Bijlage 5 Jaarstukken 2024

Er blijven extra inspanningen nodig om de vaccinatiegraad te laten stijgen. Het programmateam ‘Verhogen vaccinatiegraad’ verdiept zich in kansen ter verbetering. Professionals van JGZ, Infectieziektebestrijding en Onderzoek werken hierin samen met gemeenten. In 2024 heeft de Vaccinatievoorziening extra inhaalspreekuren georganiseerd voor jongeren die eerder de HPV- en MenACWY-vaccinaties hebben gemist. Tijdens deze inhaalspreekuren zijn 476 extra HPV-vaccinaties en 647 MenACWY-vaccinaties gegeven. Voorbereidingen voor nieuw digitaal dossier In 2024 werden de voorbereidingen getroffen voor het nieuw Digitaal Dossier Jeugdgezondheidszorg (DDJGZ), zoals het overzetten van alle gegevens en instructies voor JGZ-professionals. Er is gekozen voor iuvenelis, een bestaand digitaal dossier voor de JGZ. Nieuw is dat ouders toegang krijgen tot het dossier via het klantportaal. Daarmee kunnen zij gegevens inzien (bijvoorbeeld de groeicurve en vaccinaties), afspraken maken en wijzigen en vragen stellen. Dit verbetert het laagdrempelig contact tussen ouders, jeugdigen en de JGZ-professional en daarmee wordt de dienstverlening klantvriendelijker. Het nieuwe dossier wordt begin 2025 in gebruik genomen. Kansrijke Start vraagt een lange adem Investeren in de periode van de zwangerschap en eerste levensjaren levert de grootste winst op voor individu en maatschappij.

Met het programma Kansrijke Start gaat specifieke aandacht uit naar deze fase. Betere samenwerking tussen gemeenten en professionals van diverse domeinen, maakt het verschil voor een gezonde start. Werken aan een Kansrijke Start met veel verschillende partijen vraagt wel om een lange adem. GGDrU adviseert gemeenten over het bouwen van duurzame, vitale coalities en is met JGZ in elke lokale coalitie een partner. Daarnaast is GGDrU in een enkele gemeente de Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 27

projectleider en in de regio’s Eemland en Lekstroom de coördinator van de regionale ketenaanpak. De beweging komt goed op stoom in regio Utrecht: naast betere samenwerking, doen professionals kennis op over de eerste 1000 dagen en neemt de beschikbaarheid van interventies toe.

Nu Niet Zwanger steeds meer verankerd in regio Utrecht Nu Niet Zwanger richt zich op het voorkomen van onbedoelde zwangerschappen van mensen in kwetsbare situaties, in alle 26 gemeenten van regio Utrecht. GGDrU leidt dit programma in de regio. Dat betekent dat GGDrU: • organisaties verbindt aan het programma: eind 2024 zijn meer dan 162 organisaties vanuit zowel medisch als sociaal domein betrokken en is NNZ is aangesloten bij alle lokale en regionale coalities Kansrijke Start. Het afgelopen jaar is in alle gemeenten een groei geweest in het netwerk. Steeds meer regionale partners zijn aangesloten, dat versterkt de regionale dekking van het programma. In enkele gemeenten worden relevante lokale kernpartners gemist, zoals sociale teams en huisartsen. In 2025 wordt ingezet om deze partners aan te sluiten. • professionals traint om het gesprek aan te gaan met inwoners in een kwetsbare situatie over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Eind 2024 zijn 350 professionals van de aangesloten organisaties getraind. • themabijeenkomsten, evaluaties en intervisie organiseert voor professionals, om de kennis en vaardigheden op peil te houden, en de benodigde cultuurverandering te realiseren.

• de ondersteuning van cliënten overneemt in het geval van complexe casussen, bekostiging van anticonceptie en follow-up-gesprekken na aflopen van anticonceptie: dat gebeurde bij 300 cliënten sinds de start van Nu Niet Zwanger. • een goede opvolging van de gesprekken regelt, bijvoorbeeld de aanmelding van cliënten bij het ziekenhuis en een vlotte afhandeling van de kosten. Daarvoor hebben we in 2024 regionale samenwerkingsafspraken gemaakt met de vier ziekenhuizen in de regio: UMC Utrecht, Diakonessenhuis, St. Antonius en Meander Medisch Centrum. Versterking pedagogische basis Het versterken van de pedagogische basis, met ondersteuning bij de opvoeding en ouderschap, ligt in de basis van de dienstverlening van JGZ. Gesprekken met JGZ gaan met behulp van de GIZ-methodiek (Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoeften). Dit maakt dat het gesprek gaat over wat op dat moment nodig is, versterkt betrokkenheid en een brede blik, en werkt motiverend en oplossingsgericht om samen te beslissen over passende ondersteuning. Door de expertise van JGZ goed aan te laten sluiten bij de verschillende behoeften van de jeugdigen en hun ouders in onze regio, wordt preventieve ondersteuning op maat geboden. Zo kunnen bijvoorbeeld aanstaande ouders tijdens de zwangerschap naast een kennismakingsafspraak op het consultatiebureau (incl.

vaccinaties), ook een huisbezoek krijgen van JGZ, om hun vragen en zorgen in een vroeg stadium te bespreken.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 28

De passende informatie en tips krijgen ouders krijgen niet alleen in het contact met JGZ en digitaal via bijvoorbeeld de GroeiGids-app. Sinds 2024 kunnen zij ook deelnemen aan webinars, over onder meer voorbereiding op het ouderschap, pubers begrijpen en boze kinderen helpen rustig te worden. Voor JGZ zijn de webinars een nieuw middel om meerdere ouders tegelijk te bereiken. Dit is mogelijk door een samenwerking met andere JGZ-organisaties. In 2025 wordt het aantal webinars uitgebreid. Ouders die meer ondersteuning bij de opvoeding nodig hebben, bijvoorbeeld bij het omgaan met driftbuien van hun kind, krijgen extra handvatten voor het omgaan met dit gedrag. Zij krijgen sinds 2024 middels de Triple P methodiek (Positive Parenting Program) tips en vaardigheden voor een duurzame positieve opvoedstijl, waardoor gedragsproblemen bij kinderen verminderen. Aanvullende diensten als Stevig Ouderschap en VoorZorg (als maatwerk ingekocht door gemeenten) versterken ouders in kwetsbare omstandigheden en voorkomen (ernstige) opvoedproblemen. Sinds 2024 doet GGDrU mee aan een landelijk onderzoek naar het versterken van de pedagogische basis, gefinancierd door ZonMW, om de expertise van JGZ te benutten en te verrijken.

Vernieuwing JGZ-dienstverlening basisonderwijs Met de middelen die beschikbaar zijn gesteld door het bestuur van GGDrU, wordt de JGZ-dienstverlening op het basisonderwijs verbeterd. Met behulp van de Design Thinking methode wordt gewerkt aan een passender aanbod, betere zichtbaarheid en een sterkere signaleringsrol, ook op het gebied van mentale gezondheid. Ouders participeren in het project, naast gemeenten, scholen en professionals. De vernieuwde dienstverlening wordt in 2025 stapsgewijs ingevoerd. Implementatie ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht stagneert Specifiek voor kinderen met overgewicht en obesitas is de ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht: een centrale zorgverlener gaat samen met het gezin de onderliggende problemen (zoals schulden) aanpakken. Dit bevordert een duurzame verandering naar een gezonde leefstijl. In 2023 en 2024 was in gemeente Amersfoort een pilot van deze aanpak. In 2024 bleek dat de randvoorwaarden voor de volledige ketenaanpak (zoals omschreven in GALA) niet op orde zijn. Gemeenten focussen zich daarom op het verstevigen van de verbinding tussen het sociaal en medisch domein en het realiseren van het minimale vereiste aanbod. Dit heeft tot gevolg dat GGDrU de implementatie van de centrale zorgverlener on hold heeft gezet. Dit is echter precies het effectieve element uit deze ketenaanpak.

Wel leverde GGDrU in 2024 aan alle subregio's regiocoördinatoren om regionale samenwerking op te zetten. Zij brachten in kaart waar regionale samenwerking mogelijk is en maakten afspraken tussen regionaal werkende partijen, zoals ziekenhuizen en huisartsenorganisaties. GGDrU blijft de knelpunten agenderen via onder meer GGD GHOR. Daarnaast onderzoeken we –in samenwerking met gemeenten- of financiering mogelijk is vanuit transformatie-middelen gericht op de preventie-infrastructuur.

