Bijlage 2 procesverantwoording

Visie ‘Binnen de Beken-Zuid Zuidwest’ gemeente Renswoude

Bijlage Proces & Participatie BUREAU NIEUWE GRACHT

27 juni 2024

stedenbouw & landschap

1

Colofon De gemeente Renswoude heeft Bureau Nieuwe Gracht uit Utrecht gevraagd om de visie en ontwikkelstrategie voor het gebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest op te stellen. In deze bijlage zijn de resultaten van het door Nieuwe Gracht georganiseerde participatieve planproces gebundeld en beknopt samengevat. Bureau Nieuwe Gracht Robert Arends Veerle Merk Nadèche Westrus

Utrecht, 27 juni 2024

2

Planproces In de eerste stap van het planproces is een beleidsinventarisatie uitgevoerd en een ruimtelijke analyse opgesteld voor het plangebied en omgeving. In stap 2 zijn enkele scenario’s opgesteld voor de

toekomstige dorpsuitbreiding van Renswoude. Deze scenario’s zijn op 21 maart 2024 voorgelegd aan de gemeenteraad en op 16 april 2024 besproken met het dorp tijdens een drukbezochte

jan/feb maart april ONTDEKKEN EN VERKENNEN Scenario’s Globale doorrekening haalbaarheid

ONTWIKKEL STRATEGIE UITWERKING VISIE

Voorkeursscenario Visie(kaart) Deelproduct tussenproducten

SCENARIO’S

VERDIEPEN SCENARIO’S

STAP 1 expert meeting

B&W

raad

STAP 2 B&W

participatie

juli/aug

juni

sept

Uitwerking woongebied Haalbaarheid Referentiebeelden Gedetailleerde uitwerking begraafplaats / flexwonen

VOORKEURSSCENARIO

INVENTARISATIE ANALYSE

Beleidsinventarisatie en analyse Ruimtelijke analyse Locatiebezoek

mei

VISIE

participatiebijeenkomst in ‘t Podium. In stap 3 is het voorkeursscenario uitgewerkt tot een integrale visie voor het gebied. In de vierde stap is de ontwikkelstrategie opgesteld.

B&W

STAP 3 raad

VASTSTELLLING

ONTWIKKELSTRATEGIE Fasering Eindproduct

STAP 4 raad 3

Procesverantwoording Om te onderzoeken wat de ruimtelijke mogelijkheden zijn van het gebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest zijn in stap 2 van het planproces verschillende scenario’s opgesteld voor de toekomstige uitbreiding van het dorp. Deze scenario’s zijn vooral bedoeld om de hoeken van het speelveld te verkennen. Ze schetsen indicatieve toekomstbeelden voor de inrichtingsmogelijkheden met uiteenlopende stedenbouwkundige en landschappelijke invullingen. De scenario’s voor de uitbreiding van Renswoude zijn op 7 maart 2024 voorgelegd aan de gemeentelijke beleidsadviseurs en een aantal externe experts. Op 21 maart zijn de scenario’s toegelicht aan de gemeenteraad. Op 16 april 2024 zijn de scenario’s gepresenteerd aan de inwoners van het dorp tijdens een participatiebijeenkomst in ‘t Podium. In reactie op de gepresenteerde scenario’s kon iedereen aangeven wat hij of zij de sterke en zwakke punten vond van elk scenario. Die input is verzameld en vastgelegd in deze bijlage. Op basis van al die inbreng is een voorkeurs­scenario samengesteld. Dit voorkeursscenario is nader uitgewerkt in de visie voor het gebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest. 4

In de visie Binnen de Beken-Zuid Zuidwest zijn de sterke punten van de drie scenario’s waar mogelijk gecombineerd en is geprobeerd om de zwakke punten zo veel als mogelijk te verbeteren. Uiteraard dient dat tot een samenhangend en integraal toekomstbeeld te leiden voor de toekomstige dorpsuitbreiding van Renswoude. Dat integrale toekomstbeeld voor de dorpsuitbreiding in het gebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest is met de gemeentelijke projectgroep besproken en voorgelegd aan de provincie Utrecht. Op 7 mei 2024 is het toekomstbeeld gepresenteerd aan de Raadscommissie.

