C. eerste helft 2021 6 maands veiligheidsbeeld Renswoude
Tekst van het document
Geachte raadsleden, Samen maken we Midden-Nederland veiliger. Om dit effectief te blijven doen en te laten zien wat we samen bereiken, baseren we ons onder andere op de criminaliteitscijfers. Hierbij ontvangt u – ook met dank aan de eenheidsstaf van de politie - het totale veiligheidsbeeld van Midden-Nederland en de gemeente Renswoude over de eerste zes maanden van 2021. Ter vergelijking zijn de cijfers van Renswoude over de eerste helft van 2020 en de eerste helft van 2019 in dit stuk opgenomen. Tot slot een overzicht van vragen en antwoorden over het veiligheidsbeeld. Daling van de geregistreerde criminaliteit in Midden-Nederland met -10% De totale geregistreerde criminaliteit in Midden-Nederland is de eerste zes maanden van 2021 met -10% gedaald ten opzichte van 2020. Terwijl de criminaliteit in de eerste twee maanden van het jaar juist flink afnam, zien we vanaf mei weer een stijging. Dit is deels te verklaren door de lockdown en de avondklok in de eerste maanden. In maar liefst 18 van de 39 gemeenten is sprake van een daling van de criminaliteit van meer dan -10%. In 2 gemeenten is er een toename van +10% of meer.
Opnieuw afname traditionele criminaliteit, stabilisatie overige criminaliteit We zien in Midden-Nederland wederom een afname van het aantal geregistreerde woninginbraken (-28%). Ook het aantal autokraken (-18%) en brom-, snor-, fietsdiefstal (-15%) nam af. Mede door de avondklok, is het aantal meldingen van jongerenoverlast regionaal gedaald met -6%. Overlast van personen met verward gedrag nam toe (+12%) evenals fraude totaal (+9%). We moeten onder ogen blijven zien dat een deel van de criminaliteit en onveiligheid in deze aangifte-statistieken buiten beeld blijft, bijvoorbeeld door een lage meldingsbereidheid. Dat geldt onder andere voor veel drugscriminaliteit en cybercriminaliteit. Vanzelfsprekend drukt corona opnieuw zijn stempel op de ontwikkeling van de geprioriteerde veiligheidsthema’s in Midden-Nederland. Mede vanwege de sterke stijging van de geregistreerde criminaliteit in de eerste zes maanden van 2020 is de daling nu duidelijk zichtbaar. De cijfers laten zien dat de (traditionele) criminaliteit vanaf mei 2021 weer langzaamaan begint toe te nemen, in gang gezet door de versoepelingen. Nieuwe indicatoren beschikbaar in Veiligheidsbeelden online en 12-maandsrapportage Niet alle thema’s laten zich goed vertalen in cijfers, zoals digitale onveiligheid.
Later dit jaar wordt daarom ook gerapporteerd over cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit op basis van landelijk afgesproken categorieën. Aanvullend op deze rapportage zal er tweemaal per jaar een cyberbeeld aan de partners worden verstrekt met daarin cijfers, trends en duidingen.
Renswoude 2021 In de eerste helft van 2021 nam het totaal aantal geregistreerde misdrijven in Renswoude af met -28% ten opzichte van dezelfde periode in 2020. Renswoude heeft daarmee een gunstigere ontwikkeling dan de regio (-10%). Omdat Renswoude een relatief kleine gemeente is, kunnen procentuele stijgingen en dalingen snel groot zijn. ▪ Opvallendste dalers in Renswoude zijn het aantal woninginbraken (van 12 naar 2, -83%), ongevallen op de weg (van 19 naar 12, -37%) en brom-, snor- fietsdiefstal (van 3 naar 2, 33%). Deze dalen ook harder dan het regionaal gemiddelde van resp. -28%, +4% en -15%. Autokraak kent dit jaar geen enkele registratie (van 1 naar 0, -100%). ▪ Opvallende stijgers zijn geweld (van 3 naar 6, +100%), meldingen van overlast van personen met verward gedrag (van 10 naar 38, +280%) en meldingen jongerenoverlast (van 10 naar 14, +40%). Deze stijgingen zijn ongunstig ten opzichte van het regionaal gemiddelde van resp. -14%, +12% en -6%.
ontwik.jan-jun 2021 t.o.v . jan-jun 2020
januari tm juni:
2021 tov 2020
criminaliteit
gemeente
Midden gemeent e Nederland
2018
2019
2020
2021
c riminalit eit t ot aal
50
49
64
46
– 28%
– 10%
Misdrijven m et grot e im pact woninginbraken totaal ...waarv an geslaagd ...waarv an pogingen geweld: totaal ...waarv an zeden ...waarv an straatroof ...waarv an ov erv al ...waarv an openlijk geweld ...waarv an bedreiging ...waarv an mishandeling …waarv an ov erig huiselijk geweld
11 2 9 4 2 1 0 0 0 1 0 3
7 1 6 3 0 0 0 0 0 3 0 2
12 5 7 3 0 0 0 0 1 2 0 0
2 1 1 6 0 0 0 0 3 2 1 2
– 83% – 80% – 86% + 100%
– 28% – 27% – 29% – 14% + 0% – 53% – 41% – 1% – 13% – 13% – 16% – 17%
Veel voorkom ende crim inalit eit autokraken brom-,snor-,fietsdiefstal v ernielingen zakkenrollen inbraak/diefstal bedrijf en instelling winkeldiefstal
7 1 2 0 2 0
0 0 5 0 3 0
1 3 2 0 4 3
0 2 3 0 0 0
– 100% – 33% + 50%
Overig fraude totaal …waarv an: online handel wapenhandel en/of bezit drugshandel,-v erv aardiging,-bezit
3 2 0 0
10 7 0 0
14 8 0 0
15 7 0 0
+ 7% – 13%
meldingen jongerenov erlast ov erlast pers. met v erward gedrag ongev allen op de weg
8 3 10
4 3 14
10 10 19
14 38 12
+ 40% + 280% – 37%
+ 200% 0%
– 100% – 100%
– 18% – 15% – 8% – 1% – 38% – 27%
%
50
49
64
46
2018
2019
2020
2021
daling
– 6% + 12% + 4%
– 28 %
stijging woninginbraak geweld
autokraak (brom)fietsdiefstal vernielingen
zakkenrollen fraude wv online handel
+ 9% – 0% – 3% – 3%
Midden – Nederland 10
jongerenoverlast
verward persoon gemeente
Midden Nederland
Renswoude 2020 In de eerste zes maanden van 2020 is het totaal aantal geregistreerde misdrijven gestegen met +29% ten opzichte van 2019. Renswoude heeft daarmee een minder gunstigere ontwikkeling dan de regio (-4%). Voor Renswoude geldt, dat het totaal aantal geregistreerde misdrijven vrij laag ligt waardoor procentuele stijgingen en dalingen snel groot kunnen zijn. ▪ Opvallendste dalers in Renswoude zijn huiselijk geweld (-100%) en vernielingen (-60%). Bij beide delicten is dit een gunstigere ontwikkeling ten opzichte van de regio met resp. -2% en -7%. ▪ Opvallende stijgers zijn het aantal registraties van overlast door personen met verward gedrag (van 3 naar 10) en het aantal geslaagde woninginbraken (van 1 naar 5). Beiden bevinden zich op het hoogste niveau sinds 2017.
