brief raad Renswoude mbt motie demonstratierecht 16062026

Renswoude, 16 juni 2026

Beste griffie en leden van de raad,

Betreft: motie betreffende openbare manifestaties

Met grote zorg hebben wij kennis genomen van de ‘motie betreffende openbare manifestaties’ van ChristenUnie en CDA. De aanleiding voor de motie is de reactie van een groep inwoners van Renswoude op twee demonstraties, waarvan wij er één organiseerden.

Op 28 december 2025 herdachten wij in Renswoude met een stemmige rouwstoet de moord op wolf Bram en het verlies aan biodiversiteit door het ‘beheer’ van de Utrechtse Faunebeheereenheid, gevestigd in uw dorp. De demonstratie was aangemeld, we hebben de politie gevraagd ons te faciliteren en hadden zelf getrainde de-escalatoren mee. Wij waren orderlijk, vreedzaam en uiteraaard geweldoos. Onze boodschap was niet gericht op de inwoners van Renswoude, maar op de Faunabeheereenhed die in Renswoude gevestigd is. Tientallen personen vonden het echter nodig om onze ceremonie met grof geweld te komen verstoren. Er werd met een auto op onze stoet ingereden, er werd gescholden, gedreigd, getrokken en geslagen en onze spullen werden kapot gemaakt door dit vijandige publiek. Al dit geweld was eenzijdig. Politie en gemeente beschermden ons onvoldoende. De gebeurtenissen van deze dag waren voor ons aanleiding om aangifte te doen tegen de plegers van deze gewelsdaden1

In april gebeurde iets soortgelijks bij de demonstratie die aandacht vroeg voor de genocide die Israel pleegt op de Palestijnen. Deze vreedzame demonstratie was net als de onze met een inhoudelijke aanleiding in Renswoude, te weten, een bijeenkomst van Christenen voor Israel die propaganda voert voor, onder andere, illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. In het artikel in het AD suggereert mevrouw Veldhuizen (CU) dat demonstraties alleen naar Renswoude komen voor de media-aandacht.2 Dat is een ongefundeerde en suggestieve aanname die ons zorgen baart. De motie wordt geformuleerd alsof er ‘van welke zijde dan ook’ geweld was, dat weerspreken wij stellig. Het geweld kwam van één kant, en dat was niet die van de demonstranten maar van het vijandige publiek in Renswoude. De ChristenUnie en het CDA belonen nu het gewelddadige wangedrag en eigenrichting van deze groep(en). Onder het mom dat “Renswoude een kleine en hechte gemeenschap is waar inwoners sterk naar elkaar omzien, waardoor demonstraties met een maatschappelijke beladen karakter sneller kunnen leiden tot escalatie”. Een hechte gemeenschap, waar mensen elkaar graag opjutten tot geweld. U mag zich achter de oren krabben hierover.

Wat zijn de oorzaken dat deze ‘hechte gemeenschap’ zo explosief reageert? Het is disproportioneel en ongepast om vreedzame demonstraties over maatschappelijke onderwerpen hierom beperkingen op te leggen. Dat is toegeven aan geweld. Demonstreren is een mensenrecht dat ook in Nederland steeds meer onder druk staat. Het demonstratierecht is een belangrijk goed in een democratie. Dit recht is er niet voor niets, en binnen dit recht kunnen demonstraties orderlijk verlopen. Een spontane geweldadige reactie van vijandig publiek valt niet onder de verantwoordelijkheid van de organisatoren van een vreedzame demonstratie. En mag niet 1 https://extinctionrebellion.nl/rebellen-doen-aangifte-na-geweld-in-renswoude/

2 https://www.ad.nl/renswoude/bidden-terwijl-buiten-iemand-roept-dat-je-een-kindermoordenaar-

bent-politiek-renswoude-wil-maatregelen~a090c98c/

worden beloond met inperking van de rechten van demonstranten. Toestaan dat dit recht wordt ingeperkt, zeker op deze zeer dubieuze gronden, past niet bij democratische partijen. De nationale ombudsman sprak zich hier onlangs ook over uit: het demonstratierecht staat steeds verder onder druk, door de neiging tot risicobeheersing. 3

In de bijlage bij de motie staat als voorbeeld de lijst van de gemeente Den Helder, op blz 4. Wij hielden ons aan de aanwijzingen uit dit voorbeeld. En toch liep het, volledig buiten onze schuld om, uit de hand. Dergelijke aanwijzingen kunnen door de burgemeester worden gegeven, maar dat is vooral symboolpolitiek op het moment dat de oorzaak van de onlusten niet bij de geweldloze demonstranten ligt, maar bij rellende inwoners. Verwachten dat de organisatie van een geweldloze demonstratie dit soort onlusten voorkomt is buitenproportioneel veel verantwoordelijkheid bij organisatoren leggen. In de praktijk betekent dit het ontmoedigen van demonstraties. Wat ons betreft zou de focus beter kunnen liggen bij het voorkomen van een rellende reactie dan het aan banden leggen van vreedzame en rechtmatige demonstranten. Wij roepen u op om u uit te spreken voor het demonstratierecht, en deze motie te verwerpen. Namens deelnemers rouwstoet van Extinction Rebellion en Animal Rebellion

lees hier meer: https://extinctionrebellion.nl/rebellen-doen-aangifte-na-geweld-in-renswoude/

zie ook https://demonstratierecht.nl/ en https://www.amnesty.nl/wat-we-doen/demonstratierechtin-nederland U kunt onze woordvoerders bereiken via xruh@proton.me, animalrebellion.netherlands@protonmail.com of: 06 40727224

3 https://www.nationaleombudsman.nl/nieuws/nieuwsbericht/2026/demonstratierecht-steeds-verder-onder-druk