Raadsvoorstel en -besluit De Nieuwe Strunk 26 januari 2021 (003) n.a.v. rond-de-tafel

PROCEDUREBLAD BEHANDELING RAADSVOORSTEL Het college verzoekt u dit raadsvoorstel te behandelen Onderwerp

De Nieuwe Strunk

Zaaknummer

62432-2020

B&W vergadering

26 januari 2021

Agendacommissie

1 februari 2021

Raadsvergadering

4 februari 2021

Portefeuillehouder

dhr. W.J.M. (Wout) Wagenmans en dhr. F. (Frank) Niens

Behandelend ambtenaar

Truus Klein Wolterink en Jetty Looijenga

Fatale termijn(en)

4 februari 2021

Bijlage(n):

(beslisdocumenten die meegezonden moeten worden) 1. 2. 3. 4.

Projectplan De Nieuwe Strunk Presentatieboek: Schetsontwerp Herbouw bijgebouw Boerderij Strunk Notitie beoordeling financiële aspecten De Nieuwe Strunk inclusief exploitatie- en investeringsoverzicht Collegevoorstel

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering

4 februari 2021

Zaaknummer

62432-2020

Onderwerp

De Nieuwe Strunk

Portefeuillehouder

dhr. W.J.M. (Wout) Wagenmans en dhr. F. (Frank) Niens

Voor informatie

Truus Klein Wolterink en Jetty Looijenga

Samenvatting

De gemeente Raalte bestaat uit 9 dorpen, waarvan Raalte de grootste is. Elk dorp heeft zijn eigen dorpshuis- / kulturhus-voorziening, behalve Raalte. In de kern van Raalte zijn op verschillende plekken mogelijkheden om te vergaderen etc. maar geen ruimte waar de laagdrempelige ontmoeting centraal staat. Er is weliswaar een ‘kulturhus’ maar dat heeft een andere functie dan in de andere dorpen. Naast de bibliotheek is er weinig ruimte voor andere activiteiten en ontmoeting. Raalte dorp heeft een prachtig Rijksmonument in de vorm van boerderij Strunk. De wens om boerderij Strunk als cultureel erfgoed voor Raalte duurzaam te behouden en de wens voor een multifunctionele voorziening zijn in de nu voorliggende plannen bij elkaar gebracht. De boerderij is aan de buitenkant gerestaureerd en de binnenkant moet nog worden aangepakt. De Stichting tot instandhouding boerderij Strunk (verder te benoemen als ‘de Stichting’) heeft een plan gemaakt, waarbij de boerderij aan de binnenkant wordt gerestaureerd en een nieuwe ‘schuur’ wordt gebouwd als multifunctioneel centrum. Hiermee blijft het cultureel erfgoed behouden voor Raalte en middels de schuur kan het als multifunctioneel centrum duurzaam geëxploiteerd worden. Hiermee krijgt ook Raalte dorp een prachtige, laagdrempelige dorpshuisvoorziening waar een groot aantal doelgroepen elkaar kan ontmoeten en versterken.

Verschillende partijen, waaronder het Zelfregiecentrum en Stichting Evenmens, zijn al langere tijd op zoek naar een geschikte ruimte. Er is op dit moment geen bestaande locatie die aan hun wensen en behoefte voldoet en nu gehuisvest in een tijdelijk onderkomen. Dit vraagt om aanzienlijke investering, maar de waarde van het gebouw wordt hiermee duurzaam vergroot. De vernieuwde boerderij Strunk is en blijft vooralsnog eigendom van de gemeente Raalte en wordt om niet in gebruik gegeven aan de Stichting, conform de huidige situatie. De bestaande gebruikersovereenkomst wordt hiervoor geactualiseerd.

Beslispunten 1.

Op basis van het projectvoorstel De Nieuwe Strunk en de voorgelegde investeringsbegroting te besluiten tot het aan de Stichting beschikbaar stellen van een eenmalige investeringsbijdrage van € 676.154. 2. De nadere voorwaarden, waaronder het daadwerkelijk verstrekken van de eenmalige investeringsbijdrage als er reëel zicht is dat de verwachte subsidies worden ontvangen, worden vastgelegd in een subsidiebeschikking. 3. Het benodigde investeringsbedrag van € 676.154 ten laste te brengen van:  het (restant)krediet Strunk € 78.566; (collegebesluit 4578-2016)  Jaarschijf 2020 MJOP; planmatig onderhoud Strunk € 127.000  € 200.000 uit opbrengst verkoop van de Joetse 2

 2 jaarschijven onderhoud Joetse € 56.000  € 80.000 uit het project Verduurzamen Eigen Vastgoed – Boerderij Strunk  het (restant) krediet woonserviceprogramma, groot € 99.588  de gemeentelijke LEADER-bijdrage uit het budget Kracht van Salland € 25.000  € 10.000 uit budgetten van Domein Sociaal 4. De Stichting de opdracht te geven de vernieuwbouw van boerderij Strunk uit te laten voeren conform de aanbestedingsregels van de gemeente.

Inleiding

Eind 2018 is gestart met een inventarisatie van de mogelijkheden om boerderij Strunk te behouden en exploitabel te maken. Op 24 september 2019 heeft het college ingestemd met de restauratie en begassing van het Rijksmonument Boerderij Strunk. Deze werkzaamheden zijn inmiddels uitgevoerd en afgerond. Daarmee is de buitenkant van de boerderij weer toekomstbestendig. Stichting Strunk heeft plannen gemaakt waarmee boerderij Strunk duurzaam de toekomst in kan. Boerderij Strunk wordt een bruisend multifunctioneel centrum op het gebied van historie, ambacht, kronieken, educatie, cultuur, landproducten en toerisme. Niet alleen voor de inwoners van Raalte maar voor heel Salland. Er wordt verbinding gemaakt met evenementen als de Bottermarkt en Stoppelhaene. Dit is echter nog niet voldoende om het geheel exploitabel te maken. Daarom wordt de huidige, niet geïsoleerde, schuur uit 1980 gesloopt en wordt een nieuwe duurzame ‘schuur’ gebouwd als multifunctioneel centrum voor de inwoners en het verenigingsleven van Raalte. In de Nieuwe Strunk krijgen naast de huidige huurders / gebruikers, o.a. het Sallandhuis met leerwerktrajecten voor jongeren van 16 tot en met 27 jaar, het zelfregiecentrum en stichting Evenmens met dagbesteding, een plek. Kind-centrum De Rode Bank maakt van de Nieuw Strunk gebruik voor muzieklessen, natuuronderwijs en BSO.

De Nieuwe Strunk verbindt op deze manier erfgoed, cultuur, historie, ambachten, educatie, (agro)toerisme en plattelandseconomie met elkaar en levert een waardevolle bijdrage aan ontmoeten en kennisdelen voor een brede groep inwoners en gebruikers van dit multifunctionele centrum. De vormgeving van de nieuwe schuur past bij de status van de boerderij als Rijksmonument. De nieuwe schuur voldoet aan de duurzaamheidmaatregelen uit het gemeenteproject Verduurzamen gemeentelijk Vastgoed. Ook de boerderij wordt waar mogelijk verduurzaamd. Dit betekent een hogere investering aan de voorkant, maar levert ‘winst ‘op in de toekomst. Bovendien vormt boerderij Strunk een mooi voorbeeld in het verduurzamen en het energiezuinig maken van een bestaand gebouw in combinatie met nieuwbouw. Boerderij Strunk is vanaf 1978 om niet in gebruik bij de Stichting tot instandhouding van boerderij Strunk. Er ligt hieraan een gebruikersovereenkomst ten grondslag. De Nieuwe Strunk blijft na de restauratie en verbouwing om niet in gebruik van de Stichting. De voorwaarden hiervoor worden vastgelegd in een te actualiseren gebruikersovereenkomst. Strunk blijft hierbij eigendom van de gemeente, maar de Stichting is verantwoordelijk voor exploitatie, beheer en onderhoud van de boerderij en de schuur.

Beoogd effect

Door het uitvoeren van de bouwplannen krijgt Strunk een toekomstgerichte, duurzame maatschappelijke invulling, gestoeld op een realistisch ondernemingsplan met een sluitende exploitatie, blijft waardevol cultureel erfgoed behouden en krijgt ook Raalte dorp een laagdrempelig multifunctioneel centrum.

Argumenten

1. Boerderij Strunk blijft als cultureel erfgoed behouden en krijgt een duurzaam toekomstperspectief Boerderij Strunk is één van de weinige Rijksmonumenten die Raalte heeft. De laatste jaren bleek de exploitatie van de boerderij in de huidige staat niet of nauwelijks meer mogelijk en is daardoor wat in verval geraakt. Middels de voorliggende plannen van Stichting Strunk krijg de boerderij een nieuw toekomstperspectief en wordt voorzien in een duurzaam behoud van boerderij Strunk als cultureel erfgoed.

3

2. Raalte dorp krijgt ook een laagdrempelig multifunctionele ontmoetingsplek Met de nieuwe invulling van de boerderij en nieuwbouw van de schuur in de Nieuwe Strunk krijgt Raalte dorp net als alle andere dorpen binnen de gemeente een laagdrempelige plek voor ontmoeten en het leggen van verbindingen tussen verschillende verenigingen, organisaties en doelgroepen waardoor het noaberschap gestimuleerd wordt. 3.

Een eenmalige investering ten behoeve van realisatie van een multifunctioneel centrum in Raalte past in de uitgangspunten zoals benoemd in de strategische visie “samen vooruit, Raalte 2020. In de strategische visie wordt hierover het volgende gezegd: “De dorpen en buurten in de gemeente Raalte zijn in 2020 de plaats waar mensen elkaar ontmoeten en waar sociale binding met elkaar is. De gemeente kan geen noaberschap creëren, dat doen de mensen zelf. De gemeente draagt wel bij aan het creëren van plekken voor wederzijdse verbindingen door ruimte te geven aan kernen en buurten voor verdere ontwikkeling”. De Nieuwe Strunk biedt ruimte voor ontmoeting en daarnaast ruimte voor allerlei verenigingen en activiteiten die bijdragen aan het behouden en versterken van de sociale cohesie. 4.

De Nieuwe Strunk als spil in het verenigingsleven in Raalte dorp vervult een belangrijke sociaal maatschappelijke rol voor WMO ontmoetings- en recreatieve activiteiten en vormt een belangrijke toegevoegde waarde voor de inwoners van Raalte dorp. Naast de huidige gebruikers Ralda, Historische Vereniging Raalte en Heeren van Salland, is er ook plaats voor onder andere ’t Sallandhuis met leerwerktrajecten voor jongeren van 16 tot en met 27 jaar, het Zelfregiecentrum, Stichting Evenmens en Kind-centrum De Rode Bank (muzieklessen, natuuronderwijs en BSO). Er is ook ruimte voor algemene activiteiten voor jong en oud, op het gebied van ontmoeting, gezondheid en bewegen, cultuur etc. Dit draagt bij aan de WMO doelen die de gemeente heeft. Mensen blijven langer zelfstandig thuis wonen en hebben daarvoor voorzieningen en activiteiten in het eigen dorp nodig. De Nieuwe Strunk voorziet hierin. Overigens blijft ook de Oudheidkamer deel uitmaken van de Nieuwe Strunk. 5. De Nieuwe Strunk biedt onderdak aan groen en techniek Wij willen als gemeente jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt meer mogelijkheden bieden. De Nieuwe Strunk is hiervoor een mooie kans. 6.

Er is draagvlak om de toekomst van de Nieuwe Strunk te borgen Na bekendwording van een nieuwe impuls voor boerderij Strunk hebben verschillende instellingen zich gemeld om informatie over de toekomst van Strunk en die graag een plek willen in Strunk, zoals het Zelfregiecentrum en Evenmens, die geen geschikte plek elders kunnen vinden en nu gehuisvest zijn op een tijdelijke locatie die niet aan hun wensen en behoefte voldoet. Omdat deze partijen nu noodgedwongen een tijdelijk onderkomen hebben, laten ze ook geen ‘ gat’ elders achter. Ook hebben zich mensen gemeld als potentieel bestuurslid. Na diverse gesprekken zijn er vier nieuwe enthousiaste bestuursleden gevonden, die willen gaan voor de Nieuwe Strunk. Daarnaast hebben ook ‘oude’ vrijwilligers zich gemeld die erg nieuwsgierig zijn naar de plannen en graag weer vrijwilligerswerk willen doen. Voor de ver- en nieuwbouwplannen worden leerlingen van De Zonnehof en vrijwilligers ingezet, voor bijvoorbeeld schilderwerk, begeleiding van de bouw en bestratings- en overige werkzaamheden in de buitenruimte. Hiermee worden kosten bespaard en draagvlak en betrokkenheid gecreëerd. 7.

Er is los van de voorliggende plannen grootschalig onderhoud nodig in boerderij Strunk om het Rijksmonument voor de toekomst te behouden. Er is grootschalig onderhoud nodig van de boerderij alleen al om de boerderij in stand te houden en weer te kunnen gebruiken voor beperkte activiteiten. 8.

Door te investeren in een nieuw te bouwen duurzame schuur wordt boerderij Strunk exploitabel en behouden voor de lange termijn. De boerderij in de huidige staat alleen opknappen leidt niet tot een sluitende exploitatie. De huidige, niet monumentale schuur uit 1980, is alleen te gebruiken als berging en heeft geen toegevoegde waarde voor het 4

Rijksmonument. Door te investeren in een nieuwe, duurzame schuur wordt boerderij Strunk als multifunctioneel centrum exploitabel en toekomstbestendig voor de lange termijn. De monumentencommissie heeft in haar beoordeling aangegeven dat de nieuwe schuur meerwaarde heeft, ten opzichte van de huidige schuur, aan de orde op het erf van het Rijksmonument. 9. De investering levert een duurzame waardevermeerdering op. De investering in de boerderij en de schuur levert een duurzame waardevermeerdering op van het gemeentelijk eigendom, zowel in financieel opzicht als ook in de duurzaamheid van het gebouw. 10. Het door de stichting laten uitvoeren van de vernieuwbouw plannen biedt mogelijkheden die de gemeente als eigenaar niet heeft. De Stichting kan subsidies en fondsen verwerven die de gemeente als eigenaar en uitvoerder niet kan verwerven. Door de Stichting zelf de aanbesteding en de bouw uit te laten voeren en waar mogelijk vrijwilligers en leerlingen in te zetten voor zelfwerkzaamheid, wordt bovendien de betrokkenheid en het draagvlak vergroot. 11. Dekking van de gemeentelijke bijdrage uit beschikbare middelen en door de Stichting te verwerven subsidies die ten goede komen aan het gemeentelijk eigendom. De totale kosten voor het project bedragen € 1.255.000.

Een belangrijk deel hiervan, € 676.154 komt uit reeds beschikbaar gesteld krediet, opgebouwde onderhoudsbudgetten, verduurzamingsmiddelen, woonservicekrediet en verkoopopbrengst van de Joetse. Daarnaast zal de Stichting subsidies en fondsen gaan werven voor een substantieel deel van het benodigde investeringsbedrag, die ten goede komen aan het eigendom van de gemeente. Er ligt een forse uitdaging voor de vrijwilligers van de Stichting, waarbij het vertrouwen er is dat het overgrote deel van de nog benodigde middelen verworven kan worden. De exploitatie van de Nieuwe Strunk, is beoordeeld en biedt vertrouwen voor een gezonde financiële toekomst. Nadere duiding hiervan kunt u vinden in de notitie beoordeling financiële aspecten. Voor een nadere toelichting op de opbrengsten van de TOL en de overige activiteiten verwijzen wij naar pagina 21/22 van het bijgevoegde projectplan van de stichting.

Duurzaamheid

Het besluit heeft gevolgen en effecten op de navolgende duurzaamheidsindicatoren. Gezondheid en leefbaarheid Immaterieel en materieel erfgoed verbindt mensen. Het draagt bij aan de identiteit van de samenleving. Het lokale cultureel erfgoed, bestaande uit verhalen, rituelen, archeologische vondsten, andere voorwerpen en gebouwen, draagt bij aan de leefbaarheid in de dorpen van de gemeente. Ook boerderij Strunk draagt bij aan het cultuurprofiel van de gemeente. Met de nieuwe invulling wordt dit versterkt. Energie Bij de bouwplannen worden duurzaamheidmaatregelen getroffen, zoals (betere) isolatie, inzet van warmtepompen en zonnepanelen.

Kanttekeningen

1. Er ligt nog een forse opgave in het verwerven van de benodigde subsidies om de dekking sluitend te maken. Er ligt een flinke inspanning bij de Stichting om het nog ontbrekende bedrag van € 294.362 aan extra subsidie binnen te halen, naast de subsidies die al in de pijplijn zitten. Op het moment van besluitvorming is niet duidelijk of er voldoende subsidies verworven kunnen worden. Er is een positief besluit van de gemeente nodig om subsidies te kunnen verwerven. Dit betekent een onzekerheid voor de raad, maar ook voor de Stichting. Dit is overigens niet anders dan destijds bij de besluitvorming met betrekking tot de mfa’s in de dorpen. Het grote verschil is wel dat de Stichting nu dekkingsmiddelen moet zoeken voor een gebouw dat eigendom is van de gemeente. Indien de Stichting het niet lukt om de geraamde subsidies te verwerven en er een tekort in de dekking ontstaat treedt de Stichting hierover in overleg met de gemeente.

5

2.

De Stichting wordt opdrachtgever voor de ver- nieuwbouw van een gebouw dat eigendom is van de gemeente. De aanbestedingsregels van de gemeente worden bij de verstrekking van de investeringsbijdrage meegegeven aan de Stichting, aangezien de gemeente eigenaar blijft. Dit wil zeggen dat er meervoudig onderhands moet worden aanbesteed. Concreet betekent dit dat minimaal twee lokale en één aannemer van buiten de gemeente Raalte worden benaderd. De gemeente neemt als eigenaar deel in het in te stellen bouwteam voor de ver- nieuwbouw van Strunk. 3. De Nieuwe Strunk wordt om niet in bruikleen gegeven aan de stichting. De Nieuwe Strunk wordt om niet in bruikleen gegeven aan de Stichting, conform de huidige situatie. De gebruikersovereenkomst die hieraan ten grondslag ligt moet worden herzien. Hierbij worden nadere afspraken gemaakt over de kwaliteit van onderhoud, gebruik etc.

Financiën

De totale investering in de boerderij, schuur en kokhuus is begroot op € 1.255.016. De totale gemeentelijke bijdrage aan de Stichting van € 676.154 kan binnen beschikbare budgetten worden opgevangen. De bijdrage in de kosten van de Stichting bedraagt € 578.862. Er ligt nog wel een flinke inspanning bij de Stichting om de nog benodigde subsidies van € 294.362 binnen te halen. Mocht er een tekort in de dekking ontstaan doordat er onvoldoende middelen verworven kunnen worden, dan volgt opnieuw het gesprek met de gemeente. De gemeente is en blijft economisch en juridisch eigenaar van het gebouw. Dit betekent dat het gebouw voor het gemeentelijk aandeel in de bouwkosten (vooralsnog € 676.154) in de administratie wordt opgenomen. Het projectplan van De Nieuwe Strunk geeft voldoende vertrouwen voor een toekomstbestendige en duurzame exploitatie. Verder wordt verwezen naar de notitie beoordeling financiele aspecten Strunk.

Vervolg

Na het besluit van uw raad zal middels een beschikking de bijdrage worden geformaliseerd. In de beschikking worden nadere voorwaarden voor het beschikbaar stellen van deze bijdrage opgenomen. Het bestuur van de Stichting, de omwonenden en andere betrokken worden geïnformeerd. De opdracht tot de vernieuwbouw van Boerderij Strunk wordt verstrekt aan de Stichting.

Communicatie

Dit besluit wordt kenbaar gemaakt met bijgevoegd persbericht. De verdere communicatie rondom het project zal door de Stichting worden opgepakt in samenwerking met de gemeente middels een op te stellen communicatieplan.

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Notitie beoordeling financiële aspecten De Nieuwe Strunk inclusief exploitatie- en investeringsoverzicht Collegevoorstel Projectplan De Nieuwe Strunk Presentatieboek Schetsontwerp; Herbouw bijgebouw Boerderij Strunk.

Burgemeester en wethouders van Raalte,

de secretaris Karin Cornelissen

de burgemeester Martijn Dadema 6

7

RAADSBESLUIT 62432-2020

Zaaknummer

De raad van de gemeente Raalte, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 26 januari 2021

Besluit: 1.

Op basis van het projectvoorstel De Nieuwe Strunk en de voorgelegde investeringsbegroting te besluiten tot het beschikbaar stellen van een eenmalige investeringsbijdrage aan de Stichting van € 676.154 2. De nadere voorwaarden, waaronder het daadwerkelijk verstrekken van de eenmalige investeringsbijdrage als er reëel zicht is dat de verwachte subsidies worden ontvangen, worden vastgelegd in een subsidiebeschikking 3. Het benodigde investeringsbedrag van € 676.154 ten laste te brengen van:  het (restant)krediet Strunk € 78.566; (collegebesluit 4578-2016)  jaarschijf 2020 MJOP; planmatig onderhoud Strunk € 127.000  € 200.000 uit de opbrengst van de verkoop van de Joetse  2 jaarschijven onderhoud Joetse € 56.000  € 80.000 uit het project Verduurzamen Eigen Vastgoed – Boerderij Strunk  het (restant)krediet woonserviceprogramma, groot € 99.588  de gemeentelijke LEADER-bijdrage uit het budget Kracht van Salland € 25.000  € 10.000 uit budgetten van Domein Sociaal. 4. Stichting Strunk de opdracht te geven de ver-nieuwbouw van boerderij Strunk uit te laten voeren conform de aanbestedingsregels van de gemeente. Aldus besloten in de vergadering van 4 februari 2021.

de griffier Jan Bouke Zijlstra

de voorzitter Martijn Dadema

8