jan-jun 2019
jan-jun 2020
jan-jun 2018
jan-jun 2017 c riminalit eit t ot aal Misdrijven m et grot e im pact woninginbraken totaal ...waarv an geslaagd ...waarv an pogingen geweld: totaal ...waarv an zeden ...waarv an straatroof ...waarv an ov erv al ...waarv an openlijk geweld ...waarv an bedreiging ...waarv an mishandeling …waarv an ov erig huiselijk geweld Veel voorkom ende crim inalit eit autokraken brom-,snor-,fietsdiefstal v ernielingen zakkenrollen inbraak/diefstal bedrijf en instelling winkeldiefstal Overig fraude totaal …waarv an: online handel wapenhandel en/of bezit drugshandel,-v erv aardiging,-bezit
74
50
49
Midden gemeent e Nederland 63 + 29% – 4%
5 3 2 4 0 0 0 1 0 3 0 2
11 2 9 4 2 1 0 0 0 1 0 3
7 1 6 3 0 0 0 0 0 3 0 2
12 5 7 3 0 0 0 0 1 2 0 0
8 4 10 0 2 2
7 1 2 0 2 0
0 0 5 0 3 0
1 3 2 0 4 3
8 7 0 0
3 2 0 0
10 7 0 0
14 8 0 0
+ 40% + 14%
+ 60% + 39% – 13% – 15%
meldingen jongerenov erlast ov erlast pers. met v erward gedrag ongev allen op de weg
6 3 23
7 3 10
2 3 14
3 10 19
+ 50% + 233% + 36%
+ 64% + 21% – 15%
ontwikkeling in de periode jan-jun 2020 t.o.v . jan-jun 2019
+ 71% + 400% + 17% 0%
– 33% – 100%
– 60% + 33%
– 22% – 22% – 23% – 5% – 20% + 21% – 13% – 22% + 4% – 8% – 9% – 2% – 23% – 4% – 7% – 44% – 14% – 3%
Ter vergelijking doe ik u ook het 6 maandveiligheidsbeeld van de eerste helft 2019 en de eerste helft 2018 toekomen.
Renswoude 2019 In de eerste zes maanden van 2019 is het totaal aantal geregistreerde misdrijven in Renswoude gelijk gebleven aan 2018. Renswoude heeft daarmee een iets gunstiger ontwikkeling dan de regio (+1%). Voor Renswoude geldt, dat het totaal aantal geregistreerde misdrijven vrij laag ligt waardoor procentuele stijgingen en dalingen snel groot kunnen zijn. ▪ Opvallendste dalers in Renswoude zijn woninginbraken en autokraak. Het aantal woninginbraken nam begin 2019 af van 11 naar 7 (-36%). Regionaal was de daling -16%. Het aantal autokraken is begin 2019 gedaald van 7 naar 0 (-100%). Regionaal was de daling -5%.
▪
Opvallende stijgers zijn fraude als totaal (van 3 naar 11) en ongevallen op de weg (van 10 naar 14). = daling van 10%
jan-jun 2019
of meer
jan-jun 2018
= stijging van 10%
jan-jun 2017
minder dan 10%
jan-jun 2016
of meer = daling of stijging
ontwikkeling in de periode jan-jun 2019 t.o.v. jan-jun 2018
gemeent e
Midden Nederland
criminalit eit t ot aal Misdrijven met grote impact
64
75
49
49
0%
+ 1%
woninginbraken totaal
6
5
11
7
– 36%
– 16%
...waarvan pogingen
6
3
2
1
– 50%
– 11%
...waarvan geslaagd
0
2
9
6
– 33%
– 24%
geweld: totaal
4
4
3
3
0%
+ 2%
...waarvan zeden
0
0
2
0
– 100%
– 14%
...waarvan straatroof
0
0
0
0
+ 23%
...waarvan overval
0
0
0
0
+ 90%
...waarvan openlijk geweld
0
1
0
0
+ 10%
...waarvan bedreiging
4
0
0
0
...waarvan mishandeling
0
3
1
3
…waarvan overig
0
0
0
0
huiselijk geweld Veel voorkomende criminaliteit
0
1
3
2
– 33%
autokraken
3
8
7
0
– 100%
– 5%
brom-,snor-,fietsdiefstal
8
4
1
0
– 100%
– 13%
vernielingen
2
10
2
5
+ 150%
+ 8%
zakkenrollen
0
0
0
0
inbraak/diefstal bedrijf en instelling
5
4
2
3
+ 50%
+ 3%
winkeldiefstal Overig
1
2
0
0
fraude totaal
6
8
3
11
+ 267%
+ 14%
…waarvan: online handel
3
7
2
7
+ 250%
+ 22%
wapenhandel en/of bezit
1
0
0
0
+ 45%
drugshandel,-vervaardiging,-bezit
0
0
0
0
– 11%
meldingen jongerenoverlast
1
6
7
2
– 71%
+ 3%
overlast pers. met verward gedrag
9
3
3
3
0%
+ 11%
ongevallen op de weg
15
22
10
14
+ 40%
+ 1%
+ 13% + 200%
– 4% – 9% – 2%
– 8% – 4%
Handreiking 6-maands Veiligheidsbeeld 2021 (vraag en antwoord) Hieronder treft u in de vorm van een vraag-en-antwoord een nadere toelichting op het 6maands Veiligheidsbeeld 2021. De ontwikkeling benoemd in deze handreiking laat de ontwikkeling van de eerste zes maanden van 2021 ten opzichte van diezelfde periode in 2020 zien. Achtereenvolgens komen aan de orde:
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Totale geregistreerde criminaliteit; Woninginbraken; Geweld; Fraude/wapenhandel/drugshandel (ondermijning); Digitale veiligheid; Meldingen jongerenoverlast; Registraties overlast door personen met verward gedrag.
