AB 2022-03-30 Gewaarmerkte Jaarstukken 2021 Regio Utrecht

Mentale gezondheid onder druk door coronamaatregelen Veel jongeren hebben een zwaar jaar gehad door de corona en de gevolgen van de maatregelen. Zowel op basisonderwijs als voortgezet onderwijs zijn er meer kinderen/jongeren met ziekteverzuim. Daarbij is de problematiek in zwaarte toegenomen, denk hierbij aan jongeren met depressie, angststoornissen, suïcidegedachten en snijden. Vooral eind 2021 zien we een stijging. Jeugdartsen en scholen werken samen, om vroeg te signaleren en daarmee erger te voorkomen én om preventief te werk te gaan door de mentale gezondheid te versterken. Er is extra aandacht geweest voor mentale veerkracht rond de zomerperiode: voor de jongste inwoners een actie via de voedselbank, flyers met tips voor ouders, een brief

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 27

voor scholen die aandacht vraagt voor welbevinden bij het opstarten van het nieuwe schooljaar. Om voor alle jongeren iets te betekenen ondersteunt JGZ scholen met de lessenserie 'Je brein de baas?!’. De lessen zijn op veel scholen al gegeven en goed ontvangen door jongeren en docenten. JGZ helpt vervolgens leerlingen die extra zorg nodig hebben. In 2022 wordt de serie uitgebreid met nieuwe lessen. Op basis van onderzoeken onder jongvolwassenen (18 tot 25-jarigen) adviseerde GGDrU extra aandacht voor de mentale gezondheid van jongvolwassenen te hebben en dit samen met partners, scholen en gemeenten op te pakken en te borgen. Alert op veiligheid en huiselijk geweld Ook op gebied van veiligheid kijken JGZ-professionals naar de invloed van de langdurige maatregelen en zijn zij alert bij alle gezinnen. Bij JGZ is in 2021 voor 288 kinderen de Meldcode Kindermishandeling gestart of is een informatieverzoek van Veilig Thuis ontvangen. Dat is circa 100 keer vaker dan in 2020. Armoede signalering neemt toe JGZ-professionals komen regelmatig armoede tegen. Op meerdere momenten gaan zij na of een gezin voldoende financiële middelen heeft voor eten, sporten, kleding en uitstapjes. In 2021 is bij minstens 226 kinderen armoede gesignaleerd. Er zijn 524 acties ondernomen om hen te helpen.

We gaan dan in gesprek met de gezinnen over de financiële problemen en de stress die dit geeft, en leiden hen toe naar voorzieningen in de gemeente.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 28

Onze prestaties 2021 99%

99%

Opkomst meningokokkenvaccinatie 13-14 jarigen

Deelname neonatale gehoorscreening

82%

van alle pasgeborenen hielprik gehad

18.400 45.000

vaccinaties DTP/BMR

contactmomenten voor extra zorg

7.250 zwangere vrouwen gevaccineerd tegen maternale kinkhoest

vaccinatiegraad BMR zuigelingen

94,2% 63%

90.582

Jongeren gevaccineerd tegen HPV

Bezoekers JouwGGD.nl

1.936

138 Cliënten Nu Niet Zwanger

contacten via chats/mail in regio Utrecht

Bij 226 kinderen is armoede gesignaleerd

18 Gemeenten met Stevig Ouderschap

17 Vrouwen in 3 gemeenten begeleid met VoorZorg

Wat heeft het gekost? Hieronder is de gecomprimeerde productgroep-rekening van de ambitie ‘Een goede start voor ieder kind’ weergegeven (alle bedragen x €1.000). Een positief saldo betekent overigens een voordelig resultaat.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 29

Een goede start voor ieder kind (x €1.000)

Begroting 2021-1

Realisatie 2021

Verschil realisatie versus begroting 2021

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Jeugdgezondheid

23.683

0

-23.683

26.497

122

-26.374

2.814

122

-2.691

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

23.683

0

-23.683

26.497

122

-26.374

2.814

122

-2.691

0

301

301

0

841

841

0

540

540

23.683

301

-23.382

26.497

963

-25.534

2.814

662

-2.152

Mutaties reserves Geraamd resultaat

Voor een toelichting op de cijfers wordt verwezen naar de jaarrekening. Daar wordt ook toegelicht of het een incidenteel of structureel resultaat betreft.

1.3.5

Voorkomen van gezondheidsproblemen en -risico’s

We willen dat gemeenten in de regio Utrecht weten wat de gezondheidssituatie van de inwoners is. In het formuleren van lokaal gezondheidsbeleid en bij het nemen van beslissingen worden onze adviezen meegenomen. Wat hebben we bereikt? -

We hebben de huidige en te verwachten gezondheidssituatie van inwoners van de regio in kaart gebracht per gemeente. In lokaal beleid is aandacht voor preventie, gezondheid, gezondheidsachterstanden en kwetsbare groepen. Gemeenten en samenwerkingspartners schakelen GGDrU proactief in. Ongewenste gezondheidssituaties en -risico’s bij kinderopvang en aanbieders WMOhulp hebben we gesignaleerd en aangepakt.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Om inzicht te krijgen hoe heeft GGDrU onder andere de volgende onderzoeken uitgevoerd: 1. Extra Corona Gezondheidsmonitor Jeugd Normaliter voeren alle GGD’en in Nederland, samen met het RIVM en GGD GHOR Nederland, eens in de 4 jaar een grootschalig onderzoek uit naar de gezondheid en het welbevinden van jongeren in het regulier voortgezet onderwijs. Vanwege de coronacrisis is er in het najaar van 2021 een extra editie van dit onderzoek ingelast: de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd 2021. De gegevens per gemeente zijn mei 2022 beschikbaar. 2. Monitor groep 7 : Welbevinden kinderen in Coronatijd Om inzicht te krijgen in de impact van de coronamaatregelen op het welbevinden van kinderen is vanaf april 2021 een vragenlijst afgenomen tijdens het contactmoment van de JGZ in groep 7. Hierover is een factsheet gepubliceerd. 3. Gezondheidsmonitor volwassenen en senioren De resultaten op regio, gemeente- en wijk/buurtniveau zijn teruggekoppeld aan de gemeenten. Ook zijn vier duidingsgesprekken gevoerd met Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 30

ketenpartners rondom de thema’s Financiële problemen, overgewicht en bewegen, psychische problematiek, roken en alcoholgebruik. Deze informatie wordt verwerkt in het achtergronddocument waarin risicogroepen en trends besproken worden. •

• •

4. Panelonderzoeken naar impact Covid-19 Het burgerpanel van GGDrU is ingezet voor de uitvraag van de OMT-gedragsunit. Er zijn vragen gesteld over vaccinatiebereidheid, naleving gedragsregels Covid-19, leefstijl, psychisch welbevinden etc. Deze informatie is periodiek teruggekoppeld aan gemeenten via de regionale rapportage Covid-19. Specifiek ouders zijn in een apart panelonderzoek bevraagd over de impact van de Coronaperiode op hun welbevinden en dat van hun kinderen. Hierover is een factsheet gepubliceerd. Jongvolwassenen zijn begin juni in een apart panelonderzoek bevraagd over vaccinatiebereidheid. Hierover is een factsheet gepubliceerd.

5. Pilot Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen In 2021 heeft GGDrU, in nauwe samenwerking met gemeente Utrecht, voor het eerst een onderzoek uitgevoerd naar de gezondheid, leefstijl en het welbevinden van jongvolwassenen (16 t/m 25 jaar). Zij werden voor dit onderzoek benaderd via sociale media en hun eigen netwerk. GGDrU heeft hierover een goed bezocht webinar georganiseerd. Kwetsbare groepen Net als andere jaren zijn voor kwetsbare groepen bij verschillende instanties cijfers verzameld over onder andere (gemeentelijke) schuldhulpverlening, dreigende en daadwerkelijke huisuitzettingen, voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie, tienermoeders, nieuwkomers en statushouders, politiemeldingen over personen met verward gedrag, patiënten met een ernstige psychiatrische aandoening, adviezen en meldingen over huiselijk geweld en kindermishandeling. Daarnaast zijn rapportages verschenen over omvang en aard van de reguliere en WvGGZ-meldingen bij het Meld- en Adviespunt Bezorgd en van de meldingen van zorgacties aan onverzekerden. Alle cijfers en rapportages zijn te bekijken op het nieuw gelanceerde Dashboard Kwetsbare groepen van de GGD atlas. Gezondheidsonderzoek na rampen (GOR) Dit jaar hebben we het onderzoek naar aanleiding van de Tramaanslag afgerond en aangeboden aan de gemeente Utrecht.

