Bijlage 3 - Zienswijzen kadernota 2024

Zienswijzen Kadernota 2024 Versie 30 maart 2023

Inhoudsopgave

1 1.1 1.2

Inleiding Inhoud en opbouw notitie Samenvatting strekking zienswijzen

3 3 4

2

Zienswijzen algemeen en financieel kader

5

1 Inleiding 1.1

Inhoud en opbouw notitie In deze notitie zijn de zienswijzen van de gemeenten op de kadernota 2024 opgenomen. Wanneer nog geen ondertekende (definitieve) versie van de zienswijze is ontvangen staat de tekst in blauw. In paragraaf 1.2 is een samenvatting opgenomen van de strekkingen van de zienswijzen. In hoofdstuk 2 zijn algemene opmerkingen en opmerkingen ten aanzien van het financiële kader opgenomen.

Status zienswijzen

Status zienswijze Gemeente

Concept

Amersfoort Baarn Bunnik Bunschoten De Bilt De Ronde Venen Eemnes Houten IJsselstein Leusden Lopik Montfoort Nieuwegein Oudewater Renswoude Rhenen Soest Stichtse Vecht Utrecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal Vijfheerenlanden Wijk bij Duurstede Woerden Woudenberg Zeist

1

Totaal

3

Definitief

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

1 1 1 1 1 1 23

Pagina

3

1.2

Samenvatting strekking zienswijzen Op 30 maart zijn er 26 zienswijzen ontvangen op de ontwerp-kadernota 2024. Hiervan zijn 3 in concept en 23 definitief. De algemene strekking is dat 25 gemeenten steun verlenen aan het (financiële) kader in de kadernota 2024 of geen zienswijze indienen. Eén gemeente steunt het financiële kader van de kadernota 2024 niet en vraagt om met een voorstel te komen om bezuinigingen door te voeren zodat de gemeentelijke bijdrage minder zal stijgen. Ondanks de brede steun die uitgesproken is, leveren de gemeenten inhoudelijke reacties of verzoeken tot het ondernemen van actie.

Deze reacties kunnen in onderstaande categorieën worden ingedeeld:  Complimenten voor helder en overzichtelijk beeld (5)  Gemeenten stellen het op prijs dat rekening wordt gehouden met financiële positie van de gemeenten (1)  Wens om betrokken te worden bij een aantal trajecten: o Taakdifferentiatie (4) o Evaluatie Wet Veiligheidsregio’s (4) o Omgevingswet (2) o Bestuursagenda VRU (6) o voorstellen over de besteding van extra structurele financiële middelen voor de crisisbeheersing (3)  Verzoek om in 2023 betrokken te worden bij lange termijn ontwikkelingen van de brandweerzorg (4)  Verzoek om de reactietermijn voor het indienen van een zienswijze te verruimen  Aanname dat wegvallende OMS-inkomsten worden opvangen binnen de begroting (2)  Verzoek om eventuele positieve resultaten terug te laten vloeien naar de gemeenten (3)  Verzoek om structurele kosten die voortvloeien uit het nieuw te vormen beleidsplan, te dekken binnen de bestaande begroting (2)  Verzoek om alert te zijn op het voorkomen van een lastenverzwaring als gevolg van ontwikkelingen op het gebied van taakdifferentiatie van de vrijwilligers, het dekkingsplan en het Regionale Risicoprofiel.

