiddelde dichtheid van 25 tot 28 woningen per hectare (zie ook de tabel op pagina 9). De woningen worden geclusterd in kleinschalige woonbuurten, die van elkaar worden gescheiden door groene verbindingen die het bestaande dorp en de nieuwe woonwijk verbinden met het buitengebied. De bestaande woningen in het gebied kunnen worden ingepast in de nieuwe woonwijk. Langs de N224 is ruimte voor niet-geluidsgevoelige functies, zoals bedrijven en/of maatschappelijke voorzieningen (zoeklocatie kerk).

18

Uitgangspuntenkaart grondgebruik

Legenda functies (woon)percelen wonen wonen/bedrijven

Overzicht functies en grondgebruik De visiekaart voor Binnen de Beken-Zuid Zuidwest is ruimtelijk vertaald naar een uitgangspuntenkaart voor het toekomstige grondgebruik en de functies in het gebied. Deze grondgebruikskaart geeft aan waar in de toekomst welke functies kunnen worden gerealiseerd. Voor de verdere invulling van het nieuwe woongebied, de ontwikkelruimte voor bedrijven en/of maatschappelijke voorzieningen langs de N224/Nijborg en de (her) inrichting van de bestaande en nieuwe groengebieden vormt deze visie het ruimtelijke en programmatische kader.

bedrijven (maatschappelijke) voorzieningen auto-ontsluiting (inprikkers) begraafplaats en speelweide

0

beekzone

woongroen (indicatief ) *

plangebied

* In het nieuwe woongebied dient ‘woongroen’ te worden aangelegd (75 m2 per woning). Op basis van de visiekaart is dit groen in de wijk indicatief ingetekend ter plekke van de groene verbindingen met het buitengebied.

100

200

500 m

19

20

Vervolgstappen op weg naar uitvoering van de visie Met deze Visie Binnen de BekenZuid Zuidwest legt de gemeente Renswoude de gemeentelijke kaders vast voor de ruimtelijke ontwikkelingen in het gebied aan de rand van het dorp. De visie geeft aan binnen welke ruimtelijke randvoorwaarden toekomstige ontwikkelingen kunnen plaatsvinden en welke functies en programma’s daarbij gerealiseerd kunnen worden. De visie wordt in september aangeboden aan de gemeenteraad. Om vervolgens de stap te kunnen zetten op weg naar de uitvoering van projecten, dient een aantal vervolgacties te worden ondernomen. Overleg met de provincie Ten eerste dient er overleg en afstemming plaats te vinden met de provincie Utrecht in het kader van het Provinciaal Programma Wonen en Werken (PPWW). In het PPWW stelt de provincie kwalitatieve

ambities en kaders aan de te realiseren woon- en werklocaties. Aanmelding voor het programma vindt plaats in een periodieke cyclus. Binnen de Beken-Zuid Zuidwest zal in aanloop naar de eerstvolgende cyclus in augustus 2024 worden aangemeld voor een ‘snelkooksessie’ van de provincie, waarbij de door gemeente voorgestelde uitbreidingslocatie(s) in een relatief kort tijdsbestek ambtelijk wordt (worden) beoordeeld op kansrijkheid. Daarnaast zal met de provincie nader overleg moeten plaatsvinden over de toepassing van de Handreiking Groen Groeit Mee.

worden gegeven in de verkeersgeneratie en intensiteiten op het omliggende wegennet als gevolg van de voorgenomen gebiedsontwikkeling in de dorpsuitbreiding Binnen de Beken-Zuid Zuidwest.

Mobiliteitsonderzoek N224 Samen met de provincie en de gemeenten Renswoude, Scherpenzeel en Woudenberg wordt een (regionaal) mobiliteitsonderzoek uitgevoerd naar de verkeersknelpunten op de N224. In het kader van dat onderzoek dient inzicht te

Ontwikkelstrategie op hoofdlijnen Omdat de gemeente zelf vrijwel geen grondeigendommen heeft in het gebied, ligt het initiatief voor het realiseren van ruimtelijke ontwikkelingen primair bij lokale grondeigenaren en initiatiefnemers/marktpartijen in het gebied.

Verkeerskundige uitwerking Daarnaast dient een nadere verkeerskundige uitwerking te worden gemaakt voor de eventuele (her) inrichting van het bestaande wegennet (met name Oude Holleweg/ Nijborg en Emminkhuizerlaan) en mogelijke verkeerskundige maatregelen die daar moeten worden getroffen om knelpunten weg te nemen.

De gemeente formuleert hiervoor de gemeentelijke ambities en randvoorwaarden en legt vooraf de belangrijkste kaders vast in deze visie. Daarnaast wordt een ontwikkelstrategie op hoofdlijnen opgesteld. De ontwikkelstrategie op hoofdlijnen bevat een voorstel voor de fasering van de diverse ruimtelijke ontwikkelingen in het gebied en een globale verkenning van de financiële haalbaarheid op gebiedsniveau. Daarnaast geeft de ontwikkelstrategie op hoofdlijnen aan welke locaties eventueel in aanmerking kunnen komen voor de realisatie van flexwoningen en hoe de gewenste uitbreiding van de begraafplaats het beste kan worden gesitueerd.

21

Colofon De Visie Binnen de Beken-Zuid Zuidwest is in opdracht van de gemeente Renswoude opgesteld door Bureau Nieuwe Gracht. Voor expertise op het gebied van mobiliteit en planeconomie is samengewerkt met de adviseurs van Goudappel en Planmaat. Bureau Nieuwe Gracht Robert Arends Veerle Merk Nadèche Westrus Goudappel Michel van Dijk Planmaat Ellen Mettes Patrick Nan Utrecht, 19 september 2024

22

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

23