Raadsvoorstel en -besluit_DAEB_130522

PROCEDUREBLAD BEHANDELING RAADSVOORSTEL Het college verzoekt u dit raadsvoorstel te behandelen Onderwerp

Vaststellen aanwijzingsbesluit DAEB ‘inzameling PMD bij maatschappelijke organisaties’

Zaaknummer

44128-2022

B&W vergadering

31-05-2022

Agendacommissie

20 juni 2022

Raadsvergadering

12 juli 2022

Portefeuillehouder

dhr. B.J.M. (Ben) Nijboer

Behandelend ambtenaar

Erna Jansen - Koebrugge telefoon: 0572-347664, e-mail:

Fatale termijn(en)

Bijlage(n): -

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering

12 juli 2022

Zaaknummer

Z44128-2022

Onderwerp

Vaststellen aanwijzingsbesluit DAEB ‘inzameling PMD bij maatschappelijke organisaties’

Portefeuillehouder

dhr. B.J.M. (Ben) Nijboer

Voor informatie

Erna Jansen - Koebrugge telefoon: 0572-347664, e-mail: erna.jansen@raalte.nl

Samenvatting Vanuit de gemeenteraad en vanuit een aantal maatschappelijke organisaties is gevraagd of het mogelijk is plastic, metalen en drankenkartons (PMD) van maatschappelijke organisaties in te zamelen in de route voor huishoudelijk afval. De markt biedt deze organisaties namelijk onvoldoende mogelijkheden voor gescheiden inzameling. Om dit juridisch mogelijk te maken, moet de gemeenteraad de inzameling aanwijzen als ‘dienst van algemeen economisch belang’. Dit raadsvoorstel betreft deze aanwijzing.

Beslispunten Het besluit te nemen om de ‘inzameling van PMD bij maatschappelijke organisaties’ aan te wijzen als dienst van algemeen economische belang (art. 25h, lid 5 Mededingingswet).

Inleiding Vanuit de gemeenteraad en vanuit een aantal maatschappelijke organisaties is gevraagd of het mogelijk is plastic, metalen en drankenkartons (PMD) van maatschappelijke organisaties in te zamelen in de route voor huishoudelijk afval. Aanleiding voor dit verzoek is de wens van maatschappelijke organisaties om afval te scheiden. Formeel is het afval van maatschappelijke organisaties bedrijfsafval. In de reguliere markt voor de inzameling van bedrijfsafval zijn de mogelijkheden voor gescheiden inzameling van PMD echter zeer beperkt. Aangezien het afval van maatschappelijke organisaties qua aard en omvang lijkt op dat van huishoudens, biedt inzameling in de routes van huishoudelijk afval een laagdrempelige oplossing. Om deze inzameling juridisch mogelijk te maken, moet de gemeenteraad de inzameling voor maatschappelijke organisaties aanwijzen als een Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB).

Beoogd effect Maatschappelijke organisaties een laagdrempelige mogelijkheid bieden om PMD gescheiden aan te bieden, door ROVA dit afval te laten ophalen in de routes voor huishoudelijk PMD-afval. Op die manier een bijdrage leveren aan duurzaamheidsdoelstellingen.

Argumenten 1.1 Het beoogde besluit draagt bij aan de doelstelling van gemeente Raalte om grondstoffen zo veel mogelijk

opnieuw te gebruiken. In gemeente Raalte zijn ongeveer 80 maatschappelijke organisaties actief. Inzetten op afvalscheiding bij deze organisaties draagt rechtstreeks bij aan het vergoten van de hoeveelheid als grondstof ingezameld om het pmd. Bovendien wordt afval scheiden hiermee ook buitenshuis op meer plaatsen zichtbaar. Dit biedt inwoners een consistent handelingsperspectief: zowel thuis als buitenshuis zijn dezelfde 2

afvalscheidingsfaciliteiten voorhanden. Bovendien wordt afval scheiden hiermee steviger gepositioneerd als de sociale norm, ook dit draagt bij aan het realiseren van het gewenste scheidingsgedrag. 1.2 De bedrijfsafvalmarkt voor gescheiden inzameling van PMD biedt maatschappelijke organisaties

onvoldoende betaalbare oplossingen. In de markt voor inzameling van bedrijfsafval is scheiding van PMD nog geen gemeengoed. Het inzamelen van gescheiden afvalstromen brengt, zeker als het gaat om relatief beperkte hoeveelheden, veelal extra kosten met zich mee. Als gevolg hiervan komt gescheiden afvalinzameling bij maatschappelijke organisaties nauwelijks van de grond. Het inzamelen van PMD in de route voor het huishoudelijk afval biedt in dit verband een laagdrempelige oplossing. 1.3 In operationeel opzicht is inzameling van PMD bij maatschappelijke organisaties haalbaar. In Raalte zamelt inzamelbedrijf ROVA het PMD van huishoudens in. ROVA geeft aan dat inzameling van PMD van de circa 80 maatschappelijke organisaties in de route voor huishoudens haalbaar is. Randvoorwaarde is dat de betreffende organisaties hiervoor maximaal 3 minicontainers van 240 liter ontvangen. 1.4 Om de beoogde inzameling van PMD juridisch mogelijk te maken, moet de gemeenteraad een

