Bijlage 1 Najaarsrapportage 2025 gemeente Renswoude

Najaarsrapportage 2025 gemeente Renswoude

Inhoudsopgave najaarsrapportage 2025 1

Inleiding ......................................................................................................................................................................1 1.1. Aanbiedingsbrief ................................................................................................................................................1

2 3

Leeswijzer ...................................................................................................................................................................2 Geactualiseerde begroting 2025 ................................................................................................................................2 3.1. Totaaloverzicht financiële mutaties ..................................................................................................................2 3.2. Toelichting financiële mutaties..........................................................................................................................4

4

Wijzigingen investeringskredieten .............................................................................................................................7 4.1. Totaaloverzicht wijzigingen investeringskredieten ...........................................................................................7 4.2. Toelichting wijzigingen investeringskredieten...................................................................................................7

Najaarsrapportage 2025 gemeente Renswoude

1

Inleiding

1.1. Aanbiedingsbrief Renswoude, 28 oktober 2025 Aan de leden van de raad van de gemeente Renswoude, Met deze brief bieden wij u de najaarsrapportage 2025 aan. Dit is de tweede tussentijdse verantwoordingsrapportage van dit jaar. De najaarsrapportage bevat een actualisatie van de begroting 2025 op basis van de realisatie tot en met augustus en geeft een doorkijk naar de eindstand van het jaar. De rapportage geeft u als raad inzicht in de financiële stand van zaken en vormt daarmee een belangrijk tussentijds document in de planning-en-controlcyclus. Financieel beeld De eerste tussentijdse verantwoordingsrapportage van dit jaar, de voorjaarsrapportage 2025, liet een positief resultaat en een gezonde weerstandsratio zien. De financiële uitgangspositie van onze gemeente is solide. Tegelijkertijd staan gemeenten voor de uitdaging dat de inkomsten van het rijk onder druk staan. We zien de financiële lasten van onze taken sneller toenemen dat de middelen die het rijk daarvoor beschikbaar stelt. Hierdoor is de financiële situatie voor het meerjarenperspectief zorgelijk. In de kadernota 2026 is voorgesteld om het positieve resultaat 2025 te reserveren voor de hogere lasten in latere jaren. Dit voorstel is in de najaarsrapportage verwerkt.

De begroting 2025 is vervolgens geactualiseerd door aanpassing aan de circulaire van het rijk, onontkoombare ontwikkelingen en actuele financiële inzichten. Na actualisatie van de begroting 2025 ontstaat het volgende beeld: Ontwikkeling begrotingssaldo 2025 Saldo primaire begroting 2025 Mutaties voorjaarsrapportage 2025 Begrotingssaldo 2025 na voorjaarsrapportage 2025 Mutaties kadernota 2026 Begrotingssaldo 2025 na uitwerking kadernota 2026 Mutaties najaarsrapportage 2025 Begrotingssaldo 2025 na vaststellen najaarsrapportage 2025

(Bedragen * € 1.000) 2025 587 978 1.565 -1.490 75 -65 10

Wij nodigen u uit tot behandeling van de najaarsrapportage 2025 over te gaan. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Renswoude,

de secretaris, E.J. Jansonius

de burgemeester, P. Doornenbal-van der Vlist

Pagina | 1 Najaarsrapportage 2025 gemeente Renswoude

2

Leeswijzer

Deze leeswijzer beschrijft de opbouw van de najaarsrapportage 2025 en geeft inzicht in de inhoud en volgorde van de opgenomen onderdelen. In hoofdstuk 3 vindt u een totaaloverzicht van de financiële mutaties die in de najaarsrapportage zijn verwerkt. Aansluitend wordt in dit hoofdstuk een toelichting gegeven op de belangrijkste financiële effecten. Hoofdstuk 4 biedt een overzicht van de wijzigingen in investeringskredieten 2025. Per krediet worden de wijzigingen toegelicht, inclusief de financiële consequenties en de aanleiding van de aanpassingen. In de najaarsrapportage wordt aangegeven welke afwijkingen er zijn ten opzichte van de kadernota 2026. De financiële gevolgen worden als volgt gepresenteerd: • Meer baten dan begroot zijn weergegeven als + • Minder baten dan begroot zijn weergegeven als • Meer lasten dan begroot zijn weergegeven als • Minder lasten dan begroot zijn weergegeven als +