Gezond leerklimaat met Gezonde School In het kader van kansengelijkheid en het bevorderen van een gezonde omgeving, loont het om te investeren in schoolgezondheidsbeleid. Scholen kunnen dit echter niet alleen. Zij hebben inzicht nodig in hoe het staat met de gezondheid van leerlingen en wat zij kunnen doen om effectief en duurzaam hun leefstijl te verbeteren.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 29

Team Gezondheidsbevordering biedt deze kennis, en sluit middels de Gezonde Schoolaanpak aan bij de mogelijkheden van de school, de gezinnen en de wijk/gemeente. Scholen met een (tijdelijke) landelijke Gezonde School-regeling en scholen in gemeenten met een maatwerkafspraak voor Gezonde School, helpt GGDrU intensief bij het realiseren van het schoolgezondheidsbeleid. Dankzij deze landelijke regelingen, begeleidt GGDrU in schooljaar 2024-2025 een record aantal scholen: 119.

Totaal aantal begeleide scholen in regio Utrecht met landelijke regelingen t.a.v. Gezonde School

Voor de landelijke regelingen geldt dat méér scholen de regeling aanvragen dan toegekend krijgen: • •

Ondersteuningsaanbod Gezonde School: 140 aangevraagd - 91 ontvangen Stimuleringsregeling Relaties & Seksualiteit: 40 aangevraagd - 28 ontvangen

Aan de behoefte aan ondersteuning wordt dus niet voldaan. Daar komt bij, dat er landelijke bezuinigd wordt op Gezonde School. Hoeveel impact dit heeft op de mogelijkheden die GGD-en hebben om scholen te ondersteunen, is nog niet duidelijk. De scholen die een gezondheidsthema structureel borgen, behalen het vignet Gezonde School. Eind 2024 waren er in totaal 61 basisscholen (PO), 14 middelbare scholen (VO) en 8 MBO's met één of meerdere themacertificaten Gezonde School. Zij hebben integraal aandacht voor bijvoorbeeld voor welbevinden van leerlingen, een gezond voedingsbeleid, voldoende bewegen gedurende de dag, relationele en seksuele vorming en sociale media. Voorbeelden van een Gezonde School-vignetuitreiking in regio Utrecht in 2024:

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 30

Initiatieven voor voedseleducatie aan kinderen GGDrU zette zich wederom met het programma Jong Leren Eten in voor voedseleducatie, om kinderen en jongeren zelf gezonde èn duurzame keuzes te laten in voeding. De focus lag in 2024 op duurzame voeding en voedselvaardigheid. Activiteiten in 2024: - de Week van de Schooltuin in Utrecht, De Bilt en Zeist - trainingen koken op de basisschool en in de kinderopvang - de Food Challenge, waarin vmbo- en praktijkschoolleerlingen een poké bowl ontwierpen en bereidden - pilots met lesmateriaal over moestuinieren voor het speciaal basisonderwijs, in samenwerking met Stichting Special Heroes. - 65 scholen schreven zich in voor de stimuleringsregeling Lekker naar Buiten!

Verbeterde ondersteuning aan VO-scholen In 2024 zijn 19.106 leerlingen op het voortgezet onderwijs bereikt met het gezondheidsonderzoek ‘Gezond Leven? Check het Even!’. Voor sommige leerlingen op het praktijk- en voortgezet speciaal onderwijs is de bijbehorende vragenlijst echter te ingewikkeld. GGDrU is, samen met deze jongeren, aan de slag om een visuele ‘praatplaat’ te maken. Zo kunnen zij makkelijker het gesprek aan gaan over (mentale) gezondheid. Dit is mogelijk dankzij een subsidie van ZonMW. De vragenlijst van dit onderzoek wordt niet meer alleen voor de individuele signalering en versterking gebruikt. In 2024 is dit instrument doorontwikkeld tot een SchoolGezondheidsCheck, dat weergeeft hoe het met de leerlingenpopulatie gaat. Dit wordt besproken met de school en bij voorkeur ook samen met de leerlingenraad. Op die manier worden inzichten uit de data, de school, de leerlingen zelf en de professionals van Jeugdgezondheidszorg en Gezondheidsbevordering (Gezonde School) gecombineerd. Dit vertaalt zich in effectieve kansen voor verbeteringen op de school in educatie, beleid en schoolomgeving. In samenwerking met Jellinek verslavingszorg organiseerde GGDrU voor VO-scholen docententrainingen en ouderavonden over middelenpreventie.

Wegwijzer voor scholen over prestatiedruk en schoolstress De Regionale Kenniswerkplaats Jeugd en Gezin Centraal heeft met financiële steun van ZonMW onderzoek uitgevoerd naar stress, prestatiedruk, schoolverzuim en schooluitval. Aan het onderzoek werkten jongeren die met deze problematiek kampen, ouders en professionals uit het onderwijs en de zorg en van GGDrU mee. De resultaten van dit onderzoek zijn verwerkt in een online tool voor scholen in het voortgezet onderwijs: de Wegwijzer Mentaal Kapitaal. De wegwijzer toont aanbevelingen, interventies en praktijkvoorbeelden voor zowel preventie als ondersteuning aan jongeren die vastlopen. Dit helpt om tot een gedragen, schoolbrede aanpak gericht op welbevinden te komen. Zie ook de publicatie: Understanding and tackling academic stress and school attendance problems within the school system; a co-creation approach - ScienceDirect

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 31

Impulsen aan de mentale gezondheid van jongeren De mentale gezondheid van de Nederlandse jongeren staat al lange tijd onder druk. De recente resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 wijzen dat ook uit: bijna een kwart van de jongeren heeft lichte tot ernstige psychische klachten en er zijn negatieve ontwikkelingen in de sociale omgeving van jongeren. In de individuele gesprekken met jongeren ervaren jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen niet alleen een toename van mentale gezondheidsproblemen, maar ook dat deze problemen complexer worden. GGDrU zet zich in om de problematiek te begrijpen, klachten tijdig te signaleren en te zoeken naar handvaten om de mentale veerkracht van jongeren te versterken. In 2024 waren er extra impulsen in de uitvoering en kennis- en adviesfunctie door: -

-

-

Preventie te bepleiten in (nieuwe) samenwerkingen in de regio in het kader van IZA en GALA. Onderzoeken te doen samen met jongeren, zoals verdiepende analyses op de data van de gezondheidsmonitor, en naar het voorkomen van stress en schooluitval (Mentaal Kapitaal, zie kader). Samen met Pharos, medische experts en een testpanel een tool te ontwikkelen voor zorgprofessionals, waarmee zij in de spreekkamer kunnen uitleggen hoe stress en gezondheidsklachten samenhangen: ‘Begrijp je stress’, bestaande uit praatplaten, animatiefilms en een training. JGZ-professionals te trainen in stress sensitief werken met de materialen van ‘Begrijp je stress’. Media-aandacht te genereren voor meer begrip en bewustwording, zoals de Week van de Mentale Gezondheid en de campagne Hey het is oké, om jongeren te vertellen dat het oplucht om met iemand te praten als je je even niet oké voelt. Het kennisatelier ‘Chillen of drillen’ over stress en prestatiedruk onder jongeren te organiseren, waarbij ruim 100 professionals uit de hele regio aanwezig waren.

