Bijlage 1 ruimtelijke analyse

Visie ‘Binnen de Beken Zuid-Zuidwest’ gemeente Renswoude

BIJLAGE RUIMTELIJKE ANALYSE BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

27 juni 2024

Colofon Dit kaartenboek vormt een bijlage van de Visie Binnen de Beken-Zuid Zuidwest. De ruimtelijke analyse is in opdracht van de gemeente Renswoude uitgevoerd door Bureau Nieuwe Gracht. Bureau Nieuwe Gracht Robert Arends Veerle Merk Nadèche Westrus

Utrecht, 27 juni 2024

Beleidsinventarisatie • Woondeal 2022-2030, Regio Foodvalley (2022) • Afkoppelplan gemeente Renswoude, BOOT (2022) • Samen ‘op Renswou’, kasteeldorp tussen de beken, Woonvisie 2022-2026, Atrivé (2022) • Transitievisie Warmte, Royal HaskoningDHV (2022) • Quickscan ROM Integraal Advies, ODRU (2024) • Integraal plan beheer Openbare Ruimte • Kansen voor inheemse flora in gemeente gemeente Renswoude, Cyber (2021) Renswoude, Natuurpro (2023) • Woningmarktonderzoek 2021, Atrivé (2021) • Vervolg progammeren woningbouwprojecten, • Gemeentelijk rioleringsplan 2021-2028, gemeente Renswoude (2023) BOOT (2020) • Resultaten snelkooksessie oktober 2023, • Verkenning natuurkansen, Buiting Advies (2020) provincie Utrecht (2023) • Omgevingsvisie Renswoude 2018-2030, • Handreiking Nieuwe Woongebieden, gemeente Renswoude (2018) Groen Groeit Mee, provincie Utrecht (2023) • Nota parkeernormen Renswoude, • Samen voor een zelfstandig en toekomstbegemeente Renswoude (2016) stendig Renswoude, Coalitieakkoord 2022-2026, • Gebiedsvisie t.b.v. Verordening geurhinder en gemeente Renswoude (2022) veehouderij, SRE Milieudienst (2009/2016) • Kwaliteitsgids Utrechtse Landschappen• Landschapsontwikkelingsplan Gelderse Vallei, Gelderse Vallei, provincie Utrecht (2022) Brons + partners (2005)

Als basis voor de ruimtelijke analyse is eerst een inventarisatie uitgevoerd van het gemeentelijke, regionale en provinciale ruimtelijk beleid. De volgende beleidsdocumenten, visies en ruimtelijke verkenningen zijn daarbij geïnventariseerd (in chronologische volgorde):

Ruimtelijke analyse van het plangebied en omgeving Vervolgens is een ruimtelijke analyse uitgevoerd voor het plangebied en omgeving. De volgende aspecten zijn daarbij in kaart gebracht: bodem, reliëf, archeologie, historische ontwikkeling, landschap, cultuurhistorie, water, natuur, landgoederen, mobiliteit, wonen, voorzieningen, duurzaamheid, klimaat, milieu en belemmeringen. Op de volgende pagina’s zijn de opgestelde analysekaarten opgenomen voor alle hiervoor genoemde ruimtelijke aspecten. Bij elk aspect is tevens aangegeven wat de relevante uitgangspunten zijn voor de visie.

Plangebied

Utrecht

(N224)

Lun

ters

ebe

Nijborg

ek

seweg

Van

Reed

ewe

g

Kerkstraa

Spikhor

st

Oude

Holle

weg

t

Mun

ikke

nbe

ek

rlaan

uize h k n i m m E

ONDERGROND Binnen het plangebied komen enkele hoger gelegen dekzandruggen voor, waar de bebouwing van oudsher ‘hoog en droog’ werd gevestigd. Aan de rand van het plangebied liggen lager gelegen beekdalen langs de Lunterse Beek. In het plangebied is sprake van een licht glooiend landschap met geleidelijke overgangen van ‘hoog en droog’ naar ‘laag en nat’. Op de hoger gelegen delen van het plangebied liggen enkele gebieden met hoge archeologische (verwachtings)waarde, zoals oude boerderijplaatsen, de Oude Holleweg en de begraafplaats.

Uitgangspunten voor de visie • ‘Water en bodem sturend’ hanteren als motto bij het maken van ruimtelijke keuzes. • Toedeling van functies en slimme ordening o.b.v. ondergrond (‘hoog en droog’). • Rekening houden met hoge archeologische (verwachtings)waarden in de ondergrond.

Bodem

Hoogtekaart

+6.7

+5.6 +7.5

+6.1

+6.8

Archeologie

HISTORISCHE ONTWIKKELING De dorpsbebouwing ligt van oudsher geconcentreerd langs de Dorpsstraat. Latere dorpsuitbreidingen vonden plaats in de richting van de beken rond het dorp. Aan de westzijde van het dorp is een bedrijventerrein ontwikkeld langs de Barneveldsestraat. Dit terrein is in noord-westelijke richting verder uitgebreid. De meanderende Lunterse Beek is gekanaliseerd. Door ontginning van het agrarische landschap is de karakteristieke kleinschalige kampen-verkaveling langzaam maar zeker verdwenen. Hierdoor is het landschapsbeeld veranderd.

Uitgangspunten voor de visie • Aansluiten bij de bestaande stedenbouwkundige structuur van het dorp Renswoude. • Hoogbouw past niet binnen de ruimtelijke structuur van het dorp. • Realisatie van woningbouw in samenhang met de ontwikkeling van groen en landschap. • Aanleg van groen met recreatieve gebruikswaarde, dat gelijktijdig wordt ontwikkeld met de woonwijk (Groen Groeit Mee).

Omstreeks 1900

Omstreeks 1980

Omstreeks 2023

LANDSCHAP EN CULTUURHISTORIE In de loop der jaren is in het kleinschalige kampenlandschap de nodige schaalvergroting opgetreden, waardoor het karakteristieke halfopen landschapsbeeld meer open is geworden. Rond het plangebied komen verschillende groengebieden voor met cultuurhistorische waarden. Ten oosten van het plangebied ligt Kasteel Renswoude met een historische landschapstuin en een parkbos. Aan de westrand van het plangebied ligt langs de Lunterse Beek een inundatieveld van de Grebbelinie (militair erfgoed).

Uitgangspunten voor de visie • Aandacht voor bestaande landschapselementen en cultuurhistorische waarden in en rondom het plangebied.

Landschap

Cultuurhistorie

Militair erfgoed

WATER De Lunterse Beek is de enige meanderende beek in de Gelderse Vallei. Bij toekomstige ontwikkelingen in het plangebied dient een afstand van 40 meter te worden aangehouden, om de beek als zelfstandig element te behoeden voor ongewenste ruimtelijke ontwikkelingen. Aan de zuidzijde van het plangebied voegt de Munnikenbeek zich bij de Lunterse Beek. De Munnikenbeek is in de Middeleeuwen gegraven voor de afwatering van het gebied. Rond het drinkwaterwingebied ten westen van het gebied moet rekening worden gehouden met een beschermingszone.

Uitgangspunten voor de visie • Realisatie van een toekomstbestendig watersysteem en natuurlijke(r) inrichting van de waterketen. • Tenminste 40 meter afstand aanhouden tot de Lunterse Beek. • Rekening houden met de beschermingszone rond het drinkwaterwingebied.

Waterstructuur

Water (beschermingszones)

NATUUR EN LANDGOEDEREN Grenzend aan het plangebied liggen enkele natuurgebieden die tot de NNN behoren. De natuurwaarden in het plangebied zelf zijn (nog) niet in kaart gebracht. In de omgeving van het plangebied liggen enkele landgoederen. Langs de Lunterse Beek liggen de landgoederen Engelaar en Wittenoord. Ten oosten van het plangebied liggen rondom Kasteel Renswoude de landgoederen Hooibroek en Voermansveld. Het Kasteel Renswoude en het kasteelpark hebben de status van een Rijksmonument.

