C 1 Memo duurzaamheid

Stand van zaken duurzaamheid

Introductie Renswoude heeft een ambitieus coalitieakkoord geschreven, met diverse ambities op het gebied van duurzaamheid. De belangrijkste hiervan is de ambitie om in 2035 energie-neutraal te zijn. Door de opgaven vanuit het Rijk, de regio en de eigen ambities van het coalitieakkoord is in 2019 het duurzaamheidsbeleid van Renswoude geïnventariseerd. We hebben een nulmeting laten uitvoeren door Telos en onderzocht hoe de gemeente Renswoude scoort op de duurzaamheidsdoelen van de Verenigde Naties (Sustainable Development Goals). Uiteindelijk hebben we drie doelen geselecteerd: betaalbare en duurzame energie (doel 7); verantwoorde productie en consumptie, c.q. afvalvermindering (doel 12); en klimaatactie (doel 13). Als resultaat hiervan is het actieplan Duurzaamheid opgesteld. In het actieplan staat aan het eind van iedere paragraaf een doel geformuleerd. Deze memo geeft een toelichting op hoe we het afgelopen jaar aan de slag gegaan zijn met deze doelen. Ook de plannen voor komend jaar krijgen alvast een korte uitwerking.

Doelen uit het actieplan, met ambities uit het coalitieakkoord 1. Bewustwording bij inwoners creëren. 2. Duurzame energie en energiebesparing bij bedrijven stimuleren. 3. Het realiseren van duurzame energieopwekking in Renswoude. a. b. c.

Voor zonne-energie richten wij ons primair op het gebruik van de beschikbare ruimte op daken van woningen, agrarische bebouwing en bedrijven. We onderzoeken de mogelijkheden om een eigen collectieve, onafhankelijke energiebron(nen) te realiseren voor alle inwoners. Wij dagen ondernemers en particulieren uit om in de komende periode te investeren in duurzame energie en faciliteren de realisatie van pilotprojecten in Renswoude.

4. Een energie-neutrale gemeentelijke organisatie. 5. Duurzame mobiliteit binnen de gemeentelijke organisatie. 6. Minder huishoudelijk afval. a.

b.

Wij zetten in op circulaire economie. Wij nemen maatregelen om te komen tot een betere scheiding van het restafval zodat er minder afval overblijft en meer grondstoffen beschikbaar komen voor hergebruik. Onze ambitie is om in 2020 al 75% afvalscheiding te behalen en nog maximaal 100 kg restafval per inwoner in te zamelen.

7. Het in beeld brengen van acties op het gebied van klimaatadaptatie voor de gemeente. 8. Het in kaart brengen van de belangen en mogelijke acties van de agrarische sector op het gebied van klimaatadaptatie. 9. Bewoners betrekken bij klimaatadaptatie. 10. Beter beschikbaar maken van informatie over duurzaamheid voor inwoners.

Update 2020 1. Voor het creëren van meer bewustzijn bij inwoners is er in maart een bijeenkomst georganiseerd. Het resultaat hiervan is een klankbordgroep die regelmatig bij elkaar komt. Het doel was om vaker een informatiebijeenkomst te organiseren, echter met de ontwikkelingen van COVID19 zijn deze plannen vooruit geschoven. 2. Om alvast te beginnen met het stimuleren van zon op dak bij de bedrijven in Renswoude werken we samen met Econnetic. Zodat dit in 2020 nog een aantal bedrijven kunnen aansluiten bij de SDE-subsidieronde die sluit in november. 3. Voor het realiseren van duurzame energieopwekking in Renswoude hebben we het afgelopen jaar niet stil gezeten. Regionaal heeft Renswoude een trekkersrol in het tot stand komen van de RES, maar ook lokaal zijn we aan de slag gegaan. Als gemeente hebben we een afwegingskader opgesteld wat richting geeft voor grootschalige duurzame opwek, o.a. omdat

Met opmerkingen [SF1]: Ik mis een update voor deze punten. Klopt dat?

er initiatiefnemers zijn voor windenergie. Daarnaast zijn de eerste gesprekken gevoerd over het verduurzamen op wijkniveau en loopt er een pilot met een kleine windmolen. 4. Plannen verbouwing gemeentehuis waarbij de gemeenteraad heeft ingestemd met de ambitie om te verduurzamen naar NOM. Ook is gestart met de bouw van de nieuwe brandweerkazerne. Hierbij wordt ook uitgegaan van een hoog duurzaamheidsniveau o.a. gasloos. Voor het resterende gemeentelijk vastgoed wordt in 2021 geïnventariseerd welke duurzaamheidsingrepen technisch en financieel mogelijk zijn. 6. Minder huishoudelijk afval: We gaan een jaar na invoering van het nieuwe afvalsysteem zoals het er nu uit ziet onze VANG-doelstelling behalen van 100 kilo restafval per inwoner. Dit betekent meer den een halvering van de hoeveelheid restafval. 7. In het vernieuwde GRP is een stresstest opgenomen. Deze informatie nemen we mee met het opzetten van de juiste acties. Daarnaast is er voor de organisatie een klimaatatelier georganiseerd, om klimaatadaptatie bij een bredere groep binnen de organisatie onder de aandacht te brengen. 8. De gemeente heeft hier zelf geen acties voor georganiseerd. Wel hebben we onze medewerking verleend aan agrariërs die gebruik wilden maken van bepaalde subsidies van het waterschap voor klimaatadaptatie. 9.