Schooluitval voorkomen met MAZL Door psychische en/of lichamelijke problemen lukt het sommige jongeren een langere tijd niet om aanwezig te zijn op school. Jeugdartsen van GGDrU werken samen met hen en hun ouders, onderwijs, leerplicht en wijkteams om schooluitval (‘thuiszitten’) te voorkomen. Dat wordt op het voortgezet onderwijs gedaan middels de MAZL-methodiek (Meer Aandacht Ziekgemelde Leerlingen). In 2024 was de behoefte groot en zijn er 1.673 trajecten MAZL aangevraagd. Elk jaar stijgt het aantal aanvragen. Een aanpak met focus op preventie is noodzakelijk, zodat verzuim zoveel mogelijk wordt voorkomen en verzuimende leerlingen weer naar school gaan. GGDrU ging op subregionaal niveau met gemeenten en partners hierover in gesprek en werkt mee aan acties die mentale gezondheid en een gezond leerklimaat bevorderen. De aandacht voor deze complexe problematiek wordt in 2025 vervolgd, waarbij de visie vanuit de schoolbrede aanpak van schoolaanwezigheid goed aansluit.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 32

Regionale bijeenkomsten voor professionals Om de kennis, data en ervaringen te verspreiden in de regio Utrecht, organiseerde GGDrU (met samenwerkingspartners) regionale bijeenkomsten in 2024: - Jaarlijks congres over geweld in gezinnen voor professionals in het sociaal domein, over bewustwording, open communicatie en gezamenlijke verantwoordelijkheid bij het aanpakken van deze problematiek. - Regionale themabijeenkomsten vanuit Nu Niet Zwanger over Seksualiteit en Anticonceptie. -Kennisatelier ‘Chillen of Drillen’ over het versterken van de mentale gezondheid van jongeren, waarin jongeren en experts hun inzichten deelden over de psychologische, sociale en educatieve aspecten van stress. - Kennisatelier ‘Kind naar Gezonder Gewicht’ met praktijkvoorbeelden en nieuwe inzichten voor samenwerking tussen medisch en sociaal domein bij het bestrijden van overgewicht. Preventieve programma’s voor gezondheidsbevordering GGDrU is actieve partner en uitvoerder in preventieve programma’s, die zich naast de school en het gezin, ook richten op andere settings waar kinderen zijn: in kinderopvang, de wijk, vrienden, vrije tijd en media: - Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) krijgt in 4 gemeenten in onze regio vorm (Amersfoort, Stichtse vecht, Vijfheerenlanden en Veenendaal).

Met OKO wordt gewerkt aan gezonde en gelukkige jongeren, onder meer door te voorkomen dat zij alcohol of drugs gebruiken of roken. - B.Slim is een erkende aanpak om overgewicht bij kinderen te verminderen, dat loopt in Baarn en Amersfoort. GGDrU organiseert met partners activiteiten gericht op bewegen en gezonde voeding, zoals: een ontbijt en voorlichting over gezonde leefstijl organiseren op 12 peuterspeelzalen, fruit en groente uitreiken en water drinken stimuleren tijdens vakantie- en naschoolse activiteiten en adviseren over traktatiebeleid omvormen tot feestbeleid (‘Wie jarig is viert feest’). - In 13 gemeenten loopt de JOGG-aanpak. De adviseurs gezondheidsbevordering en de JOGG-regisseurs werken samen aan het bevorderen van een gezonde leefstijl van kinderen en jongeren ter voorkoming van overgewicht en obesitas. Onze prestaties 2024 ten aanzien van Kansrijk Opgroeien

Kwetsbare situaties 1.732 38 135 cliënten ondersteund bij regie op kinderwens in 2024

vrouwen begeleid met VoorZorg in 4 gemeenten

4%

312

huisbezoeken

gezinnen met Stevig Ouderschap

162 tijdens de Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht organisaties werken met Nu Niet Zwanger

zwangerschap

kinderen met indicatie voor Voorschoolse of Vroegschoolse Educatie (VVE) voor 228 kinderen Meldcode Pagina gestart 33 Kindermishandeling

voor 25 kinderen melding bij Veilig Thuis gedaan

98%

1.673

van de Oekraïense vluchtelingkinderen van 0-4 jaar is in beeld bij JGZ

VO-leerlingen ziekteverzuimbegeleiding

Vaccinaties 13.397

7.645

rotavaccins

zwangere vrouwen gevaccineerd tegen kinkhoest

91%

73%

vaccinatiegraad BMR zuigelingen

opkomst meningokokkenvaccinatie 13-14 jarigen

71% opkomst jongeren 1e vaccinatie tegen HPV

Gezonde School 83 scholen (PO, VO en MBO) met een vignet Gezonde School

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

119 Scholen hebben Gezonde School subsidie ontvangen

Pagina 34

JGZ voor alle gezinnen

46 220.000

Locaties voor Jeugdgezondheidszorg

kinderen in zorg

43.000

0-4 jarigen

93.000

19.106

4-12 jarigen

VO-leerlingen bereikt met de Jouw Gezondheids Check in schooljaar 2023-2024

12-18 jarigen

99,5% bereik pasgeborenen met neonatale gehoorscreening

84.000

gemiddeld

31.170

bezoeken ruim

3 webinars voor ouders georganiseerd

ruim

22.010

gebruikers GroeiGids App sinds 2021

4.250

bezoekers GGDrU.nl op JGZ-pagina’s

en

585

contacten (chat en mail) per maand op via jouwggd.nl

Wat heeft het gekost? Hieronder is de gecomprimeerde productgroep-rekening van de pijler ‘Kansrijk opgroeien’ weergegeven (alle bedragen x €1.000). Een positief saldo betekent overigens een voordelig resultaat.

Voor een toelichting van de cijfers wordt verwezen naar de jaarrekening. In de jaarrekening wordt tevens verduidelijkt of het resultaat incidenteel dan wel structureel van aard is.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 35

1.3.3

Langer gezond zelfstandig

De vergrijzing van de bevolking brengt unieke uitdagingen met zich mee, zoals een stijgende vraag naar zorg en een toename van chronische aandoeningen. Als ook een groeiend tekort aan zorgpersoneel, wat de beschikbaarheid van passende zorg onder druk zet. De dubbele vergrijzing kan worden gezien als een zorgprobleem. Maar is het niet een maatschappelijke uitdaging? Hoe zorgen we ervoor dat deze extra levensfase van maatschappelijke meerwaarde kan zijn? Is het niet juist een succes dat we allemaal ouder worden? Het biedt kansen om de extra levensjaren die ouderen hebben gewonnen, zinvol in te vullen. Zowel voor henzelf, als vanuit de bijdrage die zij zeker binnen de derde levensfase kunnen bieden aan de maatschappij. Ouderen vormen een diverse groep, met uiteenlopende behoeften op het gebied van gezondheid, sociale participatie en leefomgeving. Door specifiek aandacht te besteden aan ouderen kan niet alleen hun kwaliteit van leven verbeteren, maar ook de zorgvraag verlagen door in te zetten op preventie, zelfredzaamheid en een gezonde leefomgeving. Een gerichte aanpak draagt bij aan een duurzaam zorgstelsel waarin gezondheid en welzijn centraal staan, ondanks de uitdagingen van een krappe arbeidsmarkt.

Belangrijk daarbij is om focus te houden op kwetsbare groepen en te voorkomen dat gezondheidsbeleid het effect gaat hebben dat ‘gezonde ouderen’ nog ouder worden maar ‘ongezonde ouderen’ de aansluiting missen. GGDrU wil dan ook nadrukkelijk de verbinding maken met het thema ‘terugdringen gezondheidsachterstanden’ om de onderliggende risicofactoren die leiden tot ongezondheid mee te nemen. GGDrU adviseerde over wat regionaal en lokaal gedaan kan worden om het potentieel van ouderen te benutten en hen tevens te ondersteunen, zodat zij langer gezond zelfstandig kunnen leven. Dit begint al op jongere leeftijd door aandacht te hebben voor een gezonde leefstijl en waar nodig het vergroten van veerkracht. Het gaat om samenhangend beleid dat zich daarnaast richt op bijvoorbeeld de omgeving, sociale verbinding, mentale gezondheid en wonen. GGDrU werkte hierin samen met gemeenten en partners in de gemeente, zoals welzijnsorganisaties, buurtsportcoaches en de eerste lijn. Daarnaast richtten onze professionals van Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) zich op sociaal kwetsbare inwoners. De meest kwetsbare inwoners hebben vaak meerdere problemen tegelijkertijd. Naast een meervoudige hulpvraag heeft deze groep relatief vaak te maken met verschillende maatschappelijke problemen, zoals de wooncrisis, de zorgcrisis en complexiteit van toeslagen.

