Bijlage 2 Toelichting GR Regio FoodValley 2023 Versie 2

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING d.d. 1 november 2022

Hieronder worden de gewijzigde artikelen toegelicht Artikel 1 – Begripsbepalingen Toegevoegd is de beschrijving van het begrip Regiosecretaris i. Regiosecretaris, de secretaris van het bestuur bedoeld in artikel 50 De term regiosecretaris wordt in meerdere artikelen genoemd. Artikel 4 – Taken Een passage toegevoegd: e. het secretarieel, organisatorisch en personeel ondersteunen van de samenwerking met ondernemers en onderwijs/onderzoek in de vorm van de daarvoor opgerichte economic board. Volgens de afspraken ten aanzien van de Economic Board zal het Regiokantoor als faciliterende organisatie fungeren. Artikel 5 – Bevoegdheden Aan artikel 5 is het volgende lid toegevoegd: Het Algemeen Bestuur is bevoegd tot de oprichting van en de deelneming in stichtingen, maatschappen, vennootschappen, verenigingen, coöperaties, gemeenschappelijke regelingen en onderlinge waarborgmaatschappijen, als dit in het bijzonder aangewezen moet worden geacht voor de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang. Het besluit wordt niet genomen dan nadat de raden een ontwerpbesluit is toegezonden en in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen ter kennis van het Algemeen Bestuur te brengen. Sinds 1 januari 2020 is de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (hierna: de Wnra) in werking.

De Wnra heeft tot gevolg dat het private arbeidsrecht in plaats van het ambtenarenrecht van toepassing wordt op de verhouding tussen de overheidswerkgever en de ambtenaar. De gemeenschappelijke regeling behoeft met het oog op de inwerkingtreding van de Wnra enige aanpassing wat betreft de rechtsverhouding tussen overheidswerkgever en werknemer en wat betreft de toepasselijke rechtspositieregelingen. Op grond van artikel 55a van de Wet gemeenschappelijke regelingen heeft het Algemeen Bestuur de bevoegdheid te besluiten tot de oprichting van en de deelneming in privaatrechtelijke rechtspersonen uitsluitend, als de gemeenschappelijke regeling hierin voorziet. De Gemeenschappelijke regeling Regio Foodvalley voorzag niet in deze mogelijkheid. In verband met de inwerkingtreding van de Wnra heeft de VNG besloten om een aparte werkgeversvereniging op te richten voor niet-gemeenten. Om deelname aan deze werkgeversvereniging mogelijk te maken is aan artikel 5 een lid toegevoegd. Op grond hiervan kan het Algemeen Bestuur besluiten tot de oprichting van en deelneming in privaatrechtelijke rechtspersonen. Als gevolg van de inwerkingtreding van de Wnra wordt per 1 januari 2020 met personeel van de regio een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht gesloten. Het personeel blijft wel ambtenaar.

Artikel 52 van de Gemeenschappelijke regeling wordt zodanig gewijzigd dat het Dagelijks Bestuur bevoegd is met ambtenaren arbeidsovereenkomsten te sluiten, deze te beëindigen en ambtenaren te schorsen. In artikel 50 en 52 van de Gemeenschappelijke regeling was opgenomen dat op het personeel de rechtspositieregelingen van de gemeente Ede van overeenkomstige toepassing waren. De inwerkingtreding van de Wnra heeft tot gevolg dat de CAR-UWO komt te vervallen en de Cao Samenwerkende gemeentelijke organisaties daarvoor in de plaats komt. Artikel 11 – Besluitvorming Tekst gewijzigd 1. In de vergadering van het Algemeen Bestuur kan slechts worden beraadslaagd of besloten, als ten minste de helft van het aantal zitting hebbende leden tegenwoordig is. 2. Als het vereiste aantal leden niet tegenwoordig is, belegt de voorzitter, onder verwijzing naar dit artikel, opnieuw een vergadering. 3. Op de vergadering, bedoeld in het tweede lid, is het eerste lid niet van toepassing. Het Algemeen Bestuur kan echter over andere aangelegenheden dan die waarvoor de eerdere vergadering was belegd alleen beraadslagen of besluiten, als ten minste de helft van het aantal zitting hebbende leden tegenwoordig is. 4. De leden streven in hun besluitvorming naar consensus en unanimiteit.

Als niet bij unanimiteit kan worden besloten, worden besluiten genomen met twee derde meerderheid van de geldig uitgebrachte stemmen. 5. Als bij een stemming, anders dan over personen voor het doen van benoemingen, voordrachten of aanbevelingen, de stemmen staken, wordt opnieuw gestemd. 2 Toelichting gemeenschappelijke regeling | 1 november 2022

6.