Pagina

4

2 Zienswijzen algemeen en financieel kader In deze paragraaf zijn de algemene opmerkingen opgenomen op de kadernota 2024 en de opmerkingen ten aanzien van het financiële kader en de overige onderwerpen uit de kadernota opgenomen. Amersfoort: Amersfoort geeft als zienswijze op de Kadernota Veiligheidsregio Utrecht 2024 aan de kadernota te ondersteunen; de raad laat zich in 2023 graag informeren over lange termijn ontwikkelingen op het gebied van brandweerzorg, en de gevolgen van de groei van de stad voor de brandweerdekking in Amersfoort. Baarn: De raad heeft in de vergadering van 25 januari jl. besloten om geen zienswijze in te dienen op de Kadernota 2023 van de Veiligheidsregio Utrecht. Bunnik: Geen zienswijze Bunschoten: Geen zienswijze. De Bilt: Wij zijn ons er van bewust dat de toename van de totale gemeentelijke bijdrage bestaat uit de reguliere technische toepassing van het financiële kader, met daarin de loon- en prijsaanpassing. Het algemeen bestuur heeft een reserve ingesteld die het mogelijk maakt om positieve rekeningresultaten in te zetten om incidentele verhogingen van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van exogene factoren in de toekomst zoveel mogelijk te beperken. Echter vallen hier de loon- en prijsaanpassingen buiten. Elk jaar zien wij dat de loon- en prijsaanpassingen stijgen waardoor de totale gemeentelijke bijdrage alsnog omhoog gaat.

Door alle bezuinigingen waar verschillende gemeenten mee te maken hebben willen wij u alsnog vragen om met een voorstel te komen om bezuinigingen door te voeren zodat de gemeentelijke bijdrage minder zal stijgen. De Ronde Venen: Wij stellen vast dat u in deze kadernota een helder en overzichtelijk beeld heb kunnen schetsen van de te verwachten inkomsten en uitgaven in 2024. De kadernota is beleidsarm opgesteld met name vanwege het feit dat de bestuursagenda 2024-2027 met mogelijke nieuwe beleidsontwikkelingen nog niet is vastgesteld. Om die reden beschouwen wij de kadernota 2024 als voorlopig voldoende onderbouwd. Voorts spreken wij (nogmaals) onze wens uit om actief betrokken te worden bij de bestuursagenda, de evaluatie van de Wet op de veiligheidsregio’s en de ontwikkelingen op het gebied van de taakdifferentiatie. Eemnes: De gemeenteraad heeft besloten geen zienswijze in te dienen. Wel willen wij u vragen om alert te zijn op het voorkomen van een lastenverzwaring als gevolg van ontwikkelingen op het gebied van taakdifferentiatie van de vrijwilligers, het dekkingsplan en het Regionale Risicoprofiel.

Pagina

5

Houten: De raad heeft besloten een zienswijze in te dienen op het onderdeel Versterking Crisisbeheersing. In de Kadernota 2024 is opgenomen dat is gebleken dat tijdens de corona- en asielcrisis veiligheidsregio’s zich fors hebben moeten inspannen om tot een adequaat niveau van de crisisbestrijding te komen. En dat het nodig is, met het oog op rampen en crises van de toekomst, die zich kenmerken door toenemende complexiteit, grenzeloosheid en onvoorspelbaarheid, dit niveau te behouden en te versterken. Vanuit het rijk worden daarvoor structurele middelen via de rijksbijdrage toegekend, oplopend van € 46 miljoen in 2023 tot € 83 miljoen vanaf 2026. Een gedeelte hiervan ontvangt de Veiligheidsregio Utrecht. Eén van de genoemde doelen is dat veiligheidsregio’s beter in staat moeten worden gesteld om zich voor te bereiden op toekomstige (langdurige) rampen en crises door het fundament te versterken met voldoende capaciteit en te investeren in het netwerk, platform en de informatiefunctie. Daarnaast dient professionalisering plaats te vinden door te investeren in capaciteiten, onderzoek, opleiden, trainen en oefenen. Echter, het is niet alleen de veiligheidsregio’s die zich fors hebben moeten inspannen. Dat geldt in dezelfde mate ook voor de individuele gemeente in het kader van hun taak in de crisisbeheersing en bevolkingszorg.

