Document · PDF

B. Jaarverslag 2020 LEADER Utrecht-Oost

Raadscommissie 7 september 2021, gemeente RenswoudeBij agendapunt: Ingekomen stukken en mededelingen13.744 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Jaarverslag 2020 LEADER Utrecht-Oost

Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland

Jaarverslag 2020 LEADER Utrecht-Oost

Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Lokale Ontwikkelingsstrategie (LOS) 3. Interne organisatie 4. Activiteiten 2020 5. Communicatie 6. Aanjagen en beoordelen van initiatieven 7. Inhoudelijke voortgang van de uitvoering 8. Financiële voortgang 9. Evaluatie

Pagina: 2 3 5 7 8 10 12 14 15

Bijlagen: A. Activiteiten en resultaten LEADER Utrecht-Oost 2020 B. Projectideeën overzicht C. Beschrijving projecten D. Cumulatief overzicht ingediende projecten

1. Inleiding Het voorliggende jaarverslag over 2020 beschrijft de uitgevoerde acties, werkzaamheden en de resultaten van het vijfde programmajaar van het Meerjarenprogramma “LEADER Utrecht-Oost”. In april 2016 zijn de LAG (Lokale Actie Groep) en de twee Plaatselijke Groepen in de Vallei en de Heuvelrug & Kromme Rijnstreek gestart met de uitvoering van het LEADER programma Utrecht-Oost, als onderdeel van het Europese Plattelands Ontwikkelings Programma POP3. 2020 zou het laatste jaar zijn dat er subsidieaanvragen ingediend konden worden. Er werd dus ingezet op een eindsprint. 2016 en 2017 waren twee moeizame opstartjaren, waarin de verwachtingen bij iedereen (LEADER-groep, coördinatoren, provincie, maar vooral bij potentiele aanvragers) behoorlijk bijgesteld moesten worden. De administratieve vereisten bleken veel hoger dan voorgaande jaren en dit vraagt om een andere aanpak. De LAG en de beide Plaatselijke Groepen (PG’s) hebben daarom begin 2018 de aanjaagstrategie aangepast: er werd vanaf dat moment gezocht naar ‘stevigere projecten en stevigere aanvragers’ en er is onder voorwaarden meer ruimte geboden voor investeringen in ’stenen’. In 2019 kwam LEADER in Utrecht-Oost goed op stoom: er zijn elf subsidieaanvragen ingediend. Deze lijn is in 2020 doorgezet: ook in 2020 zijn 11 aanvragen ingediend en positief beoordeeld door de LAG.

Daarmee staat het totaal aantal projecten nu op 27. In de periode 2016 t/m 2020 zijn in totaal circa 120 initiatieven in Oost Utrecht ondersteund vanuit LEADER, vaak met behulp van (mee)denkkracht, en in 27 gevallen dus ook met financiële ondersteuning in de vorm van projectsubsidie. Daarnaast zijn er in de periode 2016-2020 nog ruim 140 initiatieven die zich tot de LEADER-coördinatoren hebben gericht en op een andere wijze (buiten LEADER om) op weg zijn geholpen. Een mooi resultaat! In maart 2020 werd Nederland getroffen door Covid-19. Dit zorgde ervoor dat de werkwijze van LEADER aangepast moest worden naar een situatie waarbij mensen thuis gingen werken en er geen grote fysieke bijeenkomsten gehouden konden worden. Dit heeft de LEADER-groep er echter niet van weerhouden om door te gaan met informeren, inspireren en aanjagen! De vergaderingen en bijeenkomsten zijn vanaf dat moment vrijwel allemaal online gehouden en we hebben het ‘online LEADERCafé’ geïntroduceerd. Vanaf de start van dit LEADER-programma heeft Gebiedscoöperatie O-gen gefungeerd als penvoerder van LEADER Utrecht-Oost. Omdat O-gen eind 2020 haar werkzaamheden staakt, is er gezocht naar een nieuwe penvoerder. Provincie Utrecht is bereid het penvoerderschap voor de LAG op zich te nemen. In oktober 2020 is het penvoerderschap overgedragen aan de provincie.

Verder werd in de loop van 2020 duidelijk dat er een verlenging van de huidige LEADER-periode aan zou komen: de transitieperiode ofwel POP3+. Hierover is in de laatste maanden van 2020 veel afstemming geweest met de provincie. De LAG LEADER Utrecht-Oost heeft geconstateerd dat er in het gebied nog veel ambities liggen om nieuwe initiatieven op te starten rond de thema’s waar LEADER zich voor inzet. Daarom heeft de LAG aangegeven om ook in 2021 en 2022 met veel enthousiasme het LEADER-programma te willen voortzetten!

2. Lokale Ontwikkelings Strategie (LOS) 2.1 Doelstellingen De hoofddoelstelling van het LEADER programma in Utrecht-Oost is: “Het versterken van de gebiedsgerichte economie en het ontwikkelen van het platteland en een duurzame landbouw, in samenhang met de omliggende stedelijke gebieden”. Hierbij richt het LEADER-programma zich op de volgende twee hoofdthema’s: 1. Platteland en ommestad: Versterken van de stad-land relatie met bijzondere aandacht voor voedsel, recreatie en educatie. Doel hierbij is het bij elkaar brengen van vraag uit de stedelijke gebieden en aanbod vanuit het platteland. De doelstellingen nader gespecificeerd naar subthema, zijn als volgt: A. Voedsel: afstemmen van de vraag naar lokaal voedsel van de ommestad met het aanbod van het platteland; B. Recreatie: afstemmen van het recreatieaanbod op het platteland op de vraag vanuit de ommestad en/of aan het zichtbaar maken van het aanbod; C. Educatie: het overbrengen van informatie over de productie van voedsel en natuur & landschap. 2. Innovatie met bijzondere aandacht voor duurzame energie en sociale innovatie. Hierbij is het doel om een innovatieve cultuur te stimuleren in ondernemerschap en burgerschap en zorg voor elkaar, samen met een faciliterende lokale overheid. De doelstellingen nader gespecificeerd naar subthema, zijn als volgt: A.

Zelforganisatie: ontplooien van een vernieuwende vorm van zelforganisatie van boeren, burgers en bedrijven op het platteland; B. Sociale innovatie: het vinden van innovatieve financieringsvormen voor maatschappelijke functies en het op vernieuwende wijze oplossen van maatschappelijke vraagstukken; C. Duurzame energie: ontplooien van innovatieve methoden voor het opwekken, opslaan en gebruik van duurzame energie. 2.2 Strategie

Bij de werkwijze die de LAG in Utrecht-Oost wil hanteren om de gebiedsgerichte economie te stimuleren, staan de volgende zaken centraal: - Samenwerken tussen de organisaties en publieke en private actoren in het gebied door partijen te verbinden en vertrouwen op te bouwen; - Eigen initiatief van bewoners en ondernemers in de streek en dit actief verbinden met stedelingen eromheen;

Nieuwe verdienmodellen (die inkomsten voor ondernemers en werkgelegenheid opleveren én voordeel voor de gehele streek); Het economische speelveld bestaat uit de combinatie van platteland (= landbouw + cultuurhistorie+ natuur + landschap) en stedelijke gebieden. Deze combinatie biedt de grootste meerwaarde: van de stad voor het platteland en van het platteland voor de stad. 3

We richten ons meer op het verbinden van initiatieven en in gang zetten van processen met lange termijn perspectief (duurzaam), dan op investeringen in hardware en fysieke elementen.

2.3 Samenwerking Het samenwerkingsproject Lokaal Voedsel Utrecht, dat samen met LEADER Weidse Veenweiden wordt uitgevoerd, is in 2019 gestart en in 2020 verder voortgezet. In januari 2020 vond de eerste bijeenkomst van een serie Leergangen voor producenten plaats. De volgende bijeenkomsten konden vanwege Covid-19 echter niet fysiek plaatsvinden en zijn daarom eind 2020 in een online variant gehouden. Covid-19 zorgde ervoor dat ook andere activiteiten in vorm aangepast moesten worden. Het cocreatieteam heeft in samenspraak met de projectgroep (waarin leden van beide LEADER-groepen zitting hebben) diverse creatieve vormen van online communicatie opgezet, zoals bijvoorbeeld podcasts en online kookworkshops op Facebook. Er zijn extra nieuwsbrieven verzonden waarin relevante informatie en inzichten gedeeld zijn en waarin ondernemers oproepen kwijt konden. Er is veel persoonlijk contact tot stand gekomen, waarbij ook de Lokaal Voedsel Makelaar (die vanuit dit project actief is) een belangrijke rol heeft vervuld. Er zijn diverse matches tot stand gebracht tussen aanbieders en (zakelijke) afnemers van lokaal voedsel, zoals bijvoorbeeld de pilot bij de supermarkt in Schoonrewoerd die producten van diverse lokale producenten gaat verkopen. Gebiedscoöperatie O-gen was penvoerder van het project Lokaal Voedsel Utrecht namens beide Utrechtse LEADER-gebieden.

Dit penvoerderschap is in oktober 2020 door O-gen overgedragen aan de provincie Utrecht. In maart 2020 stond een excursie gepland naar het LEADER-gebied Pays des Condruses in Wallonië, België. Ook hier gooide Covid-19 echter roet in het eten. De excursie is uitgesteld en zal plaats gaan vinden op een moment dat de Covid-maatregelen in zowel Belgie als Nederland dit toelaten (mogelijk in 2021). Tijdens deze excursie zal worden bekeken of dit kan uitmonden in een samenwerkingsproject of dat het bij een eenmalige uitwisseling van kennis blijft. Vanwege Covid-19 hebben er in 2020 niet heel veel activiteiten rond samenwerking en kennisuitwisseling met andere LEADER-gebieden plaatsgevonden. De volgende activiteiten vonden wél doorgang: • 9 maart: Utrechtse LEADER-dag. Samenwerking met LEADER Weidse Veenweiden en provincie Utrecht om kennis uit te wisselen over LEADER en de LEADER-projecten in de provincie Utrecht. De film die tijdens deze dag is gemaakt, is hier te zien.

• 2 oktober: Landelijke LEADER-dag in Overijssel. Vanwege Covid-19 heeft de landelijke LEADER-dag deels fysiek en deels online plaatsgevonden (webcast). Er zijn deze dag ervaringen uitgewisseld met de andere LEADER-groepen in Nederland en informatie gedeeld over diverse LEADER-projecten in Overijssel. Kijk hier voor de terugblik.

3. Interne organisatie 3.1 LAG In juni 2020 is Petra Doornenbal (burgemeester van de gemeente Renswoude) toegetreden tot de Lokale Actie Groep (LAG) LEADER Utrecht-Oost. Zij is Jan Overweg opgevolgd als vice-voorzitter van de LAG en voorzitter van de Plaatselijke Groep in de Vallei. Verder is de samenstelling van de LAG ongewijzigd. Op 31-12-2020 was de samenstelling als volgt: Naam Ruud van Bennekom

Netwerk Voorzitter LAG/ Gemeente Bunnik

Deelname van-tot 2019-heden

Petra Doornenbal

Vice-voorzitter LAG/ Gemeente Renwoude

2020-heden

Huub van der Maat Herman Wierenga Henk Davelaar Cor Holtackers Ruud Waltman Martijn van Dijk

Terecht Anders, Local2Local Platform Stadslandbouw Zeist ANV Vallei Horstee ID Food/ Het Lokaal Vereniging Natuur en Milieu Wijk bij Duurstede LTO Noord afdeling Eemland/ Rabobank

Start-heden Start-heden Start-heden Start-heden Start-heden Start-heden

Totaal aantal stemgerechtigde LAG leden: 8 Aantal stemgerechtigde publieke leden: 2 (25 %) Aantal stemgerechtigde private leden: 6 (75 %) De LAG vergaderde in 2020 vier keer: op 11 maart, 24 juni, 14 oktober en 9 december. De vier vergaderingen van de LAG stonden in het teken van het toetsen van (bij RVO ingediende) projecten, de wijze van aanjagen van projecten door de PG´s, de voortgang van de lopende projecten en de communicatie over het LEADER-programma. Verder is er gesproken over de toekomst van LEADER, de (ambities voor de) transitieperiode en over de overdracht van het penvoerderschap. Ook besprak de LAG het concept-activiteitenplan voor 2021. Er zijn in 2020 elf (11) uitvoeringsprojecten beoordeeld door de LAG. Ze kregen allemaal een positief advies. Bij de toetsing van de projecten zijn de procedures gevolgd zoals opgenomen in de LOS. 3.2 Plaatselijke Groepen Naast de LAG, zijn er in Utrecht-Oost ook twee ondersteunende Plaatselijke Groepen (PG’s): PG Vallei en PG Heuvelrug & Kromme Rijn. De PG’s jagen initiatieven aan, geven een voorlopig oordeel over de haalbaarheid van een nieuw initiatief en helpen initiatiefnemers (samen met de coördinatoren) op weg bij de nadere uitwerking van hun project. Verder denkt en helpt de PG mee bij de communicatie over het LEADER-programma en de projecten. Petra Doornenbal is in 2020 Jan Overweg opgevolgd als voorzitter van PG Vallei.

De PG’s vergaderden in 2020 vijf keer: - PG Vallei: 17 februari, 23 april, 22 juni, 8 oktober en 16 november. - PG Kromme Rijn en Heuvelrug: 17 februari, 22 april, 22 juni, 16 september en 16 november.

De beide PG’s hebben ieder in hun eigen gebied vergaderd (dus afzonderlijke vergaderingen). Via de coördinatoren en de voorzitters van de PG’s zijn de vergaderingen goed op elkaar afgestemd. Vanwege Covid-19 hebben veel vergaderingen online plaatsgevonden. 3.3 Coördinatoren en Gebiedscoöperatie O-gen De LAG en PG’s worden ondersteund door de coördinatoren Maike van der Maat en Hans Veurink (coördinatoren). Zij zijn in 2016 aangesteld en worden onder aansturing van de LAG ingehuurd door gebiedscoöperatie O-gen. Deze organisatie treedt op als penvoerder van de LAG en is formeel de begunstigde en verantwoordelijke partij voor de subsidie die de provincie Utrecht toekende voor het functioneren van de LAG en de uitvoering van het programma (beheerkosten). Omdat Gebiedscoöperatie O-gen eind 2020 haar werkzaamheden staakt, is het penvoerderschap in oktober 2020 overgedragen aan de provincie Utrecht. De rolverdeling tussen LAG-coördinatoren-penvoerder blijft hierbij ongewijzigd. 3.4 Provincie Utrecht De LAG is door de provincie Utrecht ingesteld als formeel adviesorgaan van de provincie. De provincie handelt ook de subsidieaanvragen van LEADER af. Derhalve vindt regelmatig overleg plaats met de provincie, zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau.

Op 11 maart en 3 september heeft er bestuurlijk afstemmingsoverleg plaatsgevonden tussen beide LEADER-gebieden in de provincie Utrecht (voorzitters) en de provincie (Gedeputeerde). Op 11 maart vond dit gesprek plaats tussen Jan Kromwijk (vice-voorzitter LAG LEADER Weidse Veenweiden), Ruud van Bennekom (vz LAG LEADER Utrecht-Oost) en Hanke Bruins Slot (Gedeputeerde). Op 3 september vond het gesprek plaats tussen Laurens de Graaf (vz LAG LEADER Weidse Veenweiden, Ruud van Bennekom (vz LAG LEADER Utrecht-Oost) en Hanke Bruins Slot (Gedeputeerde). Bij deze overleggen is teruggekeken, zijn leer- en actiepunten geformuleerd en is vooruit geblikt naar de toekomst. In september is ook stilgestaan bij de transitieperiode. Tijdens het ambtelijke overleg tussen LEADER-coördinatoren van de Utrechtse LEADER-gebieden en provincie worden vooral praktische zaken afgehandeld over de voortgang van het LEADER-programma en de afhandeling van aanvragen en rapportages van individuele LEADER projecten. In 2020 heeft dit afstemmingsoverleg 10 keer plaatsgevonden. Nu de provincie sinds oktober 2020 ook de rol van penvoerder heeft, vindt er ook afstemming met de provincie plaats over de proceskosten van LEADER Utrecht-Oost, zoals administratieve zaken en opdrachten. 3.5 LEADER Netwerk Nederland (LNN) De 20 LAG’s in Nederland werken samen onder de naam ‘LEADER Netwerk Nederland’.

Dit is een informeel netwerk zonder statuut. Het doel van de samenwerking is het actief vergaren en delen van relevante kennis, ervaringen en ‘best practices’ uit andere lidstaten c.q. van Europese instituties, instellingen en organisaties, die concreet bijdragen aan de deskundigheidsbevordering van de LAG’s. LEADER Netwerk Nederland heeft een Position Paper opgesteld, met daarin een voorstel voor een ontwikkelingsrichting van LEADER/ CLLD na 2020. De standpunten komen overeen met de standpunten van ELARD (andere Europese LEADER-gebieden). De LAG’s hebben deze Paper gebruikt om de standpunten uit te dragen richting gemeenten, VNG, waterschappen, provincies, IPO, ministeries en richting Tweede Kamerleden en Europarlementariërs. Een afvaardiging van LNN heeft namens de Nederlandse LEADER-groepen de Europese bijeenkomsten bezocht. Bijvoorbeeld de bijeenkomsten van het European Network for Rural Development (ENRD), 6

zoals de bijeenkomsten van de National Rural Networks (NRN), bijeenkomsten over LEADER in het toekomstige Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB), de seminar ‘Designing LEADER for the future’ en de bijeenkomsten van EU Rural Networks Assembly. Verslagen van deze bijeenkomsten zijn hier te vinden. Vertegenwoordigers van LNN hebben ook zitting in de landelijke werkgroep die zich bezig houdt met de toekomst van LEADER in het nieuwe GLB. 3.6 ELARD LEADER Utrecht-Oost is, samen met alle andere LEADER-gebieden in Nederland, lid van ELARD. ELARD is een onafhankelijke Europese koepelorganisatie voor LEADER. ELARD behartigt de belangen van LEADER binnen Europa en neemt nu het voortouw om de rol van LEADER in het toekomstige programma van 2021-2027 zo goed mogelijk voor het voetlicht te brengen. Ook ondersteunen zij LAG’s bij hun lobby richting de nationale overheid. Vanuit de LEADER-coördinatoren vindt afstemming plaats wie de Nederlandse LAG’s vertegenwoordigt op bijeenkomsten van ELARD en vindt ook terugkoppeling over die bijeenkomsten plaats. 3.7 Netwerk Platteland Netwerk Platteland organiseert cursussen, uitwisselingsbijeenkomsten en workshops voor LEADERcoördinatoren en LAG-leden. Tevens faciliteert Netwerk Platteland de landelijke LEADER-dag en de afstemmingsoverleggen tussen de LEADER-coördinatoren.

De coördinatoren hebben deelgenomen aan de bijeenkomsten van het landelijke LEADERcoördinatorenoverleg op 12 maart, 19 mei, 15 september en 1 december. Bijeenkomsten hebben vanwege Covid-19 grotendeels online plaatsgevonden. Op 2 en 3 december organiseerde Netwerk Platteland de online POP3-conferentie, waarin onder andere aandacht was voor de transitieperiode POP3+ en het nieuwe GLB. De coördinatoren van LEADER Utrecht-Oost hebben hier aan deelgenomen.

4. Activiteiten 2020 In bijlage A. is een totaaloverzicht weergegeven van de geplande en uitvoerde activiteiten in 2020.

5. Communicatie 5.1 Communicatiemiddelen Alle informatie voor potentiele aanvragers over LEADER Utrecht-Oost stond vermeld op de website www.o-gen.nl/leader. Omdat gebiedscoöperatie O-gen haar werkzaamheden staakt en de website van O-gen een statische vorm krijgt, is in december 2020 een eigen website gemaakt voor LEADER UtrechtOost: www.leaderutrechtoost.nl.

Begin 2020 is de brochure opgeleverd met de resultaten van LEADER Utrecht-Oost in de periode 2016 t/m 2019. Deze brochure is gepresenteerd tijdens het Utrechtse LEADER-festival op 9 maart 2020. Voor deze LEADER-dag is ook een filmpje gemaakt (samen met LEADER Weidse Veenweiden en provincie Utrecht). Na afloop van het LEADER-festival is dit filmpje verder verwerkt tot een algemeen te gebruiken film, met daarin een terugblik op 9 maart. Deze film is ook op de nieuwe website geplaatst. In opdracht van LEADER-Utrecht Oost zijn in 2019 reeds vijf items over LEADER gemaakt in het kader van het TVprogramma Keuken van Utrecht dat is uitgezonden op RTV Utrecht. In 2020 is nog een zesde item gemaakt over Buurthuiskamer de Oude Bieb in Achterveld. LEADER heeft in de eerste helft van 2020 nog gebruikt gemaakt van de Nieuwsbrief en Social Media van Gebiedscoöperatie O-gen. In zeven nieuwsberichten van Ogen (verzonden aan het gehele adressenbestand van O-gen) is aandacht besteedt aan LEADER. LEADER Utrecht-Oost heeft ook een eigen nieuwsbrief. Deze is in 2020 vijf keer verzonden.

Sinds juli 2020 is er een eigen Facebookpagina ontwikkeld voor LEADER Utrecht-Oost: https://www.facebook.com/LeaderUtrechtOost. Hier worden regelmatig nieuwtjes over LEADER en LEADER-projecten in Oost Utrecht vermeld.

5.2 Publiciteit Er zijn in 2020 vijf persberichten over LEADER verzonden naar regionale en lokale media. Dit betrof zowel een oproep tot het indienen van nieuwe projecten als aankondigingen van bijeenkomsten. In alle berichten is beknopte info over LEADER gegeven, een oproep gedaan om initiatieven voor te dragen en is verwezen naar de website voor meer informatie. 5.3 Presentaties, netwerken en bijeenkomsten Vanwege Covid-19 is er in 2020 minder dan andere jaren gelegenheid geweest om het LEADER programma toe te lichten op bijeenkomsten van specifieke doelgroepen of gebiedspartners. Via onze nieuwsbrieven, persberichten en Social Media hebben we de regio wel kunnen informeren over LEADER. Verder hebben de leden van de Plaatselijke Groepen (PG’s) en de LAG zoals gewoonlijk binnen hun eigen netwerken informatie over LEADER verstrekt. Op 19 februari heeft LEADER Utrecht-Oost samen met LEADER Weidse Veenweiden een bijeenkomst georganiseerd over “Nieuwe Functies op het platteland”. De ruim 70 aanwezigen luisterden geboeid naar de presentaties van ondernemer Rick van Rijn en van adviseurs Helmer Wieringa en Maria van Boxtel. Kijk hier voor een impressie.

Op 9 maart is er samen met LEADER Weidse Veenweiden en de provincie Utrecht het Utrechtse LEADER-festival georganiseerd op fort bij Vechten in Bunnik. Ruim 70 aanwezigen waren bij elkaar om kennis te maken met LEADER en met elkaar en om geïnspireerd te raken door allerlei interessante (LEADER-) projecten. Ook Gedeputeerde Hanke Bruins Slot was hierbij aanwezig. Een terugblik, het verslag, en de filmpje zijn hier te vinden.

Vanwege Covid-19 hebben de overige bijeenkomsten in 2020 online plaatsgevonden. Op 23 april organiseerde LEADER Utrecht-Oost samen met LEADER Weidse Veenweiden een online LEADER Café rond het thema “Wat kunnen Tiny Houses en Tiny Villages betekenen voor het Utrechtse platteland?”. Ruim 60 mensen hadden zich hiervoor aangemeld. Sprekers Marjolein Jonkers en Daan Groot namen de online aanwezigen mee in de wereld van Tiny Houses en de kansen en mogelijkheden hiervoor op het platteland. Kijk hier voor een impressie en het verslag.

Op 18 juni was het tweede online LEADER Café dat LEADER Utrecht-Oost samen met LEADER Weidse Veenweiden heeft georganiseerd. Dit Café stond in het teken van “Voedsel van dichtbij: dat smaakt naar meer?!” De 35 online aanwezigen gingen hierover met elkaar in gesprek, na enkele inspirerende presentaties van Marianne Karstens (Lokaal Voedsel Utrecht), Matthijs Westerwoudt (Ptthee) en Josse Haarhuis (Locals Utrecht). Kijk hier voor een impressie en het verslag.

6. Aanjagen en beoordelen van initiatieven 6.1 Projectideeën Op basis van de in hoofdstuk 5 genoemde communicatie- en aanjaagactiviteiten, is in het gebied kenbaar gemaakt dat initiatiefnemers hun idee bij LEADER kunnen melden. De leden van de PG’s en de coördinatoren hebben daarnaast ook ‘hun voelsprieten uitgestoken’ om projectideeën op te sporen. Initiatieven waarvan zij dachten dat deze kansrijk voor een LEADER-bijdrage zouden kunnen zijn, zijn doorgespeeld aan de LEADER-coördinatoren. Ook via provincie, gemeenten en andere gebiedsorganisaties zijn ideeën doorgezet naar de LEADER-coördinatoren. In 2020 hebben zich in totaal 44 initiatiefnemers gemeld met een projectidee. Een overzicht van de initiatieven is weergegeven in bijlage B. De initiatiefnemers zijn door de LEADER-coördinatoren geïnformeerd over de mogelijkheden, voorwaarden en de te volgen procedure. Na dit eerste contact hebben 17 van deze 44 initiatiefnemers afgezien van verdere stappen bij LEADER (nrs 18 t/m 44 in bijlage B). Sommige ideeën droegen onvoldoende bij aan de LEADER-doelstellingen of voldeden niet aan de voorwaarden. Andere aanvragers zagen op tegen de administratieve lasten die gemoeid zijn bij een LEADER-aanvraag of vonden de aanvraagprocedure teveel tijd in beslag nemen (dit strookte niet met hun projectplanning).

Of ze zijn doorverwezen naar een andere organisatie of fondsen om hun idee te helpen bewerkstelligen. Dus ook initiatiefnemers die geen subsidieaanvraag bij LEADER hebben ingediend, zijn door LEADER op weg geholpen bij de verdere uitwerking van hun project! 8 initiatiefnemers hebben na het contact met de LEADER-coördinator en/of PG-leden in 2020 nog geen vervolgstappen ondernomen (nrs 20 t/m 27 in bijlage B). Zij hebben nog geen startformulier aan de PG’s voorgelegd. Nu er een transitieperiode komt, is de verwachting dat (diverse van) deze initiatiefnemers in 2021 een uitgewerkt projectidee aan de PG’s zullen voorleggen. De LEADERcoördinatoren onderhouden contact met deze initiatiefnemers. 19 Projectideeën (nrs 1 t/m 19 in bijlage B) zijn door de initiatiefnemer uitgewerkt in een startformulier en voorgelegd aan de PG’s. De initiatiefnemer is hierbij door de LEADER-coördinator ondersteund. In hoofdstuk paragraaf 6.2 is dit nader toegelicht. 6.2 Projecten Zoals in paragraaf 6.1 is aangegeven, zijn er van de 44 initiatieven die zich hebben gemeld, 19 initiatieven uitgewerkt in een startformulier en voor een eerste inschatting op kansrijkheid voorgelegd aan de PG’s. Ze zijn allemaal als kansrijk beoordeeld en hebben diverse tips en aanbevelingen meegekregen van de PG en de LEADER-coördinator.

Per projectidee is een PG-lid aangewezen als meedenker, die inhoudelijk meedenkt bij de verdere uitwerking van het plan. 10

Elf van de als kansrijk beoordeelde initiatieven zijn uiteindelijk in 2020 als formele subsidieaanvraag ingediend bij RVO. Deze projecten zijn in 2020 ook getoetst door de LAG en met een positief advies van de LAG in behandeling genomen bij provincie/ RVO. Dit aantal is boven de verwachting die was vermeld in het jaarplan 2020: de LAG had verwacht om 10 projecten te kunnen beoordelen. Overzicht van de uitvoeringsprojecten waarover in 2019 advies is uitgebracht door de LAG: Naam project (naam waaronder het project bij het RVO bekend is) Herenboerderij Nieuw Bureveld Zeldert werkt Beleefboerderij Schalkwijk De Kromme Rijn vertelt Turfweide Veenendaal Maarsbergen voor Elkaar Weet wat je eet! Buitengewone varkens Lekker Landschap Kromme Rijn Pilot Fieldlab Wijkerbroek Van koffiedik tot knolselderij Realiseren zorggemeenschap Naburen op boerderij De Bonte Parels

Zaaknummer. (proj.nr. bij RVO indien bekend) UT-00290 UT-00292 UT-00293 UT-00294 UT-00295 UT-00297 UT-00298 UT-00299 UT-00300 UT-00302 UT-00305

Advies (pos./neg.) Positief Positief Positief Positief Positief Positief Positief Positief Positief Positief Positief

Een beschrijving van de projecten is te vinden in bijlage C. In totaal zijn er op 31-12-2020 28 projecten beschikt. Het cumulatieve overzicht van beschikte uitvoeringsprojecten Leader Utrecht-Oost per 31 december 2020 is hieronder weergegeven. project nr.

projecten uitgevoerd/in uitvoering

Aanvraag ingediend

Aanvraag beschikt

Geraamde projectkosten in €

EU bijdrage in €

16248000002

29-4-2017

1-12-2017

16248000008

1-10-2017

3-4-2018

16248000010

5-6-2018

31-8-2018

17423000008

23-1-2018

16-11-2018

UT-00013

30-10-2018

9-7-2019

6 7 8

UT-00098 UT-00099 UT-00101

14-2-2019 14-2-2019 15-2-2019

9 10

UT-00102 UT-00103

UT-00140

CO2 neutraal monument door warmteopslag in mestput Waterfort: watereducatie op fort Lunet aan de Snel Zorg en Welzijn Netwerk Schalkwijk & Tull en 't Waal Samenwerkingsproject Lokaal Voedsel 3.0 De Oude Bieb Buurthuiskamer Natuurlijk Heel leuk WindWheeler Lerend netwerk "Het Boerenambacht" Mijn Boerderijtje Samen zorgen voor Nieuw Wulven Verbonden Buurt

26.497,50

113.790,60

25.000,00

131.442,70

32.860,68

261.566,00

65.391,50

24-7-2019 28-6-2019 3-7-2019

95.649,46 244.312,50 60.025,00 148.309,25

23.912,36 60.000,00 15.000,00 35.000,00

15-2-2019 15-2-2019

19-7-2019 15-8-2019

295.824,41 186.007,00

40.000,00 46.500,00

15-7-2019

13-12-2019

269.567,36

67.391,84

UT-00141

UT-00282

REVU: beleving cultuurhistorie door kunst Een moestuin op de Soester Eng

15-7-2019

11-6-2020

210.000,00

52.500,00

14-9-2019

20-2-2020

58.130,00

14.533,00

14 15

UT-00285 UT-00286

UT-00292

1 Kilometer dijk Veilige groeiplek voor voortijdige schoolverlaters Holland Dichtbij Amersfoort Herenboerderij Nieuw Bureveld Zeldert werkt

UT-00288

UT-00293

Beleefboerderij Schalkwijk

12-6-2020

3-11-2020

404.000,00

100.000,00

UT-00294

De Kromme Rijn vertelt

13-6-2020

6-10-2020

400.114,00

100.000,00

UT-00295

Turfweide Veenendaal

15-6-2020

454.425,00

100.000,00

UT-00297

Maarsbergen voor Elkaar

15-9-2020

134.048,50

30.000,00

Weet wat je eet! Buitengewone varkens Lekker Landschap Kromme Rijn Pilot Fieldlab Wijkerbroek

15-9-2020

132.670,21

26.000,00

15-9-2020

144.610,00

36.153,00

15-9-2020

132.000,00

33.000,00

Van koffiedik tot knolselderij Realiseren zorggemeenschap Naburen op boerderij De Bonte Parels

15-11-2020

17 UT-00290

23 UT-00298 24 UT-00299 25

UT-00300

26 27

UT-00302 UT-00305

6-11-2019 15-11-2019

16-6-2020 2-4-2020

132.500,00 145.646,08

31.250,00 31.000,00

15-11-2019

2-6-2020

56.000,00

14.000,00

12-2-2020

28-5-2020

261.954,75

65.469,00

15-6-2020

12-9-2020

66.285,87

16.264,31

35.000,00 179.530,00

15-11-2020

Totaal

220.739,00

40.000,00

4.965.645,19

1.136.225,69

Beschikbaar

1.162.500,00

% Benut

98 %

N.B. groene bedragen zijn definitief vastgestelde bedragen (na eindafrekening) Met de aanvragen die in 2020 zijn ingediend, is in totaal 98 % van het beschikbare budget voor uitvoeringsprojecten en samenwerkingsprojecten benut. Het resterende bedrag betreft een reservering voor een samenwerkingsproject. Vanwege Covid-19 heeft de verkenning naar dit samenwerkingsproject echter niet kunnen plaatsvinden. Dit wordt mogelijk uitgesteld naar 2021. Er heeft bij de in 2020 beschikte projecten een startgesprek plaatsgevonden tussen de aanvrager en de medewerker van het provinciale subsidieloket, waarin de aanvrager administratieve handreikingen heeft gekregen voor de uitvoering van het project. De ‘meedenker’ vanuit de Plaatselijke Groep, blijft ook als ambassadeur bij de inhoudelijke uitvoering van het project betrokken en zal hierover door de aanvrager worden geïnformeerd. Deze ambassadeur zal in samenspraak met de LEADER-coördinator de PG’s en de LAG op de hoogte houden van de voortgang.

7. Inhoudelijke voortgang van de uitvoering Resultaten t.o.v. de indicatoren uit de LOS In de tabel hieronder zijn de indicatoren en beoogde resultaten weergegeven die in de LOS (Lokale Ontwikkelings Strategie) zijn opgenomen. Hierbij is weergeven in hoeverre de resultaten aan het eind van dit uitvoeringsjaar 2020 geheel of gedeeltelijk bereikt zijn. In bijlage D is weergeven in hoeverre de overige doelen mbt de indicatoren reeds bereikt zijn door middel van de lopende uitvoeringsprojecten. Hieronder is een samenvatting daarvan.

Indicatoren en resultaten (meetbare doelstellingen) LOS-breed Aantal projecten (totaal) Multiplier (totale investering t.o.v. EU budget) Aantal bijeenkomsten ten behoeve van ontmoeting, kennisuitwisseling en samenwerking binnen en buiten het gebied

Bovenregionale initiatieven of samenwerkingsprojecten

Streefwaarde in LOS (gehele periode)

Realisatie (cumulatief)

28 3

27 3,68

Zie bijlage D

Startbijeenkomsten (14-9 en 16-11 2016)/ excursie met LAG WVW naar Andernach (18-62017)/ Bijeenkomst Zorg (9-10-2017)/ Ambtelijke bijeenkomst zorg (22-5-2018)/ Bijeenkomst Duurzame Energie (30-5-2018)/ Infobijeenkomst Vallei (21-11-2018)/ Streekplatform Kromme Rijn (10-12-2018)/ VABCafé (28-3-2019)/ Informatiebijeenkomsten (23 en 27 mei en 18 en 19 november 2019)/ workshop “Filmpjes en vlogs maken” (8-52019)/ O-gen Café Crowdfunding (20-6-2019)/ Workshops Crowdfunding (1-7 en 23-9 2019)/ Bijeenkomst Nieuwe Functies op het platteland (19-2-2020)/ Utrechts LEADER festival (9-32020)/ LEADER Café Tiny Houses (23-4-2020)/ LEADER Café Voedsel van Dichtbij (18-6-2020) Samenwerkingsproject Lokaal Voedsel/ Bezoek Bulgaren (20-6-2019) N.B. uitwisseling Wallonie in 2020 is uitgesteld vanwege Covid-19 In de Kromme Rijnstreek zijn ambtelijke themagroepen actief op de thema’s recreatie, duurzaamheid, RO.

Intervisiegroep van 1 (gemeente)ambtenaren ter bevordering van ontwikkelingsplanologie Uitvoeringsprojecten Indicatoren en resultaten (meetbare doelstellingen)

Activiteit/ project

Voorlopige inschatting, projecten lopen nog.

Stad-platteland Aantal projecten die vraag uit de stedelijke gebieden en aanbod vanuit het platteland bij elkaar brengen, op het gebied van voedsel, recreatie en educatie. Initiatieven waarbij boeren, ondernemers en burgers samenwerken om de voedselketen te verkorten een duurzaam economisch distributie- of afzetmodel van bestaand regionaal voedselaanbod of nieuw aanbod dat past bij de behoefte van de stad een initiatief gericht op samenwerking tussen promotie-organisaties (VVV’s, citymarketing, etc) waardoor het recreatief/ toeristisch aanbod op het platteland beter zichtbaar wordt gemaakt in stedelijke gebieden een initiatief gericht op de ontwikkeling van nieuwe toeristisch-recreatieve arrangementen/ samenwerkingen (door)ontwikkeling van een educatief/ informatief programma Innovatie Aantal projecten die bijdragen aan een innovatieve cultuur in ondernemerschap en burgerschap en zorg voor elkaar, samen met een faciliterende lokale overheid op het gebied van sociale innovatie en duurzame energie een vernieuwend initiatief waarbij de samenleving zich inzet voor “zorg” voor anderen, zodat zij deel kunnen blijven uitmaken van deze samenleving een vernieuwend initiatief waarbij de samenleving zich inzet voor beheer van natuur, landschap en/ of platteland een vernieuwend initiatief waarbij de samenleving zich inzet voor de leefbaarheid van de streek

Streefw aarde in LOS

Realisatie (cumulatief)

een pilot mbt een vernieuwende financieringsvorm voor maatschappelijke functies en vraagstukken een innovatie met betrekking tot het gebruik, opwekken of opslaan van duurzame energie een initiatief waarbij ondernemers/ organisaties op het platteland samenwerken met stedelijke gebieden om duurzame energie op te wekken of op te slaan een initiatief waarbij nagestreefd wordt om de (energie)kringloop te sluiten

8. Financiële voortgang In totaal was vanuit de EU € 1.550.000 beschikbaar voor LEADER Utrecht-Oost. Dit bedrag moest verdubbeld worden met bijdragen vanuit andere overheden. Er is € 775.000 beschikbaar gesteld vanuit de provincie Utrecht, overige publieke bijdragen moesten nog worden gegenereerd. De publieke bijdragen moesten worden verdubbeld met privaat geld (of gekapitaliseerde ureninzet). In juni 2020 heeft de provincie Utrecht ingestemd met een verschuiving van budget van samenwerking naar Uitvoeringsprojecten. Dit heeft geresulteerd in de begroting zoals hieronder in de tabel weergegeven. Er is gewerkt met een doorlopende openstelling, dus er is geen subsidieplafond of opengesteld budget per jaar bepaald. Financieringsbegroting voor de gehele programmaperiode (zoals opgenomen in de LOS):

Uitvoeringsbudget projecten

Publiek EU 1.067.108,50

Publiek AVP/Provincie 292.108,50

Publiek overig * 775.000

95.391,50

387.500

Samenwerking Proceskosten/ beheer Totaal € Totaal %

1.550.000 30 %

775.000 15 %

Privaat*

Totaal

2.134.217

4.268.434

190.783

775.000

2.085.000 40 %

5.234.217 100 %

15 %

* Deze bedragen moeten nog worden gegenereerd. In onderstaande tabel is de uitputting van het budget weergegeven per 31-12-2020. In de tabel is te zien dat het beschikbare EU-budget nagenoeg is besteed (98 %). De resterende 2 % (€ 26.274) is EU budget dat gereserveerd was voor een samenwerkingsproject. De verkenning hiervoor is echter vanwege Covid-19 uitgesteld. Overzicht beschikt budget, cumulatief, stand van zaken 31-12-2020: Publiek EU 1.070.834,19

Publiek AVP/Provincie 325.390,69

Publiek overig 745.443,51

Samenwerking

65.391,5

Proceskosten/ beheer

387.500

Uitvoering projecten

Privaat

Totaal

2.562.410,80

4.704.079,19

130.783

775.000

Totaal € 1.523.725,69 778.282,19 745.443,51 2.562.410,80 5.609.862,19 Totaal % 27% 14% 13% 46% 100 % % ten opzichte van 98% 100% 96% 123% 107% oorspronkelijke begroting * Aan het samenwerkingsproject is vanuit LEADER Weidse Veenweiden € 130.783 bijgedragen (50 % EU en 50 % AVP). Dit is echter in de berekening van LEADER Utrecht-Oost niet meegenomen.

In de tabel is tevens te zien dat het streven om op programmaniveau maximaal 30 % van de financiering te laten bestaan uit EU-bijdrage, maximaal 30% publieke financiering (provincie, gemeenten, waterschappen) en tenminste 40% private financiering ook behaald is. De multiplier van het uitgegeven EU-budget is 3,68: met een EU-bijdrage van € 1.523.725 is in totaal € 5.609.862 in het platteland geinvesteerd.

9. Evaluaties Eind 2020 hebben de beide Plaatselijke Groepen en de LAG teruggeblikt en vooruit gekeken, mede vanwege de transitieperiode. Conclusies: de doelen uit de LOS zijn kwantitatief behaald (aantallen projecten), maar er liggen er nog steeds voldoende kansen, uitdagingen en mogelijkheden om de doelen inhoudelijk nog verder na te streven. De doelstellingen en thema’s in de LOS zijn namelijk nog steeds actueel. De LAG heeft daarom aan de provincie en aan de landelijke werkgroep laten weten dat ze ook in 2021 en 2022 de huidige strategie zou willen voortzetten, rond de huidige thema’s en met de huidige werkwijze en de huidige bezetting van de LAG en de PG’s. Het aantal initiatieven dat zich in 2019 en 2020 tot de LEADER-groep heeft gericht en het aantal subsidieaanvragen dat in deze jaren is ingediend, laat zien dat deze werkwijze inmiddels bekend is (en werkbaar) in het gebied, zowel voor LEADER-groep als voor inwoners, en haar vruchten afwerpt. Zowel in de LAG als in de PG’s is aangegeven dat men de komende twee jaar graag zou gebruiken om te bekijken in hoeverre de LEADER-werkwijze ook voor andere thema’s benut zou kunnen worden. Het nieuwe LEADER-programma (vanaf 2023) biedt kansen om nieuwe thema’s op te pakken. De LAG gaat hierover de komende tijd graag met de inwoners, organisaties en overheden in het gebied in gesprek.

Aandachtspunt hierbij blijft het streven om de administratieve lasten van LEADER te verminderen.

Bijlage A: Activiteiten en resultaten LEADER Utrecht-Oost 2020 Conform de activiteitenopbouw zoals beschreven in de LOS

Groen = activiteit uitgevoerd/ resultaat behaald Oranje = activiteit deels uitgevoerd/ resultaat deels behaald Rood = activiteit niet uitgevoerd/ resultaat niet behaald

Activiteiten

Beoogde resultaten 2019

Behaalde resultaten 2018

1. Uitvoeren van projecten (paragraaf 4.1 in de LOS) • Eerste beoordeling kansrijkheid van ideeën en subsidieaanvragen. • Begeleiden en coachen van initiatiefnemers bij de uitwerking van hun idee • Financieel makelen: uitzoeken waar cofinanciering vandaan kan komen en afstemming met gemeente/ waterschap/ provincie over publieke cofinanciering. • Onderzoeken mogelijkheden opzetten fonds of andere constructie met eenvoudige aanvraagprocedure en verantwoording voor kleinschalige bottom up projecten. • Actief opsporen van projecten die betrekking hebben op vernieuwende financieringsvormen en verdienmogelijkheden in de vorm van pilotprojecten • Aanvragers begeleiden bij indienen van een aanvraag en tevens bij rapportage over voortgang en oplevering project • Beheer projectdossiers i.s.m. provincie • Monitoren en evalueren projecten

• Circa 30 ideeën zijn beoordeeld op kansrijkheid door de PG • Circa 15 ideeën zijn ondersteund bij de uitwerking en vinden van cofinanciering. • Circa 10 aanvragen zijn volledig uitgewerkt, getoetst en ingediend bij RVO/ provincie voor een steunaanvraag • 10 Projecten zijn ondersteund bij indienen voortgangsrapportage of eindrapportage • Lopende projecten worden gemonitord en uitkomsten besproken in vergaderingen PG en LAG

• 44 initiatieven hebben contact gehad met de coordinator en/of PG-leden, zie bijlage B. • 27 hiervan ljken aan te sluiten bij de LEADER doelstellingen • 19 uitgewerkte ideeën zijn besproken in de PG’s en gecoacht bij de verdere uitwerking • 11 aanvragen zijn volledig uitgewerkt, getoetst en ingediend bij RVO/ provincie voor een steunaanvraag • Alle ingediende projecten hebben een ambassadeur vanuit PG en worden vanaf start uitvoering gevolgd. Terug-koppeling hiervan in vergaderingen van PG. • 8 lopende projecten zijn ondersteund bij voortgangsrapportage cq tussentijdse meldingen • 2 Pilotprojecten gericht op vernieuwende financieringsvormen: Herenboerderij Nieuw Bureveld en Lekker Landschap Kromme Rijn • Er zijn goede afspraken met provincie gemaakt over indienen van steunaanvragen en rapportages. • Gemeenten in LEADER-gebied kunnen desgewenst cofinanciering bij de provincie stallen. • Provincie biedt icm Covid-19 onder voorwaarden mogelijkheid voor verkrijgen van provinciaal voorschot. • Kleine projecten rondom leefbaarheid kunnen vanuit regeling Leefbaarheid Kleine Kernen bediend worden. Ook is er goede afstemming met andere provinciale regelingen. • Projectdossiers worden beheerd (schaduwboekhouding, want officiele dossiers zijn bij provincie cq aanvragers) • Lopende projecten worden gevolgd, maar nog niet actief geevalueerd.

• (periodieke) afstemming met RVO/ provincie over indienen van steunaanvragen en rapportages • Afstemming met provincie en gemeenten over stallen gemeentelijke cofinanciering bij provincie • Afspraken met RVO/ provincie over verlenen van voorschotten • Uitwerken opzet fonds of regeling om kleine projecten te ondersteunen (ism provincie) • Projectoverzicht (van ingediende projecten) en projectdossiers zijn opgezet en worden beheerd • Afspraken met LAG en RVO/ provincie over het monitoren van projecten

2. Samenwerking (paragraaf 4.2 in de LOS) • Stimuleren samenwerking tussen gebiedspartijen bij nieuwe initiatieven • Stimuleren samenwerking bij uitvoering plattelandsprogramma’s en projecten (AVP, LEADER, etc) in Utrecht-Oost • Verkennen van mogelijkheden voor het opzetten van samenwerkingsprojecten • Organisatie van en medewerking aan excursies en bezoeken van andere LEADER-groepen aan Utrecht-Oost (tbv kennisuitwisseling) • Organisatie van excursies of uitwisselingsbezoeken naar andere LEADER-gebieden (tbv kennisuitwisseling of opstarten samenwerkingsproject)

3. Aanjagen en deskundigheidsbevordering (paragraaf 4.3 in de LOS) • Informatieverstrekking over LEADER • Organiseren themabijeenkomsten (tbv ophalen projectideeën en uitwisselen van kennis) • Informatieverstrekking over LEADER tijdens bijeenkomsten van externe partijen • Deelname aan bijeenkomsten Netwerk Platteland, LEADER Netwerk Nederland, praktijkkringen, etc.

• Initiatiefnemers (circa 15 ) zijn geïnformeerd over (en eventueel in contact gebracht met) mogelijke samenwerkingspartners • Er zijn minimaal 2 (netwerk)bijeenkomsten georganiseerd die samenwerking, afstemming en onderlinge kennisuitwisseling stimuleren • 1 samenwerkingsproject is in uitvoering • PG’s en LAG hebben besluit genomen of budget voor samenwerking nog wordt ingezet voor concreet samenwerkingsproject • Minimaal 1 Excursie van onze LAG en PG’s aan andere LEADER-gebieden tbv kennisuitwisseling (waarschijnlijk Wales en/ of Wallonie) • Op verzoek van andere LAG’s: uitwisselingsbezoek of excursie van andere regio aan ons gebied • Er is informatie verschaft over LEADER en samenwerking is gestimuleerd bij Gebiedsraad Ogen en deelgebiedscommissies (en eventueel andere relevantie gebiedsoverleggen)

• Informatieverstrekking over LEADER op website O-gen en middels persberichten • Informatiebijeenkomsten over LEADER bij de gemeenten (intern, om ambtenaren, raadsleden en college’s te informeren) • Lobby (regionaal, provinciaal en landelijk) voor/afstemming over vereenvoudiging administratieve lasten LEADER-programma in huidige en toekomstige periode • 2 Themabijeenkomsten • Informatieverstrekking over LEADER tijdens tenminste 3 bijeenkomsten van een externe partij

• 44 initiatiefnemers zijn geïnformeerd over (en eventueel in contact gebracht met) mogelijke samenwerkingspartners, zie bijlage B • Er hebben 4 netwerkbijeenkomsten rond een inhoudelijk thema plaatsgevonden. • Samenwerkingsproject Lokaal Voedsel Utrecht is in uitvoering • PG’s en LAG hebben besloten om tijdens excursie naar Wallonie te verkennen of een samenwerkingsproject met die regio mogelijk is. Deze excursie is echter uitgesteld, dus verkenning moet nog plaatsvinden. • excursie naar Wallonie is uitgesteld vanwege Covid-19. • online uitwisseling met andere LEADER-gebieden tijdens landelijke LEADER-dag. • we hebben dit jaar in Utrecht-Oost geen andere LEADER-gebieden ontvangen (vanwege Covid-19 hebben er vrijwel geen fysieke uitwisselingen plaatsgevonden). • Er is informatie verschaft over LEADER en samenwerking is gestimuleerd in het gebied. Gebiedscoöperatie O-gen heeft haar werkzaamheden in de loop van 2020 afgebouwd, dus er hebben geen vergaderingen van O-gen meer plaatsgevonden.

• Informatieverstrekking over LEADER op website O-gen en middels persberichten. We hebben eind 2020 een eigen website ontwikkeld: www.leaderutrechtoost.nl • Gemeenten zijn per brief geinformeerd over stand van zaken LEADER en transitieperiode. • Lobby (regionaal, provinciaal en landelijk) voor/afstemming over vereenvoudiging administratieve lasten LEADER-programma in huidige en toekomstige periode • 3 Themabijeenkomsten (Nieuwe functies op platteland, Tiny houses en Lokaal voedsel)

• • •

Afstemming en lobby omtrent vereenvoudiging en voortzetting LEADER-programma Ondersteunen van activiteiten die bijdragen aan planologische ruimte voor ondernemerschap en innovaties Training voor gebied en/of leden LAG en PG’s

4. Bestuur en Organisatie LAG (paragraaf 4.4 in de LOS) • LAG en PG-vergaderingen • Secretariaat voering LAG door secretaris/ coördinator • Begeleiding LAG door secretaris/ coördinator 5. Communicatie (paragraaf 4.5 in de LOS) • Te woord staan initiatiefnemers/ geïnteresseerden • Coördinatie communicatie: communicatie-strategie, planning, coördinatie, aansturing • Ontwikkeling communicatiemiddelen: zoals nieuwsbrieven, flyers, filmpjes, webpagina’s op website O-gen etc. (dit betreft gedeeltelijk ook aansturing van een externen die dit ontwikkelen) • In kaart brengen effecten van projecten en uitdragen

• Deelname aan bijeenkomsten Netwerk Platteland, LEADER Netwerk Nederland en eventueel ELARD • Bij themagroepen voor ambtenaren wordt ruimte gevraagd voor vernieuwende initiatieven (i.r.t. de LEADER thema’s) • minimaal 1 training of intervisiebijeenkomst voor PG’s • minimaal 1 training voor gebied

• Vanwege Covid-19 was er dit jaar vrijwel geen gelegenheid om informatie te verstrekken over LEADER tijdens bijeenkomsten van een externe partijen. • Deelname aan online bijeenkomsten Netwerk Platteland en LEADER Netwerk Nederland • Er is afstemming met ambtenaren over specifieke initiatieven. • LAG en PG’s hebben ter voorbereiding op de transitieperiode de samenstelling en werkwijze geevalueerd. • Ikv ons samenwerkingsproject Lokaal Voedsel Utrecht heeft een Leergang/ training voor producenten plaatsgevonden

• 4 LAG vergaderingen • 5 PG-vergaderingen per deelgebied

• Secretariaatvoering en begeleiding LAG door coördinator

•circa 30 initiatiefnemers/ geïnteresseerden zijn te woord gestaan en geïnformeerd over LEADER

• 44 initiatiefnemers/ geïnteresseerden zijn te woord gestaan en geïnformeerd over LEADER

• Up-to-date houden informatie over LEADER op website O-gen (www.o-gen.nl/leader) • Minimaal 4 persberichten of advertorials over LEADER of LEADER-projecten • Minimaal 3 bijdragen aan de Nieuwsbrief van Ogen of zelfstandige mailing/ Nieuwsbrief • Minimaal 1 filmitem over LEADER of LEADERprojecten als onderdeel van TV programma ´Keuken van Utrecht´ op RTV Utrecht

• Informatie over LEADER op website O-gen (www.ogen.nl/leader) is up tot date gehouden. • Eigen website www.leaderutrechtoost.nl is ontwikkeld • Eigen Facebookpagina is ontwikkeld en hier worden regelmatig berichten op geplaatst. • 5 persberichten • 6 bijdragen aan Nieuwsbrief O-gen • 5 x eigen Nieuwsbrief • 1 filmitems over LEADER-project als onderdeel van TV programma ´Keuken van Utrecht´ op RTV Utrecht

•

• er wordt een plan uitgewerkt om effecten van LEADER-programma en de (effecten projecten in kaart te brengen en uit te dragen van) de LEADER-aanpak en projecten • 1 folder met resultaten en effecten van LEADER dmv: o Persberichten (indien er nieuws is en gekoppeld aan bijeenkomsten) o Advertorials o Leader in publicaties van anderen (O-gen / gemeenten / etc), indien gevraagd o Digitale nieuwsbrief o Webpagina’s op website O-gen vullen en beheren

6. Administratie (paragraaf 4.6 in de LOS) Opstellen en beheer van: • Vergaderverslagen, besluiten en afspraken van de LAG en PG’s • Dossiers van steunaanvragen • Overzicht voortgang uitvoering LOS (doelstellingen/ resultaten, financiële en inhoudelijke projectenoverzichten) • Activiteiten van / door de LAG en PG’s • Jaarplannen en jaarrapportages • Relatiebeheer (contactgegevens betrokkenen, aanvragers, nieuwsbrief etc) • Gemeentelijke cofinanciering • Proceskosten en verplichtingen hieromtrent

Uitvoering projecten: • Overzicht met projectideeën • Administratie projectdossiers • Financiële en inhoudelijke projectoverzichten • Activiteitenplan 2021 • Jaarrapportage 2019 • Verslagen van vergaderingen en besluitvorming LAG en PG’s • Overhevelen gemeentelijke reserveringen tbv LEADER naar provincie

Proceskosten: • Administratie proceskosten • Inkoopdossiers • Aanbesteding uitvoering van werk door derden (indien van toepassing)

• er is in PG’s besproken hoe monitoring en evaluatie in 2021 gaat plaatsvinden • 1 folder met resultaten en effecten van LEADER Utrecht-Oost

Uitvoering projecten: • Overzicht met projectideeën • Administratie projectdossiers • Financiële en inhoudelijke projectoverzichten • Activiteitenplan 2021 is nog niet gemaakt in 2020, aangezien nog onduidelijk was hoeveel budget beschikbaar is voor transitieperiode • Jaarrapportage 2019 • Verslagen van vergaderingen en besluitvorming LAG en PG’s • Overhevelen gemeentelijke reserveringen tbv LEADER naar provincie Proceskosten: • Administratie proceskosten • Inkoopdossiers • Aanbesteding uitvoering van werk door derden (indien van toepassing) • Administratieve zaken in kader van overdracht penvoerderschap van O-gen naar provincie. N.B. Inkoopdossiers en zaken mbt aanbesteding worden bijgehouden door penvoerder, evenals administratie proceskosten. Coördinatoren kijken hierbij mee waar wenselijk en nodig.

Bijlage B: Projectideeen LEADER Utrecht-Oost Nummer

Titel

activiteit

Aanvraag goedgekeurd door LAG en ingediend bij RVO Ontwikkeling coöperatie van burgers die een eigen landbouwbedrijf gaan 1 Herenboerderij Nieuw Bureveld exploiteren. 2 Zeldert werkt ontwikkeling zorgboerderij en educatie op de boerderij 3 Beleefboerderij Schalkwijk 4 De Kromme Rijn vertelt 5 Turfweide Veenendaal 6 Maarsbergen voor Elkaar 7 Weet wat je eet! Buitengewone varkens 8 Lekker Landschap Kromme Rijn 9 Pilot Fieldlab Wijkerbroek 10 Van koffiedik tot knolselderij

Boerderij waar burgers het agrarische leven kunnen beleven en kunnen recreeren. Educatie over geschiedenis van de streek en ontstaan van landschap in Museum Dorestad Verhaal van het verleden met betekenis voor de toekomst

Overzicht 2020 plaats

Indiener

Hoogland

Herenboeren Utrecht Oost Coöperatie U.A. Maatschap Melissen van de Wolfshaar

Schalkwijk

MTS Hoogendoorn

Kromme Rijnstreek Veenendaal

De Bilt

Opknappen ontmoetingsplek en leggen van nieuwe verbindingen

Maarsbergen

Museum Dorestad Stichting Turfweide Stichting Vrienden Dorpskerk Maarsbergen

Varkenskringloop versterken ism kinderboerderijen, horeca en educatie Realiseren van eetbare landschapselementen met inzet van vrijwilligers

Utrecht-oost

Buitengewone Varkens VOF

Kromme Rijnstreek

Gemeente Bunnik LC Energy en Fruitbedrijf van Dijk

Onderzoek/ pilot: wat zijn de mogelijkheden en beperkingen bij het integreren van zonnepanelen in een hardfruitopstand? Wijk bij Duurstede Onderzoek en educatie over duurzaam gebruik van substraat dat vrijkomt na kweek van champignons op koffiedik Kromme Rijnstreek

11 Realiseren zorggemeenschap Naburen op boerderij De Bonte Parels Gemeenschap realiseren op een boerderij voor mensen met dementie Kansrijke ideeen (postief gescreend door PG) die verder worden uitgewerkt in een projectplan Educatie over geschiedenis van de streek en promotie van de streek 12 Merkversterking Grebbelinie

Westbroek

Vallei/ Heuvelrug Duurzaam educatief voedselcentrum Leusden 13 De Wiebelwerf Sociaal betrekken / reintegreren burgers op historische locatie Soest 14 Buitenplaats Jonkerhofstede Mooi 't Goy Realisatie Blue Zone (dorpsbrink) t Goy 15 Ontwikkelen van producten en recepten uit het voedselbos Utrecht Oost 16 WOLF Ontwikkeling dorpsboerderij op Willem Arntzhoeve Den Dolder 17 Dorpsboerderij Den Dolder Realisatie voedselbosjes op schoolpleinen Utrecht Oost 18 Voedselbosjes Utrecht Ontwikkeling B&B, permacultuurtuin, woongemeenschap Schalkwijk 19 Dorpje Overeind Eerste contact geweest, projectideeformulier wordt ingevuld Realisatie zonneweide icm lokale participatie en educatie Schalkwijk 20 Zonneweide en educatie Educatief ecologisch centrum Schalkwijk 21 Educatief ecologisch centrum Stoutenburg 22 Verbredingsactiviteiten Verbredingsactiviteiten Plan voor verwerking biomassa uit bos uit Regio Vallei 23 Biomassa regio Vallei Ontwikkeling energieproject op basis van RES Leusden en omgeving 24 Valleizon Woudenberg 25 Verbreding bedrijf Ontwikkelng locatie/VAB Herontwikkeling Maarschalkerweerd met verbinding stad en platteland Utrecht 26 Maarschalkerweerd Ontwikkeling van Tiny Houses en voedselbos nog onbekend 27 De Natuurbouwerij Projectidee binnengekomen, niet kansrijk bij Leader of verder gebracht zonder Leader-subsidie locatie voor Krachtfabriek, Voedselbank Houten, het wereldhuis

en het 28 Krachtfabriek doorgeefluik Houten Maken vergaderruimte/ ontvangsruimte/ educatie in hobbyboerderij in 29 Ontvangstruimte buitengebied. Zeist Idee voor realisatie van natuurinclusieve boerderij(en) Utrechtse Heuvelrug 30 Natuurinclusieve boerderijen Vergaderruimte en ZZP-werkplekken Utrecht Oost 31 Werkplek in buitengebied Oproep om meer met hennep te bouwen Utrecht Oost 32 Bouwen met Hennep Initiatief om jongeren 'die buiten de boot vallen' te begeleiden naar 33 Ondernemende Helden ondernemerschap Utrecht-Oost 34 Voedselschuur Schalkwijk Producenten en particulieren produceren samen voedsel en wisselen dit uit Schalkwijk 35 Nieuw clubhuis voor multifunctioneel Realisatie van een nieuw clubhuis voor de volkstuinvereniging, zodat ze gebruik activiteiten kunnen organiseren tbv educatie, inburgering, sociale cohesie, etc Wijk bij Duurstede innovatieve teelt/verwerking van druiven voor wijnbouw Elst 36 innovatieve wijn Opknappen dierenweide Maartensdijk Maartensdijk 37 Dierenweide Maartensdijk 38 Herbestemming agrarisch pand tot theetuin Herbestemming agrarisch pand tot theetuin Utrecht Oost 39 Herbestemming boomgaard tot natuur Herbestemming boomgaard tot natuur Werkhoven Ontwikkeling Geopark en educatie en recreatie Utrechtse Heuvelrug 40 Geopark Utrechtse Heuvelrug Uitrol van initiatief Stadsjochies (verbouwen van microgroenten in de stad/ 41 Stadsjochies.nl vertical

farming) Utrecht Oost Herstel historische muurkas op landgoed Amelisweerd Bunnik 42 Muurkas Tuinderij De Volle Grond Fietsen voor je eten in de Kromme Facebookpagina met tips over lokale producenten waar je op de fiets terecht 43 Rijnstreek kunt Kromme Rijnstreek Interactieve kaart voedselfietstochten Utrecht e.o. 44 Slow Food Youth Netwerk Utrecht

Fungi Factory Stichting Naburen en boerderij De Bonte Parels

Bijlage C: Beschrijving projecten (cumulatief overzicht) [2017] 1. CO2 neutraal monument door warmteopslag in mestput Van koeienpoep naar warmteopslag Wat doe je met de mestkelder van een monumentale boerderij als er geen koeien meer zijn? Ellen en Gijs Kok hebben het plan opgevat om deze 600 kubieke meter ruimte te gebruiken voor duurzame warmteopslag voor hun bed and breakfast, groepsverblijf en vergaderaccommodatie. Dat sluit aan bij al hun inspanningen voor een energieneutraal huis: ‘nul op de meter’. Warmteopslag is niet geheel nieuw, maar de methoden zijn weinig toepasbaar voor monumentale panden, is hun ervaring. De familie Kok is daarom op zoek naar de beste methode om warmte op te slaan in een grote ruimte zoals de mestkelder. De opgedane kennis zullen ze beschikbaar stellen, zodat meer eigenaren van monumenten en voormalige agrarische bedrijven er hun voordeel mee kunnen doen. Zie www.denachtdijk.nl 2. Waterfort: watereducatie op fort Lunet aan de Snel Waterfort leert scholieren en volwassenen alles over water Een fort als Lunet aan de Snel renoveren en openstellen voor publiek is belangrijk, nog beter is het om er een nieuwe functie aan te geven. Aangezien het fort onderdeel is van de Nieuwe Hollandse Waterlinie had Stichting Lunet aan de Snel het thema snel gevonden.

Het fort is inmiddels uitgegroeid tot een ‘Waterfort’ waar met name middelbare en basisscholieren een onvergetelijke ochtend of middag beleven. Met dank aan onder meer een LEADER-subsidie is een actief en interactief lesprogramma ontwikkeld rondom allerlei vormen van waterbeheersing en watergebruik. Jongeren krijgen inzicht in uiteenlopende aspecten van water door zelf te experimenteren en te spelen. Het Waterfort hoopt jongeren zo te enthousiasmeren en te inspireren, dat ze later voor een studie in de watersector kiezen. Dit is van nationaal maar ook van internationaal belang. Zie www.waterfort.nl [2018] 3. Zorg- en welzijn netwerk Schalkwijk en Tull en ’t Waal De Trossel Door de verhuizing van de bibliotheek en de peuterspeelzaal uit het sociaal-cultureel centrum van Schalkwijk kwam er ruimte beschikbaar. In een brainstormsessie ontstond het idee om de ruimte te benutten voor een zorg- en welzijnsorganisatie voor dorpsbewoners die hulp kunnen gebruiken. Samen met de rooms-katholieke kerk, de hervormde geloofsgemeenschap en de Werkgroep Senioren Schalkwijk werd een plan uitgewerkt. In een dorpsenquête benoemden de dorpsbewoners hun zorg- en welzijnsbehoeften. En maar liefst 170 van de circa 2000 inwoners meldden zich aan als vrijwilliger. Om de oudere bewoners en vrijwilligers bij elkaar te brengen is Dorpscoöperatie De Trossel opgericht.

De coöperatie werkt als een netwerkorganisatie. Maatschappelijke organisaties zetten samen met vrijwilligers activiteiten op die het gemeenschapsgevoel versterken, waarmee bewoners elkaar steunen. De koffie-ochtenden met gewoonlijk 60 ouderen zijn een groot succes. Dat geldt ook voor de vervoerservice en het wandelen en fietsen met ouderen. Vrijwilligers doen op verzoek klussen in en om het huis en verzorgen de tuin. Ouderen kunnen hulp krijgen bij het invullen van formulieren en bij het omgaan met de computer. De drie dorpsondersteuners verbinden de uiteenlopende hulpvragen en het zorgaanbod met elkaar. Zie ook www.detrossel.nl 4. Samenwerkingsproject Lokaal voedsel 3.0 Versterking en opschaling van goede initiatieven Lokaal voedsel is hip. Steeds meer boeren en tuinders vinden door streekproducten een nieuw perspectief (Lokaal Voedsel 1.0). En omdat ze samen sterker zijn, verenigen ze zich in

afzetcoöperaties (Lokaal Voedsel 2.0). Intussen groeit de vraag vanuit steden en dorpen naar lokaal voedsel zo snel, dat een betere afstemming tussen vraag en aanbod op zijn plaats is: ziehier Lokaal Voedsel 3.0. De Utrechtse LEADER-groepen Utrecht Oost en Weidse Veenweiden gaan dit stimuleren via het project Lokaal Voedsel Utrecht. Er komen meet & match-bijeenkomsten en praktische leergangen voor streekproducenten en zakelijke afnemers zoals supermarkten en horeca. Er wordt een ‘voedselmakelaar’ aangesteld die gerichte matches tussen vraag en aanbod kan smeden. Alle activiteiten zijn gericht op versterking van de korte ketens in de provincie Utrecht. De opgedane ervaringen en kennis worden gedeeld met andere LEADER-gebieden. Zie https://lokaalvoedselutrecht.nu/ 5. De Oude Bieb Buurthuiskamer Buurthuiskamer in de oude dorpsbibliotheek De voormalige dorpsbibliotheek in Achterveld heeft sinds 2018 een nieuwe bestemming. In De Oude Bieb komen drie initiatieven bij elkaar: begeleid wonen voor jongeren, een dagopvang voor ouderen met (beginnende) dementie én De Buurthuiskamer. Deze kamer is een laagdrempelige plek om ‘effe een bakkie te doen’, gezellig bij te praten en nieuwe mensen te ontmoeten.

De initiatiefgroep DAVA (Door Achterveld Voor Achterveld) wil De Buurthuiskamer met keuken beter toegankelijk maken voor mindervaliden en heeft daarvoor subsidie van onder andere LEADER gekregen. Met een goede toegankelijkheid kan De Buurtkamer namelijk nog beter fungeren als het sociale hart van de dorpsgemeenschap. De koffieochtenden trekken inmiddels twee keer zoveel mensen als voorheen. Nieuwe activiteiten staan op stapel. Uit een dorpsenquête blijkt dat er behoefte is aan activiteiten als een middagje bordspellen en een avondje samen koken. Zie www.doorachterveld.nl [2019] 6. Natuurlijk heel leuk Voedselbos en natuurstroken verbinden mensen met natuur De drie ‘natuur-kundigen’ van vof Natuurlijk Heel Leuk uit Wijk bij Duurstede brengen mensen in verbinding met de natuur. Al enige jaren organiseren ze daarvoor activiteiten in en om Wijk bij Duurstede. Een logisch vervolg is de aanleg van een educatief voedselbos met pluktuin. Natuurlijk Heel Leuk wil ook graag bewoners die niet naar hun terrein komen, in contact brengen met de natuur van hun directe omgeving. Ze bedachten de volgende list: leg groene natuurstroken aan in de stad en de dorpen die de nieuwe natuurspeelplekken en andere speelplekken aan elkaar knopen. Het wordt niet alleen speel- en kijk-natuur. In de natuurstroken zullen ook veel eetbare planten en vruchtdragende struiken staan.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10444641/1