Bijlage 2. Concept Begroting 2022-2025

Regio Foodvalley

BEGROTING 2022-2025 Rapport 11 maart 2021

2 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

INHOUD Inhoud

3

Voorwoord

4

1.

Ten geleide

5

1.1. 1.2. 1.3.

Scope van de begroting De Economic Board Regio Foodvalley De doelstellingen, samengevat

5 5 6

2.

Inhoudelijke kaders

9

2.1. 2.2. 2.3.

Kaders Regiobegroting Kaders Economic board Kaders werkprogramma’s

9 9 10

3.

Financiële begroting Regio Foodvalley 2022 - 2025

20

3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6.

De begrotingsopbouw: inzicht in relatie inzet en middelen Overzicht van baten en lasten Begroting Regio Foodvalley Geprognotiseerde balans Financiële Tabellen werkprogramma’s Bijdrage per gemeente - Regio Foodvalley & Economic Board Bijdrage per gemeente - Mobiliteitsfonds

20 20 21 21 22 22

4.

Paragrafen

23

4.1. 4.2. 4.3. 4.4.

Paragraaf 1: Risico’s en weerstandsvermogen Paragraaf 2: Financiering Paragraaf 3: Bedrijfsvoering Paragraaf 4: Verbonden partijen

23 25 26 28

5.

Bijlage 1: Kerngegevens

29

3 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

VOORWOORD Ede, maart 2021, Het regiobestuur van Regio Foodvalley legt u hierbij de begroting 2022 - 2025 aan u voor. Deze begroting geeft weer wat de regio in 2022 gaat doen en op welke manier dat wordt bekostigd. Hierbij wordt de volgende scope aangehouden:  Het regiokantoor en alle activiteiten die van daaruit worden opgepakt;  Het mobiliteitsfonds waarmee de regiogemeenten samen sparen voor een bijdrage in noodzakelijke infrastructurele of mobiliteitsgerelateerde projecten;  De werkprogramma’s die voortvloeien uit de gezamenlijke Strategische Agenda, inclusief de kosten voor de programmamanagers die deze programma’s dagelijks overzien. Hiermee krijgen raden volledig inzicht in alle kosten van regionale samenwerking. Er zijn geen andere collectieve kosten van de gezamenlijke inzet. Maar een begroting gaat niet alleen over kosten, het gaat juist ook over wat we willen bereiken in 2022. En de noodzaak om als gemeenten onderling samen op te trekken en als triple helixpartners samen te bouwen is misschien wel groter dan ooit. Dat heeft met twee grote ontwikkelingen te maken: de gevolgen van corona en de grote ruimtelijke trajecten die momenteel lopen. De lockdown en de coronacrisis hebben grote impact gehad voor de ondernemers in onze regio, maar ook voor de scholen en de overheden.

In vergelijking tot de rest van Nederland lijkt de crisis in Regio Foodvalley wat mee te vallen als je naar de statistieken kijkt. Eerdere crises laten echter zien dat dit vaker voor onze regio geldt, maar dat het herstel in eerste instantie ook moeilijker op gang komt. Dit is niet zo verwonderlijk als je je realiseert dat de economie in onze regio vooral uit MKB en familiebedrijven bestaat. Dit zijn vaak de bedrijven die in een crisis hun personeel behouden en er voor kiezen om in te teren op reserves. Als de crisis voorbij is, is er daardoor minder vermogen om te investeren. Dit is zeker geen oproep om eerder mensen te ontslaan, het valt sterk te prijzen dat onze bedrijven grote loyaliteit richting hun medewerkers kennen. Wel willen we nu al nadenken hoe we sterker uit de crisis kunnen komen en deze bedrijven kunnen helpen snel weer te laten investeren. De ruimtelijke trajecten die in deze begroting worden beschreven zullen de komende tientallen jaren vorm geven aan hoe onze regio er uit ziet. Vrijwel alle grote onderwerpen komen hier samen: toekomst voor de boeren, voldoende ruimte om te wonen, het beschermen van natuur en unieke landschappen, mogelijkheid om te groeien voor onze bedrijven, het opwekken van duurzame energie en veel meer belangrijke thema’s. In 2021 en 2022 worden daar de eerste uitgangspunten en ambities voor uitgewerkt.

Samenwerken is daarbij cruciaal: niemand kan al deze ontwikkelingen alleen opvangen, we hebben elkaar nodig. Namens het bestuur van Regio Foodvalley, Met vertrouwen in onze succesvolle regionale samenwerking legt het regiobestuur u graag deze begroting 2022 - 2025 voor.

Arjen Droog, secretaris-directeur

René Verhulst, voorzitter

4 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

1. TEN GELEIDE 1.1. SCOPE VAN DE BEGROTING Aan gemeenteraden is begin 2021 gevraagd wensen en bedenkingen kenbaar te maken op de kaderbrief 2022-2025. Op basis van deze In deze kaderbrief zijn de kaders voor de begroting voor 2022 gedetailleerd uitgewerkt en wordt een meerjarenperspectief gegeven. Mede onder invloed van het rekenmakerrapport uit 2019 is de begroting nog duidelijker gemaakt en zijn een aantal kosten die niet goed zichtbaar waren wel inzichtelijk gemaakt. Hierdoor lijkt de omvang van de begroting gestegen, maar dat is niet het geval. Alle gezamenlijke kosten met betrekking tot regionale samenwerking zijn nu inzichtelijk gemaakt. In onderstaande was-wordt-tabel staat weergegeven wat het precieze verschil is tussen deze begroting en de begroting over 2021: Begroting 2021 Volledig in de begroting Volledig in de begroting Niet in de begroting, wel ter informatie genoemd in de bijlage Niet in de begroting, ook niet inzichtelijk

Scope Kosten voor het regiokantoor Kosten voor het mobiliteitsfonds Kosten voor regionale programma’s

Begroting 2022 Volledig in de begroting

Kosten van de regionale programmamanagers

Volledig in de begroting, onderdeel gemaakt van de kosten voor regionale programma’s

Volledig in de begroting Volledig in de begroting

De regionale programmamanager zijn in veel gevallen in dienst van een van de Regio Foodvalleygemeenten en deze mensen werken (als programmamanager) uitsluitend voor de collectieve, regionale opgave. En om die reden worden ze vanaf 2022 ook collectief betaald. Met het opnemen van deze kosten in de begroting van de regio verandert er niets aan de inzet van deze programmamanagers; er is geen capaciteitsuitbreiding in verwerkt. Wel worden de kosten nu eerlijker verdeeld: de gemeente die in 2021 nog mensen ‘om niet’ ter beschikking stelde krijgt daar nu een vergoeding voor en alle gemeenten dragen bij aan die vergoeding. Ook de gemeenten die geen mensen ter beschikking stelden. De kosten voor de regionale programma’s, zoals u ze in deze begroting terug zult vinden, behoren vanaf 2022 ook volledig tot de scope van de regiobegroting. Hierdoor ontstaat het meest duidelijke, transparante inzicht in de totale kosten van Regio Foodvalley. Deze aanpassing van de scope van Regio Foodvalley komt voort uit de Uitgangspuntennotitie die het regiobestuur via de colleges aan de raden heeft voorgelegd in 2020, en waar raden positief op hebben gereageerd. Met de afspraken in de eerdergenoemde Uitgangspuntennotitie en de daaruit voortvloeiende wijziging in de scope van de begroting hebben raden, maar ook colleges en inwoners volledige inzicht in de kosten van de regio en de regionale programma’s.

Niet alleen aan de voorkant bij de begroting, maar vanaf 2022 ook aan de achterkant bij de jaarrekening, die dan de zelfde scope zal hebben.