De gemeente heeft een bijdrage geleverd aan de actie van Dorpsbelang Renswoude om bepaalde delen van Renswoude in te zaaien met bloemen die de biodiversiteit vergroten. 10. Hiervoor is de eerste stap gezet met een pagina over duurzame energie op de website van de gemeente. Daarnaast hebben we een enquête afgenomen over duurzaamheid waarbij we tevens onze inwoners van informatie hebben voorzien. Echter is de lijst hiermee nog niet af, er gebeurt meer op het gebied van duurzaamheid. Hoewel deze wellicht niet terugkomen in het actieplan, hebben deze activiteiten wel degelijk overlap met ambities genoemd in het coalitieakkoord. -

Voor Beekweide 1 en 2, en voor Groot Overeem zijn duurzaamheidskaders geschreven, om te bepalen hoe duurzaamheid het beste kan worden meegenomen bij deze projecten. Ook klimaatadaptatie speelt in deze kaders een rol. o

-

Na de oplevering, door het Woningbedrijf, van de eerste 45 NOM-woningen in 2019, is in november een tweede project van 20 NOM-woningen opgeleverd. Ook voor de realisatie van de 33 huurwoningen in Beekweide 2 en bij de herstructurering van de Taets van Amerongenweg fase 2 is NOM ook het uitgangspunt. o

-

Bij de ontwikkeling van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen stellen we eisen aan de duurzaamheidsprestatie van de te ontwikkelen gebouwen.

We verduurzamen de huurwoningen binnen ons woningbedrijf. In 2035 is 50% van de woningen nul-op-de-meter en bij nieuwbouw hanteren we ‘nul-op-de-meter’ als randvoorwaarde.

We hebben een duurzaamheidsspel ontwikkeld. Er is circulair wijkmeubilair ontworpen en geplaatst. We zijn actief op het gebied van zwerfafval in samenwerking met Renswoude Schoon.

Bovendien werken we in de regio aan duurzaamheid. Naast dat Renswoude de bestuurlijk trekker levert voor de Regionale Energiestrategie van Regio FoodValley zijn op initiatief van de gemeente Renswoude de VN duurzaamheidsdoelen verankerd in de strategische agenda van Regio FoodValley. Tot slot hebben we een lunch georganiseerd voor de Regio FoodValley over deze duurzaamheidsdoelen met VNG-voorzitter Jan van Zanen. Daarnaast hebben we aan het eind van 2020 aan de volgende doelen gewerkt: - Ontwikkeling duurzaam welkomstpakket NOM-woningen woningbedrijf. Het verduurzamen van het welkomstpakket voor nieuwe woning-eigenaren is voor NOM-

woningen wat complexer dan voor andere woningen. Het huis is al NOM, dus op welke manier kan dit pakket dan toch van toegevoegde (en duurzame) waarde zijn. -

Uitvraag technische ondersteuning routekaart duurzaamheid en aanvraag subsidie voor deze technische ondersteuning.

-

Deelname aan het regionale draagvlakonderzoek, waarin ook het lokale draagvlakonderzoek is opgenomen met lokale vragen vanuit Renswoude.

Vooruitblik naar 2021 Het actieplan is geschreven voor 2019-2022. Ondanks dat het nog geen 2022 is, willen we toch al nadenken over een actualisering en uitbreiding van het actieplan. Met name met het oog op de transitievisie warmte die niet is meegenomen in het actieplan en door het aanhaken bij de RES willen we werken aan een routekaart richting 2030, met een vooruitblik naar 2050, zoals ook reeds voor het woningbezit van het Woningbedrijf is gedaan. Tijdens het ontwikkelen van deze routekaart, willen we natuurlijk niet stil zitten. Aan de hand van het actieplan Duurzaamheid kijken we dus naar acties die aansluiten bij de gestelde doelen, zodat we deze nu al kunnen oppakken. We volgen in 2021 dus twee sporen: de routekaart en ‘wat kunnen we nu al doen’. • Routekaart duurzaamheid Gemeenten moeten voor eind 2021 een transitievisie warmte hebben opgesteld. In de transitievisie warmte staat hoe en wanneer wijken/straten in Renswoude van het gas af gaan. Hiernaast moeten we aan de slag met de volgende doelen: een energieneutraal Renswoude in 2035 (coalitieakkoord) en een klimaatrobuust Renswoude in 2050 (Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie). Het college heeft de ambitie om beleid op te stellen waarmee onze duurzaamheidsdoelstellingen worden ingepast in onze leefomgeving (coalitieakkoord).

Daarom ontwikkelen we een integrale routekaart, waarin warmte, energie en klimaatadaptatie worden meegenomen. Voor een tijdlijn van de routekaart, zie bijlage 1. • Wat kunnen we nu al doen Het opstellen van deze routekaart kost tijd. Ondanks dat we ernaar streven om de deadline van eind 2021 te halen, is het zonde om daarop te wachten. Daarom kijken we naar acties die we nu al kunnen oppakken en aansluiten bij het actieplan Duurzaamheid. o Doel 1: bewustwording bij inwoners creëren ▪ We willen initiatieven vanuit de samenleving ondersteunen en coördineren. Daarom kijken we samen met de inwoners van Wittenoord, de Platanenlaan en de Van Reedeweg hoe we de woningen in deze straten kunnen verduurzamen. ▪ Bepalen welke kleine acties m.b.t. energiebesparing en klimaatadaptatie we kunnen opzetten en uitzetten in 2021. o

Doel 2: duurzame energie en energiebesparing bij bedrijven stimuleren In navolging van het project wat nu loopt met Econnetic, kijken we naar de mogelijkheden van een breder traject. In dit traject worden ook (agrarische) ondernemers met asbest en minder sterke dakconstructies gefaciliteerd. Daarnaast komt er aandacht voor energiebesparing en klimaatadaptatie.

o

Doel 3: het realiseren van duurzame energieopwekking in Renswoude ▪ Verwerken uitkomsten draagvlakonderzoek in afwegingskader ▪ Realisatie zon op dak ▪ Duidelijkheid verkrijgen over onze energievraag

▪

Faciliteren initiatieven voor zon- of windenergie

o

Doel 5: Duurzame mobiliteit voor de gemeentelijke organisatie. ▪ We geven als gemeente het goede voorbeeld. Bij vervanging van de door het Woningbedrijf en gemeentewerken gebruikte auto’s worden deze, indien mogelijk, vervangen door elektrische auto’s. ▪ We stimuleren het gebruik van de fiets door medewerkers voor het woonwerkverkeer. Dit doen we door de invoering van een fietsplan (elektrische fiets of speel-pedlec). ▪ Hiernaast kiezen we ervoor om deze ambitie breder te trekken dan de gemeentelijke organisatie. Duurzame mobiliteit speelt ook een rol bij onze inwoners en draagt bij aan onze doelstellingen. Dit doen we door te werken aan een breed beleid op laadpalen.

o

Doel 8: in kaart brengen belangen en mogelijke acties van de agrarische sector. Gezien het ambitieuze tijdschema voor de routekaart en de overige acties die gepland staan voor 2021, kiezen we ervoor om ons pas in 2022 te verdiepen in de agrarische sector. Wanneer er agrariërs zijn die zich melden met plannen om te verduurzamen, kijken we vanzelfsprekend wel hoe we hierin kunnen faciliteren.

o

Doel 9: Bewoners betrekken bij klimaatadaptatie Acties hiervoor laten we zoveel mogelijk samengaan met doel 1.

o

Pijler 10: beter beschikbaar maken van informatie over duurzaamheid voor inwoners. Het opstellen website met informatie over afval, energie en klimaatadaptatie stond al genoemd in het actieplan. Zeker met het oog op de snelle ontwikkelingen rondom de RES en de signalen die wij nu ontvangen vanuit onze inwoners, wordt de behoefte naar informatie steeds groter.

Financiën Het budget voor duurzaamheid is in 2020 uitgebreid door de klimaatmiddelen die we hebben ontvangen vanuit het Rijk. Deze zijn bestemd voor de transitievisie warmte, het opzetten van een wijkaanpak en de ontwikkeling van een energieloket. In 2019 is er een medewerker ingehuurd om aan de slag te gaan met acties omtrent duurzaamheid. Ook in 2020 zijn we begonnen met inhuur. Echter om deze werkzaamheden meer continuïteit te geven, is deze inhuur in september 2020 omgezet in een contract voor 1,5 jaar. Verder zijn er in 2020 vanuit het budget van duurzaamheid geen grote uitgaven gedaan, de meeste acties kwamen voort uit projectgelden zoals bijvoorbeeld voor Beekweide en het Woningbedrijf. Voor 2021 hebben we ambitieuze plannen op het gebied van bewustwording, het realiseren van meer duurzame energie opwek en het opzetten van de routekaart. Hiervoor kunnen de klimaatmiddelen worden ingezet en het vrijgemaakte budget onder de noemer ‘Operatie Steenbreek’.