Staken de stemmen andermaal over hetzelfde voorstel dan wordt het voorstel geacht te zijn verworpen.

Toelichting: Bij een eerdere aanpassing van de gemeenschappelijke regeling is dit artikel onvolledig herschreven, waardoor er geen voorschriften waren over het ontbreken van een quorum voor besluitvorming. Ook is in lid 4 het streven naar consensus en unanimiteit toegevoegd. Artikel 12 – Zienswijzen en wensen en bedenkingen (nieuw) 1. Voorgenomen besluiten van het Algemeen Bestuur, die voor de deelnemende gemeenten ingrijpende ruimtelijke, planologische, sociale of financiële gevolgen kunnen hebben, worden door het Dagelijks Bestuur voor zienswijzen voorgelegd aan de raden. 2. Voorgenomen voorstellen of besluiten van het Algemeen Bestuur voor besluiten van de raden van de deelnemende gemeenten, die ingrijpende ruimtelijke, planologische, sociale of financiële gevolgen kunnen hebben, worden door het Algemeen Bestuur - via de colleges - voor wensen en bedenkingen voorgelegd aan de raden. 3. Bij zwaarwegende omstandigheden kan het Algemeen Bestuur van de wensen en bedenkingenprocedure conform lid 2 afzien. Het Algemeen Bestuur dient dit gemotiveerd toe te lichten. 4. Voor het geven van zienswijzen of wensen en bedenkingen wordt een redelijke termijn gesteld. Toelichting: De gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen bepaalt dat in de gemeenschappelijke regeling moet zijn vastgelegd of en zo ja voor welke besluiten – naast de begroting (zie art.

38) – een zienswijze procedure met de raden wordt gevoerd. In Regio Foodvalley worden, gezien de bevoegdheidsverdeling, niet veel ingrijpende besluiten door het Algemeen Bestuur zelf genomen. Veelal legt het Algemeen Bestuur – via de colleges – een voorstel voor aan de raden ter besluitvorming. Ook voorheen gebeurde dit al voor belangrijke processen in de vorm van een “wensen en bedenkingen” procedure. Deze werkwijze wordt in dit artikel formeel geregeld. Artikel 13 Inspraak (nieuw) 1. Gezien de aard van de regeling, waarin geen bevoegdheden door de gemeentebesturen zijn overgedragen aan het bestuur van de Regio, en gezien de mogelijkheid van het indienen van zienswijzen en wensen en bedenkingen door de raden op grond van artikel 12, wordt de regeling van inspraak voor ingezetenen van de aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten en andere belanghebbenden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid overgelaten aan de gemeenten. 2. Het Algemeen Bestuur is bevoegd petities van ingezetenen van de aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten in ontvangst te nemen en te betrekken bij de voorbereiding van besluiten. 3. Indien petities betrekking hebben op bevoegdheden of taken van andere bestuursorganen, leidt het Algemeen Bestuur deze door naar de betreffende bestuursorganen.

Toelichting De wijziging van de Wgr betekent ook dat burgers (ingezetenen van de deelnemers en andere belanghebbenden) betrokken kunnen worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van het beleid van de GR (artikel 10 Wgr). In een GR moet worden opgenomen op welke wijze burgers betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid op grond van de GR. Dit is verwoord door toevoeging van artikel 13. Omdat er door de acht gemeenten geen bevoegdheden zijn overgedragen aan Regio Foodvalley wordt voorgesteld geen inspraakmogelijkheid te bieden via de Regio. Dit klinkt wellicht wat vreemd maar we kiezen er bewust voor om inspraak bij de raden te houden. Daar hoort het volgens ook, dicht bij de lokale politiek. Beleidsstukken die ingrijpend zijn voor de gemeenten worden voorgelegd voor zienswijzen of wensen en bedenkingen bij de raden. Via de raden hebben ingezetenen en belanghebbenden de mogelijkheid hun zienswijzen kenbaar te maken via de bestaande procedures binnen de deelnemende gemeenten. Vanzelfsprekend blijft de ruimte bestaan om gezamenlijke (raads)bijeenkomsten te organiseren en desgewenst kunnen de raden daarbij ook gezamenlijke inspraak organiseren. Verder kan het regiobestuur ook bij bepaalde onderwerpen participatie met diverse stakeholders organiseren.

Indien er wel bevoegdheden worden overgedragen aan de regio, dan zal hiervoor alsnog een eigen inspraakregeling moeten worden getroffen. Artikel 20 – Besluitvorming Dit artikel is vernummerd en aan lid 4 is toegevoegd dat leden streven naar consensus en unanimiteit in hun besluitvorming. 3 Toelichting gemeenschappelijke regeling | 1 november 2022

Artikel 26 – Benoemingsprotocol (nieuw) Het Algemeen Bestuur stelt een protocol vast voor de aanwijzing van voorzitters en leden van commissies als bedoeld in artikel 22, 23, 24 en 25 en andere door hem in te stellen bestuurlijke portefeuilles en werkgroepen, voor zover de aanwijzing niet rechtstreeks en eenduidig voortvloeit uit het instellingsbesluit. Tot op heden bestond hiervoor geen regeling. Zo ontstond er enige onduidelijkheid over de mogelijkheden bij opvolging van een tussentijds aftredende voorzitter van een portefeuillehouders overleg. Het is goed om als regiobestuur afspraken te maken over hoe met de vervulling van functies en vacatures om te gaan. Artikel 27 - Regionale gemeenschappelijke adviescommissie (nieuw) 1. Het Algemeen Bestuur stelt op verzoek van alle raden met toepassing van artikel 24a van de Wet gemeenschappelijke regelingen een regionale gemeenschappelijke adviescommissie in, bestaande uit leden van de raden van alle deelnemende gemeenten. 2. Het Algemeen Bestuur legt het voorgenomen instellingsbesluit voor wensen en bedenkingen voor aan de raden. De gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen verplicht het Algemeen Bestuur om bij een collegeregeling een regionale gemeenschappelijke adviescommissie in te stellen als de raden daarom vragen. Regio Foodvalley kent al de Regiocommissie, al stond die formeel buiten de gemeenschappelijke regeling.

Nu de wet hierin voorziet, ligt het voor de hand dat de instelling ervan ook via de daarvoor geopende mogelijkheid plaatsvindt. Het doel van de regionale gemeenschappelijke adviescommissie is om de processen in de raden betreffende de besluitvorming over regionale onderwerpen, zoals de regiobegroting en rekening, voorspoedig en zoveel mogelijk gelijk te laten verlopen. De regiocommissie kan daarover advies geven aan het regiobestuur en aan de raden. De taken en werkwijze van de regiocommissie zijn vastgelegd in een (ontwerp-)instellingsbesluit dat voor wensen en bedenkingen aan de raden wordt voorgelegd. Artikel 31 – Verantwoordings- en informatieplicht Dit artikel is vernummerd. De eerste 3 leden van dit artikel zijn gewijzigd: 1. Het Algemeen Bestuur voorziet de raden van alle inlichtingen die zij voor de uitoefening van hun taken nodig hebben. 2. Het Algemeen Bestuur houdt daarvoor tenminste 2 raadsinformatiebijeenkomsten per jaar en verzendt periodiek nieuwsbrieven. 3. Het Algemeen Bestuur verstrekt binnen vier weken schriftelijk aan de raden de door een of meer leden van die raden gevraagde inlichtingen. De veranderingen houden verband met de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen die meer eisen stelt aan de informatieplicht jegens raden. Er wordt een werkwijze opgesteld voor de uitvoering van lid 3.

Artikel 38 – Ontwerpbegroting Dit artikel is vernummerd De termijnen in lid 1 en lid 3 zijn aangepast aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen en de wensen en bedenkingenprocedure die jaarlijks gevolgd wordt voor de kaderbrief is opgenomen: Lid 1 Het Dagelijks Bestuur zendt jaarlijks voor 15 januari van het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor de begroting dient de algemene en financiële en beleidsmatige kaders (kaderbrief) voor wensen en bedenkingen aan de raden. Lid 3 Het Dagelijks Bestuur zendt de ontwerpbegroting jaarlijks voor 15 april en twaalf weken voordat zij aan het Algemeen Bestuur wordt aangeboden toe aan de raden. Het Dagelijks Bestuur zendt met de ontwerpbegroting ook de voorlopige jaarrekening aan de raden. Artikel 39 – Vaststelling begroting Dit artikel is vernummerd De termijn in lid 3 is aangepast aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen: Lid 3: Het Dagelijks Bestuur zendt de door het Algemeen Bestuur vastgestelde begroting vergezeld van de in artikel 38, eerste en tweede lid, bedoelde stukken, binnen twee weken na de vaststelling, doch in ieder geval vóór 15 september van het jaar voorafgaande aan dat waarvoor de begroting dient, aan Gedeputeerde Staten. Dit was vóór 1 augustus. Artikel 40 – Wijziging van de begroting 4 Toelichting gemeenschappelijke regeling | 1 november 2022