De betrokkenheid van partijen in het zorgdomein, sociaal domein en veiligheidsdomein benadrukt het belang van verbinding en een goede samenwerking. Wat hebben we bereikt? • OGGZ: - De samenwerking met diverse partijen is versterkt en nieuwe samenwerkingen zijn opgezet. Waaronder met de NS, de brandweer (rondom WHP), met andere meldpunten in het land en NCTV (terrorismebestrijding)/Team Radicalisering Gemeente Utrecht. Het team is getraind in het herkennen van signalen van mogelijke radicalisering. - Bemoeizorg loopt vanaf 2024 niet meer via GGDrU. - Half mei is er een nieuwe beleidsadviseur gestart voor de afdeling.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 36

• Gezondheidsbevordering en Onderzoek: In 2024 werkte GGDrU intensief samen met gemeenten, zorgverzekeraars en VWS om landelijk opgestelde gezondheidsdoelen te vertalen naar een regionale en lokale aanpak. De samenwerking richtte zich op 5 preventieve ketenaanpakken (valpreventie, welzijn op recept, aanpak overgewicht/GLI, KNGG, Kansrijke start) -In verschillende wijken in de regio was in 2024 een adviseur gezondheidsbevordering betrokken bij een wijkgerichte aanpak. Van de Gezonde wijk tot de wijkgerichte aanpak voor een Rookvrij leven voor Iedereen. - Gemeenten zijn geadviseerd over diverse gezondheidsthema's, zoals Rookvrije Generatie, Preventie dementie (kans verlagen om het te krijgen) en de inzet van campagnes. -In 2024 is voor het tweede jaar de campagne ‘We zijn zelf het medicijn’ onder de aandacht gebracht. De campagne was zichtbaar in 19 verschillende gemeenten. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2024 is er concreet gewerkt aan het helpen van de kwetsbaarste inwoners en het voorkomen en beperken van overlast door: OGGZ Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB) Het meld- en Adviespunt richt zich op personen met meervoudige problematiek die niet in een acute crisis verkeren, maar wel zorg nodig hebben of overlast veroorzaken en zelf geen hulp vragen. Het meldpunt heeft een consultatie- en vangnetfunctie.

Dit betekent dat meldingen worden getrieerd, indien wenselijk adviseren en (als het nodig is) doorzetten naar de (lokale)zorg(structuur). GGDrU voert het MAB uit voor 17 gemeenten. Gemeenten van de subregio’s Utrecht West, Lekstroom en Eemland (met uitzondering van Eemnes) en Stad Utrecht zijn verbonden aan het MAB. Gemiddeld kreeg het MAB circa 77 meldingen per week. Ten opzichte van 2023 waren er in 2024 8% meer meldingen. Dat is een minder harde stijging dan het jaar daarvoor, maar er is nog steeds een stijgende lijn te zien. Daarnaast is de zichtbaarheid van het OGGZ team vergroot door middel van een podcast en radio-interviews. Meldfunctie meldingen en Verkennend Onderzoek Deze taken van de Wet verplichte GGZ (WvGGZ) hebben vorm gekregen binnen het bestaande meldpunt MAB. Op deze wijze wordt iedere melding getrieerd op mogelijk verplichte zorg. GGDrU is gemandateerd om deze taken uit te voeren door de betrokken gemeenten. In bijna alle gevallen is er sprake van meervoudige problematiek zoals verslaving, psychiatrie, financiële problematiek, verstandelijke beperking. Woon Hygiënische Problematiek (WHP) Op basis van specifieke expertise op het gebied van woningvervuiling en dwang en drang, adviseert GGDrU en/of voert regie ten aanzien van de Woon Hygiënische Problematiek (WHP) situatie in 17 gemeenten.

De regievoering vindt plaats in overleg met betrokken professionals en (voor zover mogelijk) met betrokkene. Met een gezamenlijk plan van aanpak wordt gewerkt aan een duurzame oplossing.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 37

Voorkomen Huisuitzettingen (VIA) GGDrU coördineert voor 3 gemeenten in subregio Eemland het voorkomen huisuitzettingen. Bij VIA gaat het om huishoudens waarbij sprake is van dreiging tot huisuitzetting door huurachterstand in combinatie met meervoudige problematiek. Vanuit een gedwongen kader wordt een VIA traject opgestart, waarbij de betrokkene zich conformeert aan een gezamenlijk plan van aanpak. Kenniswerkplaats Samen Omgaan met Onbegrip (SOMO) GGDrU is penvoerder van de Kenniswerkplaats Samen Omgaan met Onbegrip (SOMO). Dit is een vierjarig door ZonMw gesubsidieerd project waarin samen met diverse (keten)partners en stakeholders (zoals ervaringsdeskundigen, Hogeschool Utrecht, het Trimbos Instituut, gemeenten, politie, GGZ, woningcorporaties etc.) gewerkt wordt om de zorg en ondersteuning voor sociaal kwetsbare burgers te verbeteren. In de kenniswerkplaats komen mensen vanuit verschillende perspectieven bij elkaar om vraagstukken te behandelen, kennis en ervaringen te delen, en regionale knelpunten te onderzoeken. De missie van SOMO is om de herstelkracht van mensen met onbegrepen gedrag te versterken en de steunkracht vanuit de omgeving te vergroten.

Zo is er een buddyproject opgestart, wordt er gewerkt aan het ontsluiten en delen van bestaande kennis via werkbezoeken, interviews en co-reflectiebijeenkomsten en is er een themabijeenkomst ‘De melder centraal: wat kunnen professional en melder voor elkaar betekenen’ georganiseerd. Gezondheidsbevordering Ketenaanpakken In 2024 werkte GGDrU intensief samen met gemeenten, zorgverzekeraars en VWS om landelijk opgestelde gezondheidsdoelen te vertalen naar een regionale en lokale aanpak. De inzet is een gezond actief leven met een stevige sociale basis voor alle inwoners. De samenwerking richt zich op 5 preventieve ketenaanpakken. Dit zijn Kansrijke Start, Welzijn op Recept, Valpreventie voor 65+, Aanpak overgewicht en obesitas kinderen en Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI)-volwassenen. GGDrU heeft zowel een lokale als een regionale coördinatie rol. GGDrU was in 2024 de regionale coördinator van de 5 ketenaanpakken in Utrecht West en Lekstroom. In de Gelderse Vallei regio is GGDrU samen met VGGM de ketenregisseur op de 5 ketenaanpakken. In regio Zuidoost coördineert GGDrU zowel lokaal als regionaal de aanpak overgewicht kinderen (KNGG) en in Eemland is in 2024 de regionale coördinatie van 4 ketenaanpakken uitgevoerd.

In diverse gemeenten wordt ook de rol van lokale coördinator valpreventie en kind naar gezond gewicht vervuld Als het gaat om gezondheidsbevordering is er vanuit de GGD een unieke positie in het netwerk: onderzoek, data, uitvoering en advies; alles onder één dak. Er zijn zowel specialisten op de inhoud en proces als een structurele relatie met de gemeente en regionale en lokale zorgaanbieders. Daarnaast is er nauw contact met de andere GGD’en ten behoeve van kennisuitwisseling en goed contact met de landelijke thema-instituten en universiteiten. Zo wordt actuele landelijke inzichten en kennis de regio ingebracht. Wijkgerichte aanpak In verschillende wijken in de regio was in 2024 een adviseur gezondheidsbevordering betrokken bij een wijkgerichte aanpak. Van de Gezonde wijk tot de wijkgerichte aanpak voor een Rookvrij leven voor Iedereen.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 38

Gezond zijn en gezond blijven is een combinatie van persoonlijke kenmerken, leefstijl, sociale context en leefomgeving. Met de wijkaanpak wordt ingezet op al deze aspecten. Positieve Gezondheid, Kansengelijkheid en werken met ervaringskennis zijn uitgangspunten vanuit waar wordt gewerkt binnen de wijk. De wijkaanpak 'Een rookvrij leven voor iedereen' loopt in totaal in drie wijken; in gemeente Amersfoort (Soesterkwartier), Veenendaal ('t Franse Gat) en Utrecht (Overvecht). In de wijken Soesterkwartier en ‘t Franse Gat voeren GGDrU het projectleiderschap uit. Samen met professionals en inwoners wordt 2,5 jaar lang samengewerkt aan een passende aanpak voor deze wijken. Waarbij ingezet wordt op een daling van het aantal rokende mensen in kwetsbare wijken, door een integrale lokale aanpak. Om inwoners gezond en rookvrij te helpen leven en jeugd en jongeren rookvrij op te laten groeien. Mooie voorbeelden die voortkomen uit de wijkaanpak zijn: -

Het inloopcafé – project Rookvrij Leven Soesterkwartier: Het inloopcafé is opgezet in het Soesterkwartier voor inwoners die de wens hebben om rookvrij te leven, en daarbij graag steun krijgen van of steun bieden aan andere mensen. Persoonlijke Gezondheidscheck bij de Voedselbank in Amersfoort Buurten in de Huiskamer in de Hagen in Vianen, waar inwoners binnen kunnen lopen voor een praatje en iets te eten of drinken, maar ook aandacht is voor gezondheid en de mensen samen bewegen. De onderzoeksprojecten Ontmoeting in de wijk en Ruimte voor ontmoeting, beiden gefinancierd door ZonMW.