Aanwijzingsbesluit DAEB vaststellen. Het afval van maatschappelijke organisaties is wettelijk gezien bedrijfsafval; het inzamelen hiervan is geen overheidstaak. In de Mededingingswet (hfdstuk 4b, ook wel bekend als de Wet Markt en Overheid) staan gedragsregels voor overheden die economische activiteiten verrichten, waaronder: Het gebod om de integrale kostprijs door te rekenen; Het verbod om overheidsbedrijven te bevoordelen. Het aanwijzen van de inzameling van PMD bij maatschappelijke organisaties als ‘dienst van algemeen economisch belang’ maakt het mogelijk van de gedragsregels uit de mededingingswet af te wijken. De motivering voor dit aanwijzingsbesluit is dat gescheiden afvalinzameling vanuit duurzaamheidsoogpunt van groot belang is, maar de huidige markt voor afvalinzameling maatschappelijke organisaties hiertoe onvoldoende betaalbare mogelijkheden biedt. 1.5 Ten aanzien van het ontwerp Aanwijzingsbesluit DAEB is een inspraakprocedure doorlopen. Het aanwijzingsbesluit DAEB is van 26-01-2022 t/m 09-03-2022 ter inzage gelegd. Ingezetenen en belanghebbenden konden gedurende deze periode een zienswijze indienen. Er zijn in het kader van deze inspraakprocedure geen zienswijzen ingediend. 1.6 Het aanwijzingsbesluit DAEB wordt genomen voor een periode van vijf jaar Het aanwijzingsbesluit DAEB wordt vastgesteld voor 5 jaar.

Om te borgen dat marktpartijen niet onevenredig in hun belangen worden geschaad, vindt na deze periode een evaluatie van de marktsituatie plaats. Op grond hiervan wordt bepaald of de uitzondering op grond van het algemeen economisch belang noodzakelijk blijft.

Duurzaamheid Het gevraagde besluit draagt bij aan de ambitie van gemeente Raalte om grondstoffen zo hoogwaardig mogelijk her te gebruiken. Zie ook argument 1.

Kanttekeningen 1.1 Het Afvalfonds Verpakkingen ontwikkelt een nieuw initiatief voor inzameling van PD bij bedrijven Het Afvalfonds Verpakkingen heeft in april 2022 het nieuwe initiatief ‘Afval Goed Geregeld’ gelanceerd. Dit biedt bedrijven en maatschappelijke organisaties de mogelijkheid Plastic en Drankenkartons (PD) kosteloos te laten inzamelen. Aanleiding hiervoor is de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid die vanaf 1 januari 2023 geldt voor verpakkingen. Binnen deze nieuwe regeling is het verpakkende bedrijfsleven verantwoordelijk voor de inzameling en recycling van verpakkingen in afval dat vrijkomt in scholen, kantoren en winkels en dat in aard en omvang lijkt op huishoudelijk verpakkingsafval.

3

In de toekomst biedt ‘Afval Goed Geregeld’ mogelijk een passende oplossing voor het inzamelen van PD bij maatschappelijke organisaties. Op dit moment is het echter geenszins zeker dat maatschappelijke organisaties hier vanaf 2023 aan deel kunnen nemen. Het Afvalfonds moet de inzamelaars voor de regeling nog contracteren; geïnteresseerde organisaties horen pas na deze contractfase of zij daadwerkelijk deel kunnen nemen. Gezien de onzekerheid rondom het initiatief van Afvalfonds Verpakkingen, is het noodzakelijk dat gemeente Raalte de randvoorwaarden schept om inzameling door ROVA juridisch mogelijk te maken. Wanneer er in de toekomst een goed alternatief is, kan de door de gemeente gefaciliteerde inzameling te allen tijde worden beëindigd. 1.2 Marktpartijen kunnen het inzamelen van PMD bij maatschappelijke organisaties juridisch aanvechten. Het is mogelijk dat marktpartijen juridische stappen zetten tegen de inzameling van PMD bij maatschappelijke organisaties. Om dit te voorkomen wordt voorafgaand aan de vaststelling van het aanwijzingsbesluit DAEB een inspraakprocedure doorlopen. Gedurende deze periode van zes weken kunnen belanghebbenden een zienswijze indienen ten aanzien van het ontwerp-aanwijzingsbesluit. Tevens hebben belanghebbenden gedurende zes weken na bekendmaking van het definitieve besluit de mogelijkheid om hiertegen bezwaar te maken.

Financiën De kosten voor de mini-containers en de logistiek voor 80 adressen bedragen circa € 6.500,- (prijspeil 2021) per jaar. Deze kosten worden opgenomen in de afvalstoffenbegroting en niet integraal doorgerekend aan de maatschappelijke organisaties. Hiervoor zijn twee redenen: - Door het in rekening brengen van de integrale kostprijs kan voor ROVA een verplichting tot het betalen van vennootschapsbelasting ontstaan, inclusief het risico op clustering van de inzameling van bedrijfsafval met huishoudelijk afval. - Het in rekening brengen van de integrale kostprijs brengt voor de gemeente een ongewenste administratieve belasting met zich mee.

Vervolg Nadat het aanwijzingsbesluit DAEB is vastgesteld door de gemeenteraad, worden de onderstaande vervolgstappen genomen: 1. Het door het college vastgestelde ‘Aanwijzingsbesluit inzameling PMD van maatschappelijke organisaties door de inzameldienst’ treedt in werking. 2. Na een periode van operationele voorbereiding gaat de inzameling van start.

Communicatie In de communicatie worden de volgende stappen doorlopen: Na vaststelling en bekendmaking van het aanwijzingsbesluit DAEB in het Gemeenteblad wordt een persen/of nieuwsbericht gepubliceerd. Alle maatschappelijke organisaties die hiervoor in aanmerking komen, ontvangen een uitnodiging om van de nieuwe regeling gebruik te gaan maken.

Bijlagen Burgemeester en wethouders van Raalte,

de (loco)secretaris Arie Nijman

de burgemeester Martijn Dadema 4

RAADSBESLUIT Zaaknummer 44128-2022 Aanwijzingsbesluit DAEB ‘inzameling PMD bij maatschappelijke organisaties’ De Raad van gemeente Raalte, overwegende dat: -

gescheiden afvalinzameling vanuit duurzaamheidsoogpunt van groot belang is; afval van maatschappelijke organisaties bedrijfsafval is en de inzameling daarvan een economische activiteit; de reguliere markt voor inzameling van bedrijfsafval maatschappelijke organisaties onvoldoende betaalbare mogelijkheden biedt voor gescheiden inzameling van PMD; inzameling van PMD bij maatschappelijke organisaties bijdraagt aan de duurzaamheidsdoelstellingen;

gelet op het bepaalde in de artikelen 25g tot en met 25m van de Mededingingswet,

Besluit: 1. 2.

Het gescheiden inzamelen van PMD bij maatschappelijke organisaties aan te wijzen als dienst van algemeen economisch belang (DAEB); Voor de uitvoering van dit DAEB-besluit de volgende kaders vast te stellen:

Algemeen - Het DAEB-besluit betreft uitsluitend de inzameling van plastic, metalen en drankenkartons (PMD) bij maatschappelijke organisaties; - Onder ‘maatschappelijke organisaties’ worden gerekend alle in gemeente Raalte gevestigde scholen, verenigingen en andere samenwerkingsvormen die uit meer dan één persoon bestaan en een maatschappelijk doel behartigen zonder winstoogmerk (non-profit). - De inzameling van PMD bij maatschappelijke organisaties wordt toegewezen aan ROVA. - Maatschappelijke organisaties ontvangen voor de inzameling van PMD maximaal 3 minicontainers van 240 liter. Inwerkingtreding en geldigheid - Dit besluit treedt in werking op de dag na bekendmaking. - Dit besluit geldt voor een periode van vijf jaar gerekend vanaf de datum van inwerkingtreding. - Dit besluit wordt aangehaald als ‘Aanwijzingsbesluit DAEB inzameling PMD bij maatschappelijke organisaties’. Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 12 juli 2022

de griffier Coen Knipping

de voorzitter Martijn Dadema

5

Bezwaarclausule Belanghebbenden kunnen tegen dit besluit binnen zes weken na de datum van de bekendmaking ervan een bezwaarschrift indienen bij de raad van de gemeente Raalte. Dit bezwaarschrift moet ondertekend zijn en ten minste bevatten: naam, adres en telefoonnummer van de indiener; datum bezwaarschrift; de gronden van het bezwaar; een omschrijving van het besluit waartegen het bezwaar zich richt. U wordt verzocht tevens een kopie van dit besluit mee te zenden. Het bezwaarschrift moet worden gezonden naar: De raad van de gemeente Raalte, Postbus 140, 8100 AC RAALTE of per e-mail naar info@raalte.nl. Het behandelen van een bezwaarschrift neemt enige tijd in beslag. Heeft u als belanghebbende een spoedeisend belang, dan kunt u een voorlopige voorziening vragen. U vraagt een voorlopige voorziening aan de voorzieningenrechter van de rechtbank Overijssel, Team Bestuursrecht, Postbus 10067, 8000 GB Zwolle (tel. 088 361 1037). U kunt pas een voorlopige voorziening vragen nadat u een bezwaarschrift hebt ingediend. Een kopie van het bezwaarschrift voegt u bij uw verzoek aan de voorzieningenrechter. De rechtbank brengt u voor het in behandeling nemen van een verzoek om voorlopige voorziening kosten in rekening (griffierecht).

6