Het onderzoek bestond uit drie deelonderzoeken: een onderzoek naar ondersteuningsbehoefte van professionals kort na de Tramaanslag; een kwalitatief onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte van huisartsen om hun patiënten beter te kunnen behandelen en een kwalitatief onderzoek naar functioneren en hulpbehoefte van de betrokkenen van de Tramaanslag een half jaar en anderhalf jaar na de aanslag. Kennisontwikkeling en innovatie: • Op 1 september 2020 is de door ZonMw-gefinancierde Regionale Kenniswerkplaats Jeugd en Gezin Centraal van start gegaan (www.jeugdengezincentraal.nl). Het werkgebied zijn de jeugdregio’s Eemland, Utrecht West, Zuidoost Utrecht en Lekstroom. Binnen deze werkplaats wordt vanuit de perspectieven beleid, praktijk, ouders, jongeren, opleiding en onderwijs gewerkt aan maatschappelijke opgaven met Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 31

•

als uiteindelijk doel om de jeugd zo gezond, gelukkig en veilig mogelijk op te laten groeien. De eerste fase van een van de grote onderzoeksprojecten (Mentaal Kapitaal) is afgerond. Er is een rapport verschenen met een zestal aanbevelingen om chronische stress en schooluitval bij jongeren te voorkomen (Nieuws - Aanbevelingen om stress en prestatiedruk onder jongeren terug te dringen (jeugdengezincentraal.nl). Samen met Pharos, Trimbos, UMCU, dienst Volksgezondheid Utrecht werkt GGDrU samen in een ZonMw-project naar kwetsbaarheid en Covid (Geck op U). Een rapportage voortkomende uit een deelonderzoek naar de definitie van kwetsbaarheid in dit kader is recent afgerond.

Wmo toezicht GGDrU voert het Wmo toezicht uit voor 24 gemeenten in de regio Utrecht. De toezichthouders stimuleren en adviseren de Wmo-organisaties om de kwaliteit te verbeteren en stellen rapporten op voor de gemeenten. Hierin staat een beschrijving van de kwaliteit en een advies aan de colleges B&W met betrekking tot monitoren en handhaven. GGDrU bereidt zich voor op het openbaar maken van de verslagen van toezicht. Het protocol Openbaarmaking en het herziene Regionaal kader Handhaving zijn vastgesteld door alle colleges van B&W. De onderzoeken van 2021 worden met terugwerkende kracht vanaf oktober 2021 openbaar gemaakt. De openbaarmaking draagt bij aan transparant toezichthouderschap. Wij hebben in 2021 80% van de opdracht (door gemeenten aangeleverde jaarplannen) gehaald en in sommige inkoopregio's 100%. In nauw overleg met de inkoopregio’s prioriteren wij onze werkzaamheden. Oorzaken van niet volledig realiseren van de opdracht zijn: • Het soms laat aangeleverd krijgen van opdracht tot onderzoek. • Covid-19 en de inzet van personeel en de bestrijding ervan. Toezicht Kinderopvang volledig uitgevoerd GGDrU is blij dat – ondanks de lockdown in het begin van het jaar – de medewerkers Toezicht nagenoeg de 100% norm hebben gerealiseerd bij Toezicht Kinderopvang (kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en gastouderopvang).

Hiermee draagt Toezicht bij aan een gezonde en veilige start en omgeving voor ieder kind. Dit heeft wel tot extra kosten geleid.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 32

Onze prestaties 2021

Ruim 5.000 nieuwe panelleden voor burgerpanel

51 scholen en 14.000 leerlingen bij Corona Gezondheidsmonitor Jeugd voortgezet onderwijs

11.800 in totaal 4 nieuwe Dashboards op de GGD atlas 4.400

4 inhoudelijke factsheets over kwetsbare groepen

16-25 jarigen bij gezondheidsmonitor jongvolwassenen.

4 factsheets over jeugd

Webinar

WMO toezicht: 74 onderzoeken kwaliteit

reguliere inspecties

2 signalen onderzocht 7 calamiteiten onderzoeken

930 kinderdagverblijven/BSO’s 307 gastouderbureau’s en gastouders

Wat heeft het gekost? Hieronder is de gecomprimeerde productgroep-rekening van de ambitie ‘Voorkomen van gezondheidsproblemen en -risico’s’ weergegeven (alle bedragen x €1.000). Een positief saldo betekent overigens een voordelig resultaat. Voorkomen van gezondheidsproblemen en risico's (x €1.000)

Epidemiologie

Begroting 2021-1 Lasten

Baten

Realisatie 2021

Saldo

Lasten

Baten

Verschil realisatie versus begroting 2021 Saldo

Lasten

Baten

Saldo

763

0

-763

802

0

-802

39

0

-39

1.485

0

-1.485

2.198

0

-2.198

713

0

-713

Tattoo en piercing

38

0

-38

44

0

-44

5

0

-5

Seks en relax

2

0

-2

3

0

-3

1

0

-1

262

0

-262

273

0

-273

10

0

-10

2.550

0

-2.550

3.319

0

-3.319

769

0

-769

40

42

2

40

60

20

0

18

18

2.590

42

-2.548

3.359

60

-3.299

769

18

-750

Toezicht kinderopvang

Wmo Geraamde totaal saldo van baten en lasten Mutaties reserves Geraamd resultaat

Voor een toelichting op de cijfers wordt verwezen naar de jaarrekening. Daar wordt ook toegelicht of het een incidenteel of structureel resultaat betreft.

1.3.6

De organisatie op orde

Als organisatie zijn we in beweging. Met een stevige basis halen we meer uit ons werk en onze mensen. Het helpt ook om onze kernwaarden beter uit de verf te laten komen.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 33

Wat hebben we bereikt? -

We hebben gewerkt aan een bedrijfsvoering die tegen een stootje kan, zodat we altijd en overal inwoners, gemeenten en samenwerkingspartners kunnen bedienen We halen het beste uit onze organisatie en onze professionals We zijn een veerkrachtige en flexibele organisatie, die kan meebewegen met de veranderingen in de samenleving

Wat hebben we daarvoor gedaan? Doorontwikkeling interne organisatie Als toekomstgerichte organisatie investeert GGDrU permanent in organisatieontwikkeling. We werken aan een flexibele en wendbare organisatie. Een organisatie waarin medewerkers de ruimte krijgen om talenten optimaal te ontwikkelen en in te zetten om zo naar onze inwoners toe meer bij te dragen. Hierbij is ingezet op leiderschap, professionele en persoonlijke ontwikkeling van de medewerkers binnen GGDrU, zelforganisatie en een passende organisatiestructuur. Een projectgroep is gestart met de ontwikkeling en oprichting van een Klant Contact Centrum (KCC). Diverse onderdelen van de bedrijfsvoering zijn uitgebreid. Ze zijn hiermee steviger geworden en werken steeds meer vraaggericht. Naast alle reguliere processen is de focus het afgelopen jaar met name ook geweest op de verdere uitbouw en optimalisering van ons coronabedrijf, dat zo’n 5000 medewerkers kent. 'GGDrU in beweging' is hiermee niet afgerond, de samenleving beweegt en verandert permanent; GGDrU wil daar flexibel en veerkrachtig in meebewegen. Zelforganisatie Binnen GGDrU zetten we in op het borgen en bestendigen van het werken met meer zelforganiserende teams. Door het bieden van een Tweedaagse training ‘Op weg naar meer Zelforganisatie’ wordt aan alle teams het fundament geboden om meer zelf organiserend te gaan werken.

Dit fundament bestaat uit: • Focus (zicht krijgen op de missie, waarden en prioriteiten) • Samenwerken (zicht op eigen talent en die van het team en hoe je deze optimaal kan inzetten binnen het team) • Eigenaarschap (Teamrollen, besluitvorming, feedback) Naast het ‘in positie brengen’ van teams en managers speelt borging een grote rol bij het blijvend ontwikkelen van zelforganiserende managers en teams. Het betreft een continue loop van doorontwikkeling waarin ruimte is voor maatwerk per team. In verband met de Covid-19 maatregelen konden in de eerste helft van 2021 geen trainingen worden gegeven. Vanaf september 2021 heeft er bijna wekelijks een training plaatsgevonden. Dit zal zijn vervolg krijgen in 2022. Leiderschap binnen GGDrU Het Leiderschapsprogramma richt zich op passend leiderschap in een organisatie werkend met zelforganiserende teams en met managers die veelal aan meerdere teams

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 34

leidinggeven. In verband met de maatregelen t.a.v. COVID-19 zijn deze bijeenkomsten digitaal geweest. Het leiderschap zal zich gaan ontwikkelen richting modern duaal leiderschap, waarbij onze artsen M&G goed in positie worden gebracht. Dit stond voor 4e kwartaal 2021 gepland, echter in verband met de maatregelen ten aanzien van COVID-19 is dit doorgeschoven naar 2022. Kwaliteit Team kwaliteit ondersteunt binnen de reguliere GGDrU de zelforganiserende teams en het management en directie op het gebied van kwaliteit. Elk zelf organiserend team heeft één of meerdere medewerkers met de teamrol kwaliteit. Team kwaliteit begeleidt deze medewerkers in hun rol. In het Coronabedrijf heeft elk team een eigen kwaliteitsmedewerker. Samen met de beleidsmedewerkers kwaliteit GGDrU vormen zij één kwaliteitsteam. Klanttevredenheid In 2021 heeft team kwaliteit verschillende klanttevredenheidsonderzoeken voor het coronabedrijf uitgevoerd: • Bij JGZ locaties in Woerden, Nieuwegein, Vathorst en Veenendaal hebben we de ouders gevraagd naar hun ervaringen met onze (aangepaste) dienstverlening in Coronatijd. Ouders zijn over het algemeen tevreden tot zeer tevreden over het ontvangst, de netheid, de wachttijd en bejegening en lijken weinig hinder te ervaren van de aangepaste dienstverlening.

• Bij Uitbraakmanagement van het Coronabedrijf is begin 2021 een klanttevredenheidsonderzoek gehouden onder de organisaties waarmee we samenwerken. De grote meerderheid was erg tevreden over de samenwerking. De verbeterpunten gingen voornamelijk over de inhoud van de nieuwsbrief, en zijn opgepakt. • Het klanttevredenheidsonderzoek in september 2021 bij het Klant Contact Centrum (KCC) van het Coronabedrijf scoort een rapportcijfer van 9,1. Er waren een paar mooie praktische tips waar we gelijk mee aan de slag zijn gegaan. • Vanaf december 2021 hebben we boosterprikken bij zorginstellingen verzorgd. Zorginstellingen beoordeelden de samenwerking met GGDrU met gemiddeld met een 8,5. • Op de COVID-vaccinatie- en teststraatlocaties loopt vanaf juni een doorlopend klanttevredenheidsonderzoek. Meer dan 20.000 bezoekers hebben dit onderzoek ingevuld. Zij geven vaccinaties een gemiddeld rapportcijfer van 8,7 en de testraten een 8,5. De verbeterpunten bespreken we wekelijks en worden zo snel mogelijk opgepakt. Medewerkers onderzoek Coronabedrijf In 2021 is er 4 keer een medewerkers onderzoek uitgevoerd onder de medewerkers van het Coronabedrijf. Telkens was er een goede respons op dit onderzoek. De kwaliteitsmedewerkers hebben samen met de managers van de verschillende teams de verbetermaatregelen opgesteld en in gang gezet.

Daarnaast zijn er kwaliteitsinterviews gehouden waarbij gekeken is hoe het proces (wat bedacht is) loopt in de praktijk. Een vraag die bij meerdere teams onderzocht is, is hoe medewerkers op de hoogte blijven van het snel veranderende beleid rond Covid-19 testen en vaccineren. Uit deze onderzoeken hebben we veel bruikbare tips gehaald, zoals het vereenvoudigen van dag starts en werkinstructies.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 35

Verbetersessies, evaluaties Team kwaliteit heeft in 2021 meer dan 30 interne verbetersessies verzorgd. Deze verbetersessies worden op maat aangeboden aan teams. Er wordt vooruit gekeken, plannen gemaakt, processen in kaart gebracht, (incidenten of werkwijzen) geëvalueerd, complexe situaties geanalyseerd of gewerkt aan een goede afstemming binnen het team. FONA-commissie COVID-19 In 2021 is er een aparte FONA-commissie opgericht voor het Coronabedrijf, onder begeleiding van team Kwaliteit. In 2021 heeft deze commissie 203 meldingen behandeld (ca. 22 meldingen per maand). De meeste meldingen komen van COVID-19 Vaccinaties (138), Testen (38) en Traceren (15). De meeste incidenten zijn het gevolg van menselijk handelen (inschattingsfouten, onhandigheden, niet naleven van procedures). Deze teams hebben verschillende verbeteracties in gang gezet naar aanleiding van de rapportage en adviezen van de commissie. In het bijzonder heeft team Vaccinaties in samenwerking met Kwaliteit gewerkt aan het bevorderen van de toegankelijkheid en naleving van werkinstructies. Klachten De ontwikkelingen binnen GGDrU gaan uit van een ‘lerende organisatie’. We willen de goede dingen goed doen. Het kan echter voorkomen dat klanten niet tevreden zijn en dat dit tot een klacht leidt. We zien een klacht als een kans om te leren. Klachten zorgen voor verbetering van onze dienstverlening.

Om dit te bereiken is het van belang dat de klacht op de juiste plek terecht komt, serieus wordt behandeld en dat de noodzakelijke maatregelen worden genomen. Een aanpassing in de werkwijze was nodig om nog beter te kunnen leren van klachten. Daarnaast zijn de website en het klachtenformulier aangepast. Klachten reguliere GGD Voor de reguliere GGD zijn er over 2021 in totaal 83 klachten ingediend. De meeste klachten gaan over JGZ (bejegening en niet eens met rol bij onterecht schoolverzuim) en OGGZ (niet eens dat een melding door anderen over een persoon is gedaan). De Geschillencommissie in de Zorg heeft één klacht in behandeling genomen. GGDrU is hierin in het gelijk gesteld. Klachten Coronabedrijf Voor het Coronabedrijf zijn er over 2021 in totaal 1075 klachten ingediend. De meeste klachten gaan over Bemonstering en Vaccinatie. De meeste klachten over bemonstering/testen gaan over: 1. Kind-onvriendelijk testen met daarbij het verzoek of er niet specifiek maatwerk voor kinderen kan worden geleverd. 2. Geen herstelbewijs mogelijk doordat bezoeker in de Jaarbeurs een antigeentest heeft gehad in plaats van de PCR-test. 3. Tekortkoming van medewerkers door onheus gedrag, pijnlijk testen e.d. De meeste klachten over vaccineren gaan over: 1. Lange wachtrijen (buiten en binnen) en waardoor onvoldoende afstand mogelijk was. Controle vanuit GGDrU werd hierin gemist. 2.

Geen gesplitste wachtrij voor bezoekers voor de vrije inloop en bezoekers met een afspraak. Daarover werd door beide type bezoekers over geklaagd. 3. Geen partnerafspraak meer mogelijk bij de booster, partner wordt geweigerd.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 36

Met ingang van 1 september gaat de registratie en monitoring van de voortgang privacy loket met betrekking tot dossiers via de Klachtenfunctionaris Corona. Hiermee komen alle klachten op één plek in de organisatie terecht. Alle klachten, zowel voor de reguliere GGD als het Coronabedrijf, zijn afgehandeld volgens de klachtenregeling. Het aantal klachten betreft een zeer kleine fractie ten opzichte van het aantal klantcontacten. De leer- en verbeterpunten van de klachten zijn gebruikt om de dienstverlening te verbeteren. Informatiebeveiliging/AVG GGDrU beschikt over veel data. Gezien de verantwoordelijkheid van de GGD-en en dus GGDrU om zorgvuldig om te gaan met persoonsgegevens van inwoners van onze regio is een goede beveiliging noodzakelijk. Hierbij moeten we voldoen aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en wordt er gewerkt aan het beveiligen conform de normen van het NEN7510 normenkader voor de Zorg en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). In 2021 is GGDrU gestart met het werven van de dedicated medewerkers voor de verplichte functies. Ten behoeve van de investering in informatieveiligheid en privacybeleid verhoogde het algemeen bestuur in de begroting 2022-0 de inwoner- en kindbijdrage. Daarmee kan GGDrU in de komende jaren zorgen voor een degelijke en structurele invulling van informatiebeveiliging en bescherming van persoonsgegevens.

In 2022 is daarvoor de vaste formatie uitgebreid met een Privacy Officer (gestart in januari), een Information Security Officer (ISO) (start in februari) en een Chief Information Security Officer (CISO) (werving wordt gestart). Deze uitbreiding van capaciteit stelt GGDrU in staat vanaf 2022 structureel volgens de eisen van de AVG te werken. Medewerkers worden van te voren gescreend en ook moeten ze een VOG overleggen voordat ze in dienst komen. Toch hebben we niet kunnen voorkomen dat er datalekken hebben plaatsgevonden, soms per ongeluk, soms bewust. In het laatste geval, zijn medewerkers meteen op non actief gesteld, aangifte gedaan en zijn alle autorisaties ingetrokken. Door de forse verdere groei van het coronabedrijf in 2021 met relatief veel, op het gebied van privacy/AVG, onervaren uitzendkrachten heeft GGDrU veel aandacht besteed aan de voorlichting over het werken met persoonsgegevens. Medewerkers zijn getraind op dit gebied, werkprotocollen zijn aangevuld op het gebied van werken met persoonsgegevens en er zijn data protection impact assessment (DPIA’s) uitgevoerd en systemen ingericht conform de normen van de AVG, BIO en NEN7510. Een DPIA is een instrument om vooraf de privacyrisico’s van een gegevensverwerking in kaart te brengen. En om daarna maatregelen te kunnen nemen om de risico’s te verkleinen. In 2021 zijn 38 datalekken gemeld.

Het overgrote deel van de datalekken kwam voort uit het bron- en contactonderzoek corona met een verwaarloosbaar risico voor de privacy van betrokkenen. Van de 38 datalekken zijn er 6 gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Bij alle datalekmeldingen is direct met de betrokken medewerkers besproken welke acties moesten worden genomen richting betrokkenen. En welke maatregelen er getroffen moesten worden om zo’n datalek voor de toekomst te voorkomen. Echter, menselijke fouten zullen blijven voorkomen. Gelukkig worden incidenten met datalekken snel Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 37

gemeld. Er lijkt bij de medewerkers geen schroom te zijn om incidenten/fouten te melden, wat duidt op een op dit gebied ‘veilig werkklimaat’. Log4j Er is in december een groot lek aangetroffen in een Java-module met de naam Log4j. Deze Log4j-module wordt in vele (op internet gebaseerde) applicaties en websites gebruikt. De kwetsbaarheid als gevolg van dit lek is dermate hoog dat hackers dit kunnen gebruiken om binnen te dringen in systemen. Om deze reden zijn er door GGDrU maatregelen getroffen om dit zo veel mogelijk te voorkomen of gecoördineerde acties te kunnen uitvoeren als er onverhoopt toch een aanval plaats vindt. Al onze leveranciers zijn benaderd om te controleren of zij Log4j gebruiken en indien in gebruik of zij de kwetsbaarheid hebben gepatched (afgerond en veilig). Interne software is gecontroleerd en waar nodig gepatched (afgerond). GGDrU heeft in samenwerking met GGD GHOR Nederland netwerkscanningssoftware (Rumble) geïmplementeerd, dat het gehele interne en externe netwerk van GGDrU continu scant en monitort op risico’s en gevaren (scans geven aan: alles veilig). GGDrU heeft een Incident Response (IR) team ingericht dat bij incidenten die voldoen aan bepaalde criteria bij elkaar komt om noodzakelijke maatregelen te nemen.

1.3.7

Een eigentijdse dienstverlening

We willen een organisatie zijn die meegaat met zijn tijd. Die midden in de samenleving staat en op een manier werkt waarbij inwoners zich prettig voelen. Die altijd de verbinding zoekt en gezamenlijk met gemeenten en anderen werkt aan een gezond en veilig leven in de regio Utrecht. Wat hebben we bereikt? -

-

We werken steeds meer op beter herkenbare, toegankelijke en uitnodigende locaties. In 2021 hebben we gewerkt aan de voorbereiding van de verbouwing van De Dreef 5 in Zeist. We werkten samen met ketenpartners in de regio, om te bouwen aan een regionale en lokale preventie infrastructuur In ons werk maakten we gebruik van eigentijdse technologie

Wat hebben we daarvoor gedaan? Eigentijdse en herkenbare huisvesting Ten behoeve van de verbouwing van De Dreef in Zeist heeft de architect medio 2021 een voorlopig ontwerp opgesteld. Het definitief ontwerp is in concept gereed. Hierin is de indeling en uitstraling van het voorlopig ontwerp technisch verder uitgewerkt (op onder andere het gebied van klimaat, elektrotechnische installaties, akoestiek, verlichting, beveiliging, brandveiligheid, etc.). Daarnaast is in de laatste maanden van 2021 de aanbestedingsprocedure voorbereid met de uitwerking van een aanbestedingsleidraad en de bijbehorende aanbestedingsstukken, zoals de bouwteamovereenkomst. We verwachten begin 2022 te starten met de aanbesteding. Verwachting is dat GGDrU eind 2022 de vernieuwde huisvesting aan de Dreef in gebruik zal kunnen nemen.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 38

GGiD De dienstverlening van onze Jeugdgezondheidszorg zal met de introductie van een nieuw digitaal dossier flink eigentijdser worden. Voor de medewerkers betekent het dat zij beter toegerust zijn en overal en altijd toegang hebben tot dossiers, zodat zij plaatsonafhankelijk kunnen werken. Ook jongeren en ouders krijgen gefaseerd toegang tot onderdelen van het dossier en kunnen op termijn zelf afspraken maken en verzetten. Hiertoe werkt GGDrU met twee andere GGD-en aan ‘GGID’. De ingebruikname hiervan is vertraagd. In 2021 is doorgewerkt aan de realisatie van GGiD. Nieuwe functionaliteit wordt gefaseerd opgeleverd, kritisch getest en bevindingen worden in afstemming met de leverancier opgepakt. Belangrijke criteria zijn ‘kwaliteit van de dienstverlening’ en ‘goed passende ondersteuning voor de professional’. Op dit moment bestaat onzekerheid omtrent de definitieve oplevering van het GGiD. Voor de GGD’en blijft het van groot belang dat het opgeleverde systeem correct werkt en de bedrijfsprocessen ondersteunt en wordt de leverancier gehouden aan de doelen die in afgesloten overeenkomst zijn afgesproken. Afronding basis op orde ICT Met de steeds verdergaande digitalisering van de organisatie ontstaat er behoefte aan het vernieuwen van de huidige organisatie van documentaire informatievoorziening van GGDrU.

Om hier vorm aan te geven is in 2021 een visie op informatiebeheer opgesteld. Met als doel om zorgvuldig de juiste informatie op te slaan en beschikbaar te stellen. De visie wordt in 2022 uitgewerkt en geïmplementeerd. Regionale samenwerking Binnen diverse netwerken in de regio Utrecht (o.a. Regionale Kenniswerkplaats Jeugd en Gezin Centraal, Kennisplatform Utrecht Sociaal, Regionaal Leernetwerk Jeugd) werken partners vanuit beleid, praktijk, opleidingen en onderzoek samen. Zo maakt GGDrU o.a. deel uit van het dynamische netwerk Health Hub Utrecht (HHU). De Health Hub Utrecht neemt een voortrekkersrol in kennisontwikkeling en -toepassing binnen de regio. De DPG van GGDrU is samen met de directeur van Volksgezondheid Utrecht (stad) trekker van de coalitie wijkgerichte preventie, één van de drie pijlers van de Health Hub. Binnen de coalitie wijkgerichte preventie zijn drie speerpunten opgesteld: Gezonde start, Langer gelukkig en gezond zelfstandig en Gezonde leefomgeving. Speerpunten die naadloos aansluiten bij onze bestuursagenda 2019-2023. Gedurende 2021 is een vierde speerpunt toegevoegd, mentale weerbaarheid bij jongeren. De Corona pandemie heeft nog duidelijker gemaakt dat dit een thema is dat aandacht vraagt. Dit thema zit nog in de opstartfase en wordt komend jaar verder uitgedacht.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 39

Binnen het speerpunt Langer gelukkig en gezond zelfstandig is de werkgroep, onder leiding van GGDrU en gemeente Stichtse Vecht aan de slag gegaan met het ontwikkelen van een preventie pad (valpreventie). In 2021 zijn de eerste concrete resultaten opgeleverd, zoals de ontwikkeling van het secundaire preventie pad. Het secundaire preventie pad is de geïndiceerde of zorggerelateerde preventie route. Deze route houdt in dat zorg- en welzijnsprofessionals (kwetsbare) ouderen met een verhoogd valrisico verwijzen voor een individuele valrisicobeoordeling (valanalyse) met advies op maat. Naast het secundaire preventie pad wordt in 2022 gewerkt aan het primaire preventie pad. Het primaire preventie pad heeft betrekking op preventieaanbod voor een brede doelgroep. Hierin worden mensen via publieke voorlichting en activiteiten gestimuleerd om kracht, balans en mobiliteit (en daarmee zelfredzaamheid) te bevorderen en/of behouden. Daarnaast zal in 2022 gestart worden met het opleveren van een blauwdruk vanuit de Health Hub om het concept van de preventiepaden ook in andere regio’s op kunnen te zetten. Daarnaast werkt GGDrU samen met het kennisplatform Utrecht Sociaal (kUS), Netwerk Utrecht Zorg Ouderen (NUZO) en Regionale Kenniswerkplaats Jeugd en Gezin Centraal (RKJGC) om ervaringen en kennis te delen.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 40

2.

Paragrafen Dit hoofdstuk bevat de in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) voorgeschreven paragrafen met uitzondering van lokale heffingen en grondbeleid. Deze laatste twee paragrafen zijn niet van toepassing op GGDrU.

2.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

De paragraaf weerstandsvermogen gaat over hoe solide de financiële huishouding van GGDrU is. Weerstandsvermogen is van belang wanneer zich financiële tegenvallers voordoen. Het weerstandsvermogen is het resultaat van de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. Risico-inventarisatie In de notitie ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ (vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur op 26 maart 2015) zijn uitgangspunten opgenomen voor de uitvoering van de risico-inventarisatie. De actualisatie van de risico-inventarisatie vindt tweemaal per jaar plaats door deze risico’s met de betreffende managers te bespreken. Begin januari 2022 heeft de meest recente actualisatie van de risico-inventarisatie plaatsgevonden. Deze actualisatie maakt onderdeel uit van de reguliere P&C-cyclus en heeft daardoor nadrukkelijk de aandacht van GGDrU. In 2019 is besloten om voor de taak ‘Reizigersadvisering’ een separate bestemmingsreserve te vormen, zodat de jaarlijkse exploitatieresultaten van deze taak ten gunste of ten laste van deze reserve worden gebracht. Een eventueel gekwantificeerd risico komt derhalve niet meer ten laste van de weerstandscapaciteit. Ten aanzien van de taak ‘Jeugdgezondheidszorg’ (inbegrepen het GGiD) is een vrijwaringsbepaling vastgelegd met de gemeente Utrecht. Dit houdt in dat de gemeente Utrecht wordt gevrijwaard voor JGZ-exploitatieresultaten.

Ook op de kosten van de bouw van een nieuw digitaal dossier (‘GGiD’) is dit van toepassing. Eventuele risico’s hierop (GGiD en JGZ exploitatieresultaten) moeten separaat afgedekt worden en niet middels aanhouden van een algemene reserve. Voor alle andere financieel gekwantificeerde risico’s is het gewenst dat GGDrU hiervoor over voldoende weerstandscapaciteit beschikt. De actualisatie van de risico-inventarisatie leidt tot onderstaande risicokaart, waarbij de GGD-brede risico’s, risico ten aanzien van Reizigersadvisering en ten aanzien van het GGiD tezamen is opgenomen. In de uitwerking van de kwantificering van de risico’s naar euro’s weerstandsvermogen wordt uiteraard wel een splitsing aangebracht in de drie groepen (interne bedrijfsvoering, samenwerking in de gemeenschappelijke regeling en externe ontwikkelingen) van risico’s.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 41

Kwantificering GGD-brede risico’s Op basis van de geactualiseerde risico-inventarisatie heeft een financiële kwantificering plaatsgevonden van de benoemde GGD-brede risico’s. Dit leidt tot de volgende opstelling:

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 42

Nr Categorie

Oorzaak

Impact/Risicobedrag

A1. Europees aanbesteden (EA)

Intern is niet bij iedereen voldoende kennis van aanbesteden

Er wordt niet voldaan aan de aanbestedingsregels

A2. IC T omgeving (infrastructuur)

Telefooncentrale 'end-of-life' en 'end-ofsupport'

Mogelijke problemen met de telefooncentrale wegens gebrek aan onderdelen en support

Actiepunt

Benodigd weerstandsvermogen

Vorig jaar

12.000

12.000

3.000

3.000

80.000

320.000

30.000

30.000

A. INTERNE BEDRIJFSVOERING

GGD-en maken veel gebruik van persoonsgegevens. Er bestaan nog Voldoen aan regels voor omgang met steeds wezenlijke risico’s voor A3. persoonsgegevens Algemene bescherming van persoonsgegevens bij verordening gegevensbescherming (AVG) testen, vaccineren en het bron- en contactonderzoek tijdens de coronapandemie blijkt uit onderzoek AP

Niet voldoen aan AVG

A4. Fluctuatie kindaantallen

Vanaf 2018 financiering JGZ op basis van Structurele lasten bij fluctuatie kindaantallen. Aantal kinderen neemt af opbrengsten

A5. Asielzoekers, specialistische taken

Wisselende instroom van asielzoekers en

A6. Asielzoekers JGZ

Aanbesteding JGZ dienstverlening bij asielzoekers

Structurele lasten bij fluctuatie opbrengsten Structurele lasten bij fluctuatie opbrengsten Onvoldoende capaciteit en kennis voor werk

Inkoopkalender wordt gehanteerd, interne communicatie aanbestedingsregels en kennis delen. Inhuur extern bureau voor ondersteuning voor EA en natrajecten Nieuwe telefooncentrale zou in Q1/Q22020 worden geïmplementeerd. Aanbesteding via VNG. Realisatie is nu in juridisch traject met leverancier beland. Binnen het coronabedrijf wordt gewerkt met concept telefooncentrale, die toepasbaar is voor reguliere GGD. Waarschijnlijk wel kostenverhogend. Nieuw aanbestedingstraject gestart C yclische benadering beleid, processen en projectuitvoering. Verdere invulling door beleids- en uitvoeringskaders. Optimaliseren taakverdeling met voldoende functiescheiding tussen Functionaris Gegevensbescherming (FG), Information Security Officer (ISO) en Privacy Officer (PO). Maatregelen blijven nemen om persoonsgegevens beter te beschermen. Zoals vervanging van de IC T-systemen voor bron- en contactonderzoek. Detectie van cyberdreigingen door investeringen cyberssecurity Deels op te vangen door natuurlijk verloop medewerkers. Eventueel methodiek financiering evalueren Op te vangen door tijdelijke krachten

1.500

1.500

Op te vangen door tijdelijke krachten

30.000

30.000

Werven en opleiden specifieke functie

30.000

30.000

Ombuigingen worden niet uitgevoerd conform plan

Monitoren stand van zaken met betrekking tot ombuigingen

320.000

320.000

Structurele lasten bij fluctuatie opbrengsten

Aanhouden flexibele schil van medewerkers.

150.000

150.000

Verliezen of afslanken van opdracht

Intensief contact met ambtenaren en bestuur. Opvangen tijdelijk personeel binnen team.

1.500

1.500

C 1. Risico Inventarisatie & Evaluatie

Arbobeleid is wettelijk verplicht (risicoinventarisatie en -evaluatie (RI&E) is basis). Nog niet alle benodigde RI&E zijn uitgevoerd. Zorgdragen gezonde en veilige (thuis)werkplek werknemer, werkplekinrichting en ontvangst en vergaderruimte hoofdkantoor

Uitvoering door medewerkers GGDrU zelf. Voorkomen gezondheidsklachten en ongevallen. Minder ziekteverzuim, bevorderen werkplezier en productiviteit.

Uitvoeren en vervolg geven aan RI&E (is een meerjarig plan van aanpak). Opnieuw bekijken van de risico's verbouwing. Bijbehorende Plan van aanpak wordt aantoonbaar actueel gehouden

30.000

30.000

C 2. Nieuwe pandemie

Onzekerheden over toekomstige verloop van de coronapandemie en nieuwe infectieziekten en de gevolgen voor de volksgezondheid op korte en lange termijn. Rijksoverheid biedt geen versterkingsprogramma aan

C apaciteitsproblemen (schaarste van mensen, (financiële) middelen, kennis)

320.000

12.000

C 3. Stoppen subsidie seksuele gezondheid

Mogelijke veranderingen in wetgeving

Structurele personenlasten

60.000

60.000

C 4. Verbouwing Dreef 5

Inschrijvingen op aanbestedingen pakken Ontwerp niet maakbaar, het budget slechter uit (ongeldige inschrijvingen, ontoereikend, planning onrealistisch inschrijfbegrotingen liggen boven raming)

A7.

Tekort gekwalificeerd (medisch) personeel

Lastig om personeel te vinden

B. SAMENWERKING IN DE GR B1. Ombuigingen

B2. Maatwerk

B3. Toezicht WMO

Intensiveringen noodzakelijk, ombuiging noodzakelijk voor financiering Aansluiten behoefte gemeente, afname vraag maatwerk door gemeente en ook financiële positie gemeenten kan aanleiding zijn maatwerk te stoppen. Impact van risico is hoger ingeschat vanwege eerste signalen opzeggingen uit gemeenten. Eerste opdracht liep tot en met 1 september 2020. Inmiddels loopt er een nieuwe opdracht

C. EXTERNE ONTWIKKELINGEN

Totaal GGD-brede risico's

Samenwerking met veel verschillende partijen. Infectieziektebestrijding (IZB) bestrijdt de verspreiding van infectieziekten binnen de regio met onderzoek, ondersteuning en voorlichting. Vinger aan de post houden bij VWS, VWS heeft aangegeven dat zo een subsidie niet zomaar gestopt wordt, de intentie is uitgesproken om bestaande structuren te behouden. Voorafgaand of tijdens de aanbestedingsprocedure extra onderzoek laten uitvoeren.

60.000

€ 1.128.000 € 1.000.000

Weerstandscapaciteit GGD-brede risico’s De weerstandscapaciteit bestaat uit de algemene reserve. Per 31 december 2021 bedraagt de weerstandscapaciteit €2.592.203 (zijnde de algemene reserve van GGDrU) vòòr resultaattoedeling. Benodigde weerstandscapaciteit GGD-brede risico’s Op basis van de risico-inventarisatie bedraagt de benodigde weerstandscapaciteit €1.128.000. De beschikbare weerstandscapaciteit is €2.592.203. Daarmee is de verhouding (beschikbaar/nodig) 2,298. Hiermee zijn de genoemde risico’s financieel ruim afdoende afgedekt. Uit het laatste bestuurlijk gedeelde Ombuigingenplan blijkt echter dat de Algemene Reserve naar verwachting de komende jaren zal teruglopen naar een saldo

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 43

van circa €850.000 wat in de buurt komt van het minimum niveau van de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de huidige risico-inventarisatie. Kwantificering risico Reizigersadvisering Op basis van de geactualiseerde risico-inventarisatie heeft een financiële kwantificering plaatsgevonden van het benoemde risico ten aanzien van de taak Reizigersadvisering. Dit leidt tot de volgende opstelling: Nr

Categorie

Oorzaak

Impact/Risicobedrag

Actiepunt

Benodigd weerstandsvermogen

Vorig jaar

30.000

48.000

€ 30.000

€ 48.000

A. INTERNE BEDRIJFSVOERING RA1. Vraag naar reizigersvaccinatie

Fluctuaties in vraag vaccinaties. Onduidelijk welke impact corona heeft op Structurele lasten bij fluctuatie de vraag op lange termijn heeft. Door opbrengsten C orona valt omzet in 2021 lager uit

Aanhouden flexibele schil van medewerkers. Businesscase wordt verder uitgewerkt (op gebied van taakverdeling en financieel kader)

B. SAMENWERKING IN DE GR C. EXTERNE ONTWIKKELINGEN Totaal risico's reizigersadvisering

Weerstandscapaciteit risico Reizigersadvisering De weerstandscapaciteit voor dit risico bestaat uit de bestemmingsreserve Reizigersadvisering. Per 31 december 2021 bedraagt de weerstandscapaciteit €0 vòòr resultaattoedeling. Benodigde weerstandscapaciteit risico Reizigersadvisering Op basis van de risico-inventarisatie bedraagt de benodigde weerstandscapaciteit €30.000. De beschikbare weerstandscapaciteit is €0. Omdat de weerstandscapaciteit €0 is kan geen verhouding (beschikbaar/nodig) worden berekend. Hiermee is het genoemde risico financieel niet afdoende afgedekt. In principe kan dan de algemene reserve als buffer fungeren. Kwantificering risico GGiD Op basis van de geactualiseerde risico-inventarisatie heeft een financiële kwantificering plaatsgevonden van het benoemde GGiD-risico. Dit leidt tot de volgende opstelling: Nr

Categorie

Oorzaak

Impact/Risicobedrag

Actiepunt

Benodigd weerstandsvermogen

Vorig jaar

320.000

320.000

€ 320.000

€ 320.000

A. INTERNE BEDRIJFSVOERING B. SAMENWERKING IN DE GR

B3.

Aanbesteding GGiD

Incidenteel hogere kosten in zowel Betreft de bouw van een nieuw digitaal bouwfase als licentiekosten bestaande dossier met twee andere GGD-en. Tests software (verlengen van gebruik). geven aan dat software nog niet uitgerold Tevens later moment van realiseren kan worden. ombuigingen

Intensivering communicatie projectvoortgang. Afhankelijk projectvoortgang van worden verdere vervolgstappen geformuleerd

C. EXTERNE ONTWIKKELINGEN Totaal risico's GGiD

De afdekking van dit risico vindt plaats door ombuigingen op JGZ-taken, zoals opgenomen in het ombuigingsplan 2020-2024. De bestemmingsreserve GGiD en JGZ (ten dele) worden hiervoor ingezet. Vanwege de afdekking via het ombuigingsplan is het niet nodig hiervoor een separate bestemmingsreserve aan te houden.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 44

2.2

Bedrijfsvoering

Deze paragraaf geeft inzicht in de ontwikkelingen en de belangrijkste realisaties op het gebied van bedrijfsvoering. De bedrijfsvoering bestaat uit alle beherende, verantwoordende en controlerende activiteiten die de organisatie in staat stellen om de voorgenomen activiteiten binnen de productgroepen en prestaties zo effectief en efficiënt mogelijk te realiseren. In deze paragraaf richten wij ons op de realisatie van zaken op het gebied van personeel en organisatie en planning & control (P&C). Kengetallen Het BBV schrijft voor dat de financiële weerbaarheid en wendbaarheid zichtbaar worden gemaakt aan de hand van zes kengetallen. Daarvan hebben twee kengetallen (grondexploitatie en belastingcapaciteit) geen betrekking op GGDrU. De overige vier kengetallen zijn hierna weergegeven. Per kengetal is daarna een toelichting opgenomen. BBV kengetallen 2020

Begroting 2021

Realisatie 2021

Netto schuldquote

3,7%

4,4%

2,4%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen

3,7%

4,4%

2,4%

Solvabiliteitsratio

12,6%

15,0%

7,7%

Kengetal structurele exploitatieruimte

-3,2%

-1,3%

-0,7%

Netto schuldquote (inclusief gecorrigeerd voor alle leningen) De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Volgens het BBV moeten twee ratio’s worden weergegeven, te weten de ‘netto schuldquote’ en ‘netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen’. Hoe hoger de schuld hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote per eind 2021 ligt procentueel lager dan in vergelijking met de begroting 2020 en jaarstukken 2020. Mede door een stijging van het saldo schatkistbankieren loopt de ratio terug. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin GGDrU in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe beter GGDrU zijn verplichtingen kan voldoen en hoe gunstiger de financiële weerbaarheid is. De solvabiliteit wordt berekend als de verhouding tussen het eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen. Bij een hoger eigen vermogen kan de ratio worden verbeterd. Solvabiliteit van GGDrU per eind 2020 is met 4,9% verslechterd ten opzichte van 2020 en 7,3% ten opzichte van de begroting. De vermindering is geheel toe te schrijven aan de rol van GGDrU binnen de bestrijding van de coronavirus.

GGDrU kan de kosten niet uit eigen middelen betalen en is afhankelijk van de vergoedingen vanuit het VWS en het RIVM. Het VWS verstrekt sinds begin 2021 ook voorschotten om partijen niet in liquiditeitsproblemen te brengen. Het saldo genoten voorschotten door GGDrU bedraagt ultimo 2021 € 8.000.000. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een neutraal of positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 45

zijn om de structurele lasten (waaronder de rente van de langlopende leningen) te dekken. Eind 2021 is het percentage -0,7% wat als negatief kan worden bestempeld, 0,6% minder dan begroot was. Toelichting op de ontwikkeling van de kengetallen Ten aanzien van bovenstaande kengetallen kan worden opgemerkt dat de financiële positie van de organisatie sterk beïnvloed wordt door de extra inspanning ter bestrijding van Covid 19. Het eigen vermogen is in 2021 verminderd als gevolg het mindere resultaat van 2021 t.o.v. 2020. Beleidsindicatoren Conform de regeling beleidsindicatoren gemeenten van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 24 maart 2016 moeten onderstaande beleidsindicatoren in de programmaverantwoording van GGDrU worden opgenomen. Taakveld

Naam Indicator

Eenheid

Bestuur en Ondersteuning Formatie Per 1000 inwoners Bestuur en Ondersteuning Bezetting Per 1000 inwoners Bestuur en Ondersteuning Apparaatskosten Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom+ Bestuur en Ondersteuning Externe inhuur totale kosten inhuur externen Bestuur en Ondersteuning Overhead % van totale lasten

Jaar laatste meting

Meting begroting 2021

2021 2021 2021

0,34 0,37 176,97

2021

83%

2021

5%

Verzekeringen GGDrU voert het beheer van zijn verzekeringen in eigen beheer uit. Het pakket bestaat uit de volgende verzekeringen: • • • • • •

brand- en exploitatiekostenverzekering; aansprakelijkheidsverzekering; werkgevers aansprakelijkheidsverzekering bestuurder motorrijtuigen verzekering; wagenparkverzekering; rechtsbijstandverzekering; computer- en elektronicaverzekering.

Personeel & Organisatie Verzuim Het ziekteverzuimpercentage in 2021 was 4,8%. Het verzuim is hiermee ten opzichte van 2020 (4,8%) gelijk gebleven. Het cijfer van 2021 geeft enigszins een vertekend beeld, want in dit cijfer zijn ook collega’s meegenomen die in quarantaine hebben gezeten en niet in de gelegenheid waren om thuis te werken. Vertrouwenspersoon, agressiemeldingen en klachten ongewenst gedrag In 2021 heeft de vertrouwenspersoon 19 meldingen ongewenst gedrag ontvangen. Met de melders is telefonisch contact geweest en dit heeft niet geleid tot verdere acties. De afhandeling van de meldingen zijn naar tevredenheid afgehandeld door de vertrouwenspersoon. Boventalligen Er waren in 2021 geen boventalligen. Opleiding artsen Er waren in 2021 de volgende artsen in opleiding:

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 46

• • • • •

9 AIOS 1e fase JGZ 7 AIOS 2e fase JGZ 5 AIOS 1e fase IZB 0 AIOS 2e fase IZB 1 AIOS 1e fase FOR

Omvang personeelsbestand Inclusief ingehuurde medewerkers waren er in 2021 in totaal 4.673 medewerkers werkzaam bij GGDrU. Dit is een forse stijging ten opzichte van 2020. Dit komt door de inhuur van personeel ten behoeve van het Coronabedrijf (3.843 medewerkers).

2.3

Verbonden partijen

Deze paragraaf geeft inzicht in ‘derde rechtspersonen’ waarin GGDrU een bestuurlijk en financieel belang heeft. Dit belang heeft zowel betrekking op privaatrechtelijke als publiekrechtelijke organisaties. Privaatrechtelijke organisaties zijn in het Burgerlijk Wetboek nader geregeld, en kunnen stichtingen, verenigingen, coöperaties, vennootschappen en deelnemingen zijn. GGD GHOR Nederland (Vereniging voor Publieke Gezondheid en Veiligheid (PGV)) GGD GHOR Nederland is de koepelorganisatie van de GGD-en en GHOR bureaus. Vanuit GGD GHOR Nederland wordt, voor en in samenspraak met de DPG-en, de lobby en belangenbehartiging voor de GGD-en en GHOR bureaus gedaan richting politiek en stakeholders. Daarnaast voert GGD GHOR Nederland projecten uit, die vanuit efficiency oogpunt centraal moeten worden uitgevoerd en die randvoorwaarden en producten opleveren waarmee de GGD-en hun werkzaamheden kunnen verrichten. Bestuurlijk en financieel belang Het hoogste orgaan van GGD GHOR Nederland is de Raad van DPG-en. Hierin worden de 25 GGD-en en GHOR-bureaus vertegenwoordigd door hun Directeur Publieke Gezondheid (DPG). Het presidium bestaat uit vijf leden van het algemeen bestuur. GGDrU betaalt op jaarbasis een contributie aan GGD GHOR Nederland gebaseerd op een bijdrage per inwoner. Voor 2021 bedroeg deze contributie €215.148.

Er is geen prognose bekend over het eigen vermogen aan het begin en einde van boekjaar 2021. Mate van beïnvloedbaarheid in bedrijfsvoering Een beperkte mate van beïnvloedbaarheid in de bedrijfsvoering is mogelijk via de afvaardiging van de Directeur Publieke Gezondheid van GGDrU in de vergadering van DPG-en. Artikel 15 lid 2 van het BBV geeft aan dat per verantwoorde verbonden partij de omvang van het eigen en vreemd vermogen aan het begin en einde van het begrotingsjaar en het financiële resultaat over het begrotingsjaar moet worden verantwoord. In de begroting van deze verbonden partij zijn deze gegevens niet opgenomen. GGiD Coöperatief U.A. Op 2 maart 2020 is GGiD Coöperatief U.A. opgericht. De coöperatie heeft haar zetel in de gemeente Utrecht en is opgericht door het openbaar lichaam Gemeentelijke Gezondheidsdienst Regio Utrecht (GGD regio Utrecht), openbaar lichaam Regio Twente (GGD Twente) en openbaar lichaam Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Holland Noorden (GGD Holland Noorden).

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 47

De coöperatie heeft ten doel te voorzien in behoeften van algemeen belang van de leden en meer in het bijzonder bestaande uit maatschappelijke, financiële en organisatorische behoeften op het gebied van Publieke Gezondheid. Het bedrijf van de coöperatie omvat uitsluitend het (doen) ontwerpen, (door)ontwikkelen, beheren, onderhouden en exploiteren van één of meerdere door haar leden te gebruiken digitale informatiesystemen voor medische dossiers en eventuele overige gegevensbestanden. De coöperatie heeft geen winstoogmerk. Bestuurlijk en financieel belang In 2021 vinden nog geen financiële transacties plaats in de coöperatie. De reeds gemaakte kosten voor de bouw van een nieuw digitaal dossier zijn vooralsnog geadministreerd bij GGDrU. GGDrU voert het ‘penvoerderschap’ namens ook de twee andere deelnemende GGD-en. Het belang van elke GGD is gelijkwaardig ten opzichte van de andere deelnemende GGDen. Dit betekent dat GGDrU nu voor 1/3 eigenaar is van deze coöperatie en in deze verhouding ook zeggenschap heeft. Zodra een of meer nieuwe GGD-en toetreden tot de coöperatie zal de omvang van het bestuurlijk en financieel belang wijzigen naar een gelijke deel ten opzichte van de andere deelnemende GGD-en. Dit tenzij andere afspraken worden gemaakt met de toetredende GGD of GGD-en.

Mate van beïnvloedbaarheid in bedrijfsvoering GGDrU kan voor haar aandeel (zijnde 1/3) in de coöperatie invloed uitoefenen op de bedrijfsvoering van de coöperatie. Zodra een of meer nieuwe GGD-en toetreden tot de coöperatie zal de mate van beïnvloeding wijzigen naar een gelijke mate ten opzichte van de andere deelnemende GGD-en. Dit tenzij andere afspraken worden gemaakt met de toetredende GGD of GGD-en.

2.4

Onderhoud kapitaalgoederen

GGDrU heeft kapitaalgoederen in de vorm van gebouwen, dienstauto’s, automatisering en (kantoor)inventarissen. Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten geeft aan dat gemeenten o.a. met betrekking tot wegen en gebouwen onderhoudsplanningen moeten hebben vanwege de soms grote bedragen en risico’s die aan kapitaalgoederen zijn verbonden. GGDrU heeft sinds 2004 het gebouw De Dreef 5 in Zeist in eigendom als hoofdgebouw. Toevoeging aan de voorziening voor onderhoud is onderbouwd door middel van een meerjaren onderhoudsplan (MJOP). Het meerjarenonderhoudsplan is in 2016 herzien. Op basis hiervan vindt een jaarlijkse storting in de voorziening groot onderhoud plaats van €60.000. Ten tijde van het opstellen van de jaarstukken zijn de voorbereidingen voor de geplande renovatie aan De Dreef 5 in vergevorderd stadium. Er ligt een definitief ontwerp en de aanbesteding is in gang gezet. Na afronding van het traject (naar verwachting begin 2023) kan naar verwachting een geactualiseerd MJOP worden opgesteld en kan worden bepaald wat hiervan de consequenties zijn voor het saldo van de voorziening voor onderhoud en de jaarlijkse storting.

2.5

Financiering en treasury

Inleiding In deze treasuryparagraaf worden aan de hand van de begrippen renteontwikkeling kasgeldlimiet, renterisico en financieringspositie de belangrijkste zaken beschreven, die zich het afgelopen jaar op het gebied van treasury hebben voorgedaan.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 48

Treasurystatuut GGDrU beschikt over een in 2020 vastgesteld Treasurystatuut. In dit statuut is onder meer opgenomen dat, door de invoering van het Schatkistbankieren, de verplichting geldt dat overtollig kasgeld dagelijks naar de staatskas moeten worden afgestort. Dit heeft in 2021 ook plaatsgevonden. Renterisiconorm Renterisico norm Bedrag x € 1.000 1a.Renteherziening op vaste schuld o/g 1b.Renteherziening op vaste schuld u/g 2. Renteherziening op vaste schuld 3a.Nieuw aangetrokken vaste schuld 3b.Nieuw uitgezette lange leningen 4. Netto nieuw aangetrokken vaste schuld 5. Betaalde aflossingen 6. Herfinanciering (laagste van 4 en 5) 7. Renterisico op de vaste schuld (2+6)

4.000 4.000 169 -

8. Renterisico-norm 9a.Ruimte onder renterisico-norm (8-7) 9b.Overschrijding renterisico-norm (7-8)

1.822 1.822 -

Berekening renterisico-norm 10.Stand van de vaste schuld 11.Het bij ministeriële regeling vastgestelde percentage 12.Renterisico-norm (10 x 11 / 100)

9.108 20% 1.822

GGDrU blijft hiermee ruimschoots binnen de renterisiconorm. Renteontwikkeling GGDrU heeft ten behoeve van het pand de Dreef 5 te Zeist een vijftal leningen afgesloten. Twee leningen hebben betrekking op aanschaf van het pand waarvan de rentevervaldatum vallen resp. in 2024 en 2034. De drie overige leningen zijn dit boekjaar afgesloten en hebben betrekking op de renovatie van dit pand. Deze leningen hebben geen rentevervaldatum en zijn aangegaan voor resp. 10, 15 en 25 jaar. Kasgeldlimiet Het renterisico op de korte financiering wordt wettelijk begrensd door de kasgeldlimiet. Hiertoe behoren alle rekening-courant saldi en kortlopende financieringen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. De kasgeldlimiet wordt in de Wet Fido bepaald als percentage van de omzet in de begroting. De kasgeldlimiet voor 2021 bedroeg € 18.923.386 zijnde 8,2% van €230.773.000.

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

Pagina 49

Kasgeldlimiet

Begroot

Realisatie

8,20% 19.476.312

8,20% 18.923.386

Omvang 1. Toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag in een bedrag 2. Omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden korter dan 1 jaar Schuld in rekening courant Gestorte gelden door derden korter dan 1 jaar Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld

39.773.940

3. Vlottende middelen C ontante in kas Tegoeden in rekening courant Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar

6.055 175.819 43.059.319

4. Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende middelen Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+) c.q.overschrijding (-)

3.467.253 18.923.386 22.390.639

EMU saldo Conform de voorschriften nemen we een overzicht op van ons EMU-saldo. Het doel hiervan is om Europese vergelijkingen mogelijk te maken. Het EMU-saldo is het verschil tussen inkomsten en uitgaven van de overheid. EMU SALDO 1 2 3 4 5

6

7 8 9 10

11 a b

Begroting 2021-1 Realisatie 2021

Bedragen X € 1.000 Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c) Afschrijvingen ten laste van de exploitatie Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van de exploitatie Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan) Baten bouwgrondexploitatie: Baten voorzover transacties niet op exploitatie verantwoord Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten Verkoop van effecten: Gaat u effecten verkopen? (ja/nee) Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie?

Berekend EMU-saldo

Jaarstukken 2021 GGD regio Utrecht – maart 2022

ja

Realisatie 2020

-2.027

-1.030

910

1.016 79

849 -388

784 82

1.763

940

800

0

0

0

nee

-2.695

ja

nee

-1.509

ja

nee

976

Pagina 50

2.6

Rechtmatigheid

De rechtmatigheid wordt op programmaniveau vastgesteld. GGDrU kent één programma: Publieke Gezondheid. Onderstaand wordt een analyse gemaakt op een eventuele begrotingsonrechtmatigheid. Tevens wordt bepaald in hoeverre sprake is van een begrotingsonrechtmatigheid, die de accountant in zijn oordeel over de rechtmatigheid dient mee te nemen. Uitgangspunten hiervoor zijn vastgelegd in het controleprotocol 2021 van GGDrU. Het algemeen bestuur is hiervan in de vergadering van 31 maart 2021 van op de hoogte gebracht. De begrote lasten exclusief mutaties in reserves, conform de begroting 2021 inclusief eerste wijziging, van dit programma (zijnde €237.516.000) worden met €6.742.000 onderschreden (zijnde de begrote lasten van €237.516.000 minus de werkelijke lasten van €230.773.000). De onderschrijding wordt met name veroorzaakt door de op het moment van opstellen van de begrotingswijziging zeer lastige inschatting van de coronakosten over het laatste kwartaal van 2021. Er is derhalve geen sprake van een begrotingsonrechtmatigheid ten aanzien van de lasten over 2021. De kredieten voor de Keizer Ottolaan Stichtse Vecht, ICT netwerk en connectiviteit, en ICT hardware en printers zijn overschreden met respectievelijk €5, €15.555 en €1.138.