Bijlage 1. Beeldkwaliteitplan met Groen- en beheerplan.2023 05 04.Hartenseweg 7.pdf

Beeldkwaliteitsplan met Groen- en beheerplan Hartenseweg 7 Renkum

Opgesteld door:

Sjef Jansen

Beeldkwaliteitsplan met Groen- en beheerplan Hartenseweg 7 Renkum

4 mei 2023

Inhoud Beeldkwaliteitplan 1. 2. 3. 4. 5.

Inleiding 9 Historie van de plek 11 Huidige situatie 13 Plantoelichting en beeldkwaliteit schuurwoning 15 Plantoelichting en beeldkwaliteit buitenruimte 17

Groen- en beheerplan I. II. III. IV. V. VI. VII. VIII. IX. X.

Situatieschets 26 Doel: versterken kernkwaliteiten 27 Knelpunten 28 Het oplossen van de knelpunten om de doelen te bereiken 30 Bloemrijke graslanden (sector 1, 2 en 3) 32 Bloemrijke ruigten en zomen (sector 4) 38 Mantel, struweel en schaduwplanten (sector 5) 40 Bij de beek (grenzend aan sector 4 en 5) 43 Fauna 44 Evaluatie 45

Bijlage 1 Natuurbeschermingswetgeving 46 Bijlage 2 Lijst van plantensoorten die ontwikkeld kunnen worden op Hartenseweg 7 48 Bijlage 3 Lijst van diersoorten die baat kunnen hebben bij biotoopverbetering op Hartenseweg 7 52 Bijlage 4 Sinusmaaien 55

Beeldkwaliteitsplan Hartenseweg 7 Renkum

Planlocatie aan de rand van het Renkums Beekdal. 8

1. Inleiding Op het perceel tussen Hartenseweg 5 en 9 in Renkum is een nieuwe woning gepland door de familie Eitjes uit Renkum. Op deze locatie staat momenteel een eenvoudige schuur die in gebruik is geweest als paardenstal. De nieuwe woning wordt binnen het huidige grondvlak van de schuur geplaatst. Om de functiewijziging mogelijk te maken is een bestemmingsplanwijziging noodzakelijk.

Planlocatie in Gelderse ontwikkelingszone (lichtgroen) omgeven door Gelders Natuurnetwerk (donkergroen).

Een beeldkwaliteitsplan is een plan dat voor een beheer- of ontwikkellocatie de na te streven beeldkwaliteit beschrijft en dat is gebaseerd op ten minste de ruimtelijke en visuele kenmerken van het gebied. In het plan worden randvoorwaarden en ontwerprichtlijnen voor de inrichting van de beheer -of ontwikkellocatie geformuleerd. (uit: Omgevingsverordening Gelderland)

De locatie ligt in de zogenaamde Groene Ontwikkelingszone nr. 142 ‘Renkumse en Heelsumse beken’. Wijziging van het gebruik is hier in principe mogelijk, maar er worden eisen gesteld aan het gebruik en de inrichting van het landschap. De natuurwaarden moeten behouden blijven en versterkt worden. In de Omgevingsverordening van de Provincie Gelderland wordt het als volgt omschreven: een Groene ontwikkelingszone (GO) bestaat uit gebieden met andere bestemmingen dan natuur die ruimtelijk verweven zijn met het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en daar functioneel mee samenhangen en waarin wordt ingezet op versterking van die samenhang tussen inliggende en aangrenzende natuurgebieden. Dit betekent dat de ontwikkeling van een nieuwe woning, inclusief de inrichting en het gebruik van het perceel, grote zorgvuldigheid vergt. De initiatiefnemers hebben de ambitie de samenhang te versterken door een duurzame woning te ontwikkelen en de natuurwaarden van de locatie te vergroten. De situatie wordt ten opzichte van de huidige situatie sterk verbeterd. In het voorliggend beeldkwaliteitsplan zijn de eisen ten aanzien van de architectonische, landschappelijke en ecologische kwaliteit geformuleerd, ondersteund met referentiebeelden. Het beeldkwaliteitsplan is een onlosmakelijk onderdeel van het bestemmingsplan. Het is de basis waarop de ontwerpen en de uitvoering getoetst kunnen worden.

Ook voor de langere termijn worden de ruimtelijke en ecologische kwaliteiten hiermee geborgd. Dit is een voorwaarde om de ontwikkeling mogelijk te maken.

9

1900

Planlocatie en omgeving op de Cultuurhistorische kaart van de Provincie Gelderland. Weergegeven zijn de Historische geografie eenheden (Histland50) en de beken. De planlocatie ligt binnen het turkooise omlijnde gebied, dat wordt aangeduid als “droge kampontginning”, het is een onderdeel van “oude ontginningen en bossen in het droge zandgebied”. Het met een oranje kleur aangegeven gebied is omschreven als “Beekbegeleidende broeken”gelegen binnnen “oude ontginningen in het natte zandgebied”. Het is opmerkelijk dat het zuidelijk gelegen terrein nog als bebouwd wordt aangegeven. Bron: https://gelderland.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=2cc6fb09cfc24a8d8a923867ecf57d7c, geraadpleegd 22 juli 2020 10

1950

1980

Beekje op Harte. Ansichtkaart 1905-1910.

2. Historie van de plek De locatie ligt op de westelijke flank van het Renkums Beekdal op een plek waar al enkele duizenden jaren sprake is van woon- en werkplaatsen. De overgang van hoog naar laag, van droog naar nat was een perfecte vestigingsplaats. De buurschap die hier eeuwen geleden gevestigd was, had de naam Harten. Vanaf het eind van de zestiende eeuw vonden hier met behulp van handgegraven (opgeleide) beken en watermolens de eerste industriële activiteiten plaats. De naam Oliemolenbeek verwijst nog naar één van de verdwenen molens.

Bedrijventerrein Beukenlaan in het Renkums Beekdal.

Op de topografische kaarten is goed te zien dat de hooggelegen flank met bos en akkerbouwgronden op deze plek een uitstulping heeft. Hier is vanaf het eind van de negentiende of begin van twintigste eeuw een nieuwe cluster bebouwing ontstaan van watermolens en enkele boerderijen. Vanaf de jaren vijfig groeiden de activiteiten uit tot een groot bedrijventerrein. Ruim zestig jaar later hebben deze grootschalige en vervuilende activiteiten plaats gemaakt voor een open beekdal met ruimte voor natuur en recreatie. Enkele industriële relicten zijn behouden gebleven en vormen als kunstobjecten monumenten van herinnering in het beekdal. Zo is ten zuiden van de Hartenseweg een muur van de papierfabriek behouden gebleven en er is een nieuw bosperceel aangeplant. Het is bijzonder dat de cultuurhistorie hier een grotere betekenis heeft gekregen, dan de realisatie van het open beekdal. De open verbinding van het Renkums beekdal ligt meer oostelijk. De planlocatie ligt tussen de adressen Hartenseweg 5 en 9 in. Tussen deze woningen heeft een boerderij gestaan, waarvan alleen de vier lindebomen nog verwijzen naar dit verleden. Op een kaartje met de huidige schuur staan twee gesloopte schuren aangegeven, mogelijk behoorden deze schuren tot het oude erf.

Vier lindebomen en de muur van de voormalige papierfabiek verwijzen naar het verleden.

11

12

Schuur met puinverharding vanuit het westen gezien.

Schuur vanuit het noorden gezien.

Schuur met lindebomen en muur van de papierfabriek.

Schuur en Hartensweg 9 vanuit het noordoosten gezien.

3. Huidige situatie De huidige schuur staat op afstand van de Hartenseweg en vanuit noordelijke richting gezien lijkt het gebouw onderdeel te zijn van de gebouwencluster van Hartenseweg 9. De bosrand ten westen van het beekdal vormt een stevige achtergrond. Tussen de schuur en Hartenseweg 5 is een open ruimte met zicht op het noordoostelijke deel van het beekdal. Om de bouw van de schuur mogelijk te maken zijn destijds twee oude schuren gesloopt, waardoor meer openheid is ontstaan. Deze openheid is een kwaliteit van de plek. Het beekdal wordt door de behouden muur van de papierfabriek ruimtelijk in twee delen gesplitst. Het zuidelijke deel van het beekdal is vanaf de Hartenseweg niet te ervaren. De schuur heeft een eenvoudige functionele uitstraling, maar heeft geen architectonische kwaliteit. 2019

Kaart met de huidige schuur en eerder gesloopte schuren.

Het terrein bij de schuur bestaat uit puinverharding en opslag. Het geheel heeft een rommelig beeld.

Schuur met recent aangebrachte puinverharding (2020). 13

populier

15,50 +NAP

3031

11,80+NAP 12,80+NAP

vlonder/ terras zwarte els

poel 165 m2

nieuwe woning

bestaande berken

halfverharding ca. 300 m2

3514

55 m gemengde struweelhaag aan te planten

12,65+NAP

kruidenrijk grasland

3517

fruitboom aanplanten

zwarte els (slechte staat)

fruitboom aanplanten hazelaar (bestaand)

n le pa

zwarte els

en

3516

graspa d (indic atief)

13, 25+ NAP

9

"tu ge in" ma aid

gra s

res erv eri ng we gb ure n

25 m2 struweel en 2 bomen aan te planten

as ga

N.B. de zwarte elzen en populier staan niet op het perceel van Hartenseweg 7, maar op het talud de Oliemolenbeek. De bomen zijn belangrijk in het landschapsbeeld.

14

ar

te

150 m2 struweel aan te planten

ns

ew

Oli em ole nb eek

H

eg

3518 5

project

Renkum Hartenseweg 7

datum status schaal

04 mei 2023 concept

1 : 300 (A3-formaat)

T 06 44 86 20 51 info@annerievandaatselaar.nl

4. Plantoelichting en beeldkwaliteit schuurwoning De nieuwe woning wordt op dezelfde plek gesitueerd als de bestaande schuur, maar met een ca. 18% kleiner vloeroppervlak. Het vloeroppervlak van de huidige schuur is 16 x 10,6 meter. De woning krijgt een vloeroppervlakte van 14,6 x 9,5 meter. Deze eigentijdse houten woning bestaat uit één laag met een kap. De goothoogte is 4 meter. De nokhoogte is 8 meter. De woning is een zogenaamde schuurwoning. Dit woningtype past goed bij de kenmerken van het landelijk gebied en past ook goed bij de posititie van de woning op afstand van de straat. Referentiebeeld schuurwoning. Het type refereert naar de schuren die vroeger achter de boerderij op het erf stonden. De initiatiefnemer, de heer Eitjes, is opgeleid als architect en ontwerpt de woning zelf. De woning wordt energieneutraal door gebruik te maken van een hoge isolatiewaarde van de schil; houtskeletbouw gevuld met cellulose en goed geïsoleerde betonvloer. Daarnaast voorzien een warmtepomp, die gebruik maakt van een bodemwarmtewisselaar, en zonnepanelen voor ruim voldoende warmte en energie voor de eigen behoefte. De gevel wordt bekleed met hout dat vergrijst. De foto op de volgende pagina (Referentiebeeld gevel en entree) geeft een beeld van de uitstraling. Het hout is fijnbezaagd, het wordt bewust niet geschaafd.

Het zadeldak wordt voorzien van antraciet dakpannen of een felsdak voorzien van zonnepanelen. Aan de noordoostzijde wordt een houten terras gerealiseerd als integraal onderdeel van de woning. Er mogen geen losse bijgebouwen op het perceel gebouwd worden. In de woning is ruimte voor het parkeren van een auto en er is voldoende bergruimte in de woning opgenomen. Er is dus ook geen noodzaak voor het toevoegen van een garage en/of een schuur. Referentiebeeld schuurwoning met zonnepanelen.

15

Referentiebeeld schuurwoning met terras.

Referentiebeeld verlichting aan de gevel. 16

Referentiebeeld gebruik hemelwater.

Referentiebeeld gevelafwerking en entree.

Referentiebeeld dakbedekking.

5. Plantoelichting en beeldkwaliteit buitenruimte De landschappelijke inpassing van de buitenruimte bij de woning is weergegeven op het landschappelijke inpassingsplan op pagina 14. De tekening geeft de eindsituatie aan. Bij een woning met deze sobere uitstraling behoort een landelijke en natuurlijke terreininrichting, waarbij enkele van de Groene ontwikkelingsdoelen van de provincie Gelderland het uitgangspunt zijn. Dit zijn: • • •

Ontwikkeling bosranden en overgangen naar cultuurgronden. Ontwikkeling biotopen voor vlinders, reptielen en amfibieën. Ontwikkeling van geleidelijke overgangen in het landschap langs de voet van de Veluwe: bosjes, singels, beken en graslanden.

Er wordt geen terreinverlichting toegestaan om zo min mogelijk verstoring te veroorzaken. Verlichting wordt beperkt tot maximaal drie punten aan de gevel van de woning. De armaturen met LED schijnen naar beneden. Het hemelwater wordt opgevangen in het terrein en bewaard voor eigen gebruik, zoals het besproeiing van planten.

Referentiebeeld bloemrijk grasland met uitgemaaid pad.

17

Referentiebeeld bloemrijk grasland (beginfase).

Referentiebeeld kastanjehouten palen met schapengaas.

Referentiebeelden losuitgroeiende haag (max. hoogte 1,5 meter). 18

De toegangsweg en het voorterrein wordt uitgevoerd in halfverharding (bijvoorbeeld Achterhoeks padvast). De bocht in de toegangsweg wordt gemarkeerd door twee hoogstam fruitbomen. Er is manoeuvreerruimte en beperkte parkeerruimte voor de auto voor de woning. Met behulp van een 1 tot maximaal 1,5 meter hoge gemengde (struweel)haag worden de woning en de voorruimte afgeschermd. De haag kan strak geschoren worden, maar een meer losse uitgroei is ook mogelijk. De haag bestaat uit soorten als meidoorn, veldesdoorn, Gelderse roos, hondsroos en Spaanse aak (zie ook pagina 50).

150 m2 struweel en 8 bomen aan te planten op de steilrand N.B. buiten eigendomsgrens P. Eitjes

3031

15,50 +NAP

11,80+NAP 12,80+NAP

De zuidoostelijke hoek van het terrein wordt ingeplant met inheems bosplantsoen, zoals hazelaar, Gelderse roos en meidoorn (zie ook pag. 50).

vlonder/ terras

In verband zwarte els met het behoud van doorzicht vanaf de openbare weg naar het beekdal, wordt een deel van de zuidrand van het perceel opengehouden. Hier zal de terreinafscheiding bestaan uit palen met een schapenraster.

poel 165 m2

nieuwe woning

"tu ge in" ma aid

gra s

res erv eri ng we gb ure n

25 m2 struweel en 2 bomen aan te planten

halfverharding ca. 300 m2 55 m gemengde struweelhaag aan te planten

12,65+NAP

kruidenrijk grasland

3517 fruitboom

fruitboom

zwarte els

n le pa en as ga 150 m2 struweel aan te planten

Oli em ole nb eek

3516

graspa d (indic atief)

Het terrein ten noorden en ten oosten van de woning krijgt de bestemming ‘natuur’. Het overgrote deel van dit terrein zal bestaan uit kruidenrijk- of bloemrijk grasland. Het is de ambitie om het terrein een eenheid te laten zijn met het aanliggende beekdal. In het Groen- en beheerplan (vanaf pagina 25) is zwarte els in hoe het gewenste beeld en de natuurkwaliteit wordt bereikt. slechtebeschreven staat 13, 25+ NAP

bestaande berken

g

3518 5

Te behouden zichtlijn.

project

Renkum Hartenseweg 7

datum status schaal

11 april 2023 concept

1 : 300 (A3-formaat)

T 06 44 86 20 51 info@annerievandaatselaar.nl

19

Referentiebeeld entree en erf met Achterhoeks Padvast.

Referentiebeeld gebakken klinkers nabij de woning.

Referentiebeelden kleine landelijke tuin rondom de woning.

20

Rondom de woning wordt van een zeer sobere tuininrichting uitgegaan en bestaat voornamelijk uit (gemaaid) gras met eventueel een kleine moestuin en bessenstruiken. Het terras ligt aan de noordzijde van de woning, deze is gekoppeld aan de keuken en de eetkamer. Aan de zuidzijde is een klein zitje voorzien en beplanting met een landelijke uitstraling tegen de gevel van de woning.

Referentiebeeld fruitboom.

21

22

Groen- en beheerplan Hartenseweg 7 Renkum

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55