Dit artikel is vernummerd Aan dit artikel is een lid toegevoegd: Als de begrotingswijziging rechtmatig conform doel niet leidt tot een verandering van de in de begroting vastgestelde financiële verplichtingen van de gemeenten jegens de regio of het betreft een begrotingswijziging ten behoeve van het verwerken van bij voorafgaande besluitvorming door de gemeenten uitdrukkelijk aanvaarde financiële verplichtingen jegens de Regio, blijft lid 2 buiten toepassing. Deze aanpassing is gedaan om technische begrotingswijzigingen, die voor de gemeenten niet tot onvoorziene lasten leiden op een eenvoudige manier door te voeren. Hiermee blijft de begroting van de regio actueel en kan het bestuur lopende het jaar rechtmatige uitgaven doen. Artikel 49 – Regiosecretaris Dit artikel is vernummerd Lid 3 van dit artikel is aangepast: De CAO Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties is van toepassing op de regiosecretaris. De van toepassing zijnde rechtspositie is aangepast. Zie de toelichting bij artikel 5. Artikel 50 – Taken regiosecretaris Dit artikel is vernummerd Het tweede lid is aangepast: Lid 2: Het Dagelijks Bestuur stelt een directiestatuut vast over de taak en de bevoegdheid van de regiosecretaris. Het directiestatuut regelt ook de afstemming met de secretarissen van de deelnemende gemeenten. Het directiestatuut wordt ter kennis gebracht van de colleges.

De wens is om een meer uitgewerkt statuut te hebben, waarin ook de rol en verantwoordelijkheid van de gemeentesecretarissen ten opzichte van de regio en de regiosecretaris/directeur tot uitdrukking wordt gebracht. Artikel 51 – Regioambtenaren Dit artikel is vernummerd Lid 2 is aangepast: Lid 2 De CAO Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties is toepassing op de regioambtenaren. De van toepassing zijnde rechtspositie is aangepast. Zie de toelichting bij artikel 5. Artikel 54 – Uittreding Dit artikel is vernummerd De uittredingsbepalingen zijn aangepast: 1. Het voornemen tot uittreding van een college wordt bij aangetekende kennisgeving aan het Dagelijks Bestuur meegedeeld. Voor uittreding uit de regeling wordt een opzegtermijn van tenminste 2 kalenderjaren in acht genomen vanaf het moment dat het besluit tot uittreden aan het Dagelijks Bestuur is meegedeeld. 2. Na ontvangst van de in het eerste lid vermelde kennisgeving wordt een in overleg met de uittredende deelnemer aan te wijzen onafhankelijke registeraccountant opdracht verleend een liquidatieplan op te stellen als ware tot opheffing van de regeling besloten. 3. Op grond van het in het vorige lid bedoelde liquidatieplan besluit het college dat een kennisgeving als bedoeld in het eerste lid heeft gedaan, of tot uittreding wordt overgegaan.

Het college besluit hier niet toe dan nadat het toestemming heeft gekregen van zijn raad als bedoeld in artikel 1, vierde lid van de Wet gemeenschappelijke regelingen. 4. Wanneer toepassing wordt gegeven aan het derde lid, stelt het Algemeen Bestuur binnen 6 maanden het liquidatieplan vast. De in het liquidatieplan omschreven financiële verplichtingen zijn voor het uittredende college bindend met dien verstande dat een geschil over het liquidatieplan en de daarin omschreven financiële verplichtingen overeenkomstig artikel 28 van de Wet gemeenschappelijke regelingen aan gedeputeerde staten kunnen worden voorgelegd. 5. Nadat het liquidatieplan is vastgesteld is de uittredende deelnemer gehouden om binnen 6 maanden de daarin voor hem omschreven financiële verplichtingen te voldoen. 6. De kosten van het opstellen van het liquidatieplan komen voor rekening van de deelnemer die het voornemen heeft om uit te treden. De gewijzigde Wet gemeenschappelijke regeling vereist dat de consequenties van een uittredingsbesluit van een van deelnemers in de gemeenschappelijke regeling zijn vastgelegd. In het verleden werd vaak aan het Algemeen Bestuur opgedragen om de gevolgen te bepalen. Met de voorliggende tekst kan een deelnemer op voorhand zelf al een inschatting maken van de consequenties van uittreding.

5 Toelichting gemeenschappelijke regeling | 1 november 2022

Artikel 58 – Inwerkingtreding Dit artikel is vernummerd Lid 1 is aangepast: 1. Deze regeling treedt in werking op de dag na bekendmaking De inwerkingtreding hangt samen met het moment waarop alle raden toestemming hebben verleend en alle colleges het wijzigingsbesluit hebben vastgesteld. De beoogde datum van inwerkingtreding is 1 oktober 2023.

6 Toelichting gemeenschappelijke regeling | 1 november 2022