3

Geactualiseerde begroting 2025

3.1. Totaaloverzicht financiële mutaties Het vertrekpunt voor de najaarsrapportage is de geactualiseerde begroting 2025 zoals vastgesteld in de voorjaarsrapportage 2025. Deze is aangevuld met de uitwerking van de kadernota 2026 en de actualisatie van het financiële beeld. In het vervolg van deze paragraaf wordt nader toegelicht welke wijzigingen dit ten opzichte van de kadernota met zich meebrengt. Onderstaand worden de financiële mutaties uitgesplitst in lasten en baten per taakveld en programma. Een nadere toelichting op de belangrijkste financiële effecten is opgenomen in de volgende paragraaf. Totaaloverzicht financiële mutaties najaarsrapportage 2025 Taakveld Programma Begrotingssaldo na uitwerking voorjaarsrapportage 2025 en kadernota 2026

(Bedragen * € 1.000)

Lasten

Baten

75

Mutaties programma wonen

8.3 8.3 8.3 8.3 8.3

1 1 1 1 1

Onderhoud woningen Servicekosten woningen Overige exploitatielasten woningen Onderzoeken met betrekking tot woningen Advies en onderzoek gebiedsontwikkeling Ederveen-De Klomp

-300 80 99 -11 22

-105

Mutaties programma ruimtelijke ontwikkeling en beheer

1.2 2.1 2.1 7.3 7.5 8.1 8.1 8.1 div.

2 2 2 2 2 2 2 2 2

Omgevingsplan Verhardingen/wegen Onderzoek verkeersveiligheid N224 Afvalinzameling Begraven Openbaar groen Duurzaamheid (onder andere specifieke uitkering CDOKE) Landelijk gebied Overige bijstellingen

105 49 -13 20 -10 -34 79 -17

35 -25

-55 18 -1

Pagina | 2 Najaarsrapportage 2025 gemeente Renswoude

Totaaloverzicht financiële mutaties najaarsrapportage 2025 (vervolg) Taakveld Programma

(Bedragen * € 1.000)

Lasten

Baten

Mutaties programma sociaal domein

4.3 5.1 6.1 6.2 6.2 6.2 6.3 6.3 6.4 6.6/6.7 6.8 6.9 7.1 7.1 div.

3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3

Onderwijsachterstandenbeleid Sportbeleid (specifieke uitkering Sport) Subsidies vrijwilligerswerk Jeugdgezondheidszorg Jeugd- en jongerenwerk Exploitatie Eerste-Lijns-Gezondheidscentrum (ELGC) Algemene bijstand, LKS, IOAW, IOAZ en BBZ levensonderhoud zelfstandigen Externe ondersteuning uitvoering bijstand en dergelijke Sociale werkvoorziening Diverse WMO Jeugdbescherming Jeugd Bibliotheek Gezondheidszorg Overige bijstellingen

-15

15 47

11 28 14 -10 23 23 -32 -55 -26 -48 -26 -18 -7

3

18

4

Mutaties programma economische ontwikkeling en toerisme

div.

4

1.2 1.2 8.3 div.

5 5 5 5

Overige bijstellingen (diverse subsidies) Mutaties programma inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie

Handhaving bouw- en ruimtelijke ordeningzaken APV- en omgevingsvergunningen Opvang vluchtelingen Oekraïne Overige bijstellingen

-125 -180 -19 -14

-58

Mutaties algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

0.1 0.1 0.1 0.1 0.4 0.4 0.4 0.4 0.5 0.62 0.4/0.8 div.

6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6

Raad en raadscommissies Bestuursondersteuning Raad College van Burgemeester en Wethouders Bestuurlijke samenwerking Vrijval reserve beschermd wonen Documentaire informatievoorziening ICT-diensten Overhead gemeentehuis (Toegerekende) rente Onroerendezaakbelasting Diverse salarisbudgetten en inhuur derden Overige bijstellingen Saldo mutaties programma's

-25 -20 40 -35 318 -22 -140 -50 -17 9 -213 -18

11

-895

222

Reservemutaties

0.10 0.10

3 6

Bestemmingsreserve sociaal domein Bestemmingsreserve arbeidsmarkt

-318 755

Saldo mutaties reserves

437

Saldo mutaties najaarsrapportage 2025 0.7

6

-236

Bijstelling algemene uitkering (Meicirculaire 2025) Begrotingssaldo na vaststellen najaarsrapportage 2025

0

171 10

Pagina | 3 Najaarsrapportage 2025 gemeente Renswoude

3.2. Toelichting financiële mutaties Mutaties programma Wonen Baten De realisatie tot en met augustus laat zien dat de huuropbrengsten € 120.000 lager uitvallen dan begroot. Deze lagere opbrengst wordt deels gecompenseerd door hogere inkomsten uit servicekosten (€ 10.000) en een ontvangen schadevergoeding (€ 5.000) in verband met het herstel van brandschade aan een woning. Lasten Binnen het programma Wonen leidt de actualisatie tot een toename van de lasten met € 110.000. Deze afwijking hangt grotendeels samen met de onderhoudslasten binnen het woningbedrijf. In 2025 zijn de administraties van het woningbedrijf en de algemene dienst geïntegreerd. Door deze samenvoeging zijn diverse onderhoudsposten herverdeeld over verschillende kostenplaatsen. Daarnaast is een bijraming van € 135.000 opgenomen voor het onderhoud van installaties, om te kunnen voldoen aan bestaande contractuele verplichtingen. Tegenover deze stijging staat een verlaging van de advies- en onderzoekskosten. Een deel van deze werkzaamheden wordt dit jaar intern uitgevoerd. Mutaties programma Ruimtelijke ontwikkeling en beheer Baten Binnen het programma Ruimtelijke ontwikkeling en beheer nemen de baten per saldo af met € 28.000. De raming van legesopbrengsten voor kabels en leidingen leidt bij het taakveld verhardingen tot een stijging van de baten met € 35.000.

Daarnaast zijn de baten verhoogd met € 18.000 vanwege een ontvangen provinciale bijdrage voor ambtelijke ondersteuning op het dossier Landelijk Gebied. Daartegenover staat een neerwaartse bijstelling van € 25.000 bij de baten voor afvalverwerking, als gevolg van een lagere onttrekking aan de voorziening milieu. Tot slot zijn de baten uit de specifieke uitkering CDOKE verlaagd, zodat deze aansluiten op het niveau van de bijbehorende lasten. Lasten Binnen het programma zijn diverse bijstellingen doorgevoerd op basis van de realisatie en actuele inzichten. Per saldo nemen de lasten af met € 179.000. De lasten voor het omgevingsplan (€ 105.000) zijn overgeheveld naar programma Inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie (onderdeel omgevingsvergunningen). Hierdoor nemen de lasten binnen het programma Ruimtelijke ontwikkeling en beheer af. Voor verhardingen is sprake van een verlaging van € 49.000 op basis van de realisatie. Ook de lasten voor afvalinzameling dalen met € 20.000 op basis van realisatiecijfers. Daarnaast zijn de lasten voor de specifieke uitkering CDOKE aangepast aan het daadwerkelijk te besteden bedrag en is het duurzaamheidsbudget neerwaarts bijgesteld op basis van de verwachte uitgaven in 2025. Bij het onderdeel onderzoeken verkeersveiligheid is een bijraming van € 13.000 nodig.

Bij het taakveld begraven nemen de lasten toe met € 10.000, voornamelijk vanwege noodzakelijk onderhoud aan het baarhuisje. De lasten voor openbaar groen stijgen met € 34.000, onder meer door hogere onderhoudskosten. Tot slot zijn enkele kleinere mutaties verwerkt, die per saldo leiden tot € 17.000 extra lasten. Mutaties programma Sociaal domein Baten Binnen programma Sociaal domein zijn diverse specifieke uitkeringen geactualiseerd op basis van de definitieve beschikkingen. Voor sport betreft dit een ontvangst van € 47.000 en voor onderwijsachterstandenbeleid een ontvangst van € 15.000. Daarnaast is sprake van een batenstijging van € 23.000, als gevolg van terugbetalingen van bijzondere bijstand, hogere eigen bijdragen via het CAK en een bijstelling binnen de bijstandsverlening. Lasten Voor het Sociaal domein zijn verschillende bijstellingen doorgevoerd. Per saldo nemen de lasten toe met € 161.000. Binnen de WMO zijn diverse budgetverhogingen noodzakelijk vanwege hogere uitgaven voor het dementieportaal, maatschappelijke opvang, huishoudelijke hulp en dagbesteding (totaal € 55.000). Voor de sociale werkvoorziening stijgen de lasten met € 32.000 als gevolg van de CAO-indexering. De lasten voor jeugd (€ 48.000) en jeugdbescherming (€ 26.000) nemen toe op basis van de realisatie en de verplichtingen richting de gemeente Veenendaal.

Het budget voor onderwijsachterstandenbeleid is bijgesteld in samenhang met de ontvangen specifieke uitkering. De exploitatie van het eerstelijns gezondheidscentrum valt

Pagina | 4 Najaarsrapportage 2025 gemeente Renswoude

€ 10.000 hoger uit door noodzakelijke reparaties aan de airco-installatie. Voor het taakveld gezondheidszorg is een bijraming van € 18.000 verwerkt, conform de eerste begrotingswijziging van de GGDrU. Daarnaast ontvangt de bibliotheek een hogere subsidie, die deels wordt gedekt uit de decentrale uitkering voor zorgplichtgelden. Ook zijn enkele kleine bijstellingen verwerkt als gevolg van indexeringen en reguliere actualisaties. Tegenover deze stijgingen staan enkele verlagingen. De lasten voor jeugdgezondheidszorg dalen naar verwachting met € 28.000, conform de eerste begrotingswijziging van de GGDrU. Daarnaast is een aframing doorgevoerd bij de lasten voor externe ondersteuning, op basis van geactualiseerde afspraken met de gemeente Veenendaal. Dit betekent niet dat de dienstverlening als geheel goedkoper wordt, maar dat de lasten binnen dit taakveld lager uitvallen. Bij jeugd- en jongerenwerk is sprake van een aframing van € 14.000, omdat de jeugd- en jongerenwerker pas in de tweede helft van 2025 is gestart. Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2026. Het subsidiebudget voor vrijwilligerswerk is met € 11.000 verlaagd, deels door herverdeling naar onder andere schuldhulpverlening.

Mutaties programma Economische ontwikkeling en toerisme Baten en lasten Binnen het programma Economische ontwikkeling en toerisme zijn aan zowel de baten- als de lastenkant enkele bijstellingen doorgevoerd. Aan de batenkant zijn de ramingen geactualiseerd op basis van de realisatiecijfers tot en met augustus. Aan de lastenkant betreft de belangrijkste wijziging een administratieve correctie. In de begroting was budget opgenomen voor de subsidie aan de bibliotheek, dat echter thuishoort binnen een ander programma. Deze correctie leidt tot een aframing van € 18.000. Mutaties programma Inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie Baten De raming van de legesopbrengsten voor APV- en omgevingsvergunningen is neerwaarts bijgesteld met € 58.000. De eerdere verwachtingen blijken te optimistisch, waardoor een correctie noodzakelijk is. Lasten In de najaarsrapportage is extra budget opgenomen voor handhaving en toezicht. Voor het handhavingsbeleid wordt € 125.000 bijgeraamd en voor toezicht en vergunningverlening binnen het taakveld omgevingsvergunningen € 180.000. De hogere lasten worden deels veroorzaakt door een overheveling vanuit het programma Ruimtelijke ontwikkeling en beheer (€ 105.000) wat budgetneutraal verloopt. De resterende bijraming heeft voornamelijk betrekking op personele lasten.

Daarnaast nemen de lasten voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen met € 19.000 toe. Deze meeruitgaven worden volledig gedekt door de hiervoor beschikbare specifieke uitkering. Tot slot zijn enkele kleinere bijstellingen verwerkt. Mutaties Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien Baten Vanuit de gemeente Ede is een vrijval van € 318.000 ontvangen met betrekking tot Beschermd Wonen. Deze middelen worden toegevoegd aan de Bestemmingsreserve sociaal domein. De opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting zijn geactualiseerd en leiden tot een toename van de baten met € 9.000. De aan investeringen toegerekende rentebate neemt af met € 17.000, doordat een aantal investeringen later wordt uitgevoerd dan oorspronkelijk gepland. Ten slotte zijn diverse kleinere bijstellingen verwerkt, die gezamenlijk resulteren in een positief effect van € 11.000. Lasten Binnen de onderdelen Raad en raadscommissies en Bestuursondersteuning raad zijn de loon- en prijsindexeringen verwerkt. Dit resulteert in een totale bijraming van € 45.000. Daarnaast is de bijdrage aan Regio Foodvalley ter hoogte van € 35.000 overgeheveld van het onderdeel College van burgemeesters en wethouders naar Bestuurlijke samenwerking, omdat deze bijdrage daar inhoudelijk beter past. Het budget voor documentaire informatievoorziening is met € 22.000 verhoogd.

Deze toename houdt verband met de kosten voor de digitalisering van omgevingsvergunningen en andere projectgerelateerde werkzaamheden. De stijging van de ICT-lasten met € 140.000 hangt samen met herijkte afspraken met de gemeente Veenendaal. In de afgelopen jaren zijn de werkelijke kosten niet volledig doorberekend. Vanaf nu gebeurt dit wel. Verder zorgen de personele inzet en prijsindexatie van inhuurbudgetten tot een lastenverhoging van € 213.000. Tot slot zijn de overheadkosten van het gemeentehuis met € 50.000 bijgeraamd. Deze aanpassing is het gevolg van voortschrijdend inzicht in de gestegen energiekosten.

Pagina | 5 Najaarsrapportage 2025 gemeente Renswoude

Toelichting mutaties algemene uitkering Ten tijde van de voorjaarsrapportage 2025 was de meicirculaire nog niet beschikbaar. In de voorjaarsrapportage zijn wel de toen al bekende effecten uit de Voorjaarsnota van het Rijk meegenomen. De financiële gevolgen van de meicirculaire zijn nu verwerkt in deze najaarsrapportage. Omdat de meicirculaire een vertaling is van de Voorjaarsnota van het Rijk, zijn de financiële bijstellingen beperkt van omvang. De belangrijkste mutaties betreffen de toekenning van diverse decentralisatie- en integratie-uitkeringen, waaronder middelen voor de bommenregeling (€ 50.000), uitvoeringskosten omgevingswet (€ 62.000), de landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (€ 37.000) en diverse overige regelingen. Daartegenover staan enkele negatieve bijstellingen. Per saldo resulteert dit in een positief effect van € 171.000 op de algemene uitkering. De septembercirculaire 2025 valt buiten de periode waarop de najaarsrapportage betrekking heeft. De financiële effecten van de septembercirculaire worden meegenomen in de eerstvolgende planning-en-controlproducten. Mutaties reserves Lasten Vanuit de gemeente Ede is een bedrag van € 318.000 ontvangen in verband met Beschermd Wonen. Deze middelen worden toegevoegd aan de Bestemmingsreserve sociaal domein.

In de kadernota 2026 was een toevoeging van € 1.580.000 aan de Bestemmingsreserve arbeidsmarkt opgenomen. Deze toevoeging is bedoeld om de hogere personeelslasten als gevolg van de nieuwe CAO op te vangen. Bij de uitwerking van de begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 is deze toevoeging bijgesteld naar € 825.000. Hierdoor valt de toevoeging aan de reserve in 2025 € 755.000 lager uit dan eerder geraamd.

Pagina | 6 Najaarsrapportage 2025 gemeente Renswoude

4

Wijzigingen investeringskredieten

4.1. Totaaloverzicht wijzigingen investeringskredieten In de onderstaande tabel zijn de wijzigingen in de investeringskredieten weergegeven:

4.2. Toelichting wijzigingen investeringskredieten Woningbedrijf complex 12 en complex 23-25 Het budget voor onderhoud en verduurzaming is herverdeeld over complex 12 en complex 23-25. Van het oorspronkelijk voor complex 12 gereserveerde bedrag bleek € 230.000 benodigd te zijn voor complex 23-25. De werkzaamheden aan complex 12 worden in het vierde kwartaal van 2025 afgerond. Voor complex 23-25 is de voorbereiding inmiddels gestart; de uitvoering staat gepland voor de eerste helft van 2026. De correctie leidt tot een herschikking van de kredieten tussen beide complexen, met een beperkte aanpassing van het totaalbudget van € 1.580. Woningbedrijf complex 13-15 zonnepanelen en verduurzaming Het benodigde krediet voor de plaatsing van zonnepanelen is lager uitgevallen dan geraamd. Daarentegen blijkt het benodigde krediet voor de verduurzaming van complexen 13 tot en met 15 hoger te zijn. Om deze verschillen te compenseren, is het budget tussen beide projecten herverdeeld en licht verhoogd zodat de geraamde kosten volledig kunnen worden gedekt. Esdoornlaan fase 1 en Herinrichting Eikenlaan Binnen het projectgebied Meidoornlaan – Beukenlaan zijn aanvullende werkzaamheden aan de openbare ruimte, wegen en riolering noodzakelijk gebleken. Deze extra werkzaamheden leiden tot een hogere investeringsbehoefte.

Concreet betreft dit een aanvullend krediet van € 100.000 voor de omgeving Esdoornlaan (fase 1) en € 65.000 voor de herinrichting van de Eikenlaan. De extra middelen kunnen grotendeels worden opgevangen binnen de bestaande investeringsruimte, door een verlaging van het krediet voor de riolering Hooge Hoek Groot Overeem met € 144.043, aangezien dit project voordeliger uitvalt dan begroot. Veenweg Het krediet voor de Veenweg is verhoogd met € 37.901. De verhoging is noodzakelijk omdat de kosten voor de asfalteringswerkzaamheden hoger zijn uitgevallen dan oorspronkelijk geraamd.

Pagina | 7 Najaarsrapportage 2025 gemeente Renswoude

Taets van Amerongenweg – fase 2 De werkzaamheden aan de Taets van Amerongenweg (fase 2) zijn afgerond. Bij de eindafrekening bleek een krediettekort te bestaan. Dit tekort is ontstaan doordat enkele kosten, zoals inhuurkosten en nagekomen kosten voor de inrichting van de openbare ruimte, niet in de oorspronkelijke raming waren opgenomen. Daarom wordt aanvullend krediet gevraagd om dit te dekken. Flexwoningen Voor de voorbereiding van circa dertig flex- of modulaire woningen is een aanvullende provinciale subsidie toegekend. In de voorjaarsrapportage 2025 was reeds € 27.623 opgenomen, overeenkomend met één derde van het toen beschikte subsidiebedrag. Nu een hoger subsidiebedrag is toegekend, wordt ook de gemeentelijke bijdrage verhoogd met € 35.883. Deze middelen zijn nodig voor de uitvoering van diverse onderzoeken in de voorbereidingsfase van het project. Woningbedrijf nieuwbouw 26 woningen Beekweide II In het investeringskrediet voor de realisatie van 26 woningen in Beekweide II (waaronder 16 huur- en 10 sociale koopwoningen) zijn ook de bouwkosten van de koopwoningen meegenomen. Omdat deze koopwoningen naar verwachting vóór of bij aanvang van de bouw worden verkocht aan particuliere kopers, worden de bouwkosten direct gedekt uit de verkoopopbrengsten. Hierdoor is geen gemeentelijke voorfinanciering nodig en kan het investeringskrediet worden verlaagd met € 2.450.604.

Verledden openbare verlichting Voor het plaatsen van ledverlichting in de openbare ruimte is € 16.000 extra krediet nodig ten opzichte van de raming in de voorjaarsrapportage 2025. Deze verhoging is het gevolg van gestegen materiaal- en uitvoeringskosten. Aanpassing riolering Hooge Hoek Groot Overeem Het krediet voor de aanpassing van de riolering Hooge Hoek Groot Overeem wordt verlaagd met € 144.043. De realisatie van dit project valt gunstiger uit dan begroot, waardoor dit bedrag vrijvalt en elders kan worden ingezet.

Pagina | 8 Najaarsrapportage 2025 gemeente Renswoude