2022-2026 coalitie-akkoord Renswoude DBR-SGP definitief

Coalitieakkoord Renswoude 2022 - 2026

2

Voorwoord De coronacrisis is nog maar net achter de rug en de Oekraïne crisis houdt ons dagelijks bezig. We merken niet alleen dat er in Renswoude vluchtelingen uit Oekraïne gehuisvest zijn, maar we betalen ook allemaal hogere prijzen voor energie en dagelijkse boodschappen. Daarnaast hebben we nog een klimaaten CO2-crisis. Tegen die achtergrond is de uitdaging om plannen te maken voor de komende 4 jaar. Op 14, 15 en 16 maart hebben de inwoners van Renswoude gekozen voor verandering. Dorpsbelang Renswoude en SGP hebben als winnaars van de verkiezingen samen dit coalitieakkoord uitgewerkt. De afgelopen 4 jaar zijn er een aantal belangrijke besluiten genomen (gemeentehuis, bedrijventerrein Groot Overeem II, woonwijk Beekweide II, Taets van Amerongenweg fase II, Integraal Beheerplan Openbare Ruimte en afvalinzameling) en is er flink gebouwd (Taets van Amerongenweg fase I, afronden woonwijk Beekweide I, brandweerkazerne en gemeentehuis). In het kader van de Regionale Energie Strategie (RES) heeft de raad de ambities getemperd. De financiële huishouding van ons dorp is op orde. Daarvoor spreken we onze dank en waardering uit aan bestuur, raad en ambtelijke organisatie. Voor de komende periode liggen er serieuze uitdagingen op tafel. Denk bijvoorbeeld aan woningbouw, de energietransitie, het buitengebied en de agrarische sector, maar ook in het sociale domein.

De geschetste nationale en internationale crises zullen gevolgen hebben voor Renswoude. De coalitie wil de uitdagingen voortvarend aanpakken, met als kernwoorden verantwoordelijk, betrouwbaar en realiteitszin. In dit akkoord leest u meer over onze visie hierop. Als coalitiepartijen hebben we bewust gekozen voor een akkoord op hoofdlijnen, waardoor er voldoende ruimte wordt gelaten om in de gemeenteraad het debat te laten plaatsvinden. Sinds enkele jaren is het vertrouwen tussen inwoners en landelijke politiek tanende. Dorpsbelang Renswoude en SGP willen dat Renswoude zelfstandig blijft en dat de korte lijnen tussen inwoners en gemeente, die we hier zo gewoon zijn, blijven en waar mogelijk nog korter worden. Wij willen inwoners betrekken en helpen bij de veranderingen die hen te wachten staan in hun directe omgeving. Bijvoorbeeld op het terrein van energieneutraal en gasloos wonen. Ook willen we met ondernemers, inwoners in het buitengebied en met de agrarische sector in gesprek over hun uitdagingen. Wij willen daarmee aantonen dat juist een kleine gemeente meerwaarde heeft en dat je het vertrouwen tussen inwoners en gemeente kunt verbeteren. De komende jaren gaat er veel veranderen in de regio. De Provincie Utrecht en Regio Foodvalley hebben plannen om grote aantallen woningen te bouwen.

De coalitie ziet Renswoude als een dorp met een buitengebied waar agrarische bedrijven in combinatie met natuur en cultuurhistorie het beeld bepalen. Een Coalitieakkoord Renswoude 2022 – 2026

3

gemeente met een dorps karakter en een karakteristiek landschap, dat aantrekkelijk is voor haar inwoners en voor toeristen. Renswoude moet naar onze mening onderdeel zijn van de groene buffer (“de longen”) tussen de stedelijke gebieden van Foodvalley (Ede, Veenendaal) en de regio Amersfoort. In een sterk groeiende regio moet je tussen de stedelijke ontwikkelingen rust en ruimte creëren. Zo dragen wij bij aan een leefbare regio Foodvalley. Om zelfstandig te blijven moet je als gemeente een aantal zaken goed voor elkaar hebben. Zo moeten de gemeentelijke financiën een positief en toekomstbestendig beeld laten zien en de ambtelijke organisatie moet voor haar taken toegerust zijn. In de afgelopen periode is al flink geïnvesteerd in de organisatie. Het is noodzakelijk om ook de komende raadsperiode hierin verder te investeren. Dit voorwoord is gestart met de beschrijving van de tijdgeest. Het is geen gemakkelijke tijd, zeker niet voor onze dorpsgenoten met een smalle beurs. Naast voorzieningen die de Rijksoverheid beschikbaar stelt, zoals de energietoeslag, is de verwachting dat de gemeente in de komende periode geconfronteerd wordt met de gevolgen van stijgende energieprijzen en inflatie. Renswoude heeft een aantal instrumenten, die we kunnen inzetten, zoals een ruimhartig minimabeleid en, zo nodig, schuldhulpverlening. De coalitie wil daarbij dat de menselijke maat leidend is.

Zo houden we ons dorp sociaal en leefbaar. Namens de beoogd wethouders en fractievoorzitters, Dorpsbelang Renswoude

SGP

J.A.M. Dirven

H.H. van der Schoor

C.E. Eskes

H. Don

Coalitieakkoord Renswoude 2022 – 2026

4

Inhoudsopgave 1. WONEN

5

2. SOCIAAL DOMEIN

5

3. ECONOMIE

6

4. RECREATIE & TOERISME / SPORT

7

5. ONTWIKKELING BUITENGEBIED / AGRARISCHE SECTOR

8

6. OPENBARE RUIMTE EN BIODIVERSITEIT

9

7. DUURZAAMHEID

9

8. AFVAL

10

9. VERKEER EN VEILIGHEID / MOBILITEIT

10

10. ONTWIKKELING BORGWALTERREIN / ZORG

10

11. DORPSHUISFUNCTIE

10

12. BEGRAAFPLAATS

11

13. OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID

11

14. BESTUURLIJKE ORGANISATIE / GEMEENTEWERF

11

Coalitieakkoord Renswoude 2022 – 2026

5

1. Wonen De coalitie zet in op het realiseren van woningen voor Renswoudenaren. Het tempo van bouwen en ontwikkelen volgt dan ook zoveel mogelijk de verwachte vraag uit het dorp naar soort, prijsklasse en type- en aantal woningen. Leidend bij dit alles is de onlangs vastgestelde woonvisie. We streven naar continuïteit in het aanbod van woningen. Dat betekent dat op korte termijn gezocht moet worden naar nieuwe bouwlocaties. Het toewijzingsbeleid zal zoveel mogelijk ten dienste staan van woningzoekenden die aan Renswoude gebonden zijn. Voor starters komen er woningen beschikbaar en ook op andere wijze zal de gemeente starters op de woningmarkt ondersteunen, zoals met startersleningen en met het ‘slimmer kopen’ concept. Ook voor senioren komen er woningen bij, wat de doorstroom op de Renswoudse woningmarkt bevordert. Vanzelfsprekend zal er duurzaam en bij voorkeur NOM (Nul op de Meter) worden gebouwd. We streven ernaar om ook bestaande woningen te verduurzamen, waarbij het uiteindelijke doel is per woning / gebouw evenveel energie op te wekken als er verbruikt wordt. De coalitie wil de mogelijkheden van de regeling opkoopbescherming benutten als blijkt, dat koopwoningen uit de goedkopere prijsklasse niet bewoond worden door de eigenaar. Het Woningbedrijf Renswoude is er om voor diverse groepen geschikte huisvesting te verzorgen.

We willen het gevarieerde aanbod in woningen, zowel qua type als qua prijs versterken, waarbij we ook denken aan middenhuur. De coalitie zet zich in om het Woningbedrijf verder te ontwikkelen. Het Woningbedrijf heeft een voorbeeldfunctie in het duurzaam bouwen. Als de verhuurdersheffing verdwijnt, dan geeft dit mogelijkheden om in het woningbezit te investeren. Investeringen in duurzaamheid zullen leiden tot lagere energiekosten; die kwaliteitsverbetering kan leiden tot huurverhogingen. Voor de coalitie zijn de totale woonlasten leidend. De coalitie streeft naar geen of hooguit bescheiden verhoging van woonlasten voor huurwoningen. Het Woningbedrijf is er niet om winst te genereren, maar moet wel financierbaar blijven.

2. Sociaal domein In Renswoude zorgen we voor elkaar. We willen de kracht van de kleine gemeenschap en de korte lijnen tussen gemeente en gemeenschap optimaal benutten. Het Dorpsteam vervult daarin een belangrijke rol. Daar waar nodig ondersteunt de gemeente de Coalitieakkoord Renswoude 2022 – 2026

6

inwoners, zodat iedereen de zorg krijgt die nodig is. Het minimabeleid is een essentieel onderdeel van het sociaal domein. De armoedebestrijding vraagt om een actieve rol van de gemeente, zowel in preventie als bij schuldhulpverlening. De uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Participatiewet en de Jeugdwet dient met een groot hart te gebeuren, maar met oog voor de efficiency en effectiviteit ervan. Regelingen zijn vaak open einde regelingen en dreigen te kostbaar te worden. De gemeente heeft beperkte financiële draagkracht. Hier ligt een sleutelrol voor ons dorpsteam. De coalitie wil het dorpsteam en de kracht van de korte lijnen optimaal benutten, waarbij preventie het doel is. De uitvoering van het sociale domein is in regionale samenwerking georganiseerd bij collega-gemeenten. We blijven hierin investeren en versterken deze samenwerking waar nodig. Hierop regie voeren is essentieel. Voorbeelden van samenwerking zijn Foodvalley jeugd, IW4 (Instituut voor Werkvoorziening), Participatiewet, schuldhulpverlening en de Grebbepas. Ten aanzien van de sociale werkvoorziening zal de coalitie met IW4, onze ondernemers en de ondernemersvereniging inzetten op meer werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De coalitie wil voorkomen dat de vestiging van (zorg)instellingen van buiten de gemeente een extra beroep doet op onze schaarse zorgmiddelen.

De coalitie steunt de doelstellingen uit het sport- en vitaliteitsakkoord dat stimuleert fit en gezond blijven gedurende de hele levensloop. Onderzocht wordt hoe deze doelstellingen kunnen worden gecontinueerd als de rijkssubsidies in 2023 stoppen.

3. Economie Het lokale bedrijfsleven, waaronder de middenstand, is de motor voor de lokale economie en voor de leefbaarheid in ons dorp. De coalitie zet zich in om lokale bedrijven een vestigingslocatie te bieden binnen Renswoude en stimuleert hiermee de lokale werkgelegenheid. Randvoorwaarde is wel dat het moet gaan om initiatieven die passen bij het karakter van het dorp en haar beroepsbevolking. De coalitie zet in op goede samenwerking met de ondernemers en de ondernemersvereniging. We kiezen niet voor grote bedrijfsverzamelgebouwen. Coalitieakkoord Renswoude 2022 – 2026

7

Renswoude is niet het winkelhart van de regio, maar we zijn trots op het winkelbestand dat er is en willen dit behouden en versterken. Concentratie van winkels in het dorpshart blijft het streven. We willen de Dorpsstraat graag aantrekkelijker maken met bijvoorbeeld meer groen. Veel bedrijven maken gebruik van arbeidsmigranten. De coalitie vindt dat overheid en werkgevers er verantwoordelijk voor zijn dat deze mensen op een legale, fatsoenlijke en menswaardige manier gehuisvest worden. De zoektocht om te komen tot passend en juridisch houdbaar beleid hiervoor blijft plaatsvinden, met name in regionaal verband en met betrokkenheid van werkgevers. In lijn met de ladder voor duurzame verstedelijking en de in dat kader gemaakte afspraken met de provincie Utrecht en de regio Foodvalley wordt bij de ontwikkeling van bedrijventerrein altijd eerst gekeken naar mogelijkheden tot revitalisering of herstructurering van bestaande terreinen. Doel is om te komen tot een zo efficiënt mogelijk ruimtegebruik.

4. Recreatie & Toerisme / Sport Het landelijk karakter en de bestaande voorzieningen maken Renswoude tot een fijne plek om te recreëren en te ontspannen. De Grebbelinie, Kasteel Renswoude, het Grand Canal, de Nieuwe Buurt en de Koepelkerk zijn van cultuurhistorische waarde. We willen de bekendheid, zichtbaarheid en toegankelijkheid vergroten. Ten aanzien van het behoud van cultuurhistorisch erfgoed en de beleving daarvan wil de coalitie zich inspannen om subsidie te kunnen blijven verstrekken voor restauratie en onderhoud van gemeentelijke monumenten. Samen met de promotiecommissie wordt gewerkt aan een grotere toeristische bekendheid. De coalitie stimuleert de ontwikkeling van horeca en recreatievoorzieningen op een schaal die past bij ons dorp. Naast het toerisme voor mensen van buiten Renswoude, zoals verblijfsrecreatie en dagrecreatie, zijn ook de recreatieve voorzieningen voor de eigen inwoners van belang. Het gaat dan niet alleen om wandelen fietspaden. De coalitie wil goede sportaccomodaties faciliteren voor sporters en sportverenigingen en staat open voor nieuwe initiatieven van inwoners en verenigingen. Een voorbeeld is een initiatief van een aantal jongeren uit Renswoude om een skatebaan te realiseren. Dit wordt nieuw leven ingeblazen, te beginnen met het peilen of deze behoefte onder de jeugd nog steeds bestaat.

Als dat het geval is wil de coalitie zich ervoor inzetten dat deze voorziening er komt.

Coalitieakkoord Renswoude 2022 – 2026

8

5. Ontwikkeling buitengebied / agrarische sector De in 2023 in te voeren nieuwe Omgevingswet biedt kansen opnieuw integraal na te denken over de inrichting van ons buitengebied, de wijze van regulering door vergunningverlening en de wijze van handhaven. Samen met de raad en belanghebbenden zal de coalitie de huidige omgevingsvisie herijken en een begin maken dit in meer concrete en integrale plannen te vertalen. Het landelijk karakter van het dorp is daarbij leidend. De agrarische sector staat al langere tijd onder druk en dat lijkt niet van korte duur te zijn, gelet op de maatregelen die de uitstoot van stikstof, CO2 en fijnstof moeten verminderen. Als plattelandsgemeente met een groot buitengebied is het daarom belangrijk om deze uitdagingen onder ogen te zien. Om de blijvende agrariërs perspectief te bieden wil de coalitie constructief meedenken in het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied in de regio Foodvalley. De coalitie richt zich op familiebedrijven met een ontwikkeling die past bij de regio Foodvalley. Het economisch levensvatbaar houden van het platteland is essentieel voor het behoud van het landelijk gebied. De coalitie bekijkt actief de mogelijkheden voor diversificatie. Ook het uitkopen van bedrijven in verband met de (toekomstige) stikstof beperkende maatregelen mag niet leiden tot verschraling van het landelijke karakter.

De coalitie zal niet meewerken aan gedwongen onteigeningen. Daarnaast zullen er ook de komende periode agrariërs zijn die stoppen en juist op zoek zijn naar andere functies dan de agrarische. Ook deze doelgroep heeft handvatten nodig om plannen te maken. Het huidige functieveranderingsbeleid biedt vaak te weinig soelaas en dan wordt in veel gevallen maatwerk toegepast. De coalitie wil blijven participeren in de gezamenlijke visievorming over Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB) in de regio’s Foodvalley en Amersfoort. Ruimte-voor-ruimte is één vorm van functieverandering, namelijk de bouw van woningen in ruil voor de sloop van agrarische bebouwing. De coalitie wil dat ruimtelijke kwaliteit uitgangspunt is en geeft er de voorkeur aan de nieuwe woningen zoveel mogelijk aan de rand van de dorpskern te realiseren. Daarbij moet de afweging gemaakt worden of dat niet een belemmering is voor de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk. Bij het bepalen van het aantal ruimtevoor-ruimte woningen zijn de sloopmeters leidend. Mocht de mogelijkheid voor bouw aan de dorpsrand er niet zijn, dan is zorgvuldige inpassing in het landelijk gebied noodzakelijk en zodanig dat blijvende agrariërs niet onevenredig in hun ontwikkeling worden belemmerd.

Coalitieakkoord Renswoude 2022 – 2026

9

De coalitie wil geen bedrijventerreinen in het buitengebied. Bedrijventerreinen liggen binnen of aan de rand van de bebouwde kom. Onder bepaalde voorwaarden kunnen startups gebruik maken van Vrijkomende Agrarische Bebouwing.

6. Openbare ruimte en biodiversiteit De gemeente Renswoude kenmerkt zich door het groene en agrarische landschap. Dat moet volgens de coalitie zo blijven. De cultuurhistorische waarde van het landschap mag niet worden aangetast en wordt waar nodig beschermd. In het kader van de verstedelijkingsstrategie spant de coalitie zich in voor behoud van Renswoude als groene long tussen de stedelijke gebieden van de zuidelijke Foodvalley en regio Amersfoort. Een goed onderhouden buitenruimte is daarbij essentieel voor de uitstraling van het dorp. Daarom voeren we het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) met kracht uit en zal groenbeleid in nauwe samenspraak met onze inwoners en bedrijven verder tot stand komen. Versterking van de biodiversiteit is hier onderdeel van. Hierbij hoort ook voorlichting aan bewoners en een gemeentelijke buitendienst die is toegerust voor de realisatie van de doelstellingen op dit gebied. Om voorbereid te zijn op de gevolgen van klimaatverandering wordt extra aandacht besteed aan onder andere vergroening, ontstening en het vasthouden van hemelwater. We ondersteunen kleinschalige initiatieven en verzorgen actieve voorlichting over klimaatadaptieve maatregelen aan inwoners en bedrijven.

7. Duurzaamheid De coalitie zal het huidige RES-bod 1.0 zoals door de raad in 2021 is vastgesteld uitvoeren. Het doel is om in 2050 energieneutraal en gasloos te zijn. De energietransitie willen we stap voor stap aanpakken. We willen starten met de “geen spijt” initiatieven. De coalitie wil dit realiseren door actieve voorlichting, het inrichten van een energieloket, een straatgewijze aanpak voor bijvoorbeeld isolatie van hetzelfde type woning, het onderzoeken van de mogelijkheden voor subsidie en aanbod van besparende maatregelen. Stap voor stap geldt ook voor het opwekken van duurzame energie, waarbij we oog hebben voor innovatie. Maar we hebben ook rekening te houden met problemen als netwerkcongestie. We richten ons in deze bestuursperiode op zoveel mogelijk zonnepanelen op dak en werken mee aan het initiatief tot een zonnelint langs de A12. Grootschalige zonneweides of het gebruiken van agrarische gronden ten behoeve van zonneweides is voor ons geen eerste Coalitieakkoord Renswoude 2022 – 2026

10

optie. De coalitie zal in deze periode niet actief meewerken aan het plaatsen van grote windturbines.

8. Afval De afgelopen jaren zijn er grote stappen gezet in de afvalverwerking. De coalitie gaat verder met de gescheiden inzameling van afval en spant zich in voor prijsbeheersing. In samenspraak met bewoners wordt gekeken of ondergrondse containers mogelijk zijn ter vervanging van de kliko’s bij de woningen met kleine tuinen. Ook onderzoeken wij de mogelijkheden om te komen tot ondergrondse containers in nieuw aan te leggen woonwijken. Sinds begin 2022 is de milieustraat van de ACV (Afvalcombinatie De Vallei) in Ede er ook voor de inwoners van Renswoude. We houden de vinger aan de pols of deze voorziening effectief is.

9. Verkeer en veiligheid / mobiliteit Het verkeer in de Dorpstraat is een zorgpunt. De coalitie spant zich in om de Dorpsstraat minder druk en veiliger te maken. Dat willen we bereiken door het doorgaande verkeer, in ieder geval het vrachtverkeer, om te leiden. Daarvoor hebben we medewerking van de provincies Utrecht en Gelderland nodig. Renswoude moet goed bereikbaar zijn met het Openbaar Vervoer en goed aansluiten op het grotere OV-netwerk. We willen de fietsvriendelijkheid van Renswoude versterken, onder andere in het wegenonderhoudsprogramma en een aansluiting op het (toekomstige) fietssnelwegennet.

10.

Ontwikkeling Borgwalterrein / zorg

De coalitie vindt het belangrijk dat ouderen die niet meer zelfstandig kunnen wonen op het dorp kunnen blijven. In samenwerking met (een) zorgorganisatie(s) willen we een onderzoek starten naar de realisatie van een toekomstbestendig zorgcentrum in het dorp. De coalitie vindt de locatie van het huidige Borgwalterrein uitermate geschikt; ook i.v.m. plannen om te komen tot realisatie van een dorpshuisfunctie bij de Hokhorst.

11.

Dorpshuisfunctie

In ons dorp is een centrale ontmoetingsplek voor jong en oud van groot belang. De huidige bibliotheek vervult nu deze functie, maar die is niet geschikt voor een gevarieerd aanbod aan activiteiten. De coalitie kiest voor een breed en modern ontmoetingscentrum, inclusief bibliotheekfunctie, op de schaal van Renswoude en dus functioneel en doelmatig. We onderzoeken of dit in combinatie met sportcomplex De Hokhorst kan. Synergie kan daarbij behaald worden door de nabijheid van toekomstige seniorenhuisvesting en een Coalitieakkoord Renswoude 2022 – 2026

11

zorginstelling op het Borgwalterrein en de horecafunctie van de sporthal en het dorpshuis.

12.

Begraafplaats

Het is belangrijk dat iedere Renswoudenaar de mogelijkheid heeft op onze begraafplaats zijn of haar laatste rustplaats te vinden. De coalitie wil de tarieven voor begraven slechts beperkt laten stijgen (maximaal inflatiepercentage). De kostendekkendheid van de gemeentelijke begraafplaats zal in de toekomst verder stijgen door de eerder bepaalde tarieven voor verlenging van grafrechten. Voor het columbarium zal een andere, lagere tariefstelling gaan gelden.

13.

Openbare orde en veiligheid

Renswoude is een veilige gemeente en dat moet zo blijven. In het komende veiligheidsprogramma vraagt de veiligheid “achter de voordeur” de aandacht. De wijkagent is een onmisbare schakel tussen de inwoners en de politie. De coalitie wil kortere lijnen tussen politie en inwoners. We streven naar laagdrempelige contactmogelijkheden.

14.

Bestuurlijke organisatie / gemeentewerf

Renswoude blijft zelfstandig. Een adequate dienstverlening is daarbij essentieel. Dat is alleen mogelijk met een slim georganiseerde toekomstgerichte gemeentelijke organisatie, ordentelijk financieel beheer en een strategische regionale positionering. De coalitie vindt een verantwoord financieel beleid van essentieel belang. Dit betekent dat we lasten niet onnodig doorschuiven naar toekomstige generaties, dat we voldoen aan de toezichteisen en dat het weerstandsvermogen op een door toezichthouders verantwoord peil blijft. Dit is onder andere te bereiken door onze risico’s meerjarig en gekwantificeerd in beeld te brengen en hier adequaat voor te reserveren. De regio is voor Renswoude belangrijk. De gemeente ligt immers centraal en regionale ontwikkelingen op het gebied van landbouw, verkeer en vervoer, bereikbaarheid en verstedelijking raken ons direct. Deelname aan de diverse gemeenschappelijke regelingen is van groot belang, met name de participatie in Regio Foodvalley. Maar er zullen met het oog op beperkte capaciteit keuzes worden gemaakt. De coalitie kiest voor actieve deelname aan juist die portefeuilles – bijvoorbeeld agrarische ontwikkeling - die rechtstreeks het belang van Renswoude dienen.

De coalitie zet in op versterking van de gemeentelijke organisatie, zeker daar waar dit rechtstreeks de dienstverlening en communicatie met de inwoners Coalitieakkoord Renswoude 2022 – 2026

12

raakt. Belangrijk daarbij is dat gekozen wordt voor eigen vast personeel op meer cruciale functies en dat specialistische functies op inhuurbasis aan de gemeentelijke organisatie worden gebonden. Ook geldt dat waar dat kan met buurgemeenten slim wordt samengewerkt om moeilijk vervulbare vacatures samen in te vullen. De coalitie is voorstander van een eigen buitendienst in Renswoude. Deze behoeft wel versterking. Een nieuwe gemeentewerf die past bij de activiteiten van de buitendienst en het Woningbedrijf is noodzakelijk.

Coalitieakkoord Renswoude 2022 – 2026