Bijlage 1 Advies en reactie Adviesraad Sociaal Domein
Tekst van het document
Aan het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Renswoude Aan (senior) beleidsmedewerkers H. Maris en M. Loeffen Onderwerp: adviesaanvraag op het concept voor de nieuwe verordening jeugdhulp van de gemeente Renswoude. Uw mail d.d. 19 mei 2025 Renswoude, 20 juni 2025 Geachte H. Maris en M. Loeffen / geacht college, Hierbij ontvangt u het advies van de Adviesraad Sociaal Domein Renswoude naar aanleiding van onderstaande vraagstelling; De adviesaanvraag geeft aanleiding tot de volgende opmerkingen: •
De adviesraad heeft naar aanleiding van de 4 gestelde vragen opmerkingen en vragen geformuleerd. (Zie vanaf pag. 3 de beantwoording van de 4 vragen)
•
De adviesraad heeft geconcludeerd dat de verordening onvoldoende tegemoet komt aan de 7 uitgangspunten die door u geformuleerd zijn. De eerste indruk is dat het maken van deze verordening de nodige ‘mankracht’ (en dus geld) heeft gekost en bij ons kwam de vraag op wat de toegevoegde waarde is. Kan het niet meer smart en meer ‘to the point’, nu staan er bijvoorbeeld dubbelingen in (art 2 en 6). In hoeverre komt dit tegemoet aan de bedoeling om de toegankelijkheid van de gemeente te vergroten? We zagen op de site: https://www.stimulansz.nl/omgekeerde-verordeningsociaal-domein/ voorbeelden van een omgekeerde verordening voor het gehele Sociaal Domein zoals van Kampen Verordening sociaal domein gemeente Kampen | Lokale wet- en regelgeving. Wat maakt een omgekeerde verordening anders; o stelt de inwoner centraal o is ingedeeld op de vraag van de inwoner o kijkt naar het effect voor de inwoner o gaat uit van de inwoner als gelijkwaardige gesprekspartner o is geschreven in begrijpelijke taal o kan worden meegegeven als voorlichting aan inwoners
•
De praktijk kan anders zijn maar in de verordening lijkt de aandacht gericht te zijn op minimale en verplichte handelingen en minder op het reageren op de hulpvraag en hoe deze zo efficiënt mogelijk op te lossen zonder alleen de doorverwijzer te zijn. We missen bijvoorbeeld de ‘keukentafelgesprekken’ en uitwerking om preventief te handelen. De zichtbaarheid van het Jeugdteam op scholen en sportverenigingen is niet beschreven in het belang van de toegankelijkheid en laagdrempeligheid.
1
•
De adviesraad vraagt zich af voor wie deze verordening is geschreven. De vraagstelling van de beleidsmedewerker is om de verordening met de blik van een ouder te lezen. Daar is dit veel te ambtelijk voor en zou een folder van max A4 beter volstaan. Voor de uitvoering (de consulenten) lijkt dit herhalingen te bevatten die al in de (jeugd)wet staan en is het een weinig smart beschrijving van de te volgen werkwijze, processen.
•
De adviesraad vraagt zich af hoe de kwaliteit van handelen wordt bewaakt. Er staat in art 9.1 lid 4: Naast de genoemde kwaliteitseisen, kan de gemeente aanvullende kwaliteitseisen en andere voorschriften vaststellen. De gemeente controleert of deze eisen door aanbieders worden nageleefd. Zijn deze kwaliteitseisen en voorschriften vastgesteld en controleert de gemeente deze? Is er een PDCA cirkel ingericht? Of wordt gevaren op de klachtenregeling van de aanbieder? Wie houdt toezicht en heeft de ‘paraplu’ functie?
•
De adviesraad leest dat de opdracht is om in de verordening een steviger basis voor toezicht en handhaving op te nemen. Worden gebruikers vooraf geïnformeerd over de werkwijze bij ontoelaatbaar gedrag of misbruik? Is dat opgenomen in het plan of in de beschikking?