Het zou daarom goed zijn als de VRU actief gemeenten betrekt bij voorstellen over de besteding van deze extra structurele financiële middelen. Hierover denkt de gemeente Houten graag mee. Voor het overige is door de raad ingestemd met de Kadernota. IJsselstein: Geen zienswijze. Leusden: Het college stemt - onder voorbehoud van instemming door de raad in de vergadering van 9 februari 2023 - in met de kadernota 2024 en ziet af van het indienen van een zienswijze. Wel willen wij u vragen om de reactietermijn voor het indienen van een zienswijze verder te verruimen zodat de raad voldoende in de gelegenheid wordt gesteld om een reactie te geven voordat besluitvorming plaatsvindt. Lopik: Geen zienswijze. Montfoort: Geen zienswijze. Nieuwegein: Gemeente Nieuwegein stemt in met de kadernota 2024. Oudewater: In onze vergadering van 9 februari 2023 hebben wij kennis genomen van uw kadernota voor het jaar 2024. Met deze brief dienen wij onze zienswijze in. De gemeenteraad spreekt zijn waardering uit voor het feit dat de kadernota van de VRU beleidsarm is ingestoken. Het principe dat aan gemeenten geen bijdrage wordt gevraagd voor

Pagina

6

nieuw beleid en schommelingen in de gemeentelijke bijdrage zoveel mogelijk worden voorkomen, kan op onze goedkeuring rekenen. Er komen diverse ontwikkelingen op de VRU en de deelnemende gemeenten af, zoals de wijziging van de Wet veiligheidsregio’s en de doorontwikkeling van de brandweer. Dat dit zowel financiële als inhoudelijke effecten gaat hebben is onvermijdelijk. De raad wordt graag vroegtijdig geïnformeerd over deze effecten. Renswoude: Geen zienswijze. Rhenen: Rhenen heeft kennisgenomen van de kadernota 2024 van de VRU. In de kadernota zijn op overzichtelijke en gestructureerde wijze het financiële kader, de belangrijkste financiële ontwikkelingen en effecten daarvan op de begroting weergegeven. Wij begrijpen de gevolgen van het financieel kader zoals weergegeven in deze kadernota en constateren dat dit onvermijdelijke kosten zijn. Daarnaast is er ook sprake van een ontwikkelingen welke van invloed is op de toekomstige gemeentelijke bijdrage aan de VRU, zoals het wegvallen van de OMS-gelden. In het beleidsplan VRU 2020-2023 is opgenomen dat voor nieuw beleid geen extra bijdrage wordt gevraagd aan gemeenten. Voor de gemeente Rhenen zal dit ook de verwachting zijn ten aanzien van het beleidsplan VRU 2024-2027. We zijn verheugd dat het rijk structurele middelen ter beschikking stelt voor de versterking van de crisisbeheersing.

De gemeenteraad zou graag geïnformeerd willen worden over de wijze waarop deze middelen besteed worden en wat dit betekent voor de rol en taak van de gemeenten. Soest: Op 10 november 2022 hebben wij van u de kadernota VRU 2024 ontvangen. Met belangstelling heeft de gemeenteraad van Soest kennisgenomen van deze financiële stukken. We spreken onze waardering uit voor de wijze van opstellen van de kadernota 2024. De Kadernota VRU 2024 gelezen hebbend, maken wij ons zorgen over het gestelde onder 3.6 “ Toekomstbestendigheid brandweer en doorontwikkeling paraatheidsmodellen”. Het wordt verplicht dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen beroepspersoneel en vrijwilligers. Dat heeft consequenties voor de paraatheid van de vrijwilligers, immers zij mogen, op basis van de Europese wetgeving, geen gebruik meer maken van roosters, piketten en kazernering. Het gevolg is dat de opkomst lager zal worden en daarmee de vereiste paraatheid in het geding dreigt te komen, daarbij rekening houden met het feit dat het merendeel van de Soester- en Soesterbergse brandweer uit vrijwilligers bestaat.

