B3. Bijlage 2 bij brief Projectenkaart LEADER Utrecht Oost 2016-2022

LEADER Utrecht Oost Resultaten 2016-2022

Wat is LEADER? LEADER is een Europees programma dat vernieuwende projecten ondersteunt die ‘van onderop’ komen en bijdragen aan de ontwikkeling van de eigen streek. LEADER staat voor ‘Liaison Entre Actions de Développement de l’Economie Rurale’, ofwel: samen werken aan de ontwikkeling van het platteland. Uitgangspunt van de LEADER-werkwijze is dat het gebied zelf een strategie opstelt en dat een Lokale Actie Groep (LAG) die strategie uitvoert. Dit doen zij door vernieuwende initiatieven te ondersteunen -met subsidie, maar ook door mee te denken- en door kennis uit te wisselen en initiatieven te verbinden, bijvoorbeeld via (thema)bijeenkomsten en excursies. LEADER is dus veel meer dan alleen een subsidieprogramma: het is een brede aanpak voor plattelandsontwikkeling, uitgevoerd door het gebied zelf. In de provincie Utrecht wordt al sinds 2001 volgens deze LEADER-werkwijze gewerkt. In heel Europa zijn ruim 3.000 LEADER-gebieden, waarvan 20 in Nederland en 2 in de provincie Utrecht: Utrecht Oost en Weidse Veenweiden (West Utrecht).

Lokale Actie Groep (LAG) en Plaatselijke Groepen (PG’s) De uitvoering van de LEADER strategie in Utrecht Oost is in handen van de Lokale Actie Groep en twee Plaatselijke Groepen. Deze groepen bestaan uit mensen die wonen, werken en/ of ondernemen in ons LEADER-gebied: vertegenwoordigers van lokale overheden, ondernemers en burgers die de streek goed kennen en weten wat er leeft. Zij bezitten veel kennis en hebben een groot netwerk rond de LEADER-thema’s in het gebied. De Lokale Actie Groep (LAG) zorgt voor de inhoudelijke beoordeling van aanvragen voor een LEADER-bijdrage en de formele besluitvorming. Daarnaast zijn er in Utrecht Oost twee Plaatselijke Groepen (PG’s): in de Vallei en in de Kromme Rijnstreek & Heuvelrug. De PG’s hebben een aanjagende en verbindende rol: ze sporen initiatieven op en denken mee bij de uitwerking van het plan. PG-leden zetten graag hun kennis en contacten in om initiatiefnemers op weg te helpen. De LAG en PG’s worden ondersteund door de LEADER-coördinator, die tevens aanspreekpunt is in het gebied.

LEADER Utrecht Oost heeft in de periode 2016-2022 gefocust op twee hoofddoelstellingen: tteland

tad & pla

n van s Verbinde

Sociale en

duurzame

6,2 MILJOEN EURO waarvan 24 % vanuit de EU is bijgedragen, 24 % vanuit provincie, gemeenten en waterschappen en 53 % vanuit de aanvragers zelf.

4. GEBIEDSGERICHT:

> Iedere euro die vanuit gemeenten en waterschappen

vóór en dóór de streek

is bijgedragen aan projecten, is meer dan verNEGEN voudigd. De bijdrage van de provincie aan projecten is bijna verACHT voudigd door bijdragen vanuit het gebied (publiek en privaat) en de EU.

5. OVERDRAAGBAAR:

opgedane kennis en ervaringen worden gedeeld met anderen

Investeringen in het platteland (via projecten)

6. MULTISECTORAAL:

€1.474.249 24%

meerdere doelen dienen

€3.298.315 53%

Deze speerpunten zie je terug in de werkwijze van LEADER. Tevens zijn dit de criteria waar projecten aan moeten voldoen om in aanmerking te komen voor subsidie.

Het gebied Utrecht Oost

LEADER Utrecht Oost heeft innovatieve activiteiten, concepten en samenwerkingsvormen ondersteund die bijdragen aan ‘de zorg voor elkaar’ en ‘zelforganisatie’ op het platteland en in de dorpen. Zo blijft het platteland aantrekkelijk om te wonen en werken, ook voor jongeren en ouderen. Het gaat hierbij ook over vernieuwende financieringsvormen die een oplossing bieden voor dit soort maatschappelijke vraagstukken.

Dit kaartje geeft het werkgebied van LEADER Utrecht Oost weer.

LEADER UTRECHT OOST

GRENS DEELGEBIEDEN STAD EN GROTE KERNEN

SOEST

GEREALISEERD:

ZEIST

RENSWOUDE

UTRECHTSE HEUVELRUG VEENENDAAL

HOUTEN WIJK BIJ DUURSTEDE

Eigen bijdrage/privaat

LEADER gaat door! Op deze kaart staan de resultaten van LEADER Utrecht Oost in de periode 2016-2022. Maar LEADER gaat door!

woners

In steden en kernen met meer dan 30.000 inwoners (apart gemarkeerd op de kaart) zijn alleen initiatieven ondersteund die zorgen voor verbinding tussen stad en platteland en die een toegevoegde waarde hebben voor het landelijk gebied.

Deze projecten zijn mede mogelijk gemaakt door:

Gemeenten en Waterschappen

We streven er naar om het gebied uit te breiden zodat initiatieven uit álle gemeenten in Utrecht Oost bij LEADER terecht kunnen.

LEADER ondersteunt projecten op het platteland en in de dorpen.

3 PROJECTEN

Provincie

² m k 2 72

WOUDENBERG

BUNNIK

€672.744 11%

EU €801.505 13%

De LEADER-werkwijze heeft haar vruchten afgeworpen en wordt opnieuw ingezet om in de periode 2023-2027 vernieuwende en breed gedragen projecten van de grond te krijgen.

935.000 in

DE BILT LEUSDEN

LEADER Utrecht Oost heeft vernieuwende projecten gestimuleerd rond het opwekken, opslaan en gebruik van duurzame energie. Dit zijn initiatieven waarbij een verbinding ontstaat tussen stad en platteland, maar ook om projecten vóór, dóór of op het platteland.

13 gemee nten Vallei en H in twee deelgebie den euvelrug & Kromme R : ijn

LEADER UTRECHT OOST

AMERSFOORT

UTRECHT

bijeenkomsten georganiseerd door LEADER met in totaal ruim 1200 bezoekers (thema- en informatiebijeenkomsten, LEADER-Café’s, Expedities, uitwisseling, etc)

> Totale investeringen in het gebied via deze projecten:

Sociale Innovatie

Innovatie rond Duurzame Energie

> 37

van projecten: 36 projecten hebben subsidie gehad.

aan de slag met meerdere partijen

11 PROJECTEN

samenwerkingsproject ‘Lokaal Voedsel Utrecht’ met LEADER Weidse Veenweiden

> Bijna 90% van het budget is ingezet voor het subsidiëren

3. SAMENWERKING:

GEREALISEERD:

1

kosten (organisatie van bijeenkomsten en kennisuitwisseling, communicatie, ondersteuning en coördinatie, etc)

(ver)nieuw(end) voor de streek

22 PROJECTEN

>

> Circa 11% van het budget is benut voor organisatie-

2. INNOVATIEF:

GEREALISEERD:

LEADER-gebieden

Dit is een multiplier van 3,85.

initiatief, draagvlak en medewerking vanuit de streek zelf

Met LEADER willen we bijdragen aan innovatieve projecten die het aanbod van lokaal geproduceerd voedsel en recreatie op het platteland verbinden met de vraag vanuit de steden en dorpen. Ook hebben we educatieve projecten ondersteund die op vernieuwende wijze informatie overbrengen over de productie van voedsel en de natuur en het landschap in Utrecht Oost, en op die manier burgers meer betrekken bij het platteland.

> Subsidie is verstrekt aan 36 projecten > 331 initiatiefnemers hebben zich bij LEADER gemeld > LEADER heeft actief meegedacht met 189 initiatieven > Kennis uitgewisseld met 3 buitenlandse

> Totale investeringen in gebied: 6,85 MILJOEN EURO.

1. BOTTOM-UP:

Verbinden stad & platteland

LEADER Utrecht Oost 2016-2022 in cijfers:

> Bijdrage vanuit EU: 1,75 MILJOEN EURO

De LEADER-aanpak kenmerkt zich door zes speerpunten:

innovatie

Sinds 2001 zijn er in de provincie Utrecht dankzij LEADER honderden projecten gerealiseerd waarmee tientallen miljoenen euro’s zijn geïnvesteerd in het Utrechtse platteland en de verbinding met de stad. Zo is er veel (agro)toeristisch, recreatief, educatief en cultuurhistorisch aanbod gerealiseerd maar ook basisvoorzieningen zoals multifunctionele dorpshuizen. Daarnaast zijn er projecten uitgevoerd die boer en burger verbinden, die dorp of streek duurzamer maken en (voedsel)ketens korter maken. Vernieuwende projecten die ook navolging hebben gekregen! LEADER is dan ook een belangrijk onderdeel geworden van het gebiedsgericht werken in de provincie Utrecht.

LEADER Utrecht Oost 2016-2022 in Euro’s

LEADER-kenmerken

Doelstellingen 2016-2022

Impact/ resultaten

Wil je meer weten? Wil je meedenken? Of heb je een idee dat je wil voorleggen? Kijk dan op onze website en neem contact op met onze LEADER-coördinator!

www.leaderutrechtoost.nl Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland

1. EDUCATIE OVER WATER - WATERFORT Bij dit fort leren scholieren meer over de nut en noodzaak van water in de regio.

2. MIJN BOERDERIJTJE APP

PROJECTEN LEADER UTRECHT OOST 2016-2022 Meer informatie over deze projecten vind je op de website WWW.LEADERUTRECHTOOST.NL/PROJECTEN. 13. DE KROMME RIJN VERTELT

19. MERKVERSTERKING GREBBELINIE

Leer meer over de geschiedenis van de Kromme Rijnstreek via een interactieve tentoonstelling, een VVV-inspiratiepunt en magazines.

20. VOEDSELBOSJES OP SCHOOLPLEINEN

Verkenning: hoe kun je op circulaire wijze varkens houden en ook de korte voedselketen stimuleren?

21. NATUURSCHUUR OP TUINPARK LAAKZIJDE

Landschapselementen krijgen meer waarde door het telen en verwerken van eetbare planten en struiken.

Oude ambachten worden in stand gehouden door kennis en kunde via evenementen en workshops door te geven aan jong en oud.

Samen met LEADER Weidse Veenweiden hebben we (zakelijke) vraag en aanbod van lokaal geproduceerd voedsel verbonden.

5

1

10

AMERSFOORT

8

2 8

6

ZEIST

14

WOUDENBERG 22 4

UTRECHTSE HEUVELRUG

HOUTEN

15

12

8. MOESTUIN OP DE SOESTER ENG

11

7

9. 1 KILOMETER DIJK

1

3

10. HOLLAND DICHTBIJ Via prachtige filmpjes kunnen recreanten en bewoners de historie van de Grebbelinie zelf ervaren.

11. HERENBOERDERIJ NIEUW BUREVELD Burgers zetten een coöperatieve boerderij op en zorgen samen met de boer voor lokale voedselproductie.

12. OUTDOORCENTRUM & BELEEFBOERDERIJ SCHALKWIJK Beleving en beweging op de boerderij: bij Beleefboerderij Buiten kun je terecht voor sport, recreatie, educatie en streekproducten.

RENSWOUDE

17

VEENENDAAL

VERBINDEN STAD EN PLATTELAND

WIJK BIJ DUURSTEDE

SOCIALE INNOVATIE

INNOVATIES ROND DUURZAME ENERGIE

22. GRAANMOLEN VOOR UTRECHTS GRAAN

Een lesprogramma en onderzoek naar groenteteelt op substraat van oesterzwamteelt op koffiedik geven afvalstromen een meerwaarde.

Met een graanmolen en schoningsmachine kan lokaal geteeld graan beter benut worden voor humane consumptie.

1. INNOVATIEF RIJDEN MET WINDKRACHT: WINDWHEELER

17. TURFWEIDE VEENENDAAL In dit nieuw aangelegde recreatieen natuurgebied wordt de geschiedenis van turfwinning zichtbaar gemaakt in het landschap.

18. DORPSTUINDERIJ DEN DOLDER

6. MAARSBERGEN VOOR ELKAAR Dorpelingen realiseren samen een goed toegankelijke ontmoetingsplek en diverse activiteiten voor jong en oud.

7. DROOM VAN SCHALKWIJK

13

16. VAN KOFFIEDIK TOT KNOLSELDERIJ Het verhaal van de Langbroekerdijk -heden en verledenis verteld en in beeld gebracht door de bewoners zelf.

2

19

4

3

3

2

1 9

De gezamenlijke teelt van streekeigen groenten op de Soester Eng verbindt boeren en burgers en vergroot de kennis over voedselproductie.

6

9

BUNNIK

Deze onderwijsplek op de boerderij helpt kinderen die zijn vastgelopen in het onderwijs weer op weg.

5

16

De historie van het gebied rond de voormalige Zandbrinker molen is zichtbaar en beleefbaar gemaakt door een kunstwerk in drie delen.

5. ZELDERT WERKT 7

LEUSDEN

7. DRIELUIK REVU

De (dag)opvang van voortijdige schoolverlaters op de boerderij zorgt voor rust, veiligheid en structuur bij deze jongeren.

STAD EN GROTE KERNEN

10

20

11

Via een buurtgerichte aanpak zetten buurtteams van vrijwilligers in op het signaleren en verminderen van eenzaamheid.

GRENS DEELGEBIEDEN

18

UTRECHT

3. VERBONDEN BUURT VERMINDERT EENZAAMHEID

LEADER UTRECHT OOST

SOEST

6. LOKAAL VOEDSEL UTRECHT - SAMENWERKINGSPROJECT

De oude bibliotheek in Achterveld is omgevormd tot buurthuiskamer: een ontmoetingsplek voor jong en oud.

4. AANDACHT VOOR VOORTIJDIGE SCHOOLVERLATERS

21

DE BILT

2. ONTMOETINGSPLEK DE OUDE BIEB

Burgerinitiatief: een zelf gebouwde natuurschuur wordt ontmoetingsplek en verbindende factor tussen stad en platteland.

5. AMBACHTSHOEVE : LEREN OVER BOERENAMBACHTEN

LEADER UTRECHT OOST

Dit dorpsnetwerk van burgers zorgt voor zorg, praktische hulp en sociale ondersteuning in Schalkwijk en Tull en ’t Waal.

Belevend leren op je eigen schoolplein: ontwikkeling van voedselbosjes en opstart van een educatief programma.

15. LEKKER LANDSCHAP KROMME RIJN

Nieuwe beheervorm voor bos en recreatiegebied Nieuw Wulven: met maatschappelijke betrokkenheid en leer-werk trajecten.

1. LOKAAL LOKET VOOR ZORG/WELZIJN : DE TROSSEL

Samenwerking in de regio om de Grebbelinie te promoten en gezamenlijke arrangementen te ontwikkelen.

14. WEET WAT JE EET! BUITENGEWONE VARKENS

Aanleg en beheer van een voedselbos en natuurlijke speelplekken in de dorpen,samen met bewoners en kids(club).

4. MAATSCHAPPELIJK BETROKKEN BOSBEHEER

Deze pilot onderzoekt de mogelijkheden en effecten van zonnepanelen boven een fruitboomgaard met peren.

Hieronder staan de projecten van deze periode met een korte omschrijving.

Met deze app kun je vanuit je luie stoel je eigen groenten laten telen door medewerkers van de zorgboerderij.

3. NATUURLIJK HEEL LEUK -BUITEN SPELEN

3. PILOT FIELDLAB WIJKERBROEK

De Droom biedt een ‘thuis’ op het platteland aan jongeren met een verstandelijke beperking en hun familie.

8. BEWEEG- EN ONTMOETINGSTUIN ACHTERVELD Dorpsbewoners, scholen en lokale organisaties maken samen de openbare ruimte geschikt voor ontmoeten en bewegen.

9. ONS DORPJE OVEREIND Dit voormalige boerenerf wordt getransformeerd tot een plek voor erfdelen, coöperatief ondernemen, duurzaam wonen en kennisdelen.

Met deze nieuw ontwikkelde fiets kun je heerlijk recreëren op de kracht van de wind.

2. DUURZAME WARMTEOPSLAG MONUMENTALE BOERDERIJ

Op deze ontmoetingsplek vóór en dóór het dorp komen duurzame tuinbouw, lokale voedselproductie en zorglandbouw samen.

10. WILLEMSHOEVE: SAMEN VAN WAARDE Herenboerderij Willemshoeve wordt een sociale pleisterplaats en kenniscentrum voor mensen met dementie en hun naasten.

Onderzoek naar de mogelijkheden voor duurzame energie bij een monumentale boerderij via warmteopslag in lege mestkelder.

LEADER gaat door! Wil je meer weten? Wil je meedenken? Of heb je een idee dat je wil voorleggen? Kijk dan op onze website WWW.LEADERUTRECHTOOST.NL en neem contact op met de LEADER-coördinator.

11. BLOEIZONE ’T GOY Het Blue Zone concept zorgt voor verbinding in het dorp, meer bekendheid en een duurzame ontmoetingsplek.