1.2. DE ECONOMIC BOARD REGIO FOODVALLEY Samenwerken met de ondernemers en de kennis- en onderwijsinstellingen in de regio is in de voorbije jaren een enorme aanjager geweest van innovatie, brede welvaart, economische ontwikkeling en verduurzaming. Het heeft geleid tot aanzienlijke investeringen van derden (zoals de Regio Deal), maar vormt ook het fundament voor verdere investeringen in de regio. Daarnaast is de triple helixsamenwerking van grote waarde bij landelijke lobbytrajecten. Zo is bijvoorbeeld de lobby voor het aanpassen van knooppunt A1-A30 gezamenlijk begonnen tijdens een grote regionale ondernemersbijeenkomst in Barneveld. Inmiddels hebben alle partijen hiervoor de middelen toegezegd om dit gevaarlijke knooppunt aan te pakken. Maar dit geldt voor veel meer onderwerpen. 5 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

Geconcludeerd kan worden dat samenwerken met ondernemers en kennis- en onderwijsinstellingen zowel voor de overheden als voor de ondernemers en kennis- en onderwijsinstellingen veel toegevoegde waarde heeft. Is het dan zo makkelijk? Nee, dat zeker niet, dat zien we ook bij veel andere regio’s waar deze triple helixsamenwerking wel wordt nagestreefd, maar de samenwerking erg weerbarstig is. Ook in Regio Foodvalley is samen optrekken door partijen die onderling erg verschillen, maar wel gezamenlijke eigenaar zijn van de doelstellingen in de Strategische Agenda niet altijd vanzelfsprekend. Toch hebben we in de afgelopen jaren laten zien dat het wel echt mogelijk is, juist in onze regio. Ook al verschillen belangen soms, het is steeds gelukt om toch tot gezamenlijke inzet en gezamenlijke inspanningen te komen. De triple helixsamenwerking die vanaf januari 2021 is geformaliseerd in de Economic Board Regio Foodvalley heeft daarmee een sterke landelijke uitstraling gekregen en heeft toegevoegde waarde voor alle aangesloten partijen, zeker ook de regiogemeenten. In de Economic Board Regio Foodvalley hebben de overheden vijf van de vijftien zetels. Het regiobestuur (AB) vult drie van die zetels en vanuit Gedeputeerde Staten van Utrecht en Gelderland wordt ook elk een zetel ingevuld.

Ook de andere kolommen (de ondernemers en de kennis- en onderwijsinstellingen) zijn tot een goede vertegenwoordiging gekomen van de vijf zetels die zij elk hebben. Het regiobestuur bereidt haar inbreng in de Economic Board met de acht gemeenten gezamenlijk voor in het AB, waardoor het AB-lid hierover ook verantwoording kan afleggen in de eigen gemeenteraad. Het regiokantoor van Regio Foodvalley ondersteunt zowel de samenwerking tussen de acht regiogemeenten (formeel: de Gemeenschappelijke Regeling) als de samenwerking van de Economic Board Regio Foodvalley.

1.3. DE DOELSTELLINGEN, SAMENGEVAT Regio Foodvalley wil vanuit haar DNA bijdragen aan welzijn en gezondheid voor al haar inwoners en bedrijven. In Regio Foodvalley werken we samen om een circulaire, gezonde regio te zijn waar mensen graag wonen, werken en ondernemen. Regio Foodvalley onderscheidt zich door haar unieke posities op agrifood en Voeding en Gezondheid. Uitbouwen en versterken van deze posities in balans met de omgeving is waar wij de komende periode op inzetten. Ons doel is een regio die economisch, ecologisch en sociaal floreert.

1.3.1. De centrale thema’s uit de strategische agenda In 2020 is de Strategische Agenda door alle partners (waaronder de gemeenteraden) vastgesteld: iedereen schaart zich daarmee achter de gezamenlijke doelstellingen en zegt ook toe zich in te spannen hier een bijdrage aan te leveren. Voor een groot deel doen gemeenten dat door in hun eigen beleid keuzes te maken die de ambities van de Strategische Agenda versterken. En voor een klein deel doen gemeenten dat door in programma’s bij te dragen aan gezamenlijke projecten die heel sterk bijdragen aan de realisatie van de doelen. Voor de andere Economic Boardleden geldt het zelfde: van hen wordt verwacht in de eigen strategie keuzes te maken in de geest van de Strategische Agenda, en ook bij te dragen aan een aantal projecten die voor versnelling en voor bijzondere accenten zorgen die anders niet tot stand zouden komen. Deze zeven thema’s uit de Strategische Agenda hebben een onderling verschillend karakter. De landbouwtransitie en Voeding voor een gezond leven zijn onderscheidende thema’s voor Regio Foodvalley: dit is wat deze regio uniek maakt en met onze strategische agenda en Regio Deal hebben we een landelijke voortrekkersrol op deze onderwerpen. Voor een succesvolle uitvoering van deze thema’s zijn we zeer afhankelijk van een succesvolle samenwerking in en met de regionale triple helix.

De drie thema’s in het midden van bovenstaande afbeelding (Energietransitie, Human Capital en Innovatie, clustervorming en Circulaire Economie) behoren tot de kern van de activiteiten van de regionale triple helix. Ze zijn als zodanig niet onderscheidend ten opzichte van andere regio’s (zoals de Landbouwtransitie en Voeding voor een gezond leven wel zijn), maar bepalen in sterke mate het succes van Regio Foodvalley én zijn ook randvoorwaardelijk voor de onderscheidende thema’s. 6 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

Tenslotte zijn er twee thema’s onderin de afbeelding (Fysieke randvoorwaarden en Quality of living) waar vooral overheden de voornaamste verantwoordelijkheid dragen. Een aantrekkelijk vestigingsklimaat, goede bereikbaarheid, een prettige woonomgeving en voldoende ruimte om te ondernemen zijn cruciaal voor succes op alle bovenliggende thema’s.

1.3.2. Uitdagingen voor 2022 Behalve de projecten die uit de thema’s van de Strategische Agenda voortkomen, zijn er ook een aantal grote, aanvullende uitdagingen voor 2022: Ruimtelijke trajecten In 2021 spelen een groot aantal zeer impactrijke ruimtelijke trajecten, waarin visie wordt gemaakt die vanaf 2022 in uitvoering vertaald zal worden. Het gaat hierbij om:  De Regionale Ruimtelijke Verkenning,  De Regionale Energiestrategie (RES),  De Verstedelijkinsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley (dat het zuidelijke deel van de regio omvat)  Het Ontwikkelbeeld Amersfoort (de verstedelijkingsstrategie dat het noordelijke deel van de regio omvat). Al deze trajecten zullen in 2021 een resultaat opleveren, wat het startpunt zal zijn van nieuwe opgaven in het ruimtelijke domein. En in 2022 zal de agenda nog steeds flink gedomineerd worden door de ruimtelijke opgaven, en hoe dit doorvertaalt naar landschap en natuur, landbouw, woningbouw, werklocaties, infrastructuur en andere voor de regio belangrijke onderwerpen. Meters maken met de Regio Deal In 2021 is de uitvoering van de Regio Deal stevig op gang gekomen en ook in 2022 zal in de drie sporen heel duidelijk merkbaar zijn dat er voortgang wordt geboekt. De eerste resultaten van de innovatieve projecten op het boerenerf zullen zichtbaar worden en diverse leertafels en studiebijeenkomsten zijn georganiseerd.

Ook op het thema voeding en gezondheid geven de eerste resultaten zicht op welke interventies en maatregelen effectief zijn om inwoners gezonder en duurzamer te laten eten. En net als in 2021 is de strategische samenwerking tussen de kennisinstellingen en bedrijven in Utrecht en Gelderland versterkt en zijn innovaties op gebied van landbouw, voedsel en gezondheid ondersteunt. Onder ander door een verbeterde toegang tot gedeelde onderzoeks- en proeffaciliteiten voor bedrijven (MKB, corporates, start-ups en scale-ups) en kennisinstellingen.

7 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

Brede welvaart en monitoring De ambities van de Strategische Agenda gaan niet alleen om economische ontwikkeling, maar om brede welvaart. Het is niet het enige doel dat bedrijven in deze regio goed presteren en zich kunnen ontwikkelen, maar ook dat inwoners een goede baan kunnen vinden, er voldoende woningen zijn, we daarbij natuur en landschappen beschermen, er voor boeren een goede toekomst is in onze regio (wat niet betekent dat alles bij het oude zal blijven), inwoners een hoge kwaliteit van leven ervaren en we hier relatief gezond zijn. Dit alles, en meer, wordt gemeten in Brede Welvaart. In de vorige begroting (over 2021) heeft u kunnen lezen dat we daarbij de brede welvaartmonitor van het PBL gaan gebruiken, omdat deze monitor uitstekend inzicht geeft in de ontwikkeling van onze regio. Helaas heeft het PBL eind 2021 besloten te stoppen met haar brede welvaartmonitor, waardoor de regio dit op een nieuwe manier moet inrichten. Daarbij zal gekeken worden naar een goede combinatie met de monitoring van de Regio Deal, waar ook brede welvaart centraal staat.

8 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

2. INHOUDELIJKE KADERS De Kaderbrief 2022-2025 die eind 2020 aan de gemeenteraden is voorgelegd vormt de basis voor deze inhoudelijke kaders. De gemeenteraden hebben op de inhoudelijke kaders geen wensen en bedenkingen kenbaar gemaakt. In de kaderbrief was aangekondigd dat de bekostiging van programmamanagers in deze begroting zou worden opgenomen. Deze kosten zijn nu onderdeel gemaakt van de programmakosten. Daarom wijken die bedragen af van de in de kaderbrief gehanteerde bedragen.

2.1. KADERS REGIOBEGROTING 2.1.1. Bureau Regio Foodvalley Het regiobureau is een compacte organisatie waar de intergemeentelijke samenwerking wordt ondersteund en waar daarnaast ook gewerkt wordt aan het verder versterken van de Economic Board. Het regiokantoor ondersteunt de samenwerking van de regiogemeenten en van de Economic Board. Dat omvat:  Zorgen voor heldere processen van besluitvorming  Zorgen voor goede informatieverstrekking richting alle betrokken partijen  Toezien op en organiseren van de uitvoering van regionale programma’s en projecten  Zorgdragen voor monitoring van de resultaten en beoogde maatschappelijke effecten  Vormgeven van de regionale lobby (incl. public affairs) en marketing en communicatie ten behoeve van de doelstellingen van de Strategische Agenda en de algemene belangen van de regionale partners (inclusief internationale samenwerking binnen Europa)  Schakelpunt vormen in het regionale netwerk van samenwerkende partijen Het regiokantoor is geen uitvoeringsorganisatie. De uitvoering van projecten wordt altijd door partners opgepakt. Het regiokantoor ziet dagelijks wel toe op de uitvoering en draagt zorg voor samenhangende rapportage hierover. Het regiokantoor is ook de uitvalsbasis voor regionale programmamanagers.

2.1.2. Mobiliteitsfonds Het Mobiliteitsfonds Regio FoodValley bestaat sinds eind 2013. De toevoeging aan het fonds wordt jaarlijks geïndexeerd en afzonderlijk bij de gemeente in rekening gebracht. In 2022 wordt € 370.000 toegevoegd aan het Mobiliteitsfonds. Conform planning worden op deze manier voldoende middelen gespaard om de vier afgesproken projecten te kunnen co-financieren:  Knooppunt Hoevelaken;  Knooppunt A1-A30;  Brug bij Rhenen;  Kwaliteitsimpuls Valleilijn;  Rondweg N233 Dit project past binnen de huidige financiële omvang van het Mobiliteitsfonds.

2.2. KADERS ECONOMIC BOARD 2.2.1. Regio Deal De Regio Deal is een instrument van de Rijksoverheid om de samenwerking tussen triple helix partijen in de regio te stimuleren en de brede welvaart in de regio te versterken. Daarmee is de Regio Deal Foodvalley een belangrijke motor in de versterking van de samenwerking van partijen die zich georganiseerd hebben in de Economic Board. De Regio Deal kent echter een eigen aansturing 9 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

door een Stuurgroep Regio Deal Foodvalley. De Stuurgroep bestaat uit drie leden: gedeputeerde provincie Utrecht, gedeputeerde provincie Gelderland en voorzitter van de Regio Foodvalley. Om de samenwerking tussen alle betrokken partijen die een rol hebben in de uitvoering van de deal te organiseren en vast te leggen is een Samenwerkingsovereenkomst ondertekend door beide provincies, de Regio Foodvalley, de 8 regio gemeenten, Wageningen University & Research, Universiteit Utrecht, VNO-NCW Midden, LTO Noord en Waterschap Vallei en Veluwe. De voortgang van de Regio Deal wordt twee keer per jaar besproken met de betrokken partners van het Rijk (Ministerie LNV, BZK, EZK, VWS en IenW)

2.2.2. Communicatie & marketing Marketing en communicatie vanuit Regio Foodvalley omvat het bouwen en onderhouden van het merk Foodvalley, wat we samen met Foodvalley NL doen. Samen met alle betrokken triple helixpartners worden marcom-activiteiten opgezet. De kanalen die de regio hiervoor hanteert zijn onder andere: www.regiofoodvalley.nl en de subsites (gekoppeld aan programma’s en grote projecten), nieuwsbrieven en persberichten, het magazine Groei dat tweemaal per jaar verschijnt en diverse activiteiten en evenementen in de regio. Soms organiseert de regio deze activiteiten zelf (zoals raadsinformatiebijeenkomsten) en soms sluit de regio aan op activiteiten van partners, zoals de business events in de regio. De behoefte aan goede en proactieve informatie vanuit Regio Foodvalley is groot; niet alleen bij raadsleden, ook bij ondernemers en inwoners.

2.2.3. Internationalisering In de Strategische Agenda wordt het belang van internationale samenwerking beschreven. Met twee Europese regio’s heeft Regio Foodvalley een strategische samenwerking. Dat gaat om: Region Östergötland (Zweden) en Business Region Aarhus (Denemarken). Met andere Europese regio’s wordt ook samengewerkt, maar niet op basis van ene langdurig wederzijds commitment, maar op basis van goede kansen die zich aandienen. Ook de samenwerking onder Food NL, met de leidende Nederlandse foodregio’s is in dit kader belangrijk. In Europa hebben we veel meer slagkracht en invloed als we onze krachten bundelen. De samenwerking met AgriFood Capital en Greenport Venlo onder Food NL vraagt onze blijvende inzet. Tenslotte is de samenwerking met de medewerkers van verschillende gemeenten en andere partners op het gebied van public affairs hierbij cruciaal: lobbyinspanningen richting Den Haag, Brussel en andere partijen hebben nu samenhang en in toenemende mate ook slagkracht.

2.3. KADERS WERKPROGRAMMA’S 2.3.1. Landbouwtransitie Landbouwtransitie en Vitaal Platteland Regio Foodvalley gaat voor een toekomstbestendige AgriFood keten en een vitaal platteland. Werkprogramma: Landbouwtransitie en Vitaal Platteland (voorheen onderdeel van het programma Ruimtelijke Ontwikkeling) Doelen Concreet betekent dit de volgende operationele doelen voor de komende 10 jaar: 1. Ondernemerschap en innovatie 2. Waarderen en verdienen 3. Leefomgeving (bodem, water, biodiversiteit en landschap) 4. Ruimte om te ondernemen 5. Verbindend ondernemen 6. Training en begeleiding van boeren Producten: Landbouwnetwerk Regio Foodvalley  De netwerkorganisatie werkt via themagroepen aan de hierboven genoemde doelen  RFV initieert projecten onder de vlag van het Landbouwnetwerk en draagt bij aan financiering van die projecten en van projecten van andere partners 10 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

Manifest Gezonde Leefomgeving Veehouderij  Het praktijkspoor van het Manifest Gezonde Leefomgeving Veehouderij heeft een vervolg gekregen binnen de Regio Deal. Financiering van dit spoor vindt plaats vanuit de Regio Deal. Concreet gaat het dan om het versnellen van innovaties & toepassen d.m.v. pilots op praktijkbedrijven.  Het bestuurlijk spoor van het Manifest Gezonde Leefomgeving Veehouderij wordt gecontinueerd onder het Schone Lucht Akkoord. De kernafspraak in het SLA is dat partijen streven naar een permanente verbetering van de luchtkwaliteit waarbij wordt toegewerkt naar de WHO-advieswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof. Hiervoor is een uitvoeringsplan opgesteld, waarin de maatregelen zijn opgenomen. Deze hebben voor Regio Foodvalley met name betrekking op landbouw, maar ook mobiliteit, industrie en houtstook vallen hieronder. Regionaal Programma Vrijkomende Agrarische bebouwing  Aanvullend aan het functieveranderingsbeleid: pilots ontwikkelen voor nieuwe oplossingen en voor de inzet van big data bij het opsporen en voorspellen van leegstand en ondermijning. Gebiedsgerichte aanpak Stikstof en Interbestuurlijk Programma (IBP) Vitaal Platteland  Als onderdeel van een integrale aanpak stikstof voeren we, binnen het IBP-programma Foodvalley-Veluwe, drie pilots uit met gebiedsprocessen in Buurtschap de Valk, Veenhuizerveld en het Binnenveld.

De pilots zijn gericht op verduurzaming van de landbouw en biodiversiteit, en vormen de opmaat naar een regio-dekkende gebiedsaanpak stikstof. Na de beleidsmatige voorbereiding in 2020 en het opstellen van gebiedsplannen in 2021, verwachten we dat in 2022 de uitvoering van die gebiedsplannen loopt.  Binnen het IBP werken we samen met de andere overheidslagen daarnaast aan een Living Lab ter uitvoering van het Deltaplan biodiversiteit én aan een ontwerpatelier waarin we met 5 veehouders de route naar een ‘boerderij van de toekomst’ verkennen. Lobby en beïnvloeding  We zijn actief, onder meer via de VNG, in diverse consultatie- en beïnvloedingstrajecten om de belangen van RFV zo goed mogelijk te dienen bij de ontwikkeling van beleid en regelingen van de provincies en van het rijk. Welke trajecten dat in 2022 e.v. zijn is lastig te voorspellen, maar dat zal naar verwachting onder meer gaan over het Nationaal Programma Landelijk Gebied.  We werken aan versterken van de samenwerking met Foodvalley NL en Food NL, met als doelen om kansen voor samenwerking te benutten, onnodige dubbelingen te voorkomen, kansen foor fondsen vanuit Europese programma’s te benutten en last but not least om te zoeken naar meer verbinding tussen top-food-bedrijven enerzijds en de primaire sector met hun directe ketenpartners anderzijds.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2022?  Vanuit de kracht van de bestaande samenwerkingen tussen ondernemers, onderwijs en overheden binnen o.a. het Poultry Expertise Center, het Manifest Gezonde Leefomgeving Veehouderij, het Landbouwnetwerk Regio Foodvalley en Programma Vrijkomende Agrarische bebouwing, werken we aan oplossingen voor vraagstukken die de primaire sector en de hele keten onder druk zetten.

2.3.2. Voeding voor een gezond leven Voeding voor een gezond leven Regio Foodvalley wil een omgeving realiseren waarin gezond en duurzaam (geproduceerd) voedsel bijdraagt aan een gezond leven van haar inwoners. Werkprogramma: Voedsel (incl. Coalitie Preventie in de Foodvalley) Zo draagt het programma en 2022 bij aan de doelen van de Strategische Agenda:  Terugdringen van overgewicht in de regio (stoppen van de toename)  Terugdringen van het aantal mensen met diabetes type 2 (met 2% in 2030)  Interventies laten landen in woonwijken, retail, horeca, MKB en de schoolomgeving voor: o een gezondere voedselomgeving o tegengaan voedselverspilling o afzetmogelijkheden voor regionaal geproduceerd voedsel  Verschuiven van de verhouding dierlijk en plantaardig eiwit in food en feed (van 60/40 naar  40/60) in 2030 11 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

     

Er komt experimenteerruimte in wet- en regelgeving t.b.v. pilots productiemethoden van alternatieve eiwitbronnen, voor zowel food als feed. Er is inzicht in de verdienmodellen voor ondernemers die insecten produceren. Beschikbaarheid en bereikbaarheid vergroten van regionaal geproduceerd voedsel Reststromen gebruiken en kringlopen sluiten (circulaire voedselketen) Verminderen van CO2 uitstoot door verminderen voedselverspilling met 50% in 2050 Experimenten uitrollen onder bedrijven en inwoners om voedselverspilling tegen te gaan

De eerste drie bullets zijn ook doelen van de Regio Deal Foodvalley, waarbij vanuit de Regio Deal met name gekeken wordt naar het ontwikkelen van interventies. Doelen Voeding voor een gezond leven Eiwittransitie:  Beschikbaar maken van alternatieve eiwitbronnen voor veevoer  Versnellen van de ontwikkelingen ten behoeve van opschaling van de productie  Inwoners maken gebruik van meer alternatieve eiwitbronnen door  Circulair produceren van alternatieve eiwitbronnen Voedselverspilling:  50% minder voedselverspilling in 2050  Realisatie en verdere uitvoering van de Proeftuin Voedselverspilling  Inzet op verwaarden van reststromen voor nieuwe producten voor food & feed Korte voedselketens:  Percentage aanbod van regionale producten verhogen  Inwoners kopen meer regionaal voedsel  Korte voedselketens als middel om de relatie stad-platteland te versterken  Ontwikkelen nieuwe verdienmodellen Voeding en gezondheid:  Bevorderen van gezonde voeding en leefstijl om gezondheidsproblemen op latere leeftijd te voorkomen  Door gezonde voeding en leefstijl, behoud van vitaliteit/ kwaliteit van leven  Bestendigen van de samenwerking in Coalitie Preventie in de Foodvalley Producten  Realisatie groter netwerkverband vanuit Coalitie Preventie in de Foodvalley en concrete interventies die gezonde leefstijl bevorderen  Financiering voor projecten en interventies om overgewicht te

verhinderen en verminderen en gezonde leefstijl te bevorderen  Een platform/ dashboard met gezondheidsindicatoren is gereed (indicatoren via bestaande metingen)  Er is een platform voor kennisdeling op de thema’s gereed  De lessen van de proefuin Voedelverspilling worden gedeeld binnen en buiten RFV  Nieuwe afzetpunten voor regionaal geproduceerd voedsel zijn gerealiseerd en herkenbaar voor consumenten  Er is een doorlopende leerlijn op voedselverspilling op de Technasia in de regio  Het HIK is gerealiseerd, en hiervoor is een duurzaam sturingsmodel geborgd.  We hebben inzicht in de verdienmodellen van het insectenkweken en hebben deze ook (regionaal) getest / geïmplementeerd.  Er is een marketing campagne om doorlopend inwoners te stimuleren gebruik te maken van het aanbod van (alternatieve) plantaardige eiwitbronnen, liefst uit de regio. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2022?  Interventies op gezonde voeding, beschikbaarheid van alternatieve (groene) eiwitbronnen, gezonde voedselomgeving en tegengaan voedselverspilling worden uitgevoerd en uitgerold.  De proeftuin Voedselverspilling voert haar actielijnen uit i.s.m. partners.  Geleerde lessen uit interventies worden gedeeld en uitgedragen.

 We weten bij welke lokale initiatieven we kunnen aansluiten om voedselverspilling, lokaal geproduceerd voedsel en de beschikbaarheid van alternatieve eiwitbronnen onder aandacht te brengen bij inwoners 12 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

     

Er is goede samenwerking in de regio op de vier thema’s met bedrijven, kennis- en onderwijsinstellingen en overheden. We hebben een beeld van welke partijen zich landelijk bezig houden met het promoten van het gebruik van (alternatieve) plantaardige eiwitbronnen. We onderhouden het netwerk van aanbieders en kijken met hen welke rol we daar als regio in kunnen spelen en wat we voor elkaar kunnen betekenen. De eerste acties vanuit het HIK zijn verankerd en we bepalen nu samen met de stakeholders een duurzaam sturingsmodel voor het HIK Het is binnen de insectensector duidelijk wie welke rol heeft en hoe we de sector verder kunnen laten ontwikkelen. De coalitie preventie in de Regio Foodvalley is versterkt (in partners en financiën) en verdiept (in thema’s en impact)

2.3.3. Energietransitie De gemeenten in Regio Foodvalley hebben de ambitie om in 2050 een energieneutrale regio te zijn en in 2030 een CO2 reductie gerealiseerd te hebben van 55% ten opzichte van 1990. Werkprogramma: Klimaat/Energie Zo draagt het programma en 2022 bij aan de doelen van de Strategische Agenda: Doelen Toekomstbestendige Energie-infrastructuur 1. Inzicht in mogelijkheden voor regionale opwek en besparing; 2. Concrete plekken voor opwek energie met projecten en planning; 3. Afstemming over warmtebronnen; 4. Inzicht in gevolgen voor de energie-infrastructuur; 5. Inzicht in de al gerealiseerde projecten en plannen. Doelen Verduurzaming Gebouwde Omgeving 1. Samenwerking op het gebied van ontzorging eigenaar-bewoners. Doelen Vermindering CO2-uitsoot 1. Inzicht in bijdragen van projecten van de regio aan de vermindering van de CO2-uitstoot. Product:  Er is een plan van aanpak voor proces naar Regionale Energie Strategie (RES) 2.0  Er is een ondersteuningspakket voor de wijkuitvoeringsplannen (warmtetransitie)  Er is een overzicht van de projecten van Regio Foodvalley die bijdragen aan de vermindering van de CO2-uitstoot.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2022?  We willen dat de stakeholders hun bijdrage leveren aan de afspraken uit de Regionale Energie Strategie 1.0 en we zullen daarom de voortgang monitoren en waar nodig stakeholders ondersteuning bieden bij de stappen die nodig zijn.  We willen draagvlak creëren voor energiebesparing en grootschalige opwek en zorgen voor afstemming tussen betrokken partijen over communicatie, participatie en ontwikkelen zo nodig instrumenten die een positieve bijdrage daaraan leveren.  We zorgen ervoor dat onze regiopartners toegang hebben tot kennis, ontwikkelingen en financieringsinstrumenten, die relevant zijn voor de energietransitie in onze regio.

2.3.4. Human Capital Regio Foodvalley maakt werk van een optimaal functionerende arbeidsmarkt. De mismatch tussen vraag en aanbod is groter dan ooit en de inzet op een leven lang ontwikkelen is belangrijker geworden met aandacht voor elk talent en in elke levensfase. Doelen Toptalent kiest voor de regio  Investeren in de bekendheid van de mogelijkheden die de regio biedt voor talent;  Optimale leefomgeving en bereikbaarheid is cruciaal. Investeringen afstemmen o.b.v. persona’s te werven medewerkers; 13 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

 

We richten op basis van ervaren en voorspelde tekorten, gewenste groei en strategische keuze de werving op specifiek (vaktechnisch) personeel; Van werk naar wek en omscholing: stimuleren dat medewerkers zich nu al ontwikkelen zodat zij in de toekomst optimaal inzetbaar blijven.

Elk talent telt  Het aantal mensen dat (on)vrijwillig niet deelneemt aan de arbeidsmarkt, wordt tot een minimum bereikt. We ondersteunen parttimers die meer willen werken, werknemers die van baan en/of sector willen switchen en bereiken hen die (nog) niet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt.  Uitgangspunt hierbij is de keuze en inzet van het individu en dienst talenten/competenties. Een effectieve arbeidsmarkt vraagt om het individu in staat te stellen zich een leven lang door te ontwikkelen, op elk niveau. Een leven lang leren en ontwikkelen De medewerkers waarmee we nu en in de toekomst knelpunten op kunnen lossen, al beschikbaar. We hebben gerealiseerd dat veel meer medewerkers al hun ervaring en ontwikkelde competenties inzetten op de plek waar ze het meeste nodig zijn:  Transities vormgeven: voor ieder probleem op de arbeidsmarkt zijn de mensen deels aanwezig, maar op de verkeerde plek.  Duurzame inzetbaarheid: mensen vanuit het vak van het verleden opleiden voor de kansen van de (nabije) toekomst.  In hoog- en in laagconjunctuur borgen we voldoende stage- en leerbanen. Zowel voor MBO, HBO als leerlingen in PRO-VSO onderwijs. Product Matchingsplatform Om van werk naar werk te komen, moet het individu in staat worden gesteld om zich te gaan bewegen op de arbeidsmarkt.

Dit gaat in een aantal stappen, de zogenaamde klantreis (customer journey) die iemand aflegt op zijn weg van werk naar werk. Het platform is het digitale loket voor een regionaal mobiliteitscentrum.

Marketingcampagne In de eerste fase maak je werknemers bewust van hun belang om zich te ontwikkelen of om stappen te zetten op de arbeidsmarkt. Naar bedrijven toe wordt het belang van het ontwikkelen van hun werknemers en het aanbieden van stage- en leerplekken benadrukt. Om werknemers en bedrijven te triggeren om in actie te komen starten we een marketingcampagne. Toptalent kiest voor de regio 14 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021



 

Verbinden met alle regionale samenwerking tussen werkgevers, onderwijs en overheid (de Triple helix), en gemeentelijke projecten binnen deze ambitie verstevigen. Daarmee ondersteunen en waar mogelijk mee ontwikkelen van de bekendheid, en aantrekkelijkheid van de regio beter voor het voetlicht brengen en borgen. Communicatie en branding, sterker uitstralen wie we zijn, waar we voor staan en wat we doen. De eigenheid van de regio. Ontwikkelen van een expat-partnerprogramma, waardoor het interessanter wordt om je in deze regio te vestigen als expat.

15 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

Elk talent telt  Ontwikkeling van methodieken om toekomstig arbeidspotentieel te bereiken. (niet ww populatie maar werkende die meer willen werken, status houders en mensen die kunnen werken maar niet actief zoeken).  Aanpak ontwikkelen om het bestaand arbeidspotentieel te behouden (we laten niemand los).  Arrangementen ontwikkelen op gebied van begeleiding die de werkgever biedt om talent een kans te geven.  Duurzame banen ontwikkelen. Een leven lang leren en ontwikkelen  Door ontwikkelen van de leercultuur in Foodvalley op basis van de strategische agenda onderwijs.  Inventariseren van de scholingsbehoefte van bedrijven en sectoren.  Gezamenlijk ontwikkelen van nieuwe scholingsvormen, kort cyclisch met baangarantie doormiddel van makelen en schakelen.  Praktijk carrousel ontwikkelen voor docenten, om zich bij te scholen en voeling te houden met veranderingen in de baan waar ze voor opleiden.  Imago campagne herwaardering vakmanschap.

2.3.5. Innovatie, clustervorming en circulair Innovatie, clustervorming en circulair De regio bouwt aan een toekomstbestendige regionale economie door stimulering van innovatie, clustervorming en circulair ondernemen. Werkprogramma:  Versterken Living Lab Regio Foodvalley Circulair; Realiseren innovatieve ketenprojecten, verbinden onderwijs en mkb en uitbreiding inhoudelijk thema’s door werkplaatsen.  Versterken Neon; een netwerk voor en door agrofood ondernemers. Deelname van regio Foodvalley betekent voor NEON dat het netwerk verbreed kan worden naar de hele regio waardoor het een groter effect sorteert.  Verbinden en versterken Human Capital initiatieven; door het brengen van samenhang in initiatieven en het stimuleren van kruisbestuiving. De verschillende Human Capital initiatieven (Barneveld Tomorrow, Foodacademy Nijkerk, Living Lab digitalisering, Barneveldse techniekopleiding en ICT campus) zijn complementair aan elkaar. Een intensieve samenwerking tussen de verschillende initiatieven kan ieder initiatief afzonderlijk en het Human Capital voor de regio in het bijzonder versterken.  Communicatie; om een bredere robuuste beweging te realiseren is zaak om een nog bredere groep ondernemers te betrekken. Communicatie door ondernemers aan ondernemers vormt hierin een belangrijk onderdeel.

 Regio Foodvalley Cross-over Innovatie award; door ondernemers uit te dagen om nieuwe soorten samenwerking (cross-overs) aan te gaan kunnen we innovatie en clustervorming bevorderen. Er is een grote toegevoegde waarde in samenwerkingen tussen bedrijven uit marktsegmenten die niet altijd vanzelfsprekend samenwerken. Gekoppeld aan bestaande business events gaan we samen met de Triple Helix partners een innovatieprijs uitreiken: de Regio Foodvalley Cross-over Innovatie award.  Kwalitatieve innovatiemonitoring; In 2018 heeft de regio een Innovatiemonitor uitgebracht. De monitor is uitgevoerd door de WUR en de CHE in opdracht van de FOV, Regio Foodvalley en de provincie Gelderland. Partijen hebben het voornemen om het kwantitatieve deel van deze monitor in 2023 te herhalen. In de tussentijd heeft het kwalitatieve deel van de monitor (casebeschrijvingen van best practices van innovatie door mkb bedrijven) een belangrijke functie. De Innovatiemonitor toont de behoefte van bedrijven aan om beter op de hoogte te zijn van wat er regionaal gebeurt op het gebied van innovatie. Het gaat dan om best practices, successen, contactpersonen van intermediaire organisaties en potentiele samenwerkingspartners. Doelen Innovatie en clustervorming 1. Verdubbeling van de externe innovatie (meer onderlinge samenwerking en crossovers) van 17% naar 35%, 2.