•
De adviesraad adviseert om een folder voor de (potentiële) gebruiker te maken van max 1 A4. Naast tekst dan ook schema’s opnemen omdat niet iedereen op dezelfde manier kennis tot zich neemt. Voorbeeld:
Vragen voor de jeugdconsulenten / beleidsmedewerkers: • Resultaten van de afgelopen jaren. Hoeveel aanvragen zijn er geweest en hoeveel beschikkingen zijn er afgegeven? • Hoeveel jongeren worden jaarlijks geholpen door de jeugdconsulent? Hoe lang lopen trajecten gemiddeld? Resultaten? Te vinden op de site is: Renswoude: 2023: 155 jeugdzorg in natura en 190 WMO. • Hebben de Jeugdconsulenten dit stuk gelezen? Hebben ze mee kunnen denken? Is deze verordening voor hen een gewenst hulpmiddel? 2
-----------------------------------------------------------------------------------Beantwoording van de 4 vragen:
•
Wat zijn onduidelijkheden
In de Leeswijzer: “hoofdstuk 2 hoe en waar een ouder en/of jeugdige zijn vraag kan stellen aan de gemeente” Er wordt uitgegaan van hulpvragen waarop gereageerd wordt. Vraag: Wordt er ook preventief gekeken naar situaties wanneer ondersteuning nodig lijkt? Meldingen via school bijvoorbeeld? Ik lees wel bij art 3.2. lid 2: De gemeente zet zich ervoor in om signalen over opgroei- en opvoedproblemen zo vroeg mogelijk op te vangen, zodat dan ook zo snel mogelijk hulp wordt geboden als dat nodig is. Er staat niet hoe hier invulling aan wordt gegeven. Art 2.1.1. Lid 3. Een aanvraag vragen ouders via een aanmeldformulier aan via de website van de gemeente Renswoude. Opmerking: Ik merk dat ik moete heb met de benaming -> ‘melding’ van de button waarop geklikt kan worden: Formulieren •
Melding ondersteuning of jeugdhulp
Het is een hulpvraag, geen melding -> advies: noem het ‘verzoek tot ondersteuning’. Bij een ‘melding’ denk ik dat de professional dat moet doen. De zoekfunctie op de website werkt overigens goed bij de zoekterm ‘hulp’. Art 2.1.2. Lid 1. De gemeente informeert de ouder(s) en/of jeugdige over de gratis hulp die een cliëntondersteuner kan geven bij het proces van aanvraag tot beslissing. Dit is na een aanvraag / melding. Wordt er ook preventief info gegeven? Bijv. op scholen en sportverenigingen?
Art 2.2.1. Wordt er zo nodig een tolk ingeschakeld?
3
Art 2.3.1. lid 3 Kan er ook expertise vanuit Veenendaal worden ingeschakeld? Zo ja, heeft Renswoude dan gelijke prio als Veenendaal qua urgentie om het probleem op te pakken?
Art 2.3.2. Lid 2 …. In dat geval betalen ouders dat deel van de hulp die voorafgaand aan het besluit van de gemeente is afgenomen. Is er geen enkele mogelijkheid om de kosten te declareren? Stel dat de voorziening passend is geweest op dat moment?
Art 3.4. Lid 2. De gemeente kent slechts een vervoersvoorziening toe als: a. het ingekochte jeugdhulpproduct hier niet al in voorziet, en; b. blijkt dat de jeugdige vanwege een medische noodzaak of beperking in de zelfredzaamheid niet zelfstandig kan reizen én de ouders of verzorgers van de jeugdige niet in staat zijn om zelf voor het vervoer te zorgen of te laten zorgen. Kan het bij de beoordeling over ‘niet in staat zijn’ dan ook gaan over het niet beschikbaar zijn i.v.m. zorg voor andere kinderen in het gezin of betaald werk moeten verrichten op die momenten? Art 3.9 lid 2 De gemeente informeert VT over de toegang tot vrij toegankelijke en individuele voorzieningen. Over welke ‘voorzieningen’ gaat het dan? Hoe is het contact over en weer geregeld tussen VT en de consulenten? Art 3.12 lid 2 De gemeente zorgt voor een goede afstemming van voorzieningen op grond van deze Verordening en voorzieningen voor ouders op grond van de Participatiewet, zoals schuldhulpverlening, inkomensvoorzieningen en armoedevoorzieningen. Renswoude komt hierop kennis te kort door de uitbesteding aan Veenendaal. Hoe wordt dat opgelost? Art 4.1. lid 2 Of er sprake is van gebruikelijke hulp stelt de gemeente vast aan de hand van het schema in bijlage 2 van deze verordening.
4
In dit document is dit als Bijlage 1 opgenomen. Hoofdstuk 5 Vorm van de hulp. Kernwaarde: ❖ Een pgb wordt alleen ingezet als Zorg In Natura (ZIN) niet de juiste zorg is. Meteen daarna wordt gezegd dat individuele begeleiding vanuit een PGB ingezet kan worden, dat je daar voor kunt kiezen. Pas later blijkt dat er wel bewezen moet worden waarom ZIN niet wenselijk is. Geeft veel onduidelijkheid!! Art 5.2. lid 5 Met het sociale netwerk wordt ten minste bedoeld bloed- of aanverwanten in de 1e of 2e graad. Kan dus ook de eigen (groot)ouder zijn, of broer / zus? Gelden hier extra eisen voor?