Vanuit de kennis- en adviesfunctie wordt samen met de afdeling onderzoek waardevolle bijdragen geleverd en wordt de taal van het sociaal- en zorgdomein gesproken, waardoor ook het afgelopen jaar een belangrijke verbindende rol is vervuld. Vanuit verschillende functies; van coördinator en projectadviseur tot onderzoeker en adviseur. Middelenpreventie In verschillende gemeenten was in 2024 een adviseur gezondheidsbevordering betrokken bij werkgroepen en activiteiten die zich richten op middelenpreventie (roken, alcohol, drugs). Daarnaast zijn de campagnes IkPas en Stoptober uitgezet naar alle gemeenten, welzijnsorganisaties, bibliotheken en JGZ-locaties. Op het gebied van een rookvrije generatie zijn daarnaast met behulp van de GGD GHOR subsidie Rookvrije omgeving 15 gemeenten ondersteund in de aanschaf van materialen voor een rookvrije omgeving. Dementie: we zijn zelf het medicijn In 2024 is voor het tweede jaar de campagne 'We zijn zelf het medicijn' onder de aandacht gebracht. In 2024 zijn opnieuw veel organisaties geënthousiasmeerd om aandacht te besteden aan de campagne. In totaal hebben 39 organisaties een aanvraag gedaan voor campagnematerialen. Dit jaar ontvingen zij naast flyers in Nederlands, Arabisch en Turks en posters ook puzzelboekjes in de stijl van de campagne. 10 van de 39 aanmeldingen zijn gemeenten, die de campagne weer verder verspreidden bij hun partners.

Daarnaast zijn er bibliotheken, welzijnsorganisaties, sportorganisaties en zorgorganisaties bij de deelnemers. In totaal was de campagne in 19 gemeenten (waaronder gemeente Utrecht) te zien.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 39

Onderzoek Om gemeenten in staat te stellen gezondheidsbeleid te voeren op basis van epidemiologische gegevens verzamelt de GGDrU gegevens over de gezondheid van de bevolking. Zo worden onder andere trends gesignaleerd en gezondheidsrisico’s onderkend bij specifieke groepen. Daartoe voert team onderzoek periodiek monitors uit (onder volwassenen en jeugdigen), en was in 2024 nog specifieke aandacht voor monitoring van de effecten van corona en jongvolwassenen. Naast deze algemene monitoring worden regelmatig onderzoeken uitgevoerd rond specifieke vraagstukken of specifieke doelgroepen, afhankelijk van de actualiteit. Toenemend wordt ook een bijdrage geleverd aan het onderbouwen en evalueren van lokale gezondheidsvraagstukken, onder andere in het kader van IZA/GALA. Daarmee is het onderzoek een belangrijke ‘drager’ van de kennis- en adviesfunctie van de GGDrU. Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen: gegevensverzameling In de periode april tot juli 2024 heeft de dataverzameling van de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen plaatsgevonden. In totaal hebben 11.447 16-25 jarigen uit de regio (inclusief stad Utrecht) meegedaan aan dit onderzoek. De resultaten zijn 21 januari 2025 gepubliceerd. GGD regio Utrecht heeft zitting in de landelijke werkgroep harmonisatie.

Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen: gegevens verzameling In het najaar van 2024 is gestart met de dataverzameling voor de gezondheidsmonitor onder volwassenen (18-64 jaar) en ouderen (65 plussers). De resultaten worden voor de zomer van 2025 gepubliceerd. Gezondheidsmonitor Jeugd 13-17 jarigen (regulier) De resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 zijn gepubliceerd en besproken met deelnemende scholen en gemeenten. In het najaar van 2023 voerde GGD regio Utrecht deze monitor uit onder 17.612 jongeren van 13 tot 17 jaar in de regio. Voor 53 deelnemende scholen in de regio Utrecht (exclusief gemeente Utrecht) zijn schoolprofielen en tabellenboeken gemaakt. Deze zijn in het voorjaar van 2024 door de Gezonde school adviseurs en de jeugdarts en/of jeugdverpleegkundige met school besproken. Voor gemeenten zijn gemeenteprofielen en tabellenboeken (met trends) gemaakt. De lokale resultaten zijn met de gemeenten besproken om na te gaan waar lokaal en regionaal kansen liggen om de gezondheid, leefstijl en het welzijn van jongeren te verbeteren. De resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd en wetenschappelijk onderzoek zijn aanleiding om te verdiepen op de doelgroep meiden (14-15 jaar). Via focusgroepen en interviews is onderzocht hoe zij hun mentale gezondheid ervaren en waar kansen liggen voor het bevorderen hiervan.

In 2024 is GGDrU met 19 meiden in gesprek gegaan om de resultaten te duiden en aanwijzingen te vinden voor preventieve acties door gemeenten, partners en GGD zelf. De uitkomsten worden in 2025 gepresenteerd. Kwetsbare groepen in beeld GGDrU presenteert cijfers per gemeente over kwetsbare groepen op de GGD-atlas https://ggdru.buurtmonitor.nl/. Denk hierbij aan cijfers over politiemeldingen over personen met onbegrepen gedrag, mensen met een ernstige psychiatrische aandoening en meldingen over huiselijk geweld en kindermishandeling. Daarnaast zijn in 2024 rapportages met informatie per gemeente verschenen over omvang en aard van Woon Hygiënische Problematiek, reguliere en WvGGZ-meldingen bij het Meld- en Adviespunt Bezorgd en een infographic over de sterfgevallen die onder de aandacht zijn gekomen van de forensische artsen.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 40

GezondheidsAtlas Alle uitkomsten van de onderzoeken staan op de GGDrU GezondheidsAtlas. Deze atlas wordt continue doorontwikkeld zodat het voor de gebruiker (gemeente, professionals, collega's etc.) gemakkelijker wordt om informatie te vinden en te presenteren. Zo zijn in 2024 het dashboard Mentale Gezondheid, Volwassen, Ouderen (65 plussers) en Kansrijk Opgroeien vernieuwd en is de indeling van de databank geheel vernieuwd en geüpdatet. Eind 2023 is gestart met de ontwikkeling van gezondheidsprofielen en deze zijn in 2024 afgerond. Deze ontwikkeling is mogelijk dankzij de SPUK middelen van 2023 en 2024 voor de versterking van de kennis- en adviesfunctie van de GGD. In 2025 zullen deze gezondheidsprofielen zowel intern als extern geïmplementeerd worden en verder worden doorontwikkeld. Panelonderzoeken Om rechtstreeks meningen van inwoners van gemeenten op te halen heeft de GGDrU een panel van zo'n 15.000 inwoners van regio Utrecht. In 2024 zijn er 3 panelonderzoeken uitgevoerd. Onder 65-plussers is onderzoek gedaan naar vallen en valpreventie Panelonderzoek jongeren (12-18 jaar) en jongvolwassenen (16-25 jaar) In 2024 is een GGDrU Jongerenpanel opgezet (12-18 jaar). Het aantal jongeren dat zich heeft aangemeld voor het panel is nog te laag om een inhoudelijk panelonderzoek te houden.