Ontwikkeling totale geregistreerde criminaliteit De totale geregistreerde criminaliteit neemt al jaren af en kent in de eerste zes maanden van 2021 een daling (-10%) t.o.v. diezelfde periode in 2020. Wat zegt deze ontwikkeling? • De totale geregistreerde criminaliteit in Midden-Nederland is in de genoemde periode met -10% gedaald. De criminaliteit lijkt zich nog steeds te stabiliseren. • De daling is op bijna alle thema’s te zien en is deels te verklaren door de coronamaatregelen. In de eerste maanden van 2021 hebben we langer geleefd met coronamaatregelen (januari t/m mei) en zelfs een avondklok. In 2020 was er sprake van maatregelen in de maanden april en mei. Daarnaast zagen we vorig jaar op bepaalde delicten (bijvoorbeeld jongerenoverlast) een hele forse stijging, waardoor dalingen snel zichtbaar worden. • De gepleegde misdrijven laten slechts een beperkt deel zien. Er is altijd sprake van een “dark number” (het verschil tussen het aantal werkelijk gepleegde misdrijven en het aantal geregistreerde misdrijven). Bij het ene misdrijf, zoals drugscriminaliteit en digitale onveiligheid is dit veel meer aanwezig dan bij de traditionele criminaliteit. • De aangiftebereidheid is over de jaren heen een vrij stabiel gegeven gebleken. In MiddenNederland is de trend: 29% in 2011, 29% in 2012, 31% in 2013, 28% in 2014, 24% in 2015, 25% in 2016, 24% in 2017 en 24% in 2019.
• Ondermijning laat zich nog onvoldoende vertalen in de cijfers. Het gaat vaak om delicten waarin niet één persoon, maar de maatschappij het slachtoffer is (bijvoorbeeld drugshandel), of er is een lage aangiftebereidheid vanwege angst voor represailles. • Wat een trend lijkt te zijn is een verschuiving over de jaren heen, van de meer zichtbare criminaliteitsvormen als woning- en bedrijfsinbraken, autokraken en fietsdiefstallen etc. (aangifte-criminaliteit), naar minder zichtbare, ondermijnende vormen van criminaliteit, zoals fraude, witwassen maar ook cybercriminaliteit. • Uit internationaal onderzoek is vast komen te staan dat de langjarige afname deels verklaard wordt door de gezamenlijke inspanningen van burgers en veiligheidspartners. De bewustwording van onveiligheid is toegenomen en fysieke preventieve maatregelen zijn genomen. Daarnaast is en wordt steeds meer de vruchten geplukt van de investeringen in preventief en repressief beleid op dadergroepen. • De eerste helft 2021 golden de coronamaatregelen net zoals een jaar eerder, alleen was er nu sprake van een avondklok. Dit is ook terug te zien in de veiligheidsontwikkeling van onder andere de registraties van jongerenoverlast. In de eerste zes maanden van 2020
zagen we nog een forse toename, waar we in 2021 juist een afname zien. Verklaarbaar door de ingestelde avondklok, waardoor jongeren zich niet konden ophouden in de publieke ruimte. 2. Woninginbraken a) Welke ontwikkelingen in de geregistreerde woninginbraak-cijfers zijn er zichtbaar? Het aantal geregistreerde woninginbraken is de eerste zes maanden van 2021 met -28% gedaald t.o.v. diezelfde periode een jaar eerder. Het aantal geregistreerde woninginbraken bestaat uit geslaagde inbraken en pogingen tot inbraak. In de regio Midden-Nederland is het aantal pogingen gedaald met -29% en het aantal geslaagde met -27%. In de maand mei zien we een sterke stijging van het aantal woninginbraken t.o.v. de maand april en ook t.o.v. mei 2020. Verklaring hiervoor is enerzijds de versoepelingen en anderzijds het laagste aantal inbraken in mei 2020. In mei werd er al gewaarschuwd voor deze toename in de media. b) Wat doen we om het aantal inbraken niet te laten stijgen maar verder te laten dalen? • Het gebied is groot; de kans dat de politie een inbreker op heterdaad aanhoudt is daardoor klein. De ogen en oren èn 1-1-2-meldingen door burgers zijn hard nodig! Meldingen leiden vaak tot succesvolle aanhoudingen van verdachten én veroordelingen. • We moeten alert blijven; woninginbraak heeft een grote impact op de slachtoffers en het is een moeilijk aan te pakken vorm van criminaliteit.
Dit komt door de grote groep daders en de normvervaging waardoor woninginbraken een instapdelict kan worden. De hedendaagse buit (smartphones, tablets, sieraden etc.) ruim voorhanden, waardevol, klein en goed te verhandelen is. Gemakkelijke heling bevordert het stelen van deze buit. Burgers zich onvoldoende bewust zijn van de kans op woninginbraak en bieden inbrekers daardoor regelmatig gelegenheid. • Inzet van Burgernetmail na een woninginbraak draagt bij aan het opsporen van de daders. Burgernetdeelnemers krijgen een mail als er in de omgeving van hun huis is ingebroken. De mail bevat enerzijds preventietips en vraagt anderzijds om informatie van de burger die van belang kan zijn voor het opsporingsonderzoek. • Gemeenten, politie en Openbaar Ministerie blijven woninginbraken integraal en gericht aanpakken, zowel preventief als repressief. Ook worden bekende inbrekers steeds vaker persoonsgericht aangepakt via de lokale Persoonsgerichte Aanpak of Top-X-aanpak. • Er worden barrières gecreëerd door met woningbezitters en corporaties blijvend te investeren in het hang- en sluitwerk van woningen. • Maar de overheid kan het niet alleen; inwoners moeten ook zélf hun verantwoordelijkheid nemen voor het voorkomen van inbraken in hun woning.