Toename in productinnovatie (verbeteringen van producten) van 50% naar 60%, 3. Toename in procesinnovatie (verbeteringen van productie- of bedrijfsprocessen) van 43% naar 53%, 16 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

4. Toename in marktinnovatie van 19% naar 29%, met name binnen clusters. Doelen circulaire economie 1. Duurzamer gebruik van grondstoffen. 2. Meer concurrerend vermogen. 3. Regio Foodvalley als innovatieve kennisregio. Producten  Organiseren van werkplaatsen en ketenprojecten Living Lab Regio Foodvalley Circulair.  Opstellen businesscases voor samenwerkende mkb ondernemers.  Uitreiken Cross-over Innovatie award om innovatie in regio te laten zien.  Best practices structureel delen via website, nieuwsbrieven en business-events.  Uitbrengen kwalitatieve innovatiemonitor. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2022?  Vergroten van samenwerking in grotere en kleinere clusters.  Vergroten samenwerking en effectiviteit Human Capital initiatieven.  tot stand brengen van kennisinteractie tussen ondernemers in de Maakindustrie en Food industrie en Food gerelateerde bedrijven in de regio.  Effect Programma Living Lab Regio Foodvalley Circulair vergroten.

2.3.6. Fysieke randvoorwaarden Regio Foodvalley wil een aantrekkelijke locatie zijn voor bedrijven in de kennisdomeinen Agri en Food, ICT, Poultry, maakindustrie en logistiek. Regio Foodvalley werkt aan het verbeteren van de bereikbaarheid van de regio, rekening houdend met de waarden slim, duurzaam en gezond, aan goede vestigingslocaties en digitale ontsluiting. Mobiliteit Doelen Fysieke randvoorwaarden - Mobiliteit: a. Verbeteren externe bereikbaarheid: Herkenbare poorten met minder vertragingen, betere treinbedieningen en goede aansluitingen tussen auto, trein en fiets. b. Verbeteren interne bereikbaarheid: Een beter aanbod van OV, fiets (vertragingsvrij), auto (minimale vertragingen) en maatwerkvervoer op de hoofdcorridors in de regio. Een betere bereikbaarheid van economische en maatschappelijke hotspots. c. Het stimuleren van een modal shift in de regio waaronder 5% CO2 reductie en 20% minder autogebruik in 2022 ten opzichte van 2018 onder zowel werknemers van gemeenten in de regio als bij werknemers van 15 bedrijven en/of kennisinstellingen in de regio. d. Gebruik maken van slimme en innovatieve manieren om Regio Foodvalley veilig bereikbaar te houden. Producten a. Onderzoek naar en plannen voor verbetering van OV verbindingen en oplossing van knooppunten. b. Fietsroutes tussen economische kernen in de regio en naar kernen buiten de regio. c.

Een Mobiliteitsconvenant Regio Foodvalley, een mobiliteitsmakelaar en projectleider voor de gebiedsgerichte aanpak. d. Een regionale verkeersdesk. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2022? a. Opvolging geven aan de verdiepende gebiedsvisie Veenendaal-De Klomp ten behoeve van het versterken van de knooppuntfunctie. b. Vervolg geven aan lobbyactiviteiten ten aanzien van het versterken van knooppunt Barneveld-Noord, ten behoeve van de realisatie van een railterminal, een oplossing voor de aansluiting A1/A30 en een betere treinverbinding tussen Regio Amersfoort, Regio Foodvalley en de CleanTech Regio. Hiervoor zal Regio Foodvalley in 2021 en 2022 samen met de partners werken aan een corridoraanpak A1. c. Vervolg geven aan lobbyactiviteiten ten aanzien van het versterken van knooppunten Veenendaal-De Klomp en Ede-Wageningen en hiervoor in 2021 en 2022 samen met de partners werken aan een corridoraanpak A12. 17 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

d. Beter gebruik van verkeersdata en een bijdrage leveren aan de digitaliseringsopgave ten behoeve van een veiliger bereikbare regio. e. Het voortzetten van de werkgeversaanpak regiobreed en gebiedsgericht ten behoeve van het stimuleren van duurzame mobiliteit. f. In gesprek blijven met concessieverleners en vervoerders over gewenste OV verbindingen ten behoeve van een sluitend en aantrekkelijk OV netwerk. g. Het realiseren van fietsroutes ten behoeve van een sluitend en aantrekkelijk fietsnetwerk. h. In 2022 is het nodig de regionale bereikbaarheidsagenda 2018-2022 tegen het licht te houden en een update te geven voor de jaren daarna. Economie Regio Foodvalley wil een aantrekkelijke locatie zijn voor bedrijven in de kennisdomeinen Agri en Food, ICT, Poultry, maakindustrie en logistiek. Regio Foodvalley werkt aan het verbeteren van de bereikbaarheid van de regio, rekening houdend met de waarden slim, duurzaam en gezond, aan goede vestigingslocaties en digitale ontsluiting. Doelen Fysieke randvoorwaarden - Economie Goede werklocaties, de regio wil; 1. ‘Haar’ bedrijven en instellingen in alle levensfasen huisvesten en faciliteren. 2. Werklocaties ontwikkelen en deze in hun onderlinge samenhang bezien. 3. Inzetten op complementariteit i.p.v. concurrentie van deze werklocaties en neemt daar een actieve rol in.

Producten  Actueel Regionaal Programma Werklocaties  Actueel beleid op Perifere en Grootschalig Detailhandel  Actuele visie op kantoren  Inzicht in werklocaties  Inzicht in leegstand  Deelname project zomerondernemer: jongeren en ondernemerschap Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2022? Toezien op het uitvoeren van het staande regionale beleid. Monitoren leegstand en werklocaties. Voeren van Acquisitie.

2.3.7. Quality of living Regio Foodvalley biedt een aantrekkelijke woon-en leefomgeving waar het behoud en de versterking van landschap- en natuurwaarden en cultuurhistorie onderdeel van uitmaakt. Versterking van natuur en landschap en cultuurhistorische waarden vormen een onderdeel van het programma Quality of living. Dit dient na vaststelling van de Strategische Agenda nader ingevuld te worden. Werkprogramma Wonen Wat willen we bereiken (uit Strategische Agenda):  Bouw van voldoende nieuwe woningen (ca. 2.500 woningen), zowel t.b.v. natuurlijke bevolkingsgroei, opvang binnenlandse migratieoverschot als terugdringen van woningtekort.  Versneld omzetten van ‘zachte’ plancapaciteit naar ‘harde’ plancapaciteit en aanmaken van nieuwe plancapaciteit voor de periode vanaf 2023.  Accent op bouw van sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen.  Accent op bouw van meer nultreden-woningen (zowel grondgebonden als gestapeld).  Aanbieden van meer flexibele woonvormen voor met name studenten en arbeidsmigranten.  Gasloze en energiezuiniger bestaande woningvoorraad  Bescherming en versterking van natuur, landschap en cultuurhistorische waarden. Wat gaan we daarvoor doen in 2022?  Maken van verstedelijkingsafspraken met Rijk en provincies Gelderland en Utrecht incl. afspraken met het Rijk over noodzakelijke (financiële) ondersteuning.

 Samen met provincies verder uitvoering geven aan Actieplan Wonen en Regionaal programmeren.  Doorontwikkelen en uitvoeren van diverse thema’s uit Woonagenda 2.0  Opstellen nieuwe woonagenda i.r.t. ruimtegebruik, mobiliteit en energie. 18 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

  

Organiseren van symposia en expertmeetings voor kennisdeling en netwerkvorming. Monitoren van woningbouw en de woningmarkt (i.s.m. Stichting Vastgoedmonitor). Vormen van regionaal kennis- en beleidsnetwerk voor natuur, landschap en cultuurhistorie.

19 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

3. FINANCIËLE BEGROTING REGIO FOODVALLEY 2022 - 2025 3.1. DE BEGROTINGSOPBOUW: INZICHT IN RELATIE INZET EN MIDDELEN De begroting is opgebouwd langs drie hoofdonderdelen: 1. De kosten die gemoeid zijn met het regiokantoor 2. De kosten voor het mobiliteitsfonds 3. De kosten voor de werkprogramma’s (inclusief de kosten voor programmamanagers)

2022

1.538.000

1.866.989

370.000 Regiokantoor

Mobiliteitsfonds

Programmakosten

3.2. OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN BEGROTING REGIO FOODVALLEY Lasten Kosten Regiokantoor 1. Regiokantoor 2. Economic Board Programmakosten 3.Landbouwtransitie 4.Voeding voor gezond leven 5.Energietransitie 6.Human Capital 7.Innovatie,clustervorming en CE 8.Fysieke randvoorwaarden 9.Quality of living Baten Kosten Regiokantoor 1. Regiokantoor 2. Economic Board Programmakosten 3.Landbouwtransitie 4.Voeding voor gezond leven 5.Energietransitie 6.Human Capital 7.Innovatie,clustervorming en CE 8.Fysieke randvoorwaarden 9.Quality of living Eindtotaal

2022 3.774.989 1.908.000 1.863.000 45.000 1.866.989 319.789 232.800 217.900 353.900 203.900 299.800 238.900 -3.774.989 -1.908.000 -1.863.000 -45.000 -1.866.989 -319.789 -232.800 -217.900 -353.900 -203.900 -299.800 -238.900 -

2023 3.826.989 1.960.000 1.914.000 46.000 1.866.989 319.789 232.800 217.900 353.900 233.900 269.800 238.900 -3.826.989 -1.960.000 -1.914.000 -46.000 -1.866.989 -319.789 -232.800 -217.900 -353.900 -233.900 -269.800 -238.900 -

2024 3.924.989 2.013.000 1.966.000 47.000 1.911.989 319.789 232.800 217.900 353.900 203.900 344.800 238.900 -3.924.989 -2.013.000 -1.966.000 -47.000 -1.911.989 -319.789 -232.800 -217.900 -353.900 -203.900 -344.800 -238.900 -

2025 3.901.989 2.065.000 2.017.000 48.000 1.836.989 319.789 232.800 217.900 353.900 203.900 269.800 238.900 -3.901.989 -2.065.000 -2.017.000 -48.000 -1.836.989 -319.789 -232.800 -217.900 -353.900 -203.900 -269.800 -238.900 -

De kosten voor het mobiliteitsfonds zijn in dit overzicht opgenomen onder 1. Regiokantoor. En de kosten van programmamanagers zijn onderdeel van de programmakosten.

20 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

3.3. GEPROGNOTISEERDE BALANS Begrotingsjaar T

2022 T-2 31-12-2020

Activa

T-1 31-12-2021

T

T+1 31-12-2023

31-12-2022

T+2 31-12-2024

T+3 31-12-2025

(im) Materiële vaste activa Financiële vaste activa: Kapitaalverstrekkingen Financiële vaste activa: Leningen Financiële vaste activa: Uitzettingen > 1 jaar

Totaal Vaste Activa Voorraden: Onderhanden werk & Overige grond- en hulpstoffen Voorraden: Gereed product en handelsgoederen & vooruitbetalingen Uitzettingen <1 jaar Liquide middelen Overlopende activa

0

0

0

0

0

0

5.221.549

2.406.079

2.406.079

2.406.079

2.406.079

2.406.079

172.680

534.680

903.680

1.279.680

1.663.680

2.047.680

247.178

0

0

0

0

0

Totaal Vlottende Activa

5.641.407

2.940.759

3.309.759

3.685.759

4.069.759

4.453.759

Totaal Activa

5.641.407

2.940.759

3.309.759

3.685.759

4.069.759

4.453.759

Passiva

31-12-2020

31-12-2021

31-12-2022

31-12-2023

31-12-2024

31-12-2025

Eigen vermogen

2.578.759

2.940.759

3.309.759

3.685.759

4.069.759

4.453.759

Voorzieningen

62.794

0

0

0

0

0

2.641.553

2.940.759

3.309.759

3.685.759

4.069.759

4.453.759 0

Vaste schuld

Totaal Vaste Passiva Vlottende schuld

49.420

0

0

0

0

2.950.434

0

0

0

0

0

Totaal Vlottende Passiva

2.999.854

0

0

0

0

0

Totaal Passiva

5.641.407

2.940.759

3.309.759

3.685.759

4.069.759

4.453.759

Overlopende passiva

3.4. FINANCIËLE TABELLEN WERKPROGRAMMA’S 3.4.1. Overzicht bijdragen gemeente aan Strategische Agenda 2022-2025 2023 2022 BIJDRAGE PER GEMEENTE AAN STRATEGISCHE AGENDA Gemeente Barneveld Ede Nijkerk Putten Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen Totaal

€

271.168 500.193 170.905 13.738 28.594 79.691 40.704 244.948 147.050 1.496.989

€

273.965 505.720 172.938 13.738 28.853 80.633 41.176 248.068 148.899 1.513.989

€

2024

2025

284.168 525.879 180.352 13.738 29.798 84.069 42.899 259.447 155.640 1.575.989

274.459 506.696 173.296 13.738 28.898 80.799 41.259 248.618 149.225 1.516.989

€

3.4.2. Overzicht splitsing totale programma’s in deel gemeenten en overige financiering Programma Gemeenten 2022 3.Landbouwtransitie 4.Voeding voor gezond leven 5.Energietransitie 6.Human Capital 7.Innovatie,c lustervorming en CE 8.Fysieke randvoorwaarden 9.Quality of living Eindtotaal

21 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

Overige financiering 300.345 193.911 198.456 234.456 159.456 260.911 149.456 1.496.989

Totaal 19.444 38.889 19.444 119.444 44.444 38.889 89.444 370.000

319.789 232.800 217.900 353.900 203.900 299.800 238.900 1.866.989

Overige financiering betreft bijdragen van derden (zoals triple helixpartners en provincies) in de werkprogramma’s.

3.4.3. Bijdrage per gemeente per onderdeel van de Strategische Agenda voor 2022 Programma 3.Landbouwtransitie Ruimtelijke Ontwikkeling 4.Voeding voor gezond leven Voedsel & Eiwittransitie 5.Energietransitie Energie 6.Human Capital Werkgelegenheid 7.Innovatie,clustervorming en CE Economie 8.Fysieke randvoorwaarden Economie Mobiliteit 9.Quality of living Landschap Ruimtelijke Ontwikkeling Wonen Eindtotaal

Barneveld Ede Nijkerk Putten Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen 73.560 109.701 31.689 13.738 10.292 13.122 7.350 24.488 16.407 73.560 109.701 31.689 13.738 10.292 13.122 7.350 24.488 16.407 31.909 63.049 23.189 2.956 10.746 5.387 35.590 21.086 31.909 63.049 23.189 2.956 10.746 5.387 35.590 21.086 32.657 64.526 23.733 3.025 10.998 5.514 36.424 21.580 32.657 64.526 23.733 3.025 10.998 5.514 36.424 21.580 39.274 77.644 24.151 3.635 13.249 6.621 43.864 26.017 39.274 77.644 24.151 3.635 13.249 6.621 43.864 26.017 26.240 51.846 19.069 2.430 8.836 4.430 29.266 17.339 26.240 51.846 19.069 2.430 8.836 4.430 29.266 17.339 42.935 84.833 31.201 3.977 14.459 7.249 47.886 28.371 16.695 32.987 12.133 1.546 5.622 2.819 18.621 11.032 26.240 51.846 19.069 2.430 8.836 4.430 29.266 17.339 24.594 48.594 17.873 2.278 8.282 4.152 27.430 16.252 1.234 2.439 897 114 416 208 1.377 816 12.342 24.386 8.969 1.143 4.156 2.084 13.765 8.155 11.018 21.770 8.007 1.021 3.710 1.860 12.289 7.281 271.168 500.193 170.905 13.738 28.594 79.691 40.704 244.948 147.050

3.5. BIJDRAGE PER GEMEENTE - REGIO FOODVALLEY & ECONOMIC BOARD Regiokantoor Gemeente Barneveld Ede Nijkerk Putten Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen Totaal

€ € € € € € € € € €

196.316 387.894 142.667 18.184 66.111 33.145 218.958 129.725 1.193.000

Mobiliteitsfonds Programma's € € € € € € € € € €

60.886 120.303 44.247 5.640 20.504 10.280 67.908 40.233 370.000

€ € € € € € € € € €

271.168 500.193 170.905 13.738 28.594 79.691 40.704 244.948 147.050 1.496.989

Totaal € € € € € € € € € €

528.370 1.008.390 357.818 13.738 52.418 166.306 84.129 531.813 317.008 3.059.989

Het verschil tussen het totaal van tabel 3.5 en het totaal van tabel 3.2 (€ 715.000) wordt veroorzaakt door transparante BTW, vergoeding voor uitgeleend personeel en bijdrages van derden, zoals triple helixpartners en provincies. Tabel 3.5 geeft weer wat er daadwerkelijk bij gemeenten in rekening word gebracht.

3.6. BIJDRAGE PER GEMEENTE - MOBILITEITSFONDS 2022 Gemeente Barneveld Ede Nijkerk Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen Totaal

€ € € € € € € € €

o.b.v. inwonersaantallen 1-1-2021 Barneveld Ede Nijkerk Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen Totaal

59.993 118.538 43.598 5.557 20.203 10.129 66.912 39.643 364.573

16,46% 32,51% 11,96% 1,52% 5,54% 2,78% 18,35% 10,87% 100,00%

22 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

2023 60.886 120.303 44.247 5.640 20.504 10.280 67.908 40.233 370.000

€ € € € € € € € €

62.038 122.579 45.084 5.746 20.892 10.474 69.193 40.994 377.000

2024 € € € € € € € € €

63.354 125.180 46.041 5.868 21.335 10.697 70.661 41.864 385.000

2025 € € € € € € € € €

64.671 127.781 46.997 5.990 21.778 10.919 72.129 42.734 393.000

4. PARAGRAFEN 4.1. PARAGRAAF 1: RISICO’S EN WEERSTANDSVERMOGEN Op grond van artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moet de regio in de paragraaf weerstandsvermogen inzicht verschaffen in de robuustheid van de begroting. Het weerstandsvermogen van de regio is het vermogen om niet structurele financiële tegenvallers te kunnen opvangen zodat de taken kunnen worden voortgezet. Het weerstandsvermogen bestaat uit relatie tussen de weerstandscapaciteit (zijnde de middelen waarover de regio beschikt/kan beschikken om niet begrote kosten te dekken) en de risico's waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van Regio Foodvalley voor het begrotingsjaar en ook voor de meerjarenraming. Artikel 42 van de gemeenschappelijke regeling bepaalt dat het algemeen bestuur bij regeling de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vaststelt. Deze regeling waarborgt dat aan de eisen van rechtmatigheid, verantwoording en controle wordt voldaan.

Beleid t.a.v. reserves en voorzieningen Regio Foodvalley heeft een reserve voor het exploitatierisico i.c. de Algemene reserve gevormd. Deze reserve wordt toereikend geacht gelet op de beschreven risico’s.

Stille reserves Stille reserves zijn de meerwaarden van activa die de boekwaarden te boven gaan bij directe verkoop. De regio heeft geen stille reserves.

Stelposten In de begroting 2022 is geen post onvoorzien als stelpost opgenomen.

Risico's De risico's kunnen worden ingedeeld in: 1. risico’s voortvloeiend uit het eigen beleid; 2. risico's voortvloeiend uit het beleid van een hogere overheid; 3. risico's voortvloeiend uit de samenwerking met andere gemeenten en instanties; 4. risico's voortvloeiend uit het doen /nalaten van derden; 5. risico's voortvloeiend uit voor de regio niet te beïnvloeden autonome ontwikkelingen. ad 1. Risico's voortvloeiend uit het eigen beleid Exploitatierisico

De Gemeentewet geeft het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling de taak een begroting in structureel en reëel evenwicht vast te stellen. Dit betekent dat tegenover structurele lasten in ieder geval een gelijk bedrag aan structurele baten staat. Dit is een belangrijke voorwaarde om voor repressief toezicht (minst belastende vorm) in aanmerking te komen. Voor een oordeel over deze voorwaarde is een transparant overzicht nodig van eenmalige/incidentele baten en lasten die het begrotingssaldo beïnvloeden. De opzet van de begroting 2022 is zo dat de lasten van het algemeen bestuurlijke deel gedekt worden uit een bijdrage per deelnemende gemeente gebaseerd op het aantal inwoners. Eventuele tekorten kunnen incidenteel gedekt worden uit de algemene reserve. Secundaire arbeidsvoorwaarden.

Op grond van de gemeenschappelijke regeling zijn de rechtspositieregelingen van de gemeente Ede van toepassing op personeel van de regio. Ook ten aanzien van het individueel keuzebudget (IKB) volgt de regio de rechtspositie van de gemeente Ede.

23 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

Werkkostenregeling

De werkkostenregeling heeft per 1-1-2015 alle bestaande fiscale regels voor vergoedingen vervangen. Vanaf 1-1-2020 is de regeling verruimd. Over de eerste € 400.000 wordt het percentage 1,7% van de fiscale loonsom, over het bedrag boven de € 400.000 blijft het percentage 1,2%. Daarnaast zullen een aantal kostensoorten niet meer vanuit de WKR betaald hoeven te worden. Voor vergoedingen boven dit bedrag moet een eindheffing van 80% betaald worden. Regio Foodvalley komt naar verwachting niet boven de forfaitaire ruimte uit.

Conclusie Kenmerkend voor het risicoprofiel van Regio Foodvalley is dat de regio m.b.t. de strategische samenwerking nauwelijks ontvankelijk is voor risico’s. Bovendien is een Algemene Reserve gevormd voor het opvangen van deze risico’s.

24 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

4.2. PARAGRAAF 2: FINANCIERING Inleiding Artikel 13 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de regio beschrijft hoe zij, op basis van het treasurystatuut, de investeringen wil financieren. Het doel van deze paragraaf is inzicht te verschaffen in de financieringssystematiek en risico's die daarmee samenhangen. Met deze paragraaf wordt eveneens voldaan aan een aantal verplichtingen volgend uit de Wet financiering decentrale overheden (wet fido). Regio Foodvalley hanteert het treasurystatuut van de gemeente Ede.

Rentelasten/baten De regio heeft met de BNG een rekening-courant-overeenkomst gesloten.

Financieringspositie Regio Foodvalley kent geen langlopende financieringsmiddelen.

Rente-risiconorm Om het herfinanciering risico voor de samenwerkingsverbanden te beperken is een norm ingesteld waaraan de samenwerkingsverbanden worden getoetst: de rente-risiconorm. Om de risico's van hogere renten bij noodzakelijke herfinancieringen en/of renteherzieningen te beperken, mag het totaal van de leningen die moeten worden geherfinancierd of waarvan de rente moet worden herzien, jaarlijks niet meer dan 20% van de totale vaste schuld per 1 januari bedragen. De regio blijft de komende jaren binnen de norm.

25 | begroting 2022-2025 | 11 maart 2021

4.3. PARAGRAAF 3: BEDRIJFSVOERING Inleiding Artikel 14 van het Besluit Begroting en verantwoording (BBV) verplicht de regio om de stand van zaken en de voornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering weer te geven.

De werkorganisatie Het Regiobestuur heeft gekozen voor een compacte organisatie van het Bureau die ten dienste staat van de Triple Helix samenwerking in de Foodvalley regio en de intergemeentelijke samenwerking. Taken en bevoegdheden zijn geformaliseerd in de gemeenschappelijke regeling Regio Foodvalley en het mandaatbesluit. Voor de hoge ambities in het programma ter uitvoering van de Strategische Agenda 2020-2025, is een efficiënt en slagvaardig Bureau nodig. De taken voor het Bureau Regio Foodvalley zijn in hoofdlijnen de volgende:  Stimuleren en ondersteunen van de Economic Board. De Economic Board, waarin vertegenwoordigers zitten namens en gefinancierd door de drie O’s, draagt hiervoor zorg. Deze werkgroep wordt getrokken en secretarieel ondersteund vanuit het Bureau Regio Foodvalley.  Stimuleren en ondersteunen van de (WGR-)samenwerking tussen de gemeenten.  Het Bureau Regio Foodvalley ondersteunt het Regiobestuur en de andere bestuurlijke gremia in de WGR-samenwerking, zoals de portefeuillehouder overleggen; het Bureau Regio Foodvalley verzorgt de secretariële ondersteuning van deze bestuurlijke overleggen.  Uitvoeren van de regionale activiteiten ter uitvoering van het uitvoeringsprogramma, waarbij de inzet van het Bureau nodig is. Concreet: 1.