Wel is onder de eerste aanmelders gevraagd welke onderwerpen ze belangrijk vinden om te bespreken met gemeenten, scholen en ouders. De resultaten zijn te vinden op de GezondheidsAtlas. Ondertussen wordt gezocht naar aanvullende methoden om jongeren te werven voor dit panel. Onder jongeren en jongvolwassenen is een panelonderzoek naar ontbijten uitgevoerd. Onder jongvolwassenen is een panelonderzoek uitgevoerd naar beschermende factoren bij mentale gezondheid. De resultaten hiervan verschijnen in 2025. Kennisontwikkeling en innovatie Om de kwaliteit van het werken van de GGDrU te laten aansluiten op de (maatschappelijke) ontwikkelingen is soms nieuwe kennis nodig, die ontwikkeld kan worden binnen de GGD-praktijk evt. met kennispartners in de regio. Om focus aan te brengen op welke thema's die ontwikkeling het meest van belang is, is onderliggend aan de bestuursagenda een onderzoeksagenda ontwikkeld. GGDrU heeft goede contacten met kennisnetwerken en kennisinstituten in de regio en kan vanuit de onderzoeksagenda meer sturing geven op welke thema's samengewerkt kan worden of welke thema's geagendeerd kunnen worden. Op vier hoofdthema's zijn vraagstukken geclusterd: 1. Kansrijk opgroeien met o.a. Vaccinatiegraad en Mentale gezondheid van de jeugd; 2. Gezonde leefomgeving met o.a. Zoonosen; 3. Gezond ouder worden; 4. Wentale Vitale Organisatie met o.a.

Pandemische paraatheid en GGD als kennisorganisatie. Waar mogelijk wordt externe financiering aangevraagd voor onderzoeksprojecten bij landelijke subsidiegevers zoals ZonMw, Raak en NWO. Zo is een ZonMw-subsidie binnengehaald voor de ontwikkeling van een dashboard Vallen voor regio Lekstroom. Kennisdeling GGDrU is een kennisgestuurde organisatie. Om gemeenten en ketenpartners te leren van de nieuwste inzichten rondom een specifiek thema worden periodiek Kennisateliers georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomsten wordt kennis uit praktijk, wetenschap, beleid en ervaringsdeskundigheid in samenhang gedeeld. Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 41

In 2024 zijn twee drukbezochte kennisateliers georganiseerd over Kind naar gezonder gewicht en Mentale gezondheid van de jeugd met respectievelijk 91 en 145 bezoekers. Regionale samenwerking in onderzoek De GGDrU weet zich omgeven door tal van relevante kennispartners (universiteit, hogeschool, diverse landelijke kenniscentra). Samenwerken maakt het mogelijk veel kennis te delen, en de mogelijkheden van deze partners te benutten in het belang van de volksgezondheid in de regio. Regionale Kenniswerkplaats Jeugd en Gezin Centraal (RKJGC) De Regionale Kenniswerkplaats Jeugd en Gezin Centraal is op initiatief van de GGDrU in 2020 van start gegaan in de vier jeugdregio's (Eemland, Zuidoost Utrecht, Utrecht West en Lekstroom). Mentaal Kapitaal was één van de grote projecten in de kenniswerkplaats over ongezonde schoolstress en schoolverzuim. In een aanvullend onderzoek is een keuzetool ontwikkeld die scholen ondersteunt in de keuze voor interventies binnen de schoolsetting om het welbevinden van de jeugd te verbeteren (Projecten - Regionale Kenniswerkplaats Jeugd en Gezin Centraal). Daarnaast wordt een onderzoek uitgevoerd naar ontwikkelingsproblematiek van jongeren die opgroeien in armoede. De subsidieperiode voor de RKJGC is inmiddels verlopen. De verwachting is dat de vervolgaanvraag in Q1/Q2 van 2025 geschreven al worden.

Inmiddels zijn wel al verschillende ZonMw-subsidies toegekend aan de RKJGC. Eind 2024 is gestart met het project over het ontwikkelen van een praatplaat om met jongeren op het voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs in gesprek te gaan over hun mentale gezondheid. Daarin hebben 15 leerlingen hun inzichten gedeeld over de inhoud en de stijl van de praatplaat. In 2025 wordt dit vervolgd. Daarnaast is een subsidie toegekend voor een onderzoek naar het versterken van de pedagogische basis. Ten slotte is ook een ZonMw-subsidie toegekend om vraagstukken t.a.v. de hervormingsagenda jeugd op te halen bij gemeenten/jeugdregio's en (praktijk)partners/ervaringsdeskundigen ter voorbereiding op deze doorstart en de samenwerking met het netwerk Kwaliteit en Blijvend Leren ( KBL - Kwaliteit en Blijvend Leren. Verbinden door samenkomen.). Regiodeal Vitale wijken De Provincie Utrecht, diverse ministeries en de gemeenten Utrecht, Zeist, Nieuwegein en Amersfoort werken als Regiodeal partners vanaf medio 2020 tot eind 2025 samen aan Vitale Wijken, met als doel leefbare, veilige en gezonde wijken met gelijke kansen voor iedereen. Het RIVM en de GGD regio Utrecht voeren samen de monitoring uit van de Regiodeal Vitale Wijken. Met de monitoring in de vier gemeenten leren betrokken partijen wat wel en niet werkt, zodat er eventueel tussentijds kan worden bijgestuurd.

Onze prestaties 2024 ten aanzien van ondersteuning sociaal kwetsbaren

195 meldingen opgepakt Woon Hygiënische Problematiek (WHP)

3.963 meldingen opgepakt Meld- en adviespunt Bezorgd (MAB). Waarvan:

7 trajecten voorkomen huisuitzettingen

82 WetvGGZ (waarvan 49 keer verkennend onderzoek uitgevoerd door GGDrU)

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 42

Onze prestaties 2024 ten aanzien van gezondheidsbevordering 1578 In 10 gemeenten en 5 subregio coördineert GGDrU een ketenaanpak uit GALA.

inwoners hebben meegedaan aan IkPas

Ruim 39 organisaties doen mee met We zijn zelf het medicijn, waarvan 10 gemeenten

3

9

gemeenten doen mee met de aanpak Een rookvrij leven voor iedereen

gemeenten hebben materialen aangevraagd voor Stoptober

Onze prestaties 2024 ten aanzien van onderzoek

3

Datagedreven werken

panelonderzoeken

gemeenteprofiel GALA ontwikkeld

uitgevoerd

Regionale samenwerking Regionale kenniswerkplaats SOMO opgestart ZonMw project gehonoreerd om vraagstukken beleid- en praktijkpartners en ervaringsdeskundigen op te halen en samenwerking netwerk Kwaliteit en Blijvend Leren vorm te geven.

53 scholen voor voortgezet onderwijs hebben een schoolprofiel met de resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 ontvangen en een terugkoppelingsgesprek gehad

Wat heeft het gekost? Hieronder is de gecomprimeerde productgroep-rekening voor de pijler ‘langer gezond zelfstandig’ weergegeven (alle bedragen x €1.000). Een positief saldo betekent overigens een voordelig resultaat.

Voor een toelichting van de cijfers wordt verwezen naar de jaarrekening. In de jaarrekening wordt tevens verduidelijkt of het resultaat incidenteel dan wel structureel van aard is.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 43

1.3.4

Vitale en wendbare organisatie

Wat hebben we bereikt? Kwaliteit: In 2024 heeft team kwaliteit projecten bij diverse teams uitgevoerd om nog beter inzicht te krijgen in het perspectief van de inwoner en/of gemeenten op de dienstverlening, om processen te verbeteren en teams te ondersteunen Facilitair: 5 verhuizingen en verbouwingen gerealiseerd. Daarnaast ondersteuning van de najaarsronde. Op het gebied van aanbestedingen zijn met name de implementatie van een nieuwe leverancier van onze kantoorartikelen en de schoonmaak impactvol geweest op de onze processen. Informatisering en Automatisering: 2024 stond in het teken van het op orde brengen van de basis. Er is een I-visie ontwikkeld en vastgesteld die ons in staat stelt om goed gefundeerde beslissingen te nemen in onze dienstverlening. Daarnaast is er een CIO aangesteld en is er een start gemaakt met portfoliobijeenkomsten. Wat hebben we daarvoor gedaan? Vitaliteitbeleid De organisatie wil de mogelijkheden en omstandigheden bieden om gezond aan het werk te zijn en te blijven. Daarom is het hele jaar is gewerkt aan een nieuw vitaliteitsbeleid. Het beleid is opgesteld op basis van de verplichte onderwerpen vanuit de cao SGO en vitaliteitsthema’s. De GGDrU vitaliteitsthema’s zijn; werkplezier en werkdruk, mentale gezondheid, fysieke gezondheid, financiële gezondheid en duurzame inzetbaarheid.

Het vitaliteitsbeleid zal voor medewerkers worden aangevuld met een concreet aanbod aan vitaliteitsprogramma’s, de mogelijkheid om benodigdheden aan te schaffen om thuis te werken en informatie om samen invulling te geven aan het vitaliteitsbeleid. Werkgeversmerk versterken Het afgelopen jaar is veel energie ingezet op het versterken van ons werkgeversmerk. Enerzijds voor het aantrekken van nieuwe collega's, maar ook voor behoud van onze huidige medewerkers. Daarom hebben HR en communicatie samengewerkt aan onze arbeidsmarktcommunicatie. Zo zijn twintig podcasts opgenomen en een ludieke beslisboom ontwikkeld om kandidaten aan te spreken. Daarnaast is onze zichtbaarheid vergroot door deelname aan de carrièremarkt voor artsen in opleiding en de mbostagemarkt. Verder is er een masterclass recruitment ontwikkeld en wordt de onboarding van nieuwe collega's met het 'Goede Start'-programma verbeterd. Opleiden is het nieuwe werven Met de dubbele vergrijzing is het voor ons steeds lastiger om personeel te werven. Daarom is de ambitie om steeds minder te gaan werven en om veel meer zelf op te gaan leiden. Hiervoor zijn afspraken gemaakt met het UMC over het opleiden van coassistenten, Met het ROV voor dokteresassistenten en met hogescholen voor onze Daarnaast is gestart met het inrichten van vaste opleidingslocaties voor medische professionals in opleiding.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 44

Kwaliteit GGDrU blijft gericht op het verbeteren van de dienstverlening om deze zo goed mogelijk aan te laten sluiten op wat de inwoner nodig heeft. Team kwaliteit draagt bij aan deze kwaliteit door een cultuur van verbetering en innovatie te stimuleren, teams te ondersteunen bij het formuleren van richtlijnen, en door processen te optimaliseren. Op deze wijze draagt het team bij aan een vitale en wendbare GGDrU. Het team voert klantonderzoeken uit, werkt aan het verbeteren van processen en ondersteunt teams bij het streven naar optimaliseren van hun dienstverlening. Klanttevredenheid Klantonderzoeken zijn een beproefd middel om ervaringen en belevingen van inwoners en ketenpartners op te halen. Er zijn klantonderzoeken uitgevoerd tijdens de Najaarsronde van de COVID-vaccinatie, de inhaalcampagne bij de meningokokkenvaccinatie en de maternale griepvaccinatie. Ook zijn er, net als andere jaren, onderzoeken uitgevoerd bij locaties van de JGZ. Inwoners waarderen de dienstverlening van de GGDrU. Het gemiddelde rapportcijfers in alle onderzoeken is steeds boven het cijfer 8. Begeleiden van verbetersessies Het team kwaliteit Het team kwaliteit zet in op kwaliteitsverbetering door met teams in gesprek te gaan aan de hand van evaluatiesessies, (groeps-)interviews, en/of vragenlijsten.

Bij de volgende teams zijn verbetersessies ingezet: IZB, opleidingen, gezondheidsbevordering en medische milieukunde. Ondersteuning van teams Meerdere teams zijn begeleid bij optimaliseren van hun dienstverlening. Bij gezondheidsbevordering is de interne communicatiestructuur opnieuw ingericht; bij de JGZ zijn kwaliteitsankers opgesteld en is er een start gemaakt met interne uitwisseling en dialoog over kwaliteit van dienstverlening. Dit programma zal jaarlijks terugkeren en wordt Kijkje-in-de-keuken genoemd. Klachten Een klacht wordt gezien als een kans om te leren en de dienstverlening te verbeteren. Voor de reguliere GGD zijn in 2024 in totaal 109 klachten ingediend. Ten opzichte van vorig jaar is dit een daling van 38% (2023: 175). Over JGZ zijn 48 klachten ontvangen, 61 klachten zijn verdeeld over de andere teams. De meeste klachten gaan over bejegening, verschil van inzicht over aanpak en informatievoorziening. Met betrekking tot de najaarscampagne Covid zijn er 35 klachten ontvangen. Gelet op de hoeveelheid vaccinaties die zijn gezet, is dit aantal zeer laag. De meeste klachten hebben betrekking op de gekozen locaties en gaan over de bereikbaarheid daarvan zowel per auto als per openbaar vervoer, de bewegwijzering en de parkeer(on)mogelijkheden. De leer- en verbeterpunten van deze klachten zijn direct toegepast om de dienstverlening te verbeteren.

Er zijn ook complimenten ontvangen, vooral over de bejegening. De afhandeling van de klachten geschiedt zorgvuldig en voortvarend door de betrokken teams. Er zijn dit jaar geen geschillen voorgelegd aan de verzekeraar of de Geschillencommissie Zorg. Er zijn ook geen aansprakelijkheidsstellingen naar de verzekeraar verzonden. In een zaak die in 2023 is aangemeld bij de verzekeraar is dit jaar aansprakelijkheid vastgesteld. Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 45

FONA-commissie FONA staat voor Fouten, Ongevallen en Near-Accidents. De FONA-commissie van GGDrU onderzoekt incidenten om ervan te leren en nieuwe fouten te voorkomen. Incidenten in 2024 In 2024 zijn 86 incidenten gemeld. Dit zijn er meer dan in 2023, toen 68 incidenten werden geregistreerd. De meeste meldingen kwamen van het team Jeugdgezondheidszorg (JGZ) met 44 incidenten. Andere meldingen waren: Seksuele Gezondheid (14); Reisadvies (8); IZB en medische milieukunde (7); OGGZ (3); Forensische Geneeskunde (2) en de Najaarsronde COVID-vaccinaties 2024 (8). Een deel van de meldingen gaat niet over dienstverlening aan cliënten/inwoners en zijn daarmee in strikte zin geen FONA-meldingen. Trends en aandachtspunten FONA-meldingen kunnen vanaf 2023 digitaal worden gedaan. Mogelijk verklaart dit de toename van het aantal meldingen. De FONA-commissie juicht de toename in meldingen toe, ook als dat betekent dat er meldingen worden gedaan die niet behoren tot de definitie van een FONA-melding. Deze meldingen worden door de commissie doorgestuurd naar de juiste afdeling." Het analyseren van de meldingen is soms lastig door de grote verschillen tussen de incidenten. Een terugkerend probleem, net als in voorgaande jaren, is dat fouten vaak ontstaan door hoge werkdruk en te weinig voorbereidingstijd. De FONA-commissie blijft ook volgend jaar aandacht vragen voor deze problemen.

Informatiebeveiliging/AVG/privacy In 2024 zijn belangrijke stappen gezet ten aanzien van NEN7510. De Urgentie om informatiebeveiliging steeds verder te verbeteren is groter geworden door de NIS2 wetgeving. GGD regio Utrecht is onder NIS2 per definitie een essentiële entiteit wat betekent dat aan de eisen van NIS2 moeten worden voldaan. Er is gestart met de stuurgroep informatiebeveiliging. Deze stuurgroep borgt in brede zin de kwaliteit van alles wat wordt gedaan op het gebied van informatiebeveiliging. Het nieuwe beleid op informatiebeveiliging is met input van de stuurgroep tot stand gekomen. Dit beleid is in december goedgekeurd door het DT. Documenten zoals dit beleid zijn nu goed terug te vinden voor alle werknemers in het kwaliteitshandboek. Belangrijke verbeteringen zijn ingezet op het gebied van inkoopprocessen zodat informatiebeveiligingen (en Privacy) direct bij het ontstaan van een behoeft worden meegenomen. In 2024 is opnieuw een penetratietest ingekocht, de uitvoering hiervan vindt begin februari 2025 plaats. In 2025 zullen diverse beleidsstukken worden vernieuwd als onderdeel van verdere verbetering. Er worden interne auditors geworven die het ISMS (information Security Management System) gaan toetsen op opzet, bestaan en later ook werking.

Dit is een belangrijke pijler voor het brengen van GGDrU naar een niveau dat GGDrU in de 2e helft van 2026 gereed voor NEN7510 certificering moet maken. Een projectvoorstel om daadwerkelijk naar certificering. In 2023 was het doel om 80% compliant te zijn conform de AVG. Dit doel is te ambitieus gebleken, door externe omstandigheden zoals wisselingen van de Privacy Officer. Eind 2024 is er daarom een interne Privacy Officer aangesteld die fulltime inzetbaar is om dit doel te bereiken.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 46

Het proces voor het privacyloket is geoptimaliseerd: er is een duidelijk werkproces ingericht. Dit is effectief gebleken, omdat er in 2024 in totaal 159 dossierverzoeken zijn gedaan, dat wil zeggen inzage-, verwijderings- en wijzigingsverzoeken door cliënten in de regio Utrecht (2023: 164). Voor 2025 is het doel om de privacy awareness binnen de organisatie te versterken. Hiervoor zijn in 2024 al de eerste stappen genomen, zoals het opstellen van informatieve slides voor nieuwe medewerkers, een Privacy Awareness campagne en een Privacy Roadmap met een planning voor de verschillende activiteiten. Hiervoor dient er eerst een nulmeting plaats te vinden binnen de afdelingen om de huidige kennis binnen de organisatie vast te stellen. Daarnaast is het doel in 2025 om het privacybeleid definitief vast te stellen. Het concept hiervoor is al afgerond. Huisvesting Op het gebied van projecten zijn er verhuizingen gefaciliteerd van het magazijn, nieuwe locatie Nieuwegein, Baarn en verbouwing Bunnik. Daarnaast de opening van de nieuwe locatie voor seksuele gezondheid in Utrecht. De ondersteuning van opening en sluiting van locaties voor de najaarsronde heeft ook de nodige ondersteuning gekost. Door het openen van een nieuw magazijn in Nieuwegein is de afdeling beter in staat om zowel de najaarsronde als de reguliere organisatie beter te bedienen.

De opslag is zo veel mogelijk in kaart gebracht en daarmee is inzichtelijker gemaakt op welke voorraden kan worden gebouwd.

De kosten voor de consultatiebureaus op gebied van energie zijn helaas weer gestegen. Het geschil met de vorige schoonmaakpartij is eind 2023 al afgerond. Helaas heeft ons het bericht bereikt dat de partij inmiddels failliet is. Daarmee zijn de kansen op een haalbare schadeclaim helaas ook verkeken. Het strategisch huisvestingsplan is eind 2024 afgerond. Begin 2025 zal dit in het AB worden gepresenteerd. Het plan zal ons helpen om zowel de juiste keuzes te maken omtrent inrichting van onze CB’s als helpend zijn rondom keuzes waar een CB te vestigen.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 47

Ontwikkelingen Informatievoorziening en datagedreven werken Onze GGD is een moderne en eigentijdse GGD die met de dienstverlening aansluit op de (digitale) behoefte van de samenleving. Als team Informatisering en automatisering wordt dit ondersteund. Zoals afgesproken naar aanleiding van de bestuursconferentie in april 2023 stond 2024 stond in het teken van het op orde brengen van de basis. Er is een I-visie ontwikkeld en vastgesteld die ons in staat stelt om goed gefundeerde beslissingen te nemen in onze dienstverlening. Om onze informatievoorziening op een volwassen niveau te brengen is in kaart gebracht welke stappen er gezet moeten worden op het gebied van onze architectuur. Dit met als doel om flexibel en wendbaar te zijn, data goed te kunnen ontsluiten en data-gedreven te kunnen werken. Verdere uitwerking hiervan zal plaats vinden in 2026. Er is in 2024 een start gemaakt met het opzetten van een CIO office, dit om meer sturing te kunnen geven aan de I&A kant van onze organisatie. Vele afdelingen hebben belang bij de inzet van I&A, het is dan ook belangrijk dat in de CIO office de juiste keuzes maken voor het inzetten van personeel en middelen. Onderdeel van het op orde brengen van leveranciersmanagement is het aannemen van een contractmanager ICT, deze is vooral belast geweest met het implementeren van een software broker.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 48

1.4

Paragrafen

Dit onderdeel van het jaarverslag bevat de in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) voorgeschreven paragrafen met uitzondering van lokale heffingen en grondbeleid. Deze laatste twee paragrafen zijn niet van toepassing op GGDrU. Het gaat om de volgende paragrafen: • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering en treasury • Rechtmatigheid • Openbaarheidsparagraaf

1.4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

De paragraaf weerstandsvermogen gaat over hoe solide de financiële huishouding van GGDrU is. Weerstandsvermogen is van belang wanneer zich financiële tegenvallers voordoen. Het weerstandsvermogen is het resultaat van de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. Risico-inventarisatie In de nota ‘Weerstandsvermogen en risicomanagement’ (vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur op 5 juli 2023) zijn uitgangspunten opgenomen voor de uitvoering van de risico-inventarisatie. De actualisatie van de risico-inventarisatie vindt jaarlijks plaats door deze risico’s met de betreffende verantwoordelijken te bespreken. Medio januari 2025 heeft de meest recente actualisatie van de risico-inventarisatie plaatsgevonden. Deze actualisatie maakt onderdeel uit van de reguliere P&C-cyclus en heeft daardoor nadrukkelijk de aandacht van GGDrU. In 2019 is besloten om voor de taak ‘Reizigersadvisering’ een separate bestemmingsreserve te vormen, zodat de jaarlijkse exploitatieresultaten van deze taak ten gunste of ten laste van deze reserve worden gebracht. Zodra de bestemmingsreserve afdoende is opgebouwd zal een eventueel gekwantificeerd risico niet meer ten laste van de weerstandscapaciteit komen. Ten aanzien van de taak ‘Jeugdgezondheidszorg’ is een vrijwaringsbepaling vastgelegd met de gemeente Utrecht.

Dit houdt in dat de gemeente Utrecht wordt gevrijwaard voor JGZ-exploitatieresultaten. Eventuele risico’s hierop (DDJGZ en JGZ-exploitatieresultaten) worden separaat afgedekt en niet middels aanhouden van een algemene reserve. Voor alle andere financieel gekwantificeerde risico’s dient GGDrU over voldoende weerstandscapaciteit te beschikken. De actualisatie van de risico-inventarisatie leidt tot onderstaande risicokaart, waarbij de GGDrU-brede risico’s, risico's ten aanzien van Reizigersadvisering en risico's inzake DDJGZ tezamen zijn opgenomen. In de uitwerking van de kwantificering van de risico’s naar euro’s weerstandsvermogen wordt wel een splitsing aangebracht in de drie groepen (interne bedrijfsvoering, samenwerking in de gemeenschappelijke regeling en externe ontwikkelingen) van risico’s.

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 49

Kwantificering GGD-brede risico’s Op basis van de geactualiseerde risico-inventarisatie heeft een financiële kwantificering plaatsgevonden van de benoemde GGD-brede risico’s (NB: de geactualiseerde risicoinventarisaties van reizigersadvisering en DDJGZ, waaronder GGiD, worden separaat in deze paragraaf beschreven). Dit leidt tot de volgende opstelling:

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 50

Jaarstukken 2024 GGD regio Utrecht

Pagina 51

Weerstandscapaciteit GGD-brede risico’s De weerstandscapaciteit bestaat uit de algemene reserve. Per 31 december 2024 bedraagt de weerstandscapaciteit € 2.486.275 (zijnde de algemene reserve van GGDrU) vòòr resultaattoedeling. Benodigde weerstandscapaciteit GGD-brede risico’s Op basis van de risico-inventarisatie bedraagt de benodigde weerstandscapaciteit € 1.660.750. De beschikbare weerstandscapaciteit is € 2.486.275. Daarmee is de verhouding (beschikbaar/nodig) 1,497. Hiermee zijn de genoemde risico’s financieel afdoende afgedekt. Kwantificering risico Reizigersadvisering Op basis van de geactualiseerde risico-inventarisatie heeft een financiële kwantificering plaatsgevonden van het benoemde risico ten aanzien van de taak Reizigersadvisering. Dit leidt tot de volgende opstelling: