Document · PDF

Bijlage 1 Ontwerpegroting Regio Foodvalley 2027-2030

Gemeenteraad 16 juni 2026, gemeente RenswoudeBij agendapunt: Raadsvoorstel inzake Jaarstukken 2025 en Ontwerpbegroting 2027-2030 Regio Foodvalley9.832 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

10 april 2026

Ontwerpbegroting 2027-2030

Voorwoord In 2026 zijn we gestart met de nieuwe Strategische Agenda 2026-2030 Regio Foodvalley: ‘Onderneemt Natuurlijk!’. Want onze regio groeit snel en tegelijkertijd komen vele complexe vraagstukken samen zoals de stikstofcrisis, netcongestie en de waterkwaliteit. Samen met ondernemers, onderwijsinstellingen en andere maatschappelijke partners zetten we ons als acht deelnemende gemeenten onder andere in voor oplossingen om de landbouw perspectief te bieden, woningen te kunnen blijven bouwen, slim te investeren in bereikbaarheid en de natuur te herstellen. Zo werken wij samen aan een duurzame en sterke regionale toekomst langs twee lijnen: een toekomstbestendige economie en verantwoorde groei. Tijdens het opstellen van de Kaderbrief 2027-2030 eind 2025 bleek dat beschikbare middelen en ambities vanaf 2027 uit elkaar dreigden te lopen. Daarop hebben wij ons ingespannen om dit tekort te dichten en een structurele dekking te organiseren met als uitgangspunt de 0-lijn. In deze Ontwerpbegroting 2027 leest u hoe wij hierin zijn geslaagd door een heldere systematiek toe te passen met als kern: structurele uitgaven dekken uit structurele middelen en incidentele uitgaven uit incidentele middelen.

Ten aanzien van de incidentele ontvangen middelen hebben de afgelopen jaren geleerd, dat regionaal samenwerken loont! Voorbeelden zijn de Regio Deal II met € 50 miljoen voor verantwoord groeien, regionaal ontmoeten en innovatief ondernemen. Daarnaast heeft de provincie Gelderland €15 miljoen beschikbaar gesteld voor voorzieningen die nodig zijn vanwege de groei in onze regio. Een derde voorbeeld is het besluit van het Rijk om de regionale aanvraag voor de regeling Woningbouw op Korte Termijn (WoKT) te honoreren. Daardoor komt €43 miljoen beschikbaar voor doorfietsroutes die Barneveld met Wageningen verbindt en een aftakking krijgt richting Veenendaal en Ede. Het nieuwe kabinet-Jetten is voornemens om meer samen te werken met medeoverheden en te investeren in onder meer woningbouw, aanpak netcongestie en stikstof. Dit biedt kansen voor ons Uitvoeringsplan Stikstof en de brede Aanpak Veluwe van het Rijk en de provincie Gelderland. Deze aanpak richt zich op het robuuster maken van de natuur en het verlagen van de stikstofemissies. Voor de Aanpak Veluwe is €300 miljoen vrijgemaakt, waar ook onze regio van profiteert. Op deze wijze blijven wij ook in 2027 met elkaar bouwen aan een aantrekkelijke regio, waarbij we staan voor een toekomstbestendige economie en verantwoorde groei. Met op elkaar afgestemde investeringen in wonen, infrastructuur, energie, economie en landelijk gebied.

Door samen de schouders eronder te zetten behouden wij een brede welvaart voor iedereen in onze Regio Foodvalley.

Namens het Dagelijks Bestuur van Regio FoodValley,

Frits Dimmendaal

René Verhulst

Secretaris-directeur a.i.

Voorzitter

Inhoud Voorwoord ................................................................................................................................................................................. 2 Inhoud ....................................................................................................................................................................................... 3 1

Proces vaststelling Ontwerpbegroting 2027-2030 ............................................................................................................. 4 1.1

Belangrijke data

1.2

Naar een structureel evenwichtige begroting

Beleidskaders 2027 ........................................................................................................................................................... 8 2.1

Programma Algemeen (regiobureau en Economic Board)

2.2

Programma Toekomstbestendige Economie (Strategische agenda 2026-2030)

2.3

Programma Verantwoorde Groei (Strategische Agenda 2026-2030)

Financiële begroting Regio Foodvalley 2027-2030 ........................................................................................................... 13 3.1

De begrotingsopbouw: inzicht in relatie inzet en middelen

3.2

Van kaderbrief naar ontwerpbegroting

3.3

Overzicht van baten en lasten 2026-2030

3.4

Geprognosticeerde balans

3.5

Bijdrage per gemeente Programma Algemeen - Regiobureau en Economic Board

3.6

Inwonerbijdrage per gemeente – Mobiliteitsfonds

Financiële tabellen werkprogramma’s

3.7

Bijdrage per gemeente aan de inhoudelijke programma’s SA 2026-2030

3.8

Bijdrage 2027 per gemeente per thema van de Strategische Agenda 2026-2030

3.9

Bijdrage per gemeente per onderdeel 2027

Overige overzichten

3.10

Gebruikte inwoneraantallen

3.11

Overzicht taakvelden

3.12

Verloopoverzicht bestemmingsreserve incidentele baten

Begrote beleidsindicatoren 2027 4

Paragrafen begroting....................................................................................................................................................... 21 4.1

Paragraaf Risico’s en weerstandsvermogen

4.2

Paragraaf Financiering

4.3

Paragraaf Bedrijfsvoering

4.4

Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid

1 Proces vaststelling Ontwerpbegroting 2027-2030

Ontwerpbegroting 2027-2030 1.1

Belangrijke data

Begroting 1 april 2026

Ontwerpbegroting in Regiodag

10 april 2026

Ontwerpbegroting in Algemeen Bestuur

11 april 2026 - 16 juli 2026

Behandeling raden (zienswijze)

11 september 2026

Vaststelling Begroting 2027 door Algemeen Bestuur

Uiterlijk 15 september 2026

Indiening begroting bij Gedeputeerde Staten Gelderland

1.2

Naar een structureel evenwichtige begroting

In de Kaderbrief 2027 hebben we aangegeven dat we in de Ontwerpbegroting 2027 een oplossing zoeken voor het structurele tekort dat vanaf 2027 zou ontstaan. Dit is gelukt door op een andere manier te kijken naar de begroting van de regio en ook doordat er nu meer zicht is op te ontvangen incidentele middelen die (deels) gekoppeld zijn aan de nieuwe Strategische Agenda 2026-2030. Hieronder lichten wij dit toe. Geldstromen in de regio In hoofdzaak kent de regio vier inkomstenbronnen: 1. Inwonerbijdragen: de regio ontvangt jaarlijks van de acht deelnemende gemeenten een bijdrage per inwoner. In 2027 gaat het in totaal om € 2.362.779. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd en stijgt of daalt met het aantal inwoners. Dit wordt ondergebracht in het begrotingsprogramma programma Algemeen. Hieruit worden de kosten van het regiobureau (voor zover niet direct toerekenbaar aan de inhoudelijk programma’s: zie hieronder) en de kosten van de ondersteuning van Economic Board ondergebracht. 2. Programmagelden: de regio ontvangt daarnaast jaarlijks van de acht Foodvalley-gemeenten een bijdrage voor de thema’s van de twee inhoudelijke programma’s Toekomstbestendige Economie en Verantwoorde Groei. In 2027 gaat het om € 1.588.087 voor alleen de Foodvalley gemeenten. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd.

Daarnaast worden enkele bijdragen ontvangen van de gemeenten Putten en Bunschoten voor de thema’s Food en Landelijk gebied. 3. Mobiliteitsfonds: jaarlijks storten de acht Foodvalley-gemeenten een bijdrage in het regionale mobiliteitsfonds. Het gaat in 2027 om € 441.000. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd. Het mobiliteitsfonds is bedoeld om een bijdrage te kunnen leveren in cofinanciering van grote mobiliteitsprojecten. 4. Incidentele middelen: de regio ontvangt steeds meer incidentele middelen. Het gaat om subsidies van de provincies en het Rijk en rentebaten en restanten van programmagelden van gemeenten. Daarnaast is in 2023 de afspraak gemaakt, dat gemeenten een bijdrage aan de regio betalen op het moment dat zij subsidie ontvangen via regionale SPUK-gelden (Specifieke Uitkering). De hoogte van deze gemeentelijke bijdrage is 2,5% van de ontvangen subsidie. Systematiek structureel en incidenteel De andere manier van kijken betreft het doorvoeren van een heldere systematiek, waarbij structurele lasten worden gedekt door structurele baten en incidentele lasten worden gedekt door incidentele baten. De structurele lasten zijn de kosten van het regiobureau (programma Algemeen) en de kosten van het programmamanagement.

Incidentele kosten zijn de werkbudgetten van de twee inhoudelijke programma’s van de Strategische Agenda 2026-2030 Toekomstbestendige Economie respectievelijk Verantwoorde Groei. De inwonerbijdragen, programmagelden en de bijdragen aan het Mobiliteitsfonds zoals beschreven in de Kaderbrief 2027-2030 zijn in deze ontwerpbegroting ongewijzigd verwerkt. Nieuw is het betrekken van extra incidentele middelen (zie punt 4 hierboven) in het dekken van uitgaven. Er is op dit moment zicht op ruim €5 miljoen aan incidentele middelen tot en met 2030. Door toepassing van deze systematiek op het huidige uitgavenniveau en de huidige inkomsten is er een structureel reëel evenwicht mogelijk, zoals dat ook geëist wordt door de provincie Gelderland als financieel toezichthouder van de regio. Hierbij is het financieel risico voor de regio en de deelnemende gemeenten beperkt, omdat alle huidige structurele lasten gedekt zijn en de incidentele lasten pas worden uitgegeven wanneer er zicht is op concrete incidentele dekking. Er is daarom wel sprake van een zeker beleidsrisico, omdat het niet zeker is

dat al het beleid in deze periode van de Strategische Agenda tot en met 2030 kan worden uitgevoerd. Door vroegtijdig te signaleren en te antiperen is er de komende jaren voldoende ruimte om daar tijdig op bij te sturen. Met deze systematiek wordt aangesloten bij de financiële situatie en strategie van veel gemeenten, waarbij een steeds groter deel van de begroting bestaat uit incidentele middelen en uitgaven. Dit leidt niet tot een verhoging van de inwonerbijdragen en de programmagelden vanuit de gemeenten. De systematiek met de cijfers De begroting van de regio is in hoofdzaak verdeeld in twee onderdelen: de kosten van het Regiobureau en de kosten van de realisatie van de Strategische Agenda. 1. De kosten van het Regiobureau (“Programma Algemeen”) zijn structureel van aard en bestaan met name uit personele kosten voor Public Affairs, Economic Board, regiodirecteur, ondersteuning, huisvesting en bedrijfsvoering. Deze kosten zijn in 2027 € 2.528.438. Deze kosten kunnen volledig worden gedekt door de inwonerbijdrage van de acht gemeenten, aangevuld met een beperkt aantal overige inkomsten, waaronder een bijdrage van de gemeenten Putten en Bunschoten. 2.

De kosten van de Strategische Agenda 2026-2030 (“Programma Toekomstbestendige Economie” en “Programma Verantwoorde Groei”) zijn te onderscheiden in de kosten van het programmamanagement en de werkbudgetten binnen deze programma’s. a.

De kosten van het programmamanagement betreffen personele lasten en zijn dus structureel. Deze kosten zijn in 2027 €1.564.929. Deze personeelslasten per programma kunnen geheel gedekt worden door de structurele bijdragen van gemeenten in programmagelden per programma. Het totaal aan programmagelden vanuit de gemeenten is in 2027 €1.588.087.

De werkbudgetten van de negen thema’s binnen de twee programma’s worden in lijn met de bovengenoemde systematiek als incidentele kosten aangemerkt. Jaarlijks kan bij de vaststelling van de Kaderbrief en de Begroting door het Algemeen Bestuur worden bepaald hoe hoog deze werkbudgetten zijn. De werkbudgetten worden grotendeels gedekt door incidentele baten en voor een klein deel uit structurele programmagelden. In 2027 is een werkbudget voorzien van €1,6 miljoen.

Gemeenschappelijke regeling

Structurele dekking via

Programma Algemeen (kosten voortvloeiend uit de GR)

inwonersbijdrage

Strategische Agenda

Programma Verantwoorde Groei

De bekostigingssystematiek van de

2026-2030

Thema’s Mobiliteit, Wonen, Ruimtelijke

thema’s bestaat uit twee delen:

economie, Energie, Landschap, natuur & water en Toekomstbestendige landbouw

1. Programmamanagement ➜ structureel via colleges

Programma Toekomstbest. Economie Thema’s

Toekomstbestendige

landbouw,

2. Werkbudget ➜ incidenteel

Food, Innovatief MKB en Human Capital Aangezien de regio te maken heeft met veel incidentele baten, wordt een bestemmingsreserve ingesteld waarin deze incidentele baten worden ondergebracht om vervolgens te gebruiken om de Strategische Agenda 2026-2030 uit te voeren zoals we zijn overeengekomen. Jaarlijks wordt bij de kaderbrief en begroting van de regio bepaald welk deel uit de reserve wordt ingezet als werkbudget voor de thema’s behorend bij de twee programma’s Toekomstbestendige Economie en Verantwoorde Groei.

Op dit moment is er zicht op ruim €5 miljoen aan incidentele baten. Dit is genoeg voor 3,5 jaar aan werkbudget. De verwachting is echter dat er de komende jaren nog incidentele baten bij komen. Daarnaast zien we elk jaar dat in geen van de inhoudelijke thema’s van de strategische agenda het werkbudget wordt overschreden, maar er geregeld sprake is van onderbesteding. Dit leidt tot een lagere onttrekking van de reserve, wat een positief effect heeft op de ontwikkeling van de reserve. Indien het verkrijgen van incidentele middelen toch lastig blijkt, zijn alsnog keuzes nodig. Door het verloop van de reserve goed in beeld te houden, kan hier tijdig op worden geanticipeerd. Daarmee wordt voor de komende jaren financiële rust gecreëerd en kan de nullijn (d.w.z. geen verhoging inwonerbijdragen anders dan indexering) worden gehandhaafd.

2 Beleidskaders 2027 2.1

Programma Algemeen (regiobureau en Economic Board)

Het programma Algemeen omvat de ondersteuning van de gemeentelijke samenwerking (de gemeenschappelijke regeling) en de triple helix samenwerking zoals vormgegeven in de Economic Board. Daarnaast omvat het programma de inzet voor Public Affairs voor de lobby bij provinciale en (inter)nationale overheden en Communicatie. Evenals de huidige en toekomstige inzet voor de verwerving van middelen. Ondersteuning gemeenschappelijke regeling & Economic Board Het regiobureau bereidt het bestuurlijk besluitvormingsproces (portefeuille-overleggen op de Regiodag, dagelijks bestuur en algemeen bestuur) voor. Ook ondersteunt het regiobureau de Regiocommissie die minimaal vier keer per jaar bijeenkomt en organiseren zij ongeveer drie raadsinformatiebijeenkomsten. Het regiobureau stelt de producten van de P&C-cyclus (kaderbrief, (ontwerp)begroting en jaarverslag) op volgens de afspraken vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling. De financiële capaciteit en expertise binnen het regiobureau is echter kwetsbaar. Dit staat ook beschreven in de paragraaf risico’s. We zien noodzaak maar kansen om dit te versterken. Het regiobureau organiseert ook de bijeenkomsten van de Economic Board en zorgt voor goede verslaglegging. De Economic Board Foodvalley brengt, conform het akkoord van het Algemeen Bestuur, de samenwerkingsafspraken tot uitvoering (vastgesteld in september 2025).

De Economic Board omarmt de focus binnen het programma Toekomstbestendige Economie, waardoor de agenda van de Economic Board zich primair richt op de thema’s Food, Innovatief MKB en Human Capital. Ook zal de Economic Board advies uitbrengen over thema’s binnen het programma Verantwoorde Groei. De Economic Board treedt primair op als ambassadeur van Regio Foodvalley en de gehele Strategische Agenda. Public Affairs & Communicatie Regio Foodvalley wil zich blijven positioneren als toonaangevende regio in food- en landbouwinnovaties. Daarvoor is een strategisch public affairs-plan opgesteld, met duidelijke lobbydoelen richting nationaal en Europees beleid. Een aantal prioritaire lobbydossiers heeft Regio Foodvalley succesvol op de agenda staan bij het Rijk en EU, met zo mogelijk aantoonbare beleids- of subsidieresultaten. We trekken samen op met drie andere foodregio’s in Nederland onder vlag van FoodNL. Met FoodNL organiseren we werkbezoeken aan de European Week op Regions (EWCR) en de Grüne Woche. Daarnaast is een sterke profilering en één integraal verhaal van de regio van groot belang. Er is een strategisch communicatieplan opgesteld en er worden communicatiecampagnes ontwikkeld om projecten en innovaties zichtbaar te maken en de bekendheid van de regio te vergroten. We bouwen aan één krachtig regiomerk: herkenbaar en onderscheidend.

Zo wordt Regio Foodvalley lokaal, nationaal én internationaal stevig op de kaart gezet. In 2027 worden minimaal twee communicatiecampagnes uitgevoerd die innovaties en successen van de regio breed uitdragen. En er worden minimaal twee netwerkbijeenkomsten georganiseerd waarmee we ontmoeting en verbinding faciliteren. Deals, subsidies en fondsen Het regiobureau levert het overkoepeld programmamanagement en communicatie voor de tweede Regio Deal. De focus ligt op verantwoord groeien, regionaal ontmoeten en innovatief ondernemen. Het regiobureau zorgt voor een jaarrapportage over de resultaten en impact op de regio. Daarmee bieden we inzicht hoe elke geïnvesteerde euro leidt tot economische en maatschappelijke waarde. De kosten die hiermee gepaard gaan worden gedekt uit de middelen van de Regio Deal.

Voor actieve verkenning op kansen voor nieuwe subsidies op provinciaal, nationaal en Europees niveau zijn momenteel geen middelen beschikbaar. We onderzoeken of het mogelijk is om deze rol toch op te kunnen pakken.

2.2

Programma Toekomstbestendige Economie (Strategische

agenda 2026-2030) Regio Foodvalley is toonaangevend in een toekomstbestendig voedselsysteem, van kennis en innovatie tot productie en verwerking: in Nederland, Europa en internationaal. Hier brengen we denken en doen samen om kennis en innovatie in de voedselketen tot leven te brengen. Dit programma gaat zich ten opzichte van het huidige Food programma meer inzetten op het economische en kennis gedeelte van het Food ecosysteem, waar het huidige programma zich meer inzet op voeding en gezondheid. Juist samen met onze topkennisinstituten, innovatieve bedrijven en krachtige agrarische sector vormen zij de ideale basis voor samenwerking aan een gezonde toekomst voor mens en natuur. We zijn toonaangevend, maar tegelijkertijd is het geen vanzelfsprekendheid dat we deze positie in de komende decennia vasthouden. Het Programma Toekomstbestendige economie omvat de thema’s Food, Human Capital en Innovatief MKB. Deze thema’s worden hieronder toegelicht. Thema Food Vanaf 2026 gaan we ons veel meer richten op de samenwerking met de partners binnen de Triple Helix en maatschappelijke organisaties voor de ontwikkeling van het toekomstbestendig voedselsysteem. We richten ons op het versterken van het agrifood eco-systeem. Dit doen we met partners in de regio zoals Startlife, Oneplanet en anderen. In 2026 wordt bepaald welke stappen nodig zijn.

Daarnaast richten we ons op het bieden van ruimte aan food en food gerelateerde bedrijven. De ruimtelijke economische visie die in 2026 wordt opgesteld biedt hiervoor een belangrijk kader. We organiseren in 2027 minimaal één congres waarmee we tegelijkertijd onze regio profileren als het internationaal toonaangevend foodcluster. We blijven investeren in de alliantie FoodNL. Deze alliantie van vier voedselregio’s in Nederland bundelt krachten om beter op te komen voor onze regionale belangen in Europa. Thema Innovatief MKB Een innovatief en toekomstbestendig midden- en kleinbedrijf (mkb) vormt de basis voor onze economie. Het mkb is de motor van onze economie. Ongeveer 60% van de werkgelegenheid en toegevoegde waarde komt hier vandaan. In Regio Foodvalley gaat het om circa 39.000 bedrijven (waarvan 70% eenmanszaken) en 195.000 banen. Daarmee draagt het mkb sterk bij aan de brede welvaart in onze gemeenten. Om ook in de toekomst succesvol te blijven, moeten bedrijven aan de slag met thema’s die bepalend zijn voor de toekomst zoals digitalisering, dataficering en AI, circulariteit et cetera. In 2026 wordt het versnipperde regionale aanbod van diensten toegespitst op behoeften van het regionale mkb, hier is in 2025 een start mee gemaakt.

FOV Foodvalley (Federatie Ondernemerskringen Valleiregio Foodvalley) speelt een regierol in de informatievoorziening naar het brede mkb, wij faciliteren deze rol. We gaan expliciet sturen, om waar mogelijk impact te maken voor een betere regio. We leggen een focus bij koplopers, die passen bij het economische profiel van de regio. Hiervoor worden indicatoren opgesteld als onderdeel van de brede welvaart monitor die door de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) wordt ontwikkeld. Tot slot bouwen we verder met het Living Lab Regio Foodvalley Circulair. De focus ligt op concrete plannen met impact. Deze initiatieven krijgen ondersteuning vanuit het Living Lab. Thema Human Capital We staan voor de uitdaging om voldoende en duurzaam inzetbare arbeidskrachten te behouden. Dit pakken we op met partners via onze Human Capital Agenda. Via deze agenda bouwen we aan een robuust leer-werk ecosysteem

voor techniekbreed (incl. food en ICT) waarbij wordt samengewerkt door bedrijfsleven en onderwijs in een hybride Techniekcentrum. We willen talent en vakmanschap vergroten en binden aan Regio Foodvalley. Werkgevers uit het mkb geven we handvatten en instrumenten om een goede werkgever te zijn, waarbij de verbinding naar het Regionaal WerkCentrum Foodvalley en het inzetten van inclusieve technologie onderdeel zijn. We helpen werkenden en niet-werkenden zich te ontwikkelen via paden voor Leven Lang Ontwikkelen: hier zit zowel bij- als nascholing, maar ook zij-instroom in.

2.3

Programma Verantwoorde Groei (Strategische Agenda 2026-

2030) In Regio Foodvalley streven we naar brede welvaart, een gezond leven, een krachtige economie en sterke natuur. Het aantal inwoners in onze regio groeit snel. Daarom werken ondernemers, onderwijs en overheid samen aan het evenwicht van die groei. Want de toename van inwoners vraagt om op elkaar afgestemde investeringen in wonen, mobiliteit, energie en een balans tussen verstedelijking en landelijk gebied. Tegelijkertijd willen we onze unieke ruimte en natuur blijven koesteren. Verantwoord groeien noemen we dat. Groeien in verbinding met een vitaal natuurlijk systeem en een veerkrachtige, toekomstbestendige economie is wat we beogen. Samenbouwen aan een regio waar mensen graag wonen, werken, recreëren en ondernemen. Dat vergt het oplossen van knelpunten en de juiste investeringen. Het Programma Verantwoord groeien omvat met name opgaven waar we momenteel gezamenlijk aan werken en waar we ook de komende jaren nog volop zullen samenwerken. Het programma Verantwoorde Groei omvat de thema’s Landelijk gebied, Energie, Ruimtelijke economie, Mobiliteit, Regionaal ruimtelijk programmeren en Wonen Deze thema’s worden hieronder toegelicht.

Thema Landelijk gebied: natuur, water en landschap De thema’s ‘Natuur, water en landschap’ en ‘Toekomstbestendige landbouw’ zijn zeer nauw verbonden, omdat een toekomstbestendige landbouw gaat over praktijkvernieuwing waardoor bodem- en waterkwaliteit, landschappelijke waarden en biodiversiteit worden versterkt. Andersom is versterking van het natuurlijk systeem niet alleen belangrijk voor een gezonde leefomgeving, maar ook voor volhoudbare gezonde voedselproductie. Het streven is om in 2026 een gezamenlijke werkwijze en aanpak te ontwikkelen voor Basiskwaliteit natuur en de groenblauwe dooradering, inclusief een monitoringsvoorstel. Die werkwijze willen we in 2027 borgen in de praktijk van de ruimtelijke planvorming bij onze gemeenten. Onder voorbehoud van toekenning in de Regio Deal II start in 2026 een meetnetwerk voor bodem en water. Dit wordt in 2027 uitgebouwd. De resultaten gaan we betrekken bij het ontwikkelen van doelsturing in de landbouw en bij monitoring van de wateropgaven. In 2026 starten we de planvorming voor tenminste één, maar mogelijk meer uitloopgebieden, mits de financiële middelen toereikend zijn. De uitvoering start in 2027 en zal enkele jaren in beslag nemen. Wat er in 2027 gerealiseerd kan worden is afhankelijk van het verloop van de planvorming.

Thema Landelijk gebied: toekomstbestendige landbouw Op dit moment zijn we bezig met de uitwerking van het Uitvoeringsplan Stikstof en Aanpak Veluwe. Omdat de uitwerking hiervan nog moet plaatsvinden en nog onzeker is of tijdig aan de randvoorwaarden m.b.t. regelgeving en financiering wordt voldaan, weten we nog niet wat we in 2027 kunnen realiseren. Doel is dat de natuur verbetert en er weer (natuur)vergunningen verleend kunnen worden voor economische en ruimtelijke ontwikkelingen. Mogelijk vergt het in 2027 nog besluitvorming over regelgeving. We zetten de meetnetwerken in voor handelingsperspectief boeren, monitoring en doelsturing. Een aantal kerndoelen voor (eind) 2027 is dat het aantal boeren dat meedoet in het bedrijvennetwerk is opgeschaald naar 80 en de benchmark-aanpak met een dashboard is ontwikkeld. Er is een rapportage met monitoringsinformatie over luchtkwaliteit en stikstofdepositie en voor 8 veehouderijen loopt een proces voor een doelvoorschriftenvergunning.

Als we middelen vanuit de Regio Deal toegekend krijgen, is het Landbouwnetwerk Regio Foodvalley versterkt tot een samenwerking waarbij de hele Regio Foodvalley duurzame landbouwpraktijken worden uitgeprobeerd en deze zoveel mogelijk worden geborgd in vergunningverlening en verdienmodellen. Dit vindt plaats in een setting met studiekringen en andere vormen van kennisdeling, waar ook overheden in deelnemen om o.a. regelgeving te wijzigen als die de goede ontwikkelingen in de weg zitten. We realiseren deze werkwijze in de Utrechtse gemeenten van Regio Foodvalley, omdat deze vanuit de provincie Utrecht al wordt gefinancierd. In 2026 wordt gewerkt aan voorstellen voor gezamenlijk (ruimtelijk) beleid om een aantrekkelijke regio te blijven en te worden voor agrarische bedrijven die bijdragen aan een toekomstbestendig voedselsysteem. De verwachting is dat één of meer voorstellen in 2027 in gemeentelijk beleid geïmplementeerd kunnen worden. Tot slot verwachten we in 2026 een project of pilot onder het Schone Lucht Akkoord voor te bereiden welke in 2027 kan worden uitgevoerd. Het is nog niet bekend wat voor soort project. Thema Energie Binnen het thema Energie werkt Regio Foodvalley de komende jaren aan de energietransitie en oplossingen voor het volle stroomnetwerk (netcongestie). Dit vraagt een doorontwikkelde Regionale Energie Strategie.

Ook in 2027 blijven we werken aan het realiseren van de huidige RES doelen en de grootschalige opwek van wind- en zonenergie en energiebesparing. Maar ook aan een bredere energiemix. De werkplaatsen waterstof en biogas gaan resultaat opleveren. Het doel is dat ook in 2027 minder energie wordt gebruikt dan het voorgaande jaar (1,5%). De verbreding van de aanpak heeft niet alleen betrekking op de aanbod kant, maar ook op de vraagkant van energie en de benodigde infrastructuur. In het energiesysteem van de toekomst komen energie aanbod, vraag en infrastructuur bij elkaar. Dit vraagt een ruimtelijke vertaling. Uitgangspunt is dat energie een mede-sturend principe is voor gebiedsontwikkeling. In 2027 wordt op gebiedsniveau de impact onderzocht die ruimtelijke/ economische ontwikkelingen hebben op het samenhangend energiesysteem, zoals nieuwe en bestaande gebouwde omgeving, nieuwe en bestaande bedrijven(terreinen) en mobiliteit. Een belangrijk aandachtspunt daarbij is dat naast een centraal georganiseerde infrastructuur ook een regionaal georiënteerd, decentraal energiesysteem nodig zal zijn. Dit vraagt om keuzes met betrekking tot wie daarin gaat investeren en eigenaarschap. Nieuwe wetgeving maakt het mogelijk dat in 2027 energiegemeenschappen stroom gaan delen.

De regio ondersteunt lokaal eigenaarschap en door te verkennen hoe de energietransitie bij kan dragen aan de regionale werkgelegenheid. Andere thema’s zijn: zon op dak, smart energy hubs en energiebesparing bij bedrijven. We continueren de publiek private samenwerking binnen het Regionaal Energieteam Bedrijven. Warmte speelt een belangrijke rol in de energietransitie en heeft veelal een lokaal karakter. De regio ondersteunt de gemeenten in de warmtetransitie, maakt samen met gemeenten en andere stakeholders concrete plannen om de potentie van bovenlokale warmtebronnen (Valleikanaal, geothermie) te benutten, stemt met de stakeholders af waar kennisdeling gewenst is en gezamenlijk optrekken kan bijdragen aan het versnellen van de warmtetransitie. Thema Ruimtelijke economie Zoals in de Strategische Agenda staat streven we naar het optimaal benutten van de beschikbare ruimte voor werken. In ons ruimtelijk economisch beleid bieden we met voorrang ruimte aan food- en foodgerelateerde bedrijven. We gaan regionaal samenwerken in het accommoderen van bedrijven die ruimte zoeken en passen binnen ons economisch profiel en waardevol zijn voor onze kennis- en innovatie ecosystemen. In 2026 ontwikkelt de regio een visie op de ruimte voor onze toekomstbestendige economie.

Deze visie vergt wellicht nog besluitvorming in 2027 en vormt een belangrijk kader voor de projecten en activiteiten in 2027. Ook realiseren we de afspraken zoals afgesproken in het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2026-2030. We monitoren leegstand, ruimtegebruik, economische en ruimtelijke informatie. Knelpunten en kansen worden bestuurlijk geagendeerd.

Thema Mobiliteit In 2027 zetten we in op het versterken van het mobiliteitsnetwerk. Denk hierbij aan het oplossen van de knelpunten zoals de A1/A28 Knooppunt Hoevelaken, A1/A30 en de Rijnbrug. Regionale belangen in bovenregionale dossiers worden geborgd en effectieve lobby wordt ingezet. We prioriteren binnen de regionale bereikbaarheidsagenda, waarbij ingezet wordt op maatregelen die veel impact hebben om maximaal resultaat te boeken. We verwachten dat de focus deels zal verschuiven van realiseren van extra capaciteit naar slimmer benutten van de bestaande capaciteit. Door slimmer gebruik te maken van data en nieuwe technieken voor verkeersmanagement. Tot slot ontwikkelen we de aanpak ‘slim en duurzaam’ door. Om werkgevers in de regio te faciliteren is een mobiliteitsmakelaar beschikbaar voor ondersteuning. Thema Regionaal ruimtelijk programmeren Regionaal ruimtelijk programmeren is onze aanpak om tot ruimtelijk structurerende keuzes voor de lange termijn te komen. Dit gebeurt door een bestuurlijke cockpit, die is samengesteld uit de portefeuillehouders van de betreffende thema’s, voorzitters van de Regiodag, gedeputeerden van Gelderland en Utrecht en bestuurder van Waterschap Vallei en Eem. Deze ‘cockpit’ beoordeelt en/of toetst de gebiedsplannen (anno 2025 zijn dit er negen), de onderlinge samenhang en of de regionale doelen worden gerealiseerd.

Besluitvorming blijft voorbehouden aan de betreffende bestuursorganen binnen de betreffende overheden. Voor deze beoordeling en toetsing zijn verschillende monitoringsinstrumenten en aanpakken in ontwikkeling. Dit moet resulteren in een regionaal dashboard dat inzicht geeft waar we staan met de NOVEX-opgaven. We stellen tevens een onderzoeks- en investeringsagenda op. Op onderdelen hebben we nog een kennisachterstand en tegelijkertijd hebben we onderbouwing nodig voor de zaken die we van anderen nodig hebben. Thema Wonen Het hoofddoel binnen dit thema is het terugdringen van het woningtekort in Regio Foodvalley door voldoende en betaalbare woningen te realiseren en door passende huisvesting te bieden aan aandachtsgroepen. Ook moeten we voldoende plancapaciteit op de lange termijn (2040 en verder) realiseren. In 2027 actualiseren wij de woningbouwcijfers en plancapaciteit via de publiek private monitor die we in gezamenlijk opdrachtgeverschap met de Stichting Vastgoedmonitor hebben opgezet. Hiermee houden we zicht op de voortgang van woningbouwprojecten en kunnen we bijsturen waar nodig. We faciliteren en organiseren door partijen samen te brengen in bouwberaden en de versnellingstafel, zodat projecten sneller van de grond komen en knelpunten worden opgelost.

Daarnaast werken we aan beleidsontwikkeling, zoals de aanpassing van de huisvestingsverordening en afspraken over ouderen- en aandachtsgroepen. Tot slot versterken we de samenwerking met publieke en private partners, waardoor draagvlak en gezamenlijke verantwoordelijkheid ontstaat voor het realiseren van de woningbouwdoelen.

3 Financiële begroting Regio Foodvalley 2027-2030 3.1 De begrotingsopbouw: inzicht in relatie inzet en middelen De ontwerpbegroting is opgebouwd langs drie hoofdonderdelen: 1. De kosten die gemoeid zijn met het Regiobureau en de Economic Board (exclusief kosten programmamanagers) 2. De kosten voor het Mobiliteitsfonds 3. De kosten voor de inhoudelijke programma’s (inclusief kosten programmamanagers)

Verdeling van de uitgaven

Verdeling van de inkomsten

3.2

Van kaderbrief naar ontwerpbegroting

De ontwerpbegroting is een verdere uitwerking van de kaderbrief. Belangrijk verschil is dat de inwonersaantallen en het aantal bedrijven bij de kaderbrief zijn gebaseerd op de aantallen per 1 januari 2025 en bij de ontwerpbegroting op de aantallen per 1-1-2026.

3.3

Overzicht van baten en lasten 2026-2030

Programma

1. Algemeen

Onderdeel

Mobiliteitsfonds Regiobureau en EB Totaal baten 1. Algemeen 2.Toekomstbestendige economie 3.Verantwoorde groei Totaal baten programma's Totaal baten 1. Algemeen Mobiliteitsfonds Regiobureau en EB Totaal lasten 1. Algemeen 2.Toekomstbestendige economie 3.Verantwoorde groei Totaal lasten programma's Totaal lasten

2026

2027

2028

2029

2030

424.000 4.168.066 4.592.066 561.000 1.048.000 1.048.000 6.201.066 424.000 4.168.066 4.592.066 561.000 1.048.000 1.048.000 6.201.066 0

441.000 3.168.439 3.609.439 1.137.491 2.039.836 2.039.836 6.786.766 441.000 3.168.438 3.609.438 1.137.491 2.039.836 2.039.836 6.786.765 0

452.687 3.290.759 3.743.446 1.123.047 2.068.903 2.068.903 6.935.395 452.687 3.290.759 3.743.446 1.123.047 2.068.903 2.068.903 6.935.395 0

463.958 3.408.215 3.872.173 1.137.303 2.097.010 2.097.010 7.106.486 463.958 3.408.215 3.872.173 1.137.303 2.097.010 2.097.010 7.106.486 0

474.908 3.580.562 4.055.470 1.151.152 2.217.370 2.217.370 7.423.991 474.908 3.580.562 4.055.470 1.151.152 2.217.370 2.217.370 7.423.992 0

De kosten voor het mobiliteitsfonds zijn in dit overzicht opgenomen onder 1. Algemeen, omdat deze onderdeel uitmaken van dit programma. De kosten van het programmamanagement zijn verwerkt binnen de programma’s. Naast bijdragen van gemeenten zijn er meerdere baten begroot zoals transparante btw en bijdrages van derden (zie cirkeldiagram in tabel 3.1).

3.4

Geprognosticeerde balans

(bedragen x € 1.000,-)

Rekening 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Begroting 2030

ACTIVA Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar 11.020.779 Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overige Vorderingen Liquide middelen Kassaldi Bank- en girosaldi Overlopende activa De voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel, nog te ontvangen van: overige Nederlandse overheidslichamen Vooruitbetaalde bedragen

1.736.086

8.945.390 -

9.282.193 2.500

8.945.390 26.773

26.773

100.000

16.833.232

100.000

14.000.000

100.000

13.000.000

4.811.676 100.000

100.000 12.000.000

12.000.000 -

4.811.676 -

6.610.387 -

100.000

13.000.000 -

6.610.387 -

7.174.004 -

100.000

14.000.000 -

7.174.004 -

8.722.310 -

100.000

16.833.232 -

8.722.310 -

100.000 100.000

11.000.000

11.000.000 -

10.000.000

10.000.000 -

Totaal vlottende activa

27.880.784

23.045.390

21.822.310

19.274.004

17.710.387

14.911.676

TOTAAL ACTIVA

27.880.784

23.045.390

21.822.310

19.274.004

17.710.387

14.911.676

PASSIVA Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve(s) Bestemmingsreserves - Overige bestemmingsreserves Gerealiseerd/ geraamd resultaat Totaal vaste passiva Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar Kasgeldleningen Bank- en girosaldi Overige schulden Overlopende passiva Verplichtingen opgebouwd in het begrotingsjaar Ontvangen voorschotbedragen Rijk Oveirge overheidslichamen Overige overlopende passiva Totaal vlottende passiva

6.436.499

6.960.646

5.074.004

4.510.387

2.711.676

461.718

540.925

5.655.894 318.887

6.419.721 -

6.081.385 -

4.533.079 -

3.969.462 -

2.170.751 -

6.436.499

6.960.646

184.900 184.900

200.000 200.000

21.259.385 -

15.884.744

15.000.000

14.000.000

13.000.000

12.000.000 -

13.000.000

200.000 200.000

14.000.000

2.711.676

200.000 200.000

15.000.000

4.510.387

200.000 200.000

15.884.744

5.074.004

200.000 200.000

18.397.065 2.005.309 857.011

6.622.310

12.000.000

21.444.285

16.084.744

15.200.000

14.200.000

13.200.000

12.200.000

TOTAAL PASSIVA

27.880.784

23.045.390

21.822.310

19.274.004

17.710.387

14.911.676

Gewaarborgde geldleningen

Garantstellingen

3.5 Bijdrage per gemeente Programma Algemeen Regiobureau en Economic Board Gemeente

2026

2027

2028

2029

2030

Barneveld

384.342

391.183

407.899

423.936

449.158

Ede

756.161

766.755

799.521

830.955

880.392

Nijkerk

278.247

283.172

295.273

306.882

325.140

Renswoude

35.179

36.134

37.678

39.159

41.489

Rhenen

124.132

125.181

130.530

135.662

143.733

Scherpenzeel

64.144

65.316

68.108

70.785

74.997

Veenendaal

428.028

433.234

451.747

469.508

497.441

Wageningen

260.459

261.804

272.992

283.725

300.605

Subtotaal

2.330.693 53.853 24.346 2.408.893

2.362.779 56.137 25.523 2.444.439

2.463.749 57.625 26.199 2.547.573

2.560.612 59.059 26.852 2.646.523

2.712.956

Putten Bunschoten

Totaal

60.453 27.485

2.800.895

O.b.v. inwonersaantallen 1-1-2026 / bedragen zijn exclusief programmamanagement Het verschil tussen het totaal van tabel 3.5 en het totaal van tabel 3.3 (inkomsten) wordt veroorzaakt door transparante btw en bijdrages van derden. Tabel 3.5 geeft weer wat er daadwerkelijk bij gemeenten in rekening wordt gebracht.

3.6

Inwonerbijdrage per gemeente – Mobiliteitsfonds

Gemeente

2026

2027

2028

2029

2030

Barneveld

70.198

73.012

74.947

76.813

78.626

Ede

137.594

143.111

146.903

150.561

154.114

Nijkerk

50.815

52.853

54.253

55.604

56.916

Renswoude

6.484

6.744

6.923

7.095

7.263

Rhenen

22.464

23.364

23.983

24.581

25.161

Scherpenzeel

11.721

12.191

12.514

12.826

13.128

Veenendaal

77.744

80.861

83.004

85.070

87.078

Wageningen

46.981

48.864

50.159

51.408

52.621

Totaal

424.000

441.000

452.687

463.958

474.908

O.b.v. inwonersaantallen 1-1-2026

Financiële tabellen werkprogramma’s 3.7 Bijdrage per gemeente aan de inhoudelijke programma’s SA 2026-2030 Gemeente

2026

2027

2028

2029

2030

Barneveld

306.624

310.504

309.957

313.180

334.376

Ede

525.254

543.726

541.644

546.960

586.286

Nijkerk

173.295

184.325

183.299

185.008

198.968

Renswoude

33.767

34.052

34.085

34.466

36.607

Rhenen

79.021

83.122

82.694

83.475

89.702

Scherpenzeel

39.434

42.053

41.809

42.196

45.401

Veenendaal

220.019

240.758

238.545

240.523

260.470

Wageningen

139.306

150.330

149.068

150.338

162.558

Subtotaal

1.516.719

1.588.868

1.581.100

1.596.145

1.714.368

Putten

52.532

57.853

58.560

59.264

61.028

Bunschoten

14.748

13.191

13.219

13.251

13.507

1.583.999

1.659.913

1.652.878

1.668.660

1.788.903

Totaal

3.8 Bijdrage 2027 per gemeente per thema van de Strategische Agenda 2026-2030 Programma Food Human Capital Innovatief MKB

Ede

NijkerkRenswoude RhenenScherpenzeelVeenendaal Wageningen

36.825

72.181

26.657

3.402

11.784

6.149

40.784

24.646

14.499

13.191

250.118

39.035

76.513

28.257

3.606

12.492

6.518

43.231

26.125

235.777

25.527

50.036

18.479

2.358

8.169

4.262

28.271

17.084

154.186

Subtotaal Toekomstbestendige economie

101.388

198.730

73.393

9.365

32.445

16.929

112.287

67.855

14.499

13.191

640.081

Energie Mobiliteit Wonen Landelijk gebied Ruimtelijke Economie Regionaal ruimtelijk programmeren

36.751

72.036

26.604

3.395

11.761

6.136

40.702

24.596

221.982

20.846

40.859

15.090

1.926

6.671

3.481

23.086

13.951

125.909

24.410

47.846

17.670

2.255

7.811

4.076

27.034

16.337

147.439

107.576

145.968

37.427

15.307

18.184

8.170

16.015

14.517

43.355

406.519

1.558

3.054

1.128

144

499

260

1.725

1.043

9.411

17.975

35.234

13.012

1.660

5.752

3.001

19.908

12.030

108.573

Subtotaal Verantwoorde groei

209.116

344.997 110.931

24.686

50.677

25.124

128.471

82.475

43.355

1.019.832

Totaal

310.504

543.726 184.325

34.052

83.122

42.053

240.758

150.330

57.853

13.191

1.659.913

3.9

Barneveld

Putten

Busnchoten Gemeente Totaal

Bijdrage per gemeente per onderdeel 2027 Strategische Agenda

Gemeente

Mobiliteitsfonds

Algemeen

Barneveld

391.183

73.012

Ede

766.755

143.111

Nijkerk

283.172

52.853

Renswoude

36.134

6.744

Rhenen

125.181

23.364

Scherpenzeel

65.316

12.191

Veenendaal

433.234

80.861

Wageningen

Totaal

261.804

48.864

2.362.779

441.000

Toekomstbestendi ge economie

Verantwoorde groei

101.388 198.730 73.393 9.365 32.445 16.929 112.287 67.855 612.391

209.116

774.698

344.997

1.453.592

110.931

520.350

Totaal

24.686

76.930

50.677

231.667

25.124

119.561

128.471

754.852

82.475

460.998

976.477

4.392.647

Overige overzichten 3.10

Gebruikte inwoneraantallen

Inwoneraantal 1-1-26 volgens CBS Barneveld Ede Nijkerk Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen Putten Bunschoten Totaal

3.11

Percentage 14,72% 63.927 28,86% 125.303 10,66% 46.276 1,36% 5.905 4,71% 20.457 2,46% 10.674 16,31% 70.799 9,85% 42.784 5,80% 25.169 5,27% 22.899 434.193 100%

Overzicht taakvelden

Taakveld (bedragen €) Economische ontwikkeling

B/L 2026 2027 2028 2029 2030 Baten -1.681.000 -1.782.004 -1.801.760 -1.780.605 -1.974.591 Lasten 1.771.000 3.145.034 3.208.059 3.162.731 3.395.148 Totaal Economische ontwikkeling 90.000 1.363.030 1.406.299 1.382.126 1.420.557 Mutaties reserves Baten -590.173 -1.492.414 -1.540.653 -1.514.071 -1.554.619 Lasten 424.000 441.000 463.958 452.687 474.908 Totaal Mutaties reserves -166.173 -1.051.414 -1.076.695 -1.061.385 -1.079.711 Openbaar vervoer Baten -527.000 -566.909 -590.467 -578.870 -604.366 Lasten 103.000 255.293 260.863 258.129 263.520 Totaal Openbaar vervoer -424.000 -311.616 -329.604 -320.741 -340.846 Overhead Baten -3.402.893 -2.945.439 -3.173.605 -3.061.850 -3.290.416 Lasten Totaal Overhead Totaal generaal

3.903.066 2.945.438 3.173.605 3.061.850 3.290.416 500.173 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Bovenstaande tabel per taakveld wordt voorgeschreven door de BBV

3.12

Verloopoverzicht bestemmingsreserve incidentele baten

Verwachte stand reserve per 1/1 Verwachte onttrekking Verwachte storting Verwachte stand reserve per 31/12

2027 2028 2029 2030 1.100.000 1.393.567 767.572 114.996 -1.492.415 -1.514.073 -1.540.655 -1.554.620 1.785.982 888.078 888.078 656.000 1.393.567 767.572 114.995 -783.624

Specificatie stortingen Bijdrage Provincies 2,5% SPUK Gebiedsgld en Mob.gld 2,5% SPUK WoKT + extra Gebiedsgld Renteresultaat jaarlijks 2,5% SPUK toekomstige deals Totaal stortingen

2027 350.000 929.982 356.000 150.000 PM 1.785.982

2028 150.000 232.078 356.000 150.000 PM 888.078

2029 150.000 232.078 356.000 150.000 PM 888.078

2030 150.000 0 356.000 150.000 PM 656.000

De hierboven getoonde geprognosticeerde stortingen zijn een inschatting van dit moment. Bij elk P&C document zal dit overzicht worden bijgesteld. Hierbij is rekening gehouden met het voorzichtigheidsprincipe. Het resterende risico is zoals gebruikelijk gewogen en meegenomen bij de berekening van het weerstandsvermogen.

Begrote beleidsindicatoren 2027 1. Formatie De begrote toegestane formatie voor 2027 is 0,06 fte per 1.000 inwoners 2. Bezetting De begrote gemiddelde bezetting over 2027 is 21,67 FTE 3. Apparaatskosten Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. De begrote totale apparaatskosten zijn € 3.609.438 4. Externe inhuur De indicator externe inhuur wordt uitgedrukt in het % van de kosten van de externe inhuur ten opzichte van de kosten van de totale loonsom + totale kosten van de inhuur externen. De begrote totale salariskosten zijn € 3.068.564. Hiervan is € 11.000 te relateren aan begrootte externe inhuur. Dit betreft 0,36%. 5. Overheadskosten Dit zijn kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Het betreft kosten die niet direct toewijsbaar zijn aan een specifiek maatschappelijk taakveld of eindproduct, maar nodig zijn voor de algemene bedrijfsvoering. De indicator Overhead wordt uitgedrukt in het % van de kosten van de overhead ten opzichte van de totale begroting. De begrote totale lasten van de overhead bedragen € 2.945.438. De begrote totale realisatie bedraagt € 6.786.765.

Dit betekent dat de begrote overheadskosten 43,40% bedragen in het totaal.

4 Paragrafen begroting 4.1

Paragraaf Risico’s en weerstandsvermogen

Op grond van artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verschaft de regio in een paragraaf weerstandsvermogen inzicht in de robuustheid van de begroting. Stelposten In de Ontwerpbegroting 2027 is geen post onvoorzien als stelpost opgenomen. Weerstandsvermogen en risicoprofiel De reserves hebben een nadrukkelijke relatie met het weerstandsvermogen en het risicoprofiel van Regio Foodvalley. Het weerstandsvermogen is de mate waarin Regio Foodvalley in staat is om financiële tegenvallers op te vangen (wendbaarheid) om haar taken te kunnen continueren en waarin Regio Foodvalley niet op een andere wijze (verzekering/voorziening) kan voorzien. Voor het weerstandsvermogen gaat het om een beoordeling van de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (aanwezige financiële risico’s in combinatie met de ruimte in de begroting). Voor de hoogte en samenstelling van het weerstandsvermogen zijn geen landelijke normen en richtlijnen vastgesteld. De norm voor het weerstandsvermogen wordt door het algemeen bestuur vastgesteld. Tot de beschikbare weerstandscapaciteit worden, naast de post onvoorzien, de volgende reserves gerekend: • algemene reserve; • overige algemene reserves; • bedrijfs- en P-reserves; • stille reserves (= de meerwaarde van activa die de boekwaarden te boven gaan).

Voor Regio Foodvalley betreft het alleen de algemene reserve die onderdeel uitmaakt van het weerstandsvermogen. Een mutatie in deze reserve leidt dus tot onmiddellijke aanpassing van de beschikbare weerstandscapaciteit en daarmee van de ratio weerstandsvermogen. Kenmerkend voor het risicoprofiel van Regio Foodvalley is dat de regio beperkt risico loopt en dat daarvoor een Algemene reserve is gevormd. De acht gemeenten die gezamenlijk de gemeenschappelijke regeling vormen blijven namelijk onverwijld 100% aansprakelijk voor exploitatieverliezen van de gemeenschappelijke regeling. In hun eigen paragraaf verbonden partijen zullen zij dit risico moeten kwantificeren. Als lasten pas aan het einde van het jaar duidelijk worden en/of als er een voorziening moet worden gevormd zal dit nog in datzelfde boekjaar moeten worden afgewikkeld. Het is vanuit efficiency en effectiviteit niet wenselijk om voor elke bedrijfsvoering aangelegenheid aan te kloppen bij de deelnemende gemeenten voor een aanvullende bijdrage. Systematiek risicomanagement In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 9 juni 2023 is een systematiek vastgesteld voor de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen. In de daaropvolgende periode is deze systematiek binnen de reguliere planning- en controlcyclus verder aangescherpt en toegepast, met als doel beter aan te sluiten bij gangbare werkwijzen binnen gemeenten.

Begin 2026 is deze aangescherpte aanpak gebruikt bij het opstellen van de paragraaf weerstandsvermogen en de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen bij de opstelling van deze ontwerpbegroting. De risicoinventarisatie is uitgevoerd op basis van een uniforme kans x impact-methodiek. Per risico is een inschatting gemaakt van: •

de kans dat het risico zich voordoet;

•

de mogelijke (financiële) impact.

De inventarisatie is tot stand gekomen op basis van gesprekken binnen de organisatie om relevante risico’s volledig in beeld te brengen. Vervolgens zijn de risico’s op een consistente wijze beoordeeld en gewogen. Bij dit proces zijn de auditor en de externe accountant betrokken. De volgende risico’s zijn geïdentificeerd: Nr.

Naam

Omschrijving

Kans

R001

Realiseren SPUKregelingen

Er is een risico dat subsidiebaten uit SPUKregelingen niet volledig worden gerealiseerd, als gevolg van onvoldoende uitvoering of afstemming bij derden, wat kan leiden tot verlies aan inkomsten.

R002

Bijdrage provincie en derden

Er is een risico dat begrote bijdragen van provincie en overige derden niet worden gerealiseerd, als gevolg van onvoldoende subsidietoekenning of projectvertraging, wat kan leiden tot budgettekort

27,30%

R003

Vertrek keypersoneel

Er is een risico dat key-personeel vertrekt en onvoldoende tijdig wordt vervangen, als gevolg van arbeidsmarktkrapte en onvoldoende opvolgingsplanning, wat kan leiden tot tijdverlies, extra kosten en kwaliteitsverlies in processen.

R004

Werkdruk personeel

R005

Maximaal Financieel gevolg

Gewogen financieel gevolg

€

20.000

€ 1.100.000

€ 300.300

56%

80%

€

96.507

€

77.205

14%

Er is een risico dat toenemende (complexe) taken en doelgroepen de werkdruk verhogen terwijl formatie gelijk blijft, als gevolg van taakverzwaring zonder capaciteitsuitbreiding, wat kan leiden tot ziekteverzuim en verminderde kwaliteit van dienstverlening.

50%

€

30.040

€

15.020

Juridische procedures

Er is een risico dat derden juridische procedures starten of omgekeerd, als gevolg van meningsverschillen over contractuele verplichtingen, wat kan leiden tot extra kosten en tijdsverlies door extern advies.

€

200.000

€

10.000

R006

Cybersecurity – ransomware

Er is een risico dat data ontoegankelijk wordt door ransomware, als gevolg van ontoereikende beveiliging of menselijk falen, wat kan leiden tot betaling van losgeld en herstelkosten.

€ 1.000.000

€

10.000

R007

Cybersecurity – wetgeving (CBw / NIS2)

Er is een risico dat boetes worden opgelegd wegens niet-naleving van de Cyberbeveiligingswet (NIS2), als gevolg van onvoldoende naleving van wet- en regelgeving, wat kan leiden tot financiële sancties en reputatieschade.

15%

€

37.500

400.000

Invloed

250.000

Nr.

Naam

Omschrijving

Kans

Maximaal Financieel gevolg

Gewogen financieel gevolg

R008

AVGovertreding

Er is een risico dat de organisatie de AVG overtreedt, als gevolg van onvoldoende gegevensbescherming of procesbewaking, wat kan leiden tot boetes van de Autoriteit Persoonsgegevens en imagoschade.

R009

Huisvesting

R010

Frauduleuze betalingen

€

920.000

€

18.400

Er is een risico dat de huisvestingskosten stijgen als gevolg van aflopend huurcontract en hogere huurprijs, wat kan leiden tot forse kostenstijging of noodzaak tot verhuizing.

95%

€

50.000

€

47.500

Er is een risico dat betalingen bij verkeerde personen of organisaties terechtkomen, als gevolg van spookfacturen of overige frauduleuze handelingen, wat kan leiden tot financiële schade en reputatieverlies.

€

100.000

€

5.000

€ 4.146.547

€ 540.925

Invloed

100%

Berekening benodigd weerstandsvermogen Op basis van de gewogen risico’s is het benodigde weerstandsvermogen bepaald. De bepaling heeft plaatsgevonden door middel van een gewogen optelsom van de financiële risico’s, zoals deze begin 2026 zijn geïdentificeerd en beoordeeld. Deze werkwijze zorgt voor een transparante en herleidbare onderbouwing van het risicoprofiel en het bijbehorende weerstandsvermogen. Wanneer we alle risico’s hebben gewogen en berekend, komen we op een benodigd weerstandsvermogen uit van € 540.925. Rato Weerstandsvermogen

Beschikbare weerstandscapaciteit

Benodigd weerstandscapaciteit

Rato

Stand algemene reserve per 31/12/2025

€

461.718

€

540.925

0,85

Voorgestelde resultaatbestemming 2025

€

104.118

Stand algemene reserve na resultaatbestemming

€

565.836

€

540.925

1,05

Conclusie De beschikbare weerstandscapaciteit ad € 565.836 is voldoende om de risico’s van Regio Foodvalley te kunnen opvangen. Verplichte kengetallen financiële positie in de begroting Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing onderstaande financiële kengetallen moeten worden opgenomen.

Kengetallen

Rekening

Begroting

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Netto schuldquote

-60%

-112%

-98%

-73%

-63%

-37%

Solvabiliteitsratio

23%

30%

32%

26%

25%

18%

Grondexploitatie

Nvt

Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Dit kengetal geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. Dit valt in 2027 onder de signaleringsgrens van het toezicht van de provincie Gelderland van minst risicovol (<90%). De jaren daarna blijft het percentage nog ruim onder de kritieke signaleringsgrens van 130%. Onze aandacht zal er de komende jaren op gericht zijn om dit percentage zo laag mogelijk te houden. De solvabiliteitsratio geeft de verhouding eigen/vreemd vermogen aan en helpt om inzicht te krijgen in welke mate wij in staat zijn aan onze financiële verplichtingen te voldoen. Deze ratio stijgt in 2027 naar 32%. Dit wordt veroorzaakt door een stijging van het eigen vermogen in 2026 door het instellen van de “bestemmingsreserve incidentele baten”. Vanaf 2027 daalt dit percentage weer door onder anderen onttrekkingen uit de bestemmingsreserves. Dit percentage valt in de categorie B (20%-50%) neutraal conform het toezicht financieel toezichtkader van de provincie Gelderland. Grondexploitatie: Regio Foodvalley heeft geen grondexploitatie: kengetal is niet van toepassing. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten.

