B20. Woningcorporaties Foodvalley

Gemeenteraadsverkiezingen 2026

Samen sterk voor wonen

Regionale notitie 27 juni 2025

Gemeenteraadsverkiezingen 2026 Waarom deze notitie?

In 2026 kiezen inwoners van de regio Foodvalley nieuwe gemeenteraden. Lokale partijen stellen hun verkiezingsprogramma op. De woningcorporaties in de Foodvalley willen met deze notitie bijdragen aan die programma’s om de belangen van sociale huurders én woningzoekenden goed te borgen. We vragen aandacht voor de kansen én uitdagingen op het gebied van wonen. Want alleen samen kunnen we zorgen voor voldoende, betaalbare en duurzame woningen in een leefbare regio. We nodigen uw partij uit om wonen tot een speerpunt te maken. Wij spannen ons op onze beurt maximaal in om uw en onze ambities te realiseren en leggen dit graag in de jaarlijkse prestatieafspraken met de gemeenten en huurdersbelangenorganisaties vast.

Samen sterk voor wonen Wij zijn een samenwerking van acht woningcorporaties, onder de naam Woningcorporaties Foodvalley. We bouwen, verhuren, onderhouden en verduurzamen sociale huurwoningen. Ons doel? Het bieden van voldoende, duurzame, goede én betaalbare woningen aan huurders en woningzoekenden in de regio Foodvalley. Wij vervullen een sleutelrol in het voorzien in de groeiende behoefte aan sociale huurwoningen in regio Foodvalley. We beheren samen ruim 45.000 huizen in de regio. Samen bundelen wij onze krachten voor wonen in een regio met ongeveer 330.000 inwoners, verdeeld over acht gemeenten en twee provincies.

Wat doen Woningcorporaties Foodvalley We deden in het najaar van 2022 het Aanbod aan onze gemeenten om jaarlijks samen 700 woningen en 70 studentenwoningen te bouwen. Tot 2040 willen we in totaal 12.000 woningen en 1.200 studentenwoningen bouwen. We investeren € 250 tot € 300 miljoen per jaar in nieuwbouw en verduurzaming. In 2030 is 30% van onze bestaande woningen toekomst klaar geïsoleerd. In de periode 2022 tot en met 2024: bouwden we 1.686 sociale huurwoningen; bouwden we 614 studenteneenheden; verduurzaamden we 2.798 sociale huurwoningen.

1

Thuis in Foodvalley We bouwen op een manier die bij Foodvalley past en kijken niet alleen naar nu, maar ook naar de toekomst. We streven naar evenwicht tussen woningbouw en het behoud van landschap, de boeren en de voedselproductie die juist zo kenmerkend zijn voor de Foodvalley. We kijken ook naar hoe we energie kunnen besparen en gebruiken in de regio, zodat wonen duurzaam, goed én betaalbaar blijft. Hiervoor delen we kennis en werken we nauw samen met gemeenten, provincies, huurdersorganisaties en andere belanghebbenden. Meer informatie: www.woningcorporatiesfoodvalley.nl. Namens alle corporaties uit de regio,

Marco de Wilde Woordvoerder Woningcorporaties Foodvalley Directeur-bestuurder van Woonstede

Trees van Haarst Directeur-bestuurder Veenvesters

Michiel van Baarsen Directeur-bestuurder Woningstichting Nijkerk

Wieke van Veldhuizen Directeur-bestuurder Rhenam

Marieta Peek Directeur-bestuurder Woningstichting Barneveld

Bart van As Directeur-bestuurder Idealis

Sjoerd Quint Directeur-bestuurder Woningstichting Wageningen Gemeentelijk Woningbedrijf Renswoude neemt ook deel aan de regionale samenwerking

2

1 | Woonzekerheid Voor woningzoekenden en huurders

Woningnood De druk op de woningmarkt is enorm. Op een vrijkomende sociale huurwoning reageren gemiddeld 340 woningzoekenden. Wij vervullen een sleutelrol in het voorzien in de groeiende behoefte aan sociale huurwoningen in de Foodvalley. Het aantal huishoudens in de Foodvalley neemt tot 2040 toe met 20%. Het woningtekort stopt niet bij de gemeentegrens. Het is belangrijker dat er huizen gebouwd worden, dan in welke gemeente deze staan. Conceptueel bouwen De Foodvalley is een kleine woningmarktregio met een relatief gróte druk op de woningmarkt. Gemeenten en woningcorporaties willen de realisatie van passende en toekomstbestendige (sociale) woningbouw in de Foodvalley daarom zo veel mogelijk versnellen. In parallel lopende trajecten, maar in nauwe afstemming, verkennen gemeenten en woningcorporaties de kansen en wederzijdse voordelen van conceptueel bouwen. De woningcorporaties werken al een opdracht uit voor het ontwikkelen van een uniforme uitvraag voor een deel van die opgave. Dat doen we door samen productmarktcombinaties (PMC) te maken. Zo streven we herhaalbare en gestandaardiseerde oplossingen na, zonder afbreuk te doen aan kwaliteit en uiterlijk van de woningen.

Wat vragen we van gemeenten: Gevarieerde verdeling In de (geactualiseerde) Woondeal 2025-2034 staat onder andere: “Gemeenten zetten zich, in samenwerking met corporaties en marktpartijen, in voor het terugdringen van het woningtekort. Daarbij is de afspraak dat ten minste tweederde van de nieuwbouwwoningen betaalbaar zijn, inclusief 30% sociale huur.” Het is essentieel om te bouwen aan een gevarieerd aanbod van huur- en koopwoningen. Sociale grondprijzen Grondprijsbeleid is primair een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Sociale grondprijzen en ruimte om te bouwen zijn hard nodig. Dat kan offers vragen op het gebied van grondprijsopbrengsten. We nodigen gemeenten uit om samen te werken aan het vaststellen van sociale grondprijzen. Versnellen nieuwbouw Betrek woningcorporaties vanaf het begin bij locatie- en gebiedsontwikkeling en borg dit ook op locaties van derden (bijvoorbeeld door (anterieure) overeenkomsten). We stellen voor om samen te kijken naar de beste manier om milieu- en duurzaamheidseisen te integreren zonder bovenlokale eisen te stellen.

3

Vergunningen en ambtelijke ondersteuning Vlotte procedures hebben een groot effect op de snelheid waarmee huizen daadwerkelijk gebouwd kunnen worden. De gemeentelijke ambtelijke capaciteit staat onder druk. Omgevingsvisies en omgevingsvergunningen laten daarom soms langer op zich wachten dan wenselijk. Door te werken aan snelle vergunningsprocedures, kunnen we gezamenlijk zorgen voor een snellere bouw van betaalbare woningen.

Verduurzaming Naast de grote behoefte aan nieuwbouw is er ook sprake van een enorme verduurzamingsopgave in de bestaande woningen. In 2050 moeten alle huizen CO2 neutraal zijn. De corporaties investeren de komende decennia minstens € 70 miljoen euro per jaar in isolatie, duurzame installaties en zonnepanelen. Dat dringt niet alleen CO2-uitstoot terug, maar draagt ook bij aan besparing op de energielasten voor huurders. Wonen en Warmte Netcongestie is een belangrijk thema in de realisatie van de nieuwbouwopgave en de warmtetransitie in de gebouwde omgeving. Er is een tekort aan elektriciteit, wat zorgt voor een wachtlijst bij de grootverbruik aansluitingen (vooral bedrijven) en op enig moment mogelijk ook voor een stop op aansluitingen kleinverbruik. Een stop op kleinverbruik aansluitingen betekent dat er geen nieuwe woningen meer aangesloten kunnen worden. Een stop dus op nieuwbouw. Wat vragen we van gemeenten: Vergunningen Vlotte procedures hebben een groot effect op de snelheid waarmee we huizen kunnen onderhouden en verduurzamen. Snelle en soepele verlening van WNB-vergunningen helpt ons om onze (gezamenlijke) verduurzamingsdoelen te bereiken. Gemeentelijke lobby en participatie in het energievraagstuk/netcongestie De ontwikkelingen gaan snel. Op dit moment is er weinig afstemming tussen de domeinen Wonen en Energie met gemeenten en stakeholders.

We stellen betere samenwerking voor aan afstemming tussen deze domeinen, zodat we gezamenlijk de uitdagingen van het energievraagstuk en netcongestie kunnen aanpakken.

4

2 | Bestaanszekerheid Voor bewoners en inwoners

Betaalbaarheid Er zijn terecht zorgen over de betaalbaarheid van wonen. Dat gaat over meer dan alleen de hoogte van de huur. We maken altijd de afweging tussen betaalbare huren en investeringen in onderhoud, verduurzaming en nieuwbouw. De voorgenomen huurbevriezing had veel impact, maar te weinig voor de mensen die het echt nodig hebben. We roepen het kabinet op om betere maatregelen te nemen om alle mensen financieel te helpen. Door bijvoorbeeld uitkeringen en/of toeslagen te verhogen. Of te zorgen dat het minimumloon hoog genoeg is. Wat vragen we van gemeenten: Gemeentelijke verantwoordelijkheid Maak optimaal gebruik van gereserveerde gelden om de mensen met de laagste inkomens financieel te ondersteunen. Samenwerking met uw lokale woningcorporatie kan ervoor zorgen dat het geld daadwerkelijk terecht komt bij de mensen die dit het hardst nodig hebben.

Leefbare wijken De leefbaarheid in sommige wijken met veel sociale huurwoningen staat onder druk. Veel huurders met verschillende problematiek moeten zich langer zelfstandig in de maatschappij zien te redden. Jarenlange politieke keuzes en wetgeving zorgt voor minder kansengelijkheid, dat invloed heeft op het bestaansrecht van mensen. Het aantal huishoudens in de Foodvalley neemt tot 2040 toe met 20%. Er zijn voldoende woningen nodig om ook de arbeidsmarkt in de Foodvalley aantrekkelijk te houden. Personeel in de zorg, onderwijs en techniek kunnen dan in de buurt van hun werk wonen. Daarnaast voorkomen leefbare wijken overlast en bevorderen integratie. Dat komt ten goede aan de veiligheid en sociale cohesie van de regio Foodvalley. Wat vragen we van gemeenten: Veerkrachtige wijken Eigenlijk bouwen we vooral wijken en buurten. Daarom is regie op gebiedsontwikkeling met oog voor een gezond sociaal-maatschappelijk klimaat nodig. Het is belangrijk dat sociale huurwoningen ook op ‘goede’ locaties en in kwalitatief hoogwaardige, gemengde wijken worden gebouwd, om ruimtelijke uitsortering tegen te gaan. Houdt ten minste tweederde van de nieuwbouwwoningen betaalbaar en borg minimaal 30% sociale huur in alle nieuwbouw.

5

3 | Investeringszekerheid Voor woningcorporaties

Er is vooral behoefte aan rust en zekerheid. Mensen willen woonzekerheid en bestaanszekerheid. Corporaties hebben zekerheid nodig over hun investeringscapaciteit op langere termijn. De huuropbrengst is de belangrijkste inkomstenbron voor woningcorporaties. En ook onze kosten stijgen. Daarom is het nodig de huur elk jaar aan te passen, zo blijven we als sector financieel gezond. Wij zijn er voor de lange termijn om te bouwen aan gemeenschappen. Commerciële partijen werken vaak graag met ons samen omdat er minder risico’s zijn in de haalbaarheid van plannen en juist meer zekerheid in de uitvoering van plannen.

‘Natuurlijk zijn wij voor betaalbare huren voor mensen die het financieel lastig hebben. Daarom hebben corporaties er de afgelopen jaren voor gezorgd dat huurders een steeds kleiner deel van hun inkomen aan huur kwijt zijn. Om de mensen te steunen die het echt nodig hebben, is het bevriezen van huren echter niet slim. Voor huurders betekent het minder onderhoud en isolatie. Voor woningzoekenden komen veel minder woningen beschikbaar.’ -Liesbeth Spies, voorzitter Aedes, vereniging van woningcorporaties

Het geld van corporaties zit in de woningen Woningcorporaties maken geen winst. Of tenminste, de winst investeren we het jaar erna weer terug in onze woningen en opgaven. Ons geld zit in de woningen die we beheren. Dit ‘vermogen in stenen’ kunnen we niet uitgeven, maar we kunnen er wel leningen mee afsluiten. Die hebben we nodig. Want alleen de inkomsten uit huur zijn niet voldoende voor de vele taken die corporaties hebben: nieuwe woningen bouwen, bestaande woningen onderhouden en energiezuinig maken, en zorgen voor leefbare wijken. In 4 minuten leert u via deze video meer over hoe onze financiën in elkaar zitten en wat we ermee doen. Klik op deze link.

6

Maakt uw partij zich ook sterk voor wonen?! De woningcorporaties in de Foodvalley zijn volop bezig om de enorme investeringsopgave te realiseren. Daarbij kunt u denken in de orde van grootte van € 250 tot € 300 miljoen per jaar in nieuwbouw en verduurzaming. We blijven ons inzetten voor de activiteiten en projecten ter realisatie van de woondeal, zoals ze zijn vastgesteld in de Uitvoeringsagenda woondeal Foodvalley. We zijn ervan overtuigd dat dit een grote bijdrage levert aan de kwaliteit van onze regio en haar gemeenten. Daarbij gaat het niet alleen om voldoende huizen voor mensen met een bescheiden inkomen, maar ook om de ruimtelijke, stedenbouwkundige en sociale kwaliteit van onze steden en dorpen.

Uitnodiging Wij nodigen uw partij daarom van harte uit om u samen met ons sterk te maken voor fijn wonen in de gemeenten Barneveld, Wageningen, Rhenen, Nijkerk, Scherpenzeel, Renswoude, Veenendaal en Ede. Maak een afspraak met uw lokale woningcorporatie om samen te kijken naar behoeftes in uw eigen gemeente.

Heeft u vragen over deze notitie? Neem dan contact op met Lilian van Zandbrink, Programmamanager Regionale Samenwerking van Woningcorporaties Foodvalley. Zij is te bereiken via info@woningcorporatiesfoodvalley.nl of telefonisch via 06-12746087.

7