Art 5.3. lid 2 bijlage 1 van deze verordening. Niet ontvangen, niet bijlage 1 die onderdeel is van dit document.
Art 5.4. Lid 3 De SVB betaalt alleen de hulp die feitelijk geleverd is. Daarvoor moet een declaratie worden ingediend. Voorwaarden voor als de ondersteuning uit het sociale netwerk komt? Wat moet er dan aangeleverd worden? Art 5.6. lid 1 Dit voor een periode van maximaal 13 weken. Heeft dit in het verleden tot problemen geleid?
Hoofdstuk 6 Als de ouders en jeugdigen rechten hebben, dan staan daar plichten tegenover. Is er een protocol hoe om te gaan met de situatie dat 1 ouder uit beeld is of tegen de gevraagde hulpverlening van het kind is
5
Art 7.1. De gemeente geeft ouders (en jeugdigen) inspraak in de onderwerpen die in deze verordening worden geregeld. 2. Ouders (en jeugdigen) kunnen inspraak hebben bij de voorbereiding van het beleid over jeugdhulp en de manier waarop de gemeente beleid uitvoert. Ik zou lid 1 en 2 omdraaien of samenvoegen. 1.
Lid 3 en 4 … voldoende tijd …. Zij krijgen op tijd voldoende informatie om een inbreng aan het overleg te kunnen geven en om onderwerpen voor de agenda aan te leveren. Hebben we het dan over ‘tijd’ of over ‘gelegenheid’. Hoe wordt dat georganiseerd en waar gepubliceerd? Door wie, gebruikers of ‘ad random’? Wanneer? Art 8.1. Lid 2 De herbeoordeling wordt op verzoek van de inwoner gedaan door: a. Een andere consulent binnen het team; of door b. een onafhankelijke deskundige die door de gemeente wordt aangewezen. Dat kan een medewerker van een andere gemeente zijn of een deskundige van een andere organisatie. Wordt er gebruik gemaakt van een dergelijke second opinion? Staat de mogelijkheid genoemd in de beschikking? Hoofdstuk 9 Kwaliteit en toezicht artikel 9.1.2 …. kan een overeenkomst LIGHT afgesloten worden. Wordt hier een Engelse benaming gebruikt of bedoelt men LICHT? Art 10.4 Een aanvraag die een ouder en/of jeugdigen hebben ingediend voor 1 januari 2025 In de aanhef staat 1 april als ingangsdatum. •
Wat is overbodig
Hoofdstuk 3 Gezond en veilig opgroeien Artikel 3.2: Is de aanvrager op de hoogte dat voorliggende voorzieningen vrij toegankelijk zijn en daarvoor geen besluit of indicatie voor nodig is. Maak dat duidelijk zichtbaar leesbaar, dat voorkomt misschien nieuwe aanvragen.
• Wat spreekt aan o Eigen kracht verbeteren en versterken o Als men rechten heeft heb je ook verplichtingen 6
o Hulp tot het minimum beperken en zo kort mogelijk inzetten o Jeugdzorg werkt niet voor maar samen o Bijlage: duidelijk overzicht van ontwikkeling van de jeugdige persoon en welke hulp hij/zij van wie en waar hij kan verwachten en kan halen. o Art 3.5. en art 3.6. lid 3 en art 3.11. lid 2: Heel fijn dat hier aandacht voor is. •
Wat roept weerstand op
Hoofdstuk 2, art 2.4.1. over de beslistermijn. Er staat dat de gemeente zo snel mogelijk beslist maar wat blijft hangen is dat er binnen 8 weken een beslissing genomen moet worden. Dat is geregeld in de AWB. Maar een bewoner leest liever dat de gemeente ernaar streeft om binnen 48 uur een besluit te nemen of in ieder geval duidelijkheid zal verschaffen (wat natuurlijk niet altijd kan en afhankelijk is van de hulpvraag maar als streven …). Hoofdstuk 6.1 ad 2 Reactie op ontoelaatbaar gedrag is vrij negatief (agressief ) opgesteld. De handelswijze schrikt af. Vraag: is deze tekst op voorhand al te lezen voor de ouders of pas als de PGB definitief wordt toegewezen? ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------Wij vertrouwen u met onze advisering van dienst te zijn geweest en zien uw reactie met belangstelling tegemoet. Hoogachtend, namens de Adviesraad Sociaal Domein Voorzitter Loes Bernaert
7