Uitgangspunten voor de visie • Behoud en bescherming van aanwezige natuurwaarden in en rondom het gebied (NNN). • Versterken van het ecologische netwerk, met name de verbinding tussen de bebouwde kom en het buitengebied.

Natuur (NNN)

Natuurdoeltypen

Landgoederen

MOBILITEIT De N224 is de belangrijkste ontsluitingsweg door het dorp, maar vormt ook een belangrijk aandachtspunt vanuit verkeersveiligheid, doorstroming, barrièrewerking en gezondheid. Via de N224 loopt een regionale openbaar vervoerverbinding tussen Amersfoort en station Veendaal-De Klomp (streekbus lijn 80). Daarnaast is er een scholierenlijn die een busverbinding onderhoudt tussen Renswoude, Scherpenzeel en Barneveld (lijn 610). Aan de rand van het plangebied liggen enkele klompenpaden door het agrarische gebied, over landgoederen, langs boerenerven en delen van de Grebbelinie (Daatselaarsepad en Jufferpad).

Uitgangspunten voor de visie • Goede bereikbaarheid lopend, met de fiets, per OV en met de auto. • Aandacht voor een goede auto-ontsluiting op de N224. • Geen doorgaand verkeer door (bestaand) woongebied. • Toegankelijkheid voor hulpdiensten en vuilniswagens.

Mobiliteit

WONEN EN VOORZIENINGEN Het dorp Renswoude telt zo’n 5.700 inwoners. In het dorp komen voornamelijk grondgebonden woningen voor (86%), waarvan 52% rijwoningen, 11% twee-onder-een-kap en 23% vrijstaande woningen. In het plangebied liggen enkele (agrarische) bedrijven, de gemeentelijke begraafplaats, ‘t Podium en verspreide (bedrijfs)woningen langs de Oude Holleweg. De belangrijkste voorzieningen, zoals een supermarkt, winkels, huisartsenpraktijk, apotheek, basisscholen, bibliotheek en sportpark De Hokhorst, liggen op enige afstand in het dorp.

Uitgangspunten voor de visie • Bouw van ca. 50 woningen per jaar (2028-2040). • Streven naar 66% ‘betaalbare’ woningen. • Realisatie van ca. 50 flexwoningen. • Woningen gericht op starters (10-15%), gezinnen (45-50%) en senioren (40-45%). • Aansluiten op bestaande dorpsvoorzieningen in de kern (winkels, zorg, scholen, sport, etc.). • Ruimtereservering voor uitbreiding van de begraafplaats (vanaf 2032). • Zoeklocatie voor een maatschappelijke voorziening (kerk).

Wonen

Bestaande functies

Voorzieningen

KLIMAAT EN DUURZAAMHEID Renswoude is een kleinschalige, groene woonkern tussen grotere verstedelijkte gebieden. Het dorp biedt een duurzame woon- en leefkwaliteit aan al haar inwoners. De bestaande bebouwde omgeving dient de komende jaren te verduurzamen en klimaatrobuust te worden ingericht. In de visie moet rekening worden gehouden met de gevolgen van toekomstige klimaatveranderingen (wateroverlast, droogte, hittestress). Dat vraagt om klimaatadaptieve maatregelen in het plangebied.

Uitgangspunten voor de visie • Energieneutraal Renswoude in 2035. • De openbare ruimte in Renswoude wordt klimaatbestendiger ingericht.

Wateroverlast

Hittestress

Droogte (risico)

MILIEU EN BELEMMERINGEN In de visie moet rekening worden gehouden met milieu-aspecten zoals geluid- en geurhinder, zodat een duurzaam gezonde leefomgeving ontstaat voor alle gebruikers van het gebied. Daarnaast moet rekening worden gehouden met de in het gebied aanwezige (ondergrondse) infrastructuur en kabels en leidingen.

Uitgangspunten voor de visie • Rekening houden met de aan te houden richtafstanden en milieuhinderzones in het plangebied. • Rekening houden met (onder- en bovengrondse) belemmeringen.

Geluidhinder wegverkeer

(Agrarische) bedrijven

Kabels en leidingen

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap