Raadsvoorstel en -besluit Aanvraag gemeentelijk budget Taalschool

PROCEDUREBLAD BEHANDELING RAADSVOORSTEL Het college verzoekt u dit raadsvoorstel te behandelen Onderwerp

Aanvraag gemeentelijk budget Taalschool

Zaaknummer

59921-2024

B&W vergadering

15 oktober 2024

Agendacommissie

4 november 2024

Raadsvergadering

28 november 2024

Portefeuillehouder

Mevr. G.H. (Gerria) Toeter

Behandelend ambtenaar

Team vluchtelingen

Fatale termijn(en)

Bijlage(n): (beslisdocumenten die meegezonden moeten worden)

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering

28 november 2024

Zaaknummer

59921-2024

Onderwerp

Aanvraag gemeentelijk budget Taalschool

Portefeuillehouder

Mevr. G.H. (Gerria) Toeter

Voor informatie

Team vluchtelingen

Samenvatting In het schooljaar 2022-2023 hebben vier schoolbesturen (mijnplein, De Mare, Carmel College Salland en Capellenborg) en de gemeenten Raalte en Olst-Wijhe de voorbereidingen getroffen voor de oprichting van een gezamenlijke Taalschool. De Taalschool Salland is een vijfjarig project dat in het schooljaar 2023-2024 van start is gegaan met zowel primair als voortgezet onderwijs in de gemeente Raalte. De Taalschool Salland is opgezet voor nieuwkomerskinderen in de leeftijd van 6 tot 16 jaar. Het doel is om deze kinderen te helpen integreren in het Nederlandse onderwijssysteem en hen de taalvaardigheden te bieden die ze nodig hebben. Inmiddels heeft de Taalschool het eerste schooljaar afgerond. Uit de evaluatie is gebleken dat het in financiële zin moeizamer is verlopen dan vooraf ingeschat. De onvoorspelbare instroom van leerlingen maakt het calculeren van de benodigde personele bezetting een uitdaging. Daarnaast bleek dat de leerlingen meer begeleiding nodig hebben, zowel op het gebied van taal als in het kader van welbevinden. Hiervoor zijn onder andere extra leermiddelen ingezet en heeft er extra scholing plaatsgevonden onder het onderwijspersoneel. De Taalschool heeft een aanvraag gedaan bij de gemeente Raalte en Olst-Wijhe om hen financieel te ondersteunen bij het tekort dat vorig schooljaar is ontstaan, maar vraagt ook een bijdrage voor de komende 4 schooljaren.

In dit raadsvoorstel volgt een nadere toelichting.

Beslispunten 1. 2.

In te stemmen met het beschikbaar stellen van een maximum bedrag van € 133.333,33 voor schooljaar 2023-2024 uit de reserve vluchtelingen. In te stemmen met het beschikbaar stellen van een maximum bedrag van € 80.666,67 per schooljaar voor de schooljaren 2024-2025 t/m 2027-2028 uit de reserve vluchtelingen.

Inleiding De Taalschool Salland is opgezet voor nieuwkomerskinderen in de leeftijd van 6 tot 16 jaar. Het doel is om deze kinderen te helpen integreren in het Nederlandse onderwijssysteem en hen de taalvaardigheden te bieden die ze nodig hebben.

2

De Taalschool Salland heeft inmiddels het eerste schooljaar (2023-2024) achter de rug. Er zijn vorig jaar 49 primair onderwijs leerlingen en 39 voortgezet onderwijs leerlingen succesvol doorgestroomd naar het reguliere onderwijs. De eerste berichten van de ontvangende scholen zijn positief. De beheersing van de Nederlandse taal is beter dan voorheen en de school kan gericht verder werken aan de taal ontwikkeling van deze leerlingen. Daarnaast wordt er door de Taalschool gezorgd voor ambulante begeleiding van de leerling op de ontvangende school voor een periode van 8 weken. Echter is ook uit de evaluatie gebleken dat het in financiële zin moeizamer is verlopen dan vooraf is ingeschat. De extra kosten zitten hem ten eerste in de onvoorspelbare instroom van leerlingen en het borgen van de continuïteit. Doordat de instroom onvoorspelbaar is, is het calculeren van de benodigde personele bezetting een uitdaging. Daarnaast is ervoor gekozen altijd een klas beschikbaar te hebben voor instroom, zodat leerlingen direct naar school kunnen, ook wanneer hier te weinig financiële vergoeding tegenover stond. Ten tweede, blijkt dat de leerlingen meer begeleiding nodig hebben dan vooraf ingeschat, zowel op het gebied van taal als in het kader van welbevinden. Hiervoor zijn onder andere extra middelen ingezet en is het personeel extra geschoold om hier goed op in te kunnen spelen.

De komende jaren blijft het borgen van voldoende instroomplekken van belang en wordt de extra inzet op zowel taal als het welbevinden van de leerlingen nodig geacht. Het schoolbestuur heeft daarom een aanvraag gedaan bij de gemeente Raalte en Olst-Wijhe voor financiële ondersteuning. Bij de aanvraag voor het afgelopen schooljaar, nemen de schoolbesturen ook de helft van het tekort voor eigen rekening. De aanvragen zijn besproken in een afstemmingsoverleg tussen het schoolbestuur en de bestuurders van gemeente Raalte en OlstWijhe. De bijdrage vanuit de gemeente Olst-Wijhe en Raalte wordt dus gebruikt om instroomplaatsen beschikbaar te hebben gedurende het gehele schooljaar. De schoolbesturen ontvangen alleen bekostiging voor de leerlingen die daadwerkelijk bij hen staan ingeschreven. Door instroomplaatsen beschikbaar te hebben, zorgen we ervoor dat leerlingen al binnen één week na aanmelding naar school kunnen. Het heeft een ‘therapeutische’ werking op kinderen om weer een dagelijkse structuur te hebben en leeftijdsgenoten te kunnen ontmoeten. Daarnaast zet de Taalschool in op taalvaardigheid en het welbevinden van leerlingen. Om de taalvaardigheid te vergroten worden extra middelen ingezet, zoals een online oefenmethode Taal Extra.

Met als doel om leerlingen zoveel mogelijk op het juiste niveau, welke past bij hun capaciteiten, te laten instromen in het regulier onderwijs, waarbij de Nederlandse taal zo min mogelijk een beperkende factor vormt. Voor het welbevinden wordt aandacht besteedt aan de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen en de integratie binnen de Nederlandse cultuur. Daarnaast is ook maatwerk mogelijk indien de situatie van de leerling hierom vraagt. Denk hierbij aan het verlengen van de inschrijfduur van een kind op de Taalschool of ondersteuning van de leerling in het reguliere onderwijs in de vorm van ambulante begeleiding. De bovengenoemde inzet van de Taalschool, waarvoor de financiële bijdrage is gevraagd, sluit aan bij de verantwoordelijkheden die gemeenten hebben. De gemeente heeft als taak ervoor te zorgen dat kinderen zo snel mogelijk onderwijs krijgen bij aankomst in Nederland. Door een financiële bijdrage is het mogelijk om altijd een instroomplaats beschikbaar te hebben, waardoor kinderen al binnen één week naar school kunnen. Daarnaast is de gemeente er verantwoordelijk voor dat onderwijsachterstanden worden aangepakt en integratie wordt bevorderd. Dit sluit aan bij het beoogd resultaat van de Taalschool om in te zetten op taalniveau en het welbevinden/integratie van de leerlingen.

Beoogd effect De Taalschool kan enerzijds continuïteit in het onderwijs blijven bieden, anderzijds kan de school de ondersteuning van de jongeren intensiveren en maatwerk leveren door de financiële bijdrage van de gemeente.

3

Argumenten 1 1.1 De doelstellingen in de aanvraag van de Taalschool aansluiten bij de verantwoordelijkheden van gemeenten. Gemeenten hebben primair doelstellingen op het gebied van onderwijs om te zorgen voor goede onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer. Daarnaast zijn gemeenten ook verantwoordelijk voor het aanpakken van onderwijsachterstanden, het voorkomen van segregatie en het bevorderen van integratie. Tenslotte is het een taak van de gemeente ervoor te zorgen dat kinderen uiterlijk 3 maanden na aankomst in Nederland naar school kunnen, het liefst zo snel als mogelijk daar het krijgen van onderwijs een recht van een kind is. Door extra financiële ondersteuning te bieden kunnen leerlingen snel instromen bij de Taalschool en wordt er extra ingezet op het bevorderen van integratie en het tegengaan van onderwijsachterstanden.

1.2 Het sluit aan bij de uitgangspunten in het coalitieakkoord en handelingskader vluchtelingen 2024-2027. In het coalitieakkoord en het handelingskader staat dat we inzetten op gelijke kansen voor iedereen. Ook bij nieuwkomers, zoals statushouders en vluchtelingen, willen we dat de kinderen zo veel als mogelijk mee kunnen doen. Door extra financiële ondersteuning kan de Taalschool meer doen om de overgang naar het reguliere onderwijs te versoepelen en integratie te bevorderen.

Participatie De aanvraag vanuit de Taalschool is in de Stuurgroep van het schoolbestuur besproken tijdens de vergadering van 19 september 2024. De wethouders van de gemeente Raalte en Olst-Wijhe waren hierbij aangesloten.

Duurzaamheid Door het financieel ondersteunen van de Taalschool wordt extra ingezet op de taalontwikkeling, de sociaalemotionele ontwikkeling en integratie van de leerling. Op de langere termijn resulteert dit naar verwachting in meer kennis, maar ook toegang tot netwerken en middelen die de gezondheid en welzijn van nieuwkomers verbeteren. Daarnaast hebben deze leerlingen een betere positie op de arbeidsmarkt, wat zorgt voor minder kans op werkloosheid en armoede. Het preventief inzetten op goed onderwijs zorgt op lange termijn voor een lagere druk op de gezondheidszorg, het verminderen van de afhankelijkheid van sociale voorzieningen en een kleinere kans op vervreemding en radicalisering.

Kanttekeningen 1.1 Bestemming resultaat opvang Oekraïne wordt bij jaarrekening 2024 definitief bepaald. Bij de zomernota is er een verwacht positief resultaat van € 2,83 miljoen op de opvang van Oekraïners gemeld. In het financieel beeld is dit resultaat toegevoegd aan de reserve opvang vluchtelingen en statushouders. Bij de jaarrekening 2024 moet de bestemming van het resultaat opvang Oekraïne nog bepaald worden.

1.2 De claim op de reserve is onvoorspelbaar door ontwikkelingen met betrekking tot het onderwerp vluchtelingen. Er zijn meer ontwikkelingen rondom opvang statushouders en vluchtelingen met financiële gevolgen, waarbij mogelijk ook een beroep gedaan wordt op deze reserve.

Financiën en fiscale aspecten De Taalschool heeft bij de gemeente Raalte een aanvraag ingediend van € 456.000 om de continuïteit van de instroom en de juiste begeleiding van de leerlingen gedurende het gehele schooljaar te borgen. Voorgesteld wordt om deze middelen beschikbaar te stellen ten laste van de reserve opvang vluchtelingen en statushouders en dit voor 2024 te verwerken in de jaarrekening 2024 en vanaf 2025 in de zomernota 2025. De begrote stand per 1 januari 2025 van deze reserve is inclusief het verwachte resultaat opvang Oekraïne € 3,33 miljoen. Vanaf 2025 is er € 0,94 miljoen aan claims voor de resterende huurkosten van de taalschool,

1

De argumenten en kanttekeningen zijn van toepassing op beide beslispunten. 4

begeleidingskosten en kosten van de doorstroomlocatie Den Alerdinck. Dit betekent dat er nog € 2,39 miljoen beschikbaar is. Bij instemmen met dit voorstel van de Taalschool zal dit resulteren in een reserve van €1,94 miljoen. Aanvraag Taalschool Schooljaar

Raalte

Olst-Wijhe Totaal

2023-2024

133.333

66.667

200.000

2024-2025

80.667

40.333

121.000

2025-2026

80.667

40.333

121.000

2026-2027

80.667

40.333

121.000

2027-2028

80.667

40.333

121.000

456.000

228.000

684.000

Totaal

Vervolg Indien de gemeenteraad besluit de middelen beschikbaar te stellen voor de Taalschool, kan het college een besluit nemen over de subsidieverstrekking.

Communicatie Na besluit van de gemeenteraad zal de stuurgroep van de Taalschool hierover geïnformeerd worden.

Bijlagen Burgemeester en wethouders van de gemeente Raalte,

de secretaris Monique van Esterik

de burgemeester Rob Zuidema

5

RAADSBESLUIT Zaaknummer: 59921-2024

De raad van de gemeente Raalte, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 15 oktober 2024.

Besluit: 1. 2.

In te stemmen met het beschikbaar stellen van een maximum bedrag van € 133.333,33 voor schooljaar 2023-2024 uit de reserve vluchtelingen. In te stemmen met het beschikbaar stellen van een maximum bedrag van € 80.666,67 per schooljaar voor de schooljaren 2024-2025 t/m 2027-2028 uit de reserve vluchtelingen.

Aldus besloten in de vergadering van 28 november 2024.

de griffier Karin Zomer

de voorzitter Rob Zuidema

6