Denkrichtingen en scenario’s voor de uitbreiding van het dorp Scenario 1

0

100

200

500 m

Scenario 1: wonen aan de groene dorpsrand

Scenario 2

0

100

200

500 m

Scenario 2: groene woonerven en buurtschappen

Scenario 3

0

100

200

500 m

Scenario 3: buiten wonen aan beek en kasteelpark BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

5

Participatie met het dorp op de bewonersavond (16 april 2024) Op 16 april 2024 zijn de drie scenario’s gepresenteerd aan de inwoners van het dorp tijdens een participatiebijeenkomst in ‘t Podium. In totaal waren er ruim 120 bewoners uit het dorp en het buitengebied aanwezig, die actief hebben meegedacht over de invulling van het gebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest. Na het welkomstwoord van wethouder Henk van der Schoor en een toelichting op het proces door de gemeentelijk project­leider Gwen van Mossevelde, werden de scenario’s toegelicht door Bureau Nieuwe Gracht. Na deze plenaire introductie kon iedereen vragen stellen en bij grote panelen aangeven wat hij of zij als sterke en/of zwakke (verbeter)punten zag van het betreffende scenario.

6

Daarnaast kon men aangeven welke maximale bouwhoogte passend werd gevonden voor het gebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest en hoe er werd gedacht over de realisatie van flexwoningen in het gebied. Op de volgende pagina’s zijn de resultaten van de participatiebijeenkomst weergegeven.

Wat vindt u sterke punten en verbeterpunten van scenario 1? Scenario 1

Mooi ruimtelijk ingericht

Aaneengesloten natuur achter kasteel

Niet direct bebouwing aan de beek

Mooi

Omgeving van het kateel vrij houden, maar het kan meer

Mooi veel groen Gevarieerde bouw voor verschillende doelgroepen (jong/ oud)

Vertrouwd

In stijl van huidige nieuwbouw

Verkeers-routing positief

Voordeel rondweg!

GGK Kerk lijkt met dit scenario het snelst te kunnen worden gerealiseerd (nieuwbouw)

Ook als het niet te vol is ;-)

Beste van de drie

Focus op de wijk zelf (niet doorgaand)

0

100

200

500 m

Wanneer het toch te vol is kunnen er flexwoningen richting de beek gezet worden ---->

Haalbaar

Als er maar aan de starters gedacht wordt

Zo maar maken

Prachtig

Tevens het gunstigst voor verkeersafwikkeling; minste overlast

Weinig groen in de wijk

Weinig waterberging

Meer rekening houden met cultuurhistorische inrichting

Kasteel cultureel erfgoed wordt volledig ingebouwd

Ontsluiting Emminkhuizerlaan te dicht bij kasteelbos en groene hek

Aantasting rijksmonument kasteelbos met twee percelen; indien die vervallen dan wel

Opzet woonwijk spreekt me niet aan

Veel te volle huizen dichtheid (niet mooi verdeeld) alleen groen aan de buitenkant

Veel te vol geprojecteerd

Drukte van rondweg is minpunt voor onze woning

Geen rondweg

Denk aan geluidsoverlast ook van N224

Huidige karakteristieke wandelpaden vrijhouden

Groen langs de bestaande wijken?

Geen blokkendozen

Houd geen rekening met huidige bewoners in het gebied

Huidige leefomgeving van bewoners wordt volledig verpest

Beschermde diersoorten wordt geen rekening mee gehouden: scenario niet haalbaar

Weinig groen in de wijk

sterke punten

Scenario 2 beter

verbeterpunten

Input vanuit de participatie voor het voorkeursscenario vanuit scenario 1:

Scenario 1: wonen aan de groene dorpsrand

• groene omgeving van het kasteel vrijhouden van bebouwing • rekening houden met huidige karakteristieke landschapselementen en cultuurhistorische waarden in het gebied • meer ruimte voor groen en water in de wijk • aandacht voor de aansluiting van de nieuwbouw op de huidige woonwijk (groen langs bestaande wijk) • realisatie van een logische verkeersstructuur, zonder verkeersoverlast voor de huidige bewoners • oostelijke verkeersontsluiting (via Emminkhuizerlaan) niet te dicht bij het kasteel situeren • gebied niet te vol bouwen 7

Wat vindt u sterke punten en verbeterpunten van scenario 2? Scenario 2

0

100

200

500 m

Veel groen, past bij omgeving, uitdagend voor kinderen! Veel speelmogelijkheden in groen

Veilig, geen doorgaand verkeer

Veilig, kleinschalig

Veel groen

Haalbaarheid

Bloemkoolwijken

Doorgaand verkeer

Prachtige sfeer

Gezellige hofjes (gemeenschap)

Doolhof?

Hier raak je de weg kwijt

Nog drukkere Nijborg

Positief dat oude kampenlandschap als uitgangspunt is genomen

Het beste idee

Kleinschaligheid + Ruimte tussen bouwvlakken

Gezellig dorpsbeeld

Kasteelcomplex te veel ingebouwd

Groen is te veel versnipperd

Veilige verkeerssituaties Emminkhuizerlaan

Meer wegen tussen percelen door groenstroken

Mooie bomenwallen

Door de hofjes creëer je ook veel sociale contacten Veel groen, mooi gesitueerd

Natuurlijk groen en landelijke hofjes

Als het toch moet: hofjes scenario 2

Hofjes niet lastig voor hulpdiensten? Spits?

Relatief groot bebouwd oppervlak

Aantasting rijksmonument kasteelbos Te veel versnipperd Gekunsteld

Zicht uit en op kasteel is weg!

Houd geen rekening met huidige bewoners in het gebied

Huidige leefomgeving van bewoners wordt volledig genegeerd

Te veel versnippering Idee is leuk maar de vele wegen zijn niet ingetekend

Eiland creatie Niet goed voor de gemeente om allemaal clubjes te maken

Veel groen in de wijk tussen de woonerven

Zo veel mogelijk groen

Behoud kampenlandschap Cultuurhistorische waarden behouden

Buurtschappen kleinschalig

Kleinschalig

Ontsluiting ingewikkeld

sterke punten Input vanuit de participatie voor het voorkeursscenario vanuit scenario 2:

Scenario 2: groene woonerven en buurtschappen 8

• behoud en versterking van het historische kampenlandschap • behoud van de groene ruimte met vrij uitzicht rond het kasteel • kleinschalige hoofdopzet van de nieuwe woonwijk • hofjes en buurtschappen zorgen voor sociale cohesie, dorpse sfeer en gemeenschapszin • realiseer zo veel mogelijk aaneengesloten groen in de wijk, maar geen versnipperde groenstructuur • geen doorgaand verkeer door de nieuwe woonwijk (verkeersveiligheid) • realiseer een logische wegenstructuur (met een duidelijke oriëntatie in de wijk)

Geen ruimte om het kasteel Meer rekening houden met cultuurhistorisch aspect

verbeterpunten

Wat vindt u sterke punten en verbeterpunten van scenario 3? Scenario 3

0

100

200

500 m

Verkeer vanuit verschillende richtingen

Meest vernieuwende benadering Veel ruimte voor natuur en groen

Vrij houden van ruimte rond het kasteel

Mooie afwisseling Groene delen goed toegankelijk Past goed bij het kasteeldorp

Mooi, maar kost erg veel (te veel) kostbare bouwruimte

Geen planvorming rond kasteel Beter is om meer cultuurhistorische invulling te geven

Kasteelsfeer is in Veenendaal niet erg gezellig. Past dat in Renswouds groen en buitenleven?

Lelijke ontsluiting via Emminkhuizerlaan

Zicht vanuit en naar kasteel blijft goed zichtbaar!

Groen + beken

Duidelijke keuze voor: - beek - kasteel - landschap

Kasteel wordt gespaard

Waar is de randweg?

Ontsluiting van scenario 1

De nieuwe toegangslaan is wel spannend; behoorlijke ingreep in landschap

Bij ontwerp meer rekening houden met natuurlijke landschapstypen

Vanuit bestaande dorp/situatie het meest vertrouwde beeld naar het nieuwe

Mooie gezichtslijn en natuurlijk geheel van kasteelbos naar weilanden blijft ongeschonden

Prachtige benutting van Lunterse Beek en de strook nieuwe natuur

Beekgebied is mooi ontwikkeld

Je koopt dure grond maar neemt veel water. Hoe hou je het dan betaalbaar?

Scenario 3: kerkgebouw tegenover Van Arckelweg of laagbouw/flex

Bescherming omgeving kasteelbos + Bescherming landschap Lunterse Beek

Vertrouwde afwisseling van nieuwe te bouwen wijkjes ook goed aansluitend op bestaande structuur

Goed inpasbaar met huidige bewoners in het gebied

3 is mijn favoriet: + aaneengesloten natuur bij kasteel + veel waterberging

Scenario 3 beste oplossing, zeker vanuit het kasteel

Scenario 3: misschien wel de beste!!

Scenario 3 voorkeur

Beste van de drie

Goed wandelgebied

Als er maar aan de starters gedacht wordt

sterke punten

verbeterpunten

Input vanuit de participatie voor het voorkeursscenario vanuit scenario 3:

Scenario 3: buiten wonen aan beek en kasteelpark

• omgeving van het kasteel vrijhouden van bebouwing • benutting van de landschapszone langs de Lunterse Beek voor natuur en als recreatief wandelgebied • realisatie van een goede landschappelijke aansluiting van de nieuwe woonwijk op de beek en het kasteelbos • realiseer een verkeersontsluiting met aansluitingen vanuit verschillende richtingen • creëer een afwisselend woongebied met ruimte voor groen en water • toegangsweg vanaf Emminkhuizerlaan niet dwars door het (open) groengebied • beperk kostbare grondaankopen, als die niet benut kunnen worden voor woningbouw (haalbaarheid) 9

WAT IS HOOGBOUW?

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

3 bouwlagen met schuine kap

3 bouwlagen met plat dak

4 bouwlagen met kap

4 bouwlagen met terugliggende 4e bouwlaag

4 bouwlagen met plat dak

5 bouwlagen met terugliggende 5e bouwlaag

6. De Kolonel, Ede

2. Hoevelaar, Woudenberg

7. Wohnen im park, Frankfurt

3. Dorpsplein, Renswoude

8. Koningshof, Renswoude

4. Juvenaatlaan, Etten-Leur

9. Lents Buiten, Nijmegen

6. De Kolonel, Ede

2. Hoevelaar, Woudenberg

7. Wohnen im park, Frankfurt

3. Dorpsplein, Renswoude

8. Koningshof, Renswoude

4. Juvenaatlaan, Etten-Leur

9. Lents Buiten, Nijmegen

Welke bouwhoogte is wenselijk?

5. Ringoevers, Hillegom

5 bouwlagen met schuine kap

1. Vendelier, Renswoude

1. Vendelier, Renswoude

Als uitgangspunt voor de visie is aangegeven dat de nieuwbouw in het gebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest dient aan te sluiten bij de bestaande stedenbouwkundige structuur van Renswoude en dat hoogbouw niet past binnen de ruimtelijke structuur van het dorp. Maar wat verstaat men onder ‘hoogbouw’ in Renswoude?

5. Ringoevers, Hillegom

1

2

3

1 4

2

5

3

6

7

8

9

4

5

6

echt t i d Is ers? t r a t s s

In on

7

10

8

9

de voor

ht opzic

niet

In de visie wordt er vanuit gegaan dat zo’n 15 tot 25% van het totale woonprogramma in het gebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest zal bestaan uit gestapeld wonen. Welke bouwhoogte vindt men hiervoor wenselijk in het plangebied?

Hoogbouw door inbreiding. Niet aan buitenzijde dorp.

4 à 5 hoog!

Begane grond parkeren of parkeerkelder. 3 woonlagen

Bouwhoogte aanpassen aan plek (bijv. hoger bij N224 en bij bedrijven/bestaande hoogbouw)

Speels

Geen hoogbouw!

Variatie

Maximaal 3 hoog Gelijke hoogte van huidig

5 hoog (afhankelijk van de plek) want minder nodig!

Model 6 en 8 passen mooi in Renswoude

5 hoog. Praktisch omgaan met schaarse grond.

Wel parkeergarage!

Maximaal 3 hoog Hou het overzichtelijk

Model 6 + zadeldak + verhouding hoogte / breedte + boerderij-type

Voorkeur voor nummer 5 wel aan de buitenrand gebouwd zijnde

Maximaal 3 lagen in centrum

grondgebonden

grondgebonden

gestapeld

gestapeld

1. De Wever, Tilburg (Jan Snel)

4. Woonwaard, Alkmaar (Finch Buildings)

2. De Hopman, Aarle-Rixtel (Barli)

5. Weidevenne, Purmerend (NEZZT)

3. Wooninc, Veldhoven (Heijmans ONE)

6. Landsheer, Warmenhuizen (Startblock)

geschakeld

1 grondgebonden

rug-aan-rug

geschakeld

vrijstaand

gestapeld

3

rug-aan-rug 1. De Wever, Tilburg (Jan Snel)

4. Woonwaard, Alkmaar (Finch Buildings)

2. De Hopman, Aarle-Rixtel (Barli)

5. Weidevenne, Purmerend (NEZZT)

3. Wooninc, Veldhoven (Heijmans ONE)

6. Landsheer, Warmenhuizen (Startblock)

geschakeld

2

vrijstaand

rug-aan-rug

Flexwonen in de nieuwe woonwijk

vrijstaand

1

2

1

2

4

5

6

3

4 1

3

5

4

6

3

5

2

4

6

In de visie Binnen de BekenZuid Zuidwest zal ruimte worden geboden aan flexwonen. Voor deze flexwoningen zal (zullen) een (of meer) locatie(s) moeten worden aangewezen. Hiermee kan voor ‘spoedzoekers’ worden voorzien in een snelle uitbreiding van de woningvoorraad. Flexwoningen hebben een korte bouwtijd (prefab), zijn demonteerbaar en verplaatsbaar. Het kan gaan om tijdelijke woningen (maximaal 15 jaar), maar flexwonen kan ook in permanente nieuwbouw (tijdelijke bewoning). In totaal mogen er maximaal 50 flexwoningen worden gebouwd, eventueel ook buiten de rode contour.

De bezoekers van de participatiebijeenkomst konden vragen stellen en reacties achterlaten over de realisatie van flexwoningen in het gebied Binnen de Beken-Zuid Zuidwest. Dat leverde de volgende reacties op. Het is nooit tijdelijk. Deze woningen blijven staan. Achterstandswijken waken...

Voorkeur voor nr. 4

Geen flexwonen, want tijdelijk wordt permanent

Gestapeld

Wat doe je na 10 jaar? Verplaats je dan niet het probleem?

Verspreiden

nr. 2 / 3 / 5 passen in Renswoude

Plaats de tijdelijke huizen in een hofjesvorm

Rest niet acceptabel

10 appartementen met tussenruimte voor de volgende 10

Verspreid

11

Overige reacties (algemeen) Groen in de wijk moet geborgd!

Geef aandacht aan beschermde diersoorten!!

De moestuinen bij de aula begraafplaats intact laten: - verse groente - ontspanning

In alle drie de scenario’s is een wandelpad vanuit de woonwijk naar Het Heitje -------->

Het Heitje is nu nog rustig en wordt door brug een hondenuitlaatveld: SVP brug verwijderen

bos Natuurzone blijft heitje intact

Brug over de wetering wordt onbetwist fietspad; SVP geen weg over de beek

Expliciet aandacht voor Groen Groeit Mee geldt in alle scenario’s -------->

Groen Groeit Mee: niet automatisch recreatie in bestaand groen

Geen statushouders

Weinig gebouwd voor starters, terwijl er veel vraag is!

Weinig voor alleenstaande starters

Babyboomgeneratie (rond 2000) wil ook graag in ons dorp blijven wonen; denk aan de toekomst

36% betaalbare koop/huur erg weinig voor alleen starters als je wilt kopen

Heel veel grond voor de huizen: - 42 ha - 500 huizen is niet betaalbaar!

Liever geen hogere bebouwing dan 2 bouwlagen

Geen hoogbouw

Niet hoger dan 3 lagen

Hoogbouw in centrum Niet aan de buitenrand / buitengebied

Hoogbouw in centrum dorp niet aan buitenzijde

Geen flex en geen hoogbouw

Mooie plannen maar flexwonen + hoogbouw in/bij centrum laten

Binnen de Beken bouwen is achterhaald. Ontwikkel scenario 4!!

Eigen starters, jongelui gaan voor

Maximaal BG, 1e, 2e

kasteel

Waarom niet bouwen in noord bij de Ubbeschoterweg en niet in zuid uitbreiden?

Input vanuit de participatie m.b.t. bouwhoogte en flexwonen: • bouw voldoende betaalbaar woningaanbod • specifieke aandacht voor de doelgroep (alleenstaande) jonge starters • bij gestapeld wonen bestaat een voorkeur voor een bouwhoogte van 3 bouwlagen • op een enkele plek is maximaal 4 à 5 bouwlagen ook mogelijk • bij een bouwhoogte van 4 of 5 bouwlagen is een parkeergarage gewenst • geen hoogbouw aan de buitenrand op de overgang naar het buitengebied • bij hoogbouw aandacht voor de hoogte/breedte-verhouding van het bouwvolume • aandacht voor de dakvorm (bij voorkeur kap of zadeldak, geen blokkendozen) • er zijn zorgen over de ‘tijdelijkheid’ van flexwoningen • bij flexwonen bestaat een lichte voorkeur voor gespreide locaties • indien flexwoningen worden gestapeld, dan hooguit in 2 bouwlagen 12

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

13