Raadsvoorstel en -besluit aanpassing addendum Erven in beweging 2024

PROCEDUREBLAD BEHANDELING RAADSVOORSTEL Het college verzoekt u dit raadsvoorstel te behandelen Onderwerp

Aanpassing Addendum Erven in beweging, mogelijkheden toepassing Rood voor rood en schuur voor schuur in combinatie met subsidieregelingen voor beëindiging/verplaatsing veehouderijbedrijven die sloop schuren verplichten

Zaaknummer

65420-2024

B&W vergadering

19 november 2024

Agendacommissie

25 november 2024

Raadsvergadering

19 december 2024

Portefeuillehouder

Dhr. B.J.M. (Ben) Nijboer

Behandelend ambtenaar

Leonie van Dam

Fatale termijn(en)

Bijlage(n): (beslisdocumenten die meegezonden moeten worden) 1. 2.

Concept raadsbesluit wijzigen Addendum (bijlage 5) van de Beleidsnota Erven in Beweging 2023 Huidig Addendum Erven in beweging zoals vastgesteld 21-12-2023

RAADSVOORSTEL Datum

19 november 2024

Zaaknummer

65420-2024

Onderwerp

Aanpassing Addendum Erven in beweging, mogelijkheden toepassing Rood voor rood en schuur voor schuur in combinatie met subsidieregelingen voor beëindiging/verplaatsing veehouderijbedrijven die sloop schuren verplichten

Portefeuillehouder

Dhr. B.J.M. (Ben) Nijboer

Voor informatie

Leonie van Dam

Bestuursamenvatting Op 21 december 2023 heeft de gemeenteraad besloten om een addendum bij het beleid “Erven in Beweging” Nadere regels voor toepassing van Rood voor rood in verband met de combinatie met LBV en LBV+” vast te stellen. Dit om duidelijkheid te geven aan agrarische bedrijven die deelnemen aan de Landelijke Beeindigingsregelingen Veehouderij (LBV en en LBV+) over of en hoe we de combinatie van deze subsidieregeling en de toepassing met rood voor rood regeling mogelijk maken. Inmiddels zijn er meer subsidieregelingen op rijks- en provinciaal niveau in voorbereiding en hebben we ook enkele vragen gekregen over toepassing van LBV en in combinatie met de schuur voor schuur regeling. Om hierover duidelijkheid te geven en ook een lijn voor mogelijke toekomstige verplaatsings- of beeindigingsregelingen vast te leggen doen wordt voorgesteld om het in 2023 vastgestelde addendum hierop aan te passen en aan te vullen. Dit houdt in dat de lijn wordt vastgehouden dat er geen dubbelingen in regelingen plaats kunnen vinden. Als een regeling de sloopkosten vergoed, is het toepassen van Rood voor Rood of Schuur voor Schuur volgens de gemeentelijke beleidsregels niet mogelijk.

Als er wel sprake is van een verplichting tot sloop, maar hiervoor geen vergoeding wordt geboden, is voor het compenseren van deze sloopkosten toepassing van Rood voor Rood of Schuur voor Schuur aanvullend mogelijk. Op alle andere gevallen zijn en blijven de regels uit de beleidsnota Erven in Beweging 2023 van toepassing.

Beslispunten 1.

Te besluiten het onderdeel Rood voor Rood en schuur voor schuur in de Beleidsnota Erven in beweging 2023 te wijzigen en daartoe een nieuw Bijlage 5 bij de Beleidsnota Erven in beweging 2023 vast te stellen in plaats van de huidige bijlage 5, vastgesteld op 21 december 2023

Inleiding Op 21 december 2023 heeft de gemeenteraad besloten om een addendum bij het beleid “Erven in Beweging” Nadere regels voor toepassing van Rood voor rood in verband met de combinatie met LBV en LBV+” vast te stellen. Dit om duidelijkheid te geven aan agrarische bedrijven die deelnemen aan de Landelijke Beeindigingsregelingen Veehouderij (LBV en en LBV+) over of en hoe we de combinatie van deze subsidieregeling en de toepassing met rood voor rood regeling mogelijk maken. Inmiddels zijn er meer subsidieregelingen op rijks- en provinciaal niveau in voorbereiding en hebben we ook enkele vragen gekregen over toepassing van LBV en in combinatie met de schuur voor schuur regeling. Om hierover duidelijkheid te geven en ook een lijn voor

2

mogelijke toekomstige verplaatsings- of beeindigingsregelingen vast te leggen wordt voorgesteld om het in 2023 vastgestelde addendum hierop aan te passen en aan te vullen. De (landelijke) regelingen in het kort Naast de Landelijke Beeindigingsregeling Veehouderij (plus) (LBV en LBV+), waarvoor inmiddels binnen de gemeente Raalte 19 aanmeldingen zijn gedaan, is er op dit moment een aantal nieuwe subsidie regelingen in voorbereiding. Een deel van deze subsidieregelingen gaan ook de sloop van vrijkomende schuren verplicht stellen. Dit zijn bijvoorbeeld de LBV voor kleine sectoren (bijvoorbeeld de kalverhouderij en geitenhouderij die niet onder de eerdere LBV regeling vielen). Maar ook bijvoorbeeld de landelijke verplaatsingsregeling (LVVP) voor piekbelasters verplicht sloop van schuren op de oude (vrijkomende) locatie. Daarnaast komt er nog een regeling die via provincies gaat lopen (Maatregel gebiedsgerichte beëindiging (MGB)). Of en in welke