Burgers kunnen op www.politiekeurmerk.nl, www.geefinbrekersgeenkans.nl en www.maakhetzeniettemakkelijk.nl zien wat zij zelf kunnen doen om woninginbraak te voorkomen. 3. Geweld a) Welke ontwikkelingen in de geregistreerde geweldscijfers zijn er in de eerste zes maanden van 2021 t.o.v. diezelfde periode in 2020 zichtbaar?
•
•
•
De geweldsmisdrijven zijn in die periode met -14% gedaald. Geen enkel geweldsmisdrijf is gestegen. Het aantal geregistreerde straatroven is zelfs met -53% afgenomen. Bij het delict straatroof zijn met name smartphones populaire buit. Straatroven komen het meest voor in de grotere steden. De geregistreerde overvallen zijn gedaald met -41% (van 49 naar 29). De kwetsbaarste objecten zijn snackbars, benzinestations en supermarkten. De laatste jaren worden we vaker geconfronteerd met overvallen in woningen. Huiselijk geweld is, in tegenstelling tot de verwachte stijging i.v.m. de coronamaatregelen, met -17% gedaald.
b) Wat wordt er gedaan om het aantal geweldsmisdrijven te laten dalen? • De politie monitort het aantal overvallen en richt zich op de opsporing van overvallers. Het Openbaar Ministerie zorgt voor vervolging van verdachten. • Campagnemateriaal over straatroven is via de website van het CCV beschikbaar gesteld. Aanwezigheid van (gemeentelijke) toezichthouders op hotspots is erop gericht om de kans op straatroof te verkleinen. Politie en Openbaar Ministerie zetten zich in om straatrovers op te sporen en te vervolgen. • Alle gemeenten met uitgaansvoorzieningen hebben een convenant veilig uitgaan. Hierin staan samenwerkingsafspraken tussen gemeente, politie en horeca om het uitgaan veilig en gezellig te houden. Maatregelen die kunnen bijdragen aan vermindering van uitgaansgeweld zijn: extra straatverlichting, schone omgeving, horeca preventieteams, cameratoezicht, schenkbeleid etc. • Geweld tegen medewerkers met een publieke taak (VPT) wordt niet getolereerd en daarom met een lik-op-stuk-beleid afgedaan. De partners zetten zich in om de 8 VPTmaatregelen uit te voeren zoals registratie van incidenten, aangifte doen, nazorg voor medewerker, reactie naar de dader en het verhalen van schade. • In het kader van de integrale aanpak van ondermijning is investeren op de weerbaarheid van bestuurders en ambtenaren aandachtspunt.
Dit gebeurt door de kennis te verbreden over ondermijnende criminaliteit, het bestuurlijk instrumentarium op orde te brengen, informatiesystemen in te richten, maar ook door meer aandacht voor de veiligheid van ambtenaren en bestuurders die een rol hebben in de aanpak van ondermijning. • Burgernet wordt in toenemende mate ingezet om direct na een geweldsmisdrijf de dader(s) te kunnen opsporen. Dit door alle burgers die zich in de buurt van het misdrijf bevinden te alarmeren via de Burgernet app, spraak of SMS, zodat zij kunnen uitkijken naar de dader(s) en direct de politie kunnen informeren hierover. 4. Fraude/wapenhandel/drugshandel (ondermijning); a) Hoe ontwikkelt de georganiseerde ondermijnende criminaliteit zich regionaal en lokaal? • Drugs en in het bijzonder cocaïne, vormen regionaal ons grootste probleem. MiddenNederland speelt een grote, regisserende rol in de (inter)nationale cocaïnehandel. Uit diverse onderzoeken blijkt dat een aantal van de grootste internationale drugscriminelen uit deze regio komt en dat er honderden miljoenen euro’s worden omgezet, excessief geweld wordt gebruikt en liquidaties worden gepleegd. Dit heeft grote gevolgen voor bijvoorbeeld het veiligheidsgevoel van burgers. Ook worden in kwetsbare wijken jonge jongens het grote geld van de criminaliteit ingezogen.
De drugsproblematiek manifesteert zich binnen en buiten de regio op verschillende manieren, zoals de inzet van dekmantelbedrijven, criminele dienstverleners en witwasstructuren.
•
•
•
•
Ondermijning laat zich moeilijk vertalen in cijfers. Vanaf 2022 worden er nieuwe indicatoren toegevoegd aan de veiligheidsbeelden. Met de categorieën fraude/wapenhandel/drugshandel is wel al een eerste stap gezet. Fraude totaal betreft het totaal aantal geregistreerde misdrijven van horizontale fraude (tussen burgers, bedrijfsleven en financiële instellingen) en verticale fraude (tussen burgers en de overheid) en is in de eerste maanden van 2021 met +9% gestegen t.o.v. diezelfde periode een jaar eerder. Onder Fraude online handel wordt fraude verstaan bij het online aanschaffen van producten op online handelsplaatsen zoals Marktplaats.nl of webwinkels en is gelijk gebleven. Er wordt (stelselmatig) niet betaald of geleverd. Wapenhandel of wapenbezit heeft zowel betrekking op vuurwapens als niet-vuurwapens en is het eerste halfjaar van 2021 met -3%% licht gedaald t.o.v. diezelfde periode een jaar eerder. Handel: Het zonder erkenning vervaardigen, transformeren, herstellen, beproeven of verhandelen van (vuur)wapens en/of munitie. Bezit: Het illegaal voorhanden hebben van een (vuur)wapen. Een actie die bijdraagt aan het de vermindering van wapenbezit en-/of handel zijn de (landelijke) wapen inleveracties door de politie.
Onder drugshandel, -vervaardiging, -gebruik wordt verstaan: het verhandelen, vervaardigen of gebruiken van verdovende middelen genoemd in lijst 1(harddrugs) of lijst 2 (softdrugs) van de Opiumwet. Het betreft hier alleen de registraties die de Politie doet. Burgernetmail wordt in toenemende mate ingezet om burgers in de ‘buitengebieden’ alert te maken op signalen van ondermijning en hen weerbaar te maken tegen benadering door criminelen voor het gebruiken van leegstaande panden voor drugsvervaardiging.
5. Digitale veiligheid Hoe ontwikkelt digitale veiligheid zich? • Digitalisering transformeert onze samenleving. Digitalisering raakt overheden, bedrijven, kennisinstellingen, inwoners en bezoekers van onze steden en dorpen. Volgens deskundigen wordt digitale criminaliteit qua omvang – maar met veel grotere impact – de fietsendiefstal van de toekomst. Zo ontstaan er nieuwe vormen van criminaliteit, als hacken, DDoS- aanvallen en ransomware. Traditionele vormen van criminaliteit raken steeds meer verweven met digitale criminaliteit. Voorbeelden hiervan zijn digitale fraude, het aanbieden van illegale prostitutie via internet, digitaal pesten, phishing, CEO-fraude en marktplaatsoplichting. Ook ondermijning vindt voor een deel digitaal plaats, via het darkweb om wapens en drugs te verhandelen, of bitcoins als crimineel betaalmiddel. De maatschappelijke weerbaarheid blijft achter bij de toenemende risico’s die digitalisering met zich meebrengt. • Digitale onveiligheid laat zich moeilijk vertalen in cijfers. Inmiddels is er meer mogelijk om snel en eenvoudig adequate en actuele tellingen te doen in de systemen van de politie en andere instanties. Later dit jaar wordt daarom ook gerapporteerd over cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit op basis van landelijk afgesproken categorieën.
Aanvullend op deze rapportage zal er dan nog tweemaal per jaar een cyberbeeld aan de partners verstrekt worden met daarin cijfers, trends en duidingen. • Burgernetmail wordt in toenemende mate ingezet om burgers bewust te maken van digitale gevaren. Voorbeelden zijn het werven van buurtambassadeurs digitale weerbaarheid en het aanbieden van onlinetrainingen voor het vergroten van digitale kennis onder de Burgernet deelnemers.
6. Registratie van jongerenoverlast (BVH) a) Het aantal geregistreerde meldingen van jongerenoverlast is in de eerste zes maanden van 2021 met -6% afgenomen ten opzichte van diezelfde periode in 2020. Hoe verklaart u deze ontwikkeling? • Het aantal meldingen jongerenoverlast fluctueert sterk door de jaren, seizoenen en gebeurtenissen heen. Deze fluctuatie wordt veroorzaakt door bijvoorbeeld het weer (warmer weer zorgt over het algemeen voor meer meldingen van jongerenoverlast), extra oproepen om méér te melden (toename meldingsbereidheid), en ook (landelijke) jeugdrages. •
In de eerste maanden van 2020 was een duidelijk stijging te zien, verklaard door de coronamaatregelen (weinig te doen voor jongeren) in combinatie met het mooie weer. Nu zien we juist een daling die ook te verklaren is door de coronamaatregelen. Vanaf januari gold namelijk een avondklok, waardoor jongeren na 21 uur niet van huis konden en er ook geen overlast ervaren kon worden.
b) Wat doet u om de overlast van jeugd verder aan te pakken? Alle problematische groepen worden onder regie van de gemeente –middels de 7 stappen aanpak- aangepakt onder andere door de groepsscan. Het uitgangspunt is 1 groep 1 plan. De aanpak ziet er als volgt uit: • In geval van problematisch groepsgedrag, maken gemeente, jongerenwerk en politie een gezamenlijk een inventarisatie; • Nadat lokale partijen een gedeeld beeld hebben van de samenstelling en problematiek van de betreffende groep en individuele groepsleden, wordt onder regie van gemeente een Integraal plan van aanpak opgesteld en uitgevoerd. • Dit plan van aanpak kent veelal 3 sporen: 1. Groepsgericht 2. Domeingericht 3. Individueel gericht
Communiceren over Overlast en Criminaliteit door problematische jeugdgroepen Criminologen adviseren in de communicatie over aantallen (geprioriteerde) jeugdgroepen geen van die groepen specifiek te duiden met bijvoorbeeld een naam, bijnaam en/of locatie. Dit kan statusverhogend werken voor betreffende groepen waardoor onbedoeld de problematiek wordt verergerd (aanzuigende werking). • In de communicatie kan desgewenst het belang benadrukt worden dat bewoners overlast blijven melden, zodat hotspots in beeld gebracht kunnen worden. • Overlast is een complex begrip. Om de ontwikkeling van overlast te monitoren is er niet één allesomvattende indicator. Van belang is de beschikbare indicatoren in samenhang te bezien.
7. Registraties overlast door personen met verward gedrag a) Het aantal politieregistraties van overlast door personen met verward gedrag is de eerste maanden van 2021 met +12% toegenomen ten opzichte van 2020. Hoe verklaart u deze ontwikkeling? • Het thema effectieve verbinding van veiligheid en zorg is in cijfers niet eenvoudig weer te geven; de gehanteerde registratie is voor nu de best beschikbare. Vanaf 2022 zijn er meerdere indicatoren beschikbaar die de ontwikkeling op het thema Verbinding Veiligheid en Zorg beter laten zien. • Dit is het aantal geregistreerde incidenten van overlast door personen met verward gedrag (E33). Het aantal (unieke) personen dat betrokken is bij deze incidenten, wordt niet als zodanig geregistreerd. Eenzelfde persoon kan zorgen voor meerdere incidenten. En bij één registratie kunnen meerdere personen betrokken zijn. Het cijfer zegt ook niets over de aard en ernst van het incident. Bovendien kan de verwarring van zeer tijdelijke aard zijn vanwege gebruik van middelen (drank, drugs). • Het aantal incidenten is gebaseerd op de registraties die in de politiesystemen zijn vastgelegd. Indien de politie lokaal/regionaal meer incidenten registreert, betekent dit niet automatisch dat het fenomeen lokaal/regionaal ernstiger is, maar het kan te maken hebben met de lokale/ regionale registratiewijze.
• De getoonde aantallen kunnen mogelijk afwijken van eerdere gepresenteerde aantallen vanwege een na-ijleffect. Registraties kunnen namelijk op basis van nieuwe inzichten op een later moment worden aangepast en wel/niet als E33-incident worden gekwalificeerd. • Personen die in verwarde toestand een strafbaar feit pleegden, zijn niet in deze (overlast)categorie opgenomen, maar terug te vinden in andere delicten. • In de meeste gevallen overigens is het gedrag van kwetsbare mensen die de grip op hun leven (dreigen te) verliezen niet overlastgevend, crimineel of gevaarlijk.
Ontwikkeling criminaliteit 2019-2021(1e helft) Stijgers
Daler
Mrt-20 Mei-20 Jun-20 Sep-20 Okt-20 Nov-dec-20 Jan-21 Mrt-21 Apr-21 Mei-21
Intelligente lockdown Eerste versoepelingen Verdere versoepelingen Nieuwe maatregelen 2e golf, gedeeltelijke lockdown Verzwaring lockdown Invoer avondklok Derde golf Vervallen avondklok Vverdere versoepelingen
Jun-21
Versnelde versoepelingen
Technische Toelichting Veiligheidsbeeld-tabellen a) Welke betekenis hebben de in het Veiligheidsbeeld gebruikte kleuren? De kleuren die in de Veiligheidsbeeld-tabellen worden gebruikt hebben de volgende betekenis: • Groen betekent een daling van min. -10% t.o.v. de eerste zes maanden van 2020; • Geel betekent een ontwikkeling tussen -10% daling en +10% stijging t.o.v. de eerste zes maanden van 2020; • Rood betekent dat de indicator +10% of meer is gestegen t.o.v. de eerste zes maanden van 2020. Indien er in de tabel een cel leeg is, wordt dit veroorzaakt door een deling door 0.
b) Welke bronnen zijn gebruikt? En op welke datum Gebruikte bronnen zijn: de BVI-stuurkubus, GMS, BVH, GIDS. De peildatum is: 5 juli 2021. c) Hoe komt het dat de cijfers 2018, 2019, 2020 en 2021 die jullie in dit Veiligheidsbeeld publiceren soms verschillen van de aantallen die jullie vorig jaar voor die jaren hebben gepubliceerd? • Bij het vergelijken van nu gepubliceerde cijfers met eerder gepubliceerde cijfers zijn inderdaad soms (kleine) verschillen te zien. Deze verschillen ontstaan als gevolg van het na-ijleffect. Zo zijn er bijvoorbeeld verkeerde registraties (bijv. een dubbele registratie) die pas later, bij een kwaliteitscheck, worden gecorrigeerd. • Sinds 1-7-2020 worden de meldingen van jongerenoverlast niet meer via GMS geregistreerd, maar via BVH waardoor de registratie in deze rapportage kan afwijken van eerdere rapportages.”. • Kortom: cijfers van de geregistreerde criminaliteit zijn geen statisch gegeven maar zijn dynamisch. Het CBS noemt recente veiligheidscijfers om die reden ook altijd “voorlopige cijfers”. Pas na twee jaar beschouwt het CBS deze cijfers als min of meer stabiel. Om die reden werken wij 1 keer per jaar de historische cijfers bij op na-ijleffecten.
d) Hoe komt het dat alle cijfers in de Veiligheidsbeeld-tabel niet optellen tot het aantal dat bij “totale criminaliteit” wordt genoemd? 1) In de indicator “totale criminaliteit” worden álle geregistreerde misdrijven meegeteld. En in het geleverde Veiligheidsbeeld worden níet alle misdrijvencijfers gepresenteerd. Zo staan bijvoorbeeld niet alle verkeersdelicten in dit overzicht, en bijvoorbeeld ook niet inbraak in garages. 2) Optelling van alle indicatoren uit de tabel leidt tot telfouten, aangezien: • het bij de “registraties van overlast door personen met verward gedrag” en “registraties jongerenoverlast” niet gaat om misdrijven; • woninginbraken en geweld een uitsplitsing kennen. Door deze uitsplitsingen ook op te tellen, tel je dubbel. Dus bijvoorbeeld: woninginbraak totaal= geslaagde woninginbraken + niet-geslaagde woninginbraken; • huiselijk geweld geweldsmisdrijven betreft die tevens (via een projectcode) als huiselijk geweld zijn aangemerkt. Door deze op te tellen bij geweld ontstaat er eveneens een dubbeltelling.
e) Wat is jullie definitie van huiselijk geweld? En hoe komt dit cijfer tot stand? In het Veiligheidsbeeld staat bij huiselijk geweld het aantal geweldsmisdrijven dat tevens voorzien is van een projectcode huiselijk geweld. Het gaat hier alléén om misdrijven (niet om incidenten) waaraan één van de projectcodes Huiselijk Geweld is gekoppeld. Het aantal gevallen van Huiselijk geweld wordt nog niet via BVI gegenereerd maar is afkomstig uit afzonderlijke registratie. Het aantal kan binnen de politie door middel van onderstaand vast format/rapport worden bevraagd.
Rapportage
2668 - Stuurkubus en Projecten Midden-Nederland (Gemeenten)
Omschrijving Toelichting Toelichting openen Uitvoerdatum Rapport: Projectcode: Soort geweld : Gericht op : Selectie Periode : Poging : Buiten Regio : Misdrijf :
maandag 5 juli 2020 8:08:01 Aantal per gemeente HG
Tussen 1-jan-2021 en 30-juni-2021 Nee Ja
Disclaimer: Dit rapport bevat politiegegevens in de zin van de Wet Politiegegevens. Deze gegevens zijn uitsluitend bestemd voor het doel waarvoor deze hier worden verstrekt. Verdere verwerking van deze gegevens is toegestaan, maar uitsluitend voor zover een wettelijk voorschrift daarin voorziet of een goede taakuitvoering dit noodzakelijk maakt. Voor elke andere handeling met deze gegevens geldt, ook nadat u deze hebt ontvangen, geheimhouding zoals bedoeld in artikel 7 van de Wet Politiegegevens. Overtreding van deze geheimhoudingsbepaling is strafbaar gesteld in artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht, waarvan lid 2 hier niet van toepassing is.
d) Hoe is dit Veiligheidsbeeld opgebouwd? Welke delicten vallen onder de verschillende indicatoren uit het Veiligheidsbeeld? Zie afzonderlijk schema
Welke delicten vallen onder de verschillende indicatoren uit het Veiligheidsbeeld? Indicator
toelichting
criminaliteit totaal
omvat alle geregistreerde misdrijven; naast de in deze tabel gepresenteerde misdrijven zijn dat bijvoorbeeld ook: inbraak in garages, cybercrime en tal van zogenaamde haaldelicten als alcoholcontrole, verkeerscontroles Misdrijven met grote impact
woninginbraken totaal waarvan geslaagd waarvan pogingen
omvat onder andere diefstal in/uit woning, diefstal in/uit woning zonder braak
A20 GEKWAL. DIEFSTAL IN/UIT WONING A30 DIEFSTAL IN/UIT WONING (GEEN BRAAK) B20 GEKWAL. DIEFSTAL MET GEWELD IN/UIT WONING B30 DIEFSTAL IN/UIT WONING MET GEWELD (GEEN BRAAK)
geweld: totaal
betreft “lichamelijke integriteit” omvat o.a.: zedenmisdrijven, openlijk geweld tegen persoon, bedreiging, mishandeling, straatroof, overval omvat onder andere: openbare schennis der eerbaarheid, verkrachting, aanranding, overige zedenmisdrijven
optelsom van alles hieronder van geweld (dus tot huiselijk geweld)
waarvan zeden
waarvan straatroof waarvan overval
omvat onder andere: zakkenrollerij/tassenrollerij met geweld en straatroof omvat onder andere: overval in woning, overval op geld- en waardetransport
politiecodes (maatschappelijke klassen)
F520 OPENBARE SCHENNIS DER EERBAARHEID F521 VERKRACHTING F522 AANRANDING F523 OVERIGE ZEDENMISDRIJVEN F525 PORNOGRAFIE F526 INCEST/AFHANKELIJKHEID/WILSONBEKWAME F527 SEKSUEEL MISBRUIK KINDEREN (GEEN INCEST) F5295 SEXTING F5296 GROOMING B40 ZAKKENROLLERIJ/TASSENROLLERIJ MET GEWELD B70 STRAATROOF B72 OVERVAL IN WONING B73 OVERVAL OP OVERIGE OBJECTEN B74 OVERVAL OP GELD- EN WAARDETRANSPORT F12 OPENLIJKE GEWELDPLEGING TEGEN PERSONEN
waarvan openlijk geweld waarvan bedreiging
omvat onder andere openlijke geweldpleging tegen personen omvat onder andere: stalking, bedreiging, overige misdrijven tegen de persoonlijke vrijheid, gijzeling/ontvoering
F530 BEDREIGING F531 OVERIGE MISDRIJVEN TEGEN DE PERSOONLIJKE VRIJHEID F532 GIJZELING/ONTVOERING F533 STALKING
waarvan mishandeling
omvat onder andere: eenvoudige mishandeling, zware mishandeling, overige mishandeling
waarvan overig geweld
omvat overig geweld
F550 EENVOUDIGE MISHANDELING F551 ZWARE MISHANDELING F552 OVERIGE MISHANDELING F540 DOODSLAG/MOORD F541 EUTHANASIE F542 OVERIGE MISDRIJVEN TEGEN HET LEVEN F543 ILLEGALE ABORTUS F544 BEHULPZAAM BIJ ZELFDODING
huiselijk geweld
betreft het aantal geweldsmisdrijven dat voorzien is van een projectcode huiselijk geweld. Het is nog niet via BVI gegenereerd maar afkomstig uit afzonderlijke registratie Veel voorkomende criminaliteit
autokraak
betreft “diefstal uit/vanaf motorvoertuigen”, omvat onder andere diefstal uit/vanaf motorvoertuigen (ook braak) Diefstal van een fiets op de openbare weg of een voor het publiek vrij toegankelijke plaats. Diefstal van een bromfiets of snorfiets op de openbare weg of een voor het publiek vrij toegankelijke plaats. Diefstal voorafgegaan, vergezeld of gevolgd door geweld (gericht tegen personen) van een fiets die gepleegd is op of aan de openbare weg of openbaar toegankelijke plaats. betreft vernieling cq. zaakbeschadiging, omvat onder andere: vernieling van/aan auto, vernieling van/aan openbaar vervoer/abri, vernieling van/aan openbaar gebouw, vandalisme/baldadigheid
brom-, snor- en fietsdiefstal
vernieling
zakkenrollen
omvat zakkenrollerij en tassenrollerij
inbraak/ diefstal bedrijf en instelling
betreft diefstal/inbraak bedrijven en instellingen, omvat onder andere: diefstal in/uit winkel, diefstal in/uit bedrijf/kantoor,
A10 DIEFSTAL UIT/VANAF PERSONENAUTO B10 DIEFSTAL MET GEWELD UIT/VANAF PERSONENAUTO A72 DIEFSTAL FIETS A73 DIEFSTAL BROMFIETS/SNORFIETS B62 DIEFSTAL MET GEWELD FIETS B63 DIEFSTAL MET GEWELD BROMFIETS/SNORFIETS
C10 VERNIELING VAN/AAN AUTO C20 VERNIELING VAN/AAN OPENBAAR VERVOER/ABRI C30 VERNIELING VAN/AAN OPENBAAR GEBOUW C40 VERNIELING OVERIGE OBJECTEN C50 VANDALISME/BALDADIGHEID F11 OPENLIJKE GEWELDPLEGING TEGEN GOEDEREN A40 ZAKKENROLLERIJ/TASSENROLLERIJ A22 GEKWAL. DIEFSTAL IN/UIT WINKEL A23 GEKWAL. DIEFSTAL IN/UIT BEDRIJF/KANTOOR A24 GEKWAL. DIEFSTAL IN/UIT SPORTCOMPLEX
Indicator
winkeldiefstal
fraude totaal
waarvan: onlinehandel
wapenhandel en/of bezit
toelichting
politiecodes (maatschappelijke klassen)
diefstal in/uit sportcomplex, diefstal in/uit hotel/pension, etc. (alle ook indien geen sprake is van braak)
A25 GEKWAL. DIEFSTAL IN/UIT HOTEL/PENSION A26 GEKWAL. DIEFSTAL IN/UIT SCHOOL A31 DIEFSTAL IN/UIT SCHOOL (GEEN BRAAK) A32 DIEFSTAL IN/UIT BEDRIJF/KANTOOR (GEEN BRAAK) A33 DIEFSTAL IN/UIT HOTEL/PENSION (GEEN BRAAK) A35 DIEFSTAL IN/UIT SPORTCOMPLEX (GEEN BRAAK) B22 GEKWAL. DIEFSTAL MET GEWELD IN/UIT WINKEL B23 GEKWAL. DIEFSTAL MET GEWELD IN/UIT BEDRIJF/KANTOOR B24 GEKWAL. DIEFSTAL MET GEWELD IN/UIT SPORTCOMPLEX B25 GEKWAL. DIEFSTAL MET GEWELD IN/UIT HOTEL/PENSION B26 GEKWAL. DIEFSTAL MET GEWELD IN/UIT SCHOOL B31 DIEFSTAL IN/UIT SCHOOL MET GEWELD (GEEN BRAAK) B32 DIEFSTAL IN/UIT BEDRIJF/KANTOOR MET GEWELD (GEEN BRAAK) B33 DIEFSTAL IN/UIT HOTEL/PENSION MET GEWELD (GEEN BRAAK) B35 DIEFSTAL IN/UIT SPORTCOMPLEX MET GEWELD (GEEN BRAAK) A50 WINKELDIEFSTAL B50 WINKELDIEFSTAL MET GEWELD
Diefstal van uitgestalde, voor de verkoop bestemde goederen uit of nabij een winkel gedurende de openingstijden. Diefstal voorafgegaan, vergezeld of gevolgd door (bedreiging met) geweld gericht tegen personen, van uitgestalde, voor de verkoop bestemde goederen uit of nabij een winkel gedurende de openingstijden. Overig Betreft totaal van diverse fraudevormen. Zowel Fraude binnen het financieel-economisch verkeer tussen burgers, bedrijfsleven en financiële instellingen (horizontale fraude) als fraude binnen het financiële verkeer tussen burgers en overheid (gepleegd door burgers tegen de overheid) (verticale fraude).
Fraude bij het online aanschaffen van producten (op online handelsplaatsen zoals Marktplaats.nl of webwinkels), ofwel er wordt (stelselmatig) niet betaald of er wordt (stelselmatig) niet geleverd. Ook gegevens die digitaal worden opgevraagd kunnen worden gemanipuleerd om hiermee voordeel te behalen. Voorbeelden: goederen betaald, niet ontvangen; goederen verstuurd, niet betaald. Het illegaal voorhanden hebben van een vuurwapen. Het zonder erkenning vervaardigen, transformeren, of beroepsmatig uit te wisselen, verhuren of anderszins ter beschikking te stellen, te herstellen, te beproeven of te verhandelen van wapens en/of munitie. Het illegaal voorhanden hebben van een wapen, niet
F600 OPLICHTING F601 FLESSENTREKKERIJ F602 OVERIG BEDROG F610 VALS GELD AANMAKEN F611 VALS GELD UITGEVEN F612 VERVALSINGEN OVERIG F613 VERVALSEN PASPOORT/IDENTITEITSKAART/REISDOCUMENT F614 VERVALSING BANKPAS/GIROPAS/CHEQUES F615 VERVALSEN RIJBEWIJS F616 VERVALSEN MERKPRODUKTEN F617 GEBRUIK/BEZIT VALS PASPOORT/IDENTITEITSKAART/REISDOCUMEN F620 OVERIGE FRAUDE F621 UITKERINGSFRAUDE F622 VERZEKERINGSFRAUDE F623 SUBSIDIEFRAUDE F624 VALSE AANGIFTE F625 BANKBREUK F631 KREDIET-, HYPOTHEEK- EN DEPOTFRAUDE F632 ACQUISITIEFRAUDE F633 VASTGOEDFRAUDE F634 FRAUDE MET KILOMETERTELLERS F635 FRAUDE IN DE ZORG F636 FRAUDE MET ONLINE HANDEL F637 VOORSCHOTFRAUDE F638 TELECOMFRAUDE F639 BELEGGINGSFRAUDE F649 OVERIGE VERTICALE FRAUDE F636 Fraude met online handel
F70 BEZIT VUURWAPENS F71 HANDEL VUURWAPENS F72 BEZIT OVERIGE WAPENS F73 HANDEL OVERIGE WAPENS
Indicator
toelichting
zijnde een vuurwapen. Het zonder erkenning vervaardigen, transformeren, of beroepsmatig uit te wisselen, verhuren of anderszins ter beschikking te stellen, te herstellen, te beproeven of te verhandelen van andere wapens dan vuurwapens. drugshandel, -vervaardig Het bezitten van middelen genoemd in lijst 1 van de Opiumwet. ing en/of bezit Het bezit-ten van middelen genoemd in lijst 2 van de Opiumwet. Het verhandelen van middelen genoemd in lijst 1 van de Opiumwet. Het verhandelen van middelen genoemd in lijst 2 van de Opiumwet. Het vervaardigen van middelen genoemd in lijst 1 van de Opiumwet. Het vervaardigen van middelen genoemd in lijst 2 van de Opiumwet. (onder voorbehoud/ nog nader te bepalen) cybercrime meldingen jongerenoverlast
registraties overlast personen met verward gedrag ongevallen op de weg
dit cijfer is geen misdrijfcijfer maar betreft in BVH geregistreerde meldingen die (gefilterd) via 0900-8844 bij de meldkamer binnenkomen én door de meldkamer een prio-2-status krijgen (d.w.z. dat de politie binnen een half uur ter plaatse moet zijn). Hetgeen betekent dat niet alle meldingen van burgers in dit cijfer zijn opgenomen. betreft registraties van overlast veroorzaakt door een persoon met verward of overspannen gedrag. betreft verkeersongevallen op de openbare weg, o.a. met (uitsluitend) materiële schade, met letsel, met dodelijke afloop maar ook het verlaten van de plaats na het verkeersongeval.
politiecodes (maatschappelijke klassen)
F40 BEZIT HARD-DRUGS (LIJST 1) F41 BEZIT SOFTDRUGS (LIJST 2) F42 HANDEL E.D. HARD-DRUGS (LIJST 1) F43 HANDEL E.D. SOFTDRUGS (LIJST 2) F44 VERVAARDIGEN HARD-DRUGS (LIJST 1) F45 VERVAARDIGEN SOFTDRUGS (LIJST 2) (onder voorbehoud/ nog nader te bepalen)
E33 OVERLAST DOOR VERWARD/OVERSPANNEN PERSOON D10 VERKEERSONGEVAL MET UITSLUITEND MATERIELE SCHADE D11 VERKEERSONGEVAL MET LETSEL D12 VERKEERSONGEVAL MET DODELIJKE AFLOOP D13 VERLATEN PLAATS NA VERKEERSONGEVAL