In 2027 komt de structurele exploitatie ruimte uit rond de 0%. Dit valt in de categorie minst risicovol (>0%) van het toezichtkader van de provincie Gelderland. Belastingcapaciteit: Regio Foodvalley heft geen belastingen: kengetal is niet van toepassing.

4.2

Paragraaf Financiering

Inleiding Artikel 13 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat Regio Foodvalley beschrijft hoe zij, op basis van het vastgestelde Treasurystatuut, de investeringen wil financieren. Het doel van deze paragraaf is inzicht te verschaffen in de financieringssystematiek en risico's die daarmee samenhangen. Met deze paragraaf wordt eveneens voldaan aan een aantal verplichtingen volgend uit de Wet financiering decentrale overheden (wet fido). Rentelasten/baten Regio Foodvalley heeft met de BNG een rekening-courant-overeenkomst gesloten. Regio Foodvalley heeft geen rentelasten. Over het schatkistbankieren ontvangt Regio Foodvalley wel rentebaten. Renteresultaat Renteresultaat a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering b. De externe rentebaten (idem) Saldo rentelasten en rentebaten c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

2025 0 -214.000 -214.000

2026 0 -150.000 -150.000

2027 0 -150.000 -150.000

2028 0 -150.000 -150.000

2029 0 -150.000 -150.000

2030 0 -150.000 -150.000

d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) f. Renteresultaat op het taakveld Treasury

0 0 -214.000

0 0 -150.000

-214.000

-150.000

Toerekening rente aan taakvelden Er wordt in 2027 geen rente toegerekend. Financieringspositie / financieringsbehoefte Regio Foodvalley kent geen langlopende financieringsmiddelen. Er is een rekening-courant overeenkomst met de Bank Nederlandse Gemeenten NV. Verder heeft de regio een rekening bij het Ministerie van Financiën (schatkistbankieren). Renterisiconorm Om het herfinancieringsrisico voor de samenwerkingsverbanden te beperken is een norm ingesteld waaraan de samenwerkingsverbanden worden getoetst: de rente-risiconorm. Om de risico's van hogere renten bij noodzakelijke herfinancieringen en/of renteherzieningen te beperken, mag het totaal van de leningen die moeten worden geherfinancierd of waarvan de rente moet worden herzien, jaarlijks niet meer dan 20% van de totale vaste schuld per 1 januari bedragen.

Renterisiconorm Berekening renterisiconorm Lasten Percentage regeling Renterisiconorm, in bedrag

Realisatie 2025 9.767.074 20% 1.953.415

Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2026 2027 2028 2029 2030 6.201.066 6.786.765 6.935.395 7.106.486 7.423.992 20% 20% 20% 20% 20% 1.240.213 1.357.353 1.387.079 1.421.297 1.484.798

Berekening renterisico Renteherzieningen Aflossingen Renterisico

0 0 0

Toets aan renterisiconorm Renterisiconorm, in bedrag Renterisico Ruimte (+) / overschrijding (-)

1.953.415 0 1.953.415

1.240.213 1.357.353 1.387.079 1.421.297 1.484.798 0 0 0 0 0 1.240.213 1.357.353 1.387.079 1.421.297 1.484.798

4.3

Paragraaf Bedrijfsvoering

Inleiding Op grond van artikel 14 van het Besluit Begroting en verantwoording (BBV) vindt u hieronder de stand van zaken en de voornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering.

De werkorganisatie Het Regiobestuur heeft gekozen voor een compacte organisatie van het regiobureau die ten dienste staat van de intergemeentelijke samenwerking en triple helix samenwerking in de regio. Taken en bevoegdheden zijn geformaliseerd in de gemeenschappelijke regeling Regio Foodvalley en het mandaatbesluit. Voor de hoge ambities van de regio is een efficiënt en slagvaardig regiobureau nodig.

Financiën De ontwikkeling van adequate bedrijfsvoering (scheiding van functies, administratieve organisatie, vastlegging, monitoring, verantwoording en rechtmatigheid) is een continu proces. De regiodirecteur is tekeningsbevoegd en heeft mandaat om opdracht tot betaling te geven. De administratie wordt verzorgd door de gemeente Ede via een dienstverleningsovereenkomst. De controller is in vaste dienst van de regio.

Btw De bedragen in de begroting zijn exclusief btw. De door de regio betaalde btw wordt door de regiogemeenten gedeclareerd bij het btw-compensatiefonds. Deze zogenaamde doorschuif btw/ transparante btw wordt verantwoord in de jaarrekening en loopt via de exploitatie.

Frauderisico’s en -maatregelen Periodiek wordt er een frauderisico analyse uitgevoerd over het betreffende boekjaar. Op deze wijze wordt er vastgesteld of de noodzakelijke genomen beheersmaatregelen nog afdoende zijn.

Misbruik & Oneigenlijk gebruik (M&O) beleid Regio Foodvalley heeft een M&O beleid opgesteld. In dit M&O beleid is een risico assessment gemaakt van de risicogebieden van de regio op gebied van M&O. Hierbij is vastgesteld dat Regio Foodvalley geen regelingen kent waarbij derden misbruik, dan wel oneigenlijk gebruik kunnen maken.

Informatietechnologie Regio Foodvalley valt onder het ICT-landschap van de gemeente Ede. De gemeente Ede laat door haar accountant periodiek een IT-audit uitvoeren. Ook hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst van toepassing.

Integriteitsbeleid Conform het integriteitsbeleid leggen bij indiensttreding alle medewerkers een eed of gelofte af inzake het integer handelen. Integriteit van het openbaar bestuur is voorwaarde voor een betrouwbare overheid.

Verbonden partijen Regio Foodvalley heeft geen verbonden partijen, zoals bedoeld in de BBV-voorschriften.

Personeelszaken Regio Foodvalley valt onder de CAO WSGO en heeft het personeelshandboek en integriteitsbeleid van Ede geheel van toepassing verklaart op haar eigen medewerkers. Een personeelsconsulent van de gemeente is tevens adviseur van de regio en ook aanspreekpunt voor het personeel. De salarisadministratie wordt eveneens door de gemeente Ede verzorgd. Dit alles is georganiseerd via een dienstverleningsovereenkomst.

Automatisering De hardware wordt door de regio zelf aangeschaft. Verder maakt de regio gebruik van de dienstverlening van de gemeente Ede. Deze adviseert ook bij de aankoop (kwantumkorting) en ondersteunt de regio bij haar dagelijks werkzaamheden (helpdesk). De dienstverleningsovereenkomst hiervoor is opgesteld.

Huisvesting Het regiobureau is gehuisvest in het gebouw De Manenberg dat gehuurd wordt van de gemeente Ede. Op dit moment wordt onderzocht wat voor de langere termijn een passende huisvesting is voor Regio Foodvalley.

Rechtmatigheid Het dagelijks bestuur legt in de jaarrekening verantwoording af over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties. Dit gebeurt via de rechtmatigheidsverantwoording volgens een verplicht model. In deze verantwoording geeft het dagelijks bestuur aan of er fouten zijn gemaakt op het gebied van rechtmatigheid, of er onduidelijkheden zijn en wat de totale bedragen hiervan zijn. In de “Financiële verordening Regio Foodvalley” zijn twee belangrijke grenzen opgenomen die gebruikt worden voor de rapportering van onrechtmatigheden. Rapportagegrens: Dit is de grens waarboven onrechtmatigheden worden toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Deze afweging wordt gedaan per onrechtmatigheid. De rapportagegrens is vastgesteld op € 25.000. Verantwoordingsgrens: Dit is de grens voor de conclusie in de rechtmatigheidsverantwoording. Als het totaal aan onrechtmatigheden deze grens overschrijdt, moeten alle geconstateerde onrechtmatigheden worden opgenomen in deze verantwoording, ongeacht hun omvang. Deze grens is vastgesteld op 2% van de totale lasten. Rechtmatigheid en oordeel accountant De accountant geeft in de controleverklaring geen direct oordeel over de rechtmatigheid. De accountant geeft een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening inclusief de door het dagelijks bestuur opgestelde rechtmatigheidsverantwoording.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16939563/1