Kan de VRU garanderen, dat ondanks het feit dat men in 2023 met een plan van aanpak voor het onderwerp “verplicht karakter” komt, de paraatheid, zoals gewenst, permanent gecontinueerd wordt? Ook rekenen wij erop dat wij tijdig meer inzicht krijgen op de financiële consequenties van de in de kadernota genoemde ontwikkelingen en risico’s. Stichtse Vecht: Onze raad bedankt u dat u wederom rekening heeft gehouden met de financiële positie van de gemeente. De gevraagde verhoging van de gemeentelijke bijdrage kan, gelet op het feit dat deze enkel voortkomt uit reguliere loon- en prijsaanpassingen, rekenen op onze steun. We gaan er dan ook vanuit dat de uit te blijven inkomsten uit de OMS-concessievergoeding gedekt worden binnen de bestaande kaders. Daarnaast verzoeken we u eventuele positieve resultaten te laten terug vloeien naar de gemeente. Ook dienen structurele kosten, die voortvloeien uit het nieuw te vormen beleidsplan, gedekt te worden binnen de bestaande begroting.

Pagina

7

Utrecht: Wij constateren dat de stijging in de bijdrage aan de VRU enkel het gevolg is van de toepassing van de loon- en prijsaanpassingen en een herijking van de ijkpuntscores, dat dit een uitvloeisel is van eerder gemaakte afspraken met alle gemeenten in de gemeenschappelijke regeling VRU, en dat wij hier via een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds voor worden gecompenseerd. Wij stemmen daarom in met de Kadernota 2024 VRU. U geeft aan dat eventuele financiële effecten van ontwikkelingen en risico’s komend voorjaar worden betrokken bij het opstellen van de bestuursagenda voor de beleidsperiode 2024-2027 en/of de begroting 2024. Als dat aan de orde is zullen wij ons daar over buigen bij de behandeling van de bestuursagenda en de ontwerpbegroting als deze voor zienswijze aan ons wordt voorgelegd. Met betrekking tot de structurele ophoging van middelen vanuit het rijk ten behoeve de versterking van de crisisbeheersing kondigt u aan dat u bij de begroting 2024 een voorstel zult doen voor de inzet van deze middelen. Wij stellen het op prijs als u in gezamenlijk met de gemeenten tot een voorstel komt. Utrechtse Heuvelrug: U heeft ons op 10 november 2022 namens de Veiligheidsregio Utrecht de kadernota voor het begrotingsjaar 2024 toegestuurd.

Daarmee heeft u ons in staat gesteld om vroegtijdig kennis te nemen van relevante ontwikkelingen en daaruit voortvloeiende financiële effecten. Middels deze brief maken wij onze zienswijze aan u kenbaar, dit ter betrekking bij het opstellen van de ontwerpbegroting 2024. Allereerst willen wij u bedanken voor uw inspanningen om tijdig te komen tot een duidelijke ‘VRU Kadernota 2024’. Er is vanuit de gemeenteraad van de Utrechtse Heuvelrug alom waardering voor het gevoerde financiële beleid, waarbij de deelnemende gemeenten veelal financieel comfort geboden is door positieve resultaten te benutten ter verlaging c.q. stabilisatie van de gemeentelijke bijdragen. De kadernota vraagt een fors verhoogde bijdrage. Wij betreuren dit. Alhoewel de uitkeringen van het gemeentefonds meestijgen zien dekt dit de verhoging van de gevraagde bijdrage niet in zijn totaliteit. Tegelijkertijd is er begrip voor het feit dat de gevraagde verhoogde bijdrage alleen voortkomt uit exogene ontwikkelingen en niet uit nieuw beleid. De gemeenteraad kan derhalve instemmen met voorliggende stukken, waarbij wij bij herhaling uw blijvende aandacht willen vragen voor een stabiel financieel beleid in de nabije toekomst én nieuwe beleidsperiode.

Wij hebben in dit daglicht een tweeledig verzoek, te weten dat de VRU:  zich blijft inspannen om toekomstige positieve resultaten zoveel als rederlijkwijs mogelijk terug te laten vloeien naar de deelnemende gemeenten, en;  in aanloop naar het ‘VRU Beleidsplan 2024 – 2027’ fundamentele keuzes in de taakuitvoering en organisatorische bedrijfsvoering (o.a. overheadskosten) te onderzoeken, dit met het doel (1) de wegvallende OMS-opbrengsten budgetneutraal op te vangen in de begroting, (2) eventueel nieuw beleid binnen de huidige begroting mogelijk te maken en de gemeenteraden hierbij te betrekken. Veenendaal: Veenendaal heeft kennisgenomen van de kadernota 2024 van de VRU. Financieel kader

Pagina

8

In de kadernota zijn op overzichtelijke en gestructureerde wijze het financiële kader, de belangrijkste financiële ontwikkelingen en effecten daarvan op de begroting weergegeven. Wij begrijpen de gevolgen van het financieel kader zoals weergegeven conform de uitkering van het gemeentefonds en constateren met u dat dit onvermijdelijke kosten zijn. Wij gaan daarmee akkoord. Wij hebben verder geen inhoudelijke opmerkingen en bedanken de VRU voor de totstandkoming van deze kadernota. Vijfheerenlanden: Gemeente Vijfheerenlanden stemt in met de kadernota 2024. Wijk bij Duurstede: U heeft de gemeenteraad op 10 november 2022 namens de Veiligheidsregio Utrecht de kadernota voor het begrotingsjaar 2024 toegestuurd. Daarmee heeft u de gemeenteraad in staat gesteld om vroegtijdig kennis te nemen van de financiële effecten van de kadernota. Met deze brief willen wij onze zienswijze aan u kenbaar maken, zodat u deze kunt betrekken bij het opstellen van de ontwerpbegroting 2024. De stijging van de gemeentelijke bijdrage voor 2024 is fors en wordt voornamelijk veroorzaakt door de ijkpuntscore en de loon- en prijsindexaties. Daardoor worden we geconfronteerd met onvermijdelijke kostenstijgingen. De gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede stemt in met de voorgestelde verhoogde gemeentelijke bijdrage kadernota 2024.

Echter gelet op de financiële positie van de gemeente Wijk bij Duurstede, verwachten wij dat u een scherp financieel beleid voert om een (structurele) verhoging van de bijdrage van de gemeente zoveel mogelijk te beperken. Wij willen u danken voor de inspanningen om te komen tot een duidelijke “VRU Kadernota 2024”. Wij gaan ervan uit dat u onze zienswijze meeneemt in het opstellen van de ontwerpbegroting 2024. Woerden: In onze vergadering van 26 januari 2023 hebben wij kennis genomen van uw kadernota voor het jaar 2024. Met deze brief dienen wij onze zienswijze in. De gemeenteraad spreekt zijn waardering uit voor het feit dat de kadernota van de VRU beleidsarm is ingestoken. Het principe dat aan gemeenten geen bijdrage wordt gevraagd voor nieuw beleid en schommelingen in de gemeentelijke bijdrage zoveel mogelijk worden voorkomen, kan op onze goedkeuring rekenen. Er komen diverse ontwikkelingen op de VRU en de deelnemende gemeenten af, zoals de wijziging van de Wet veiligheidsregio’s en de doorontwikkeling van de brandweer. Dat dit zowel financiële als inhoudelijke effecten gaat hebben is onvermijdelijk. De raad wordt graag vroegtijdig geïnformeerd over deze effecten. Woudenberg: Geen zienswijze. Zeist: De Kadernota van de VRU geeft aanleiding tot een ondersteunende en instemmende zienswijze.

We zien naar 2024 toe dus wel een flink aantal onzekerheden, zoals bijvoorbeeld de nieuwe bestuursagenda 2024-2027, de effecten van de invoering Omgevingswet, de eventuele effecten

Pagina

9

van een wijziging van de Wet op de Veiligheidsregio's, het verplicht aanbrengen van onderscheid tussen vrijwilligers en beroepspersoneel, gebiedsgerichte opkomsttijden en de huisvesting brandweer. De VRU benoemt die ook als zodanig in hun kadernota. Het is goed in de zienswijze mee te nemen dat de gemeente Zeist eraan hecht die vraagstukken bij het vaststellen van de bestuursagenda 2024-2027 zoveel mogelijk in samenhang te bespreken, zodat eventuele (financiële) effecten betrokken kunnen worden bij de te maken beleidsmatige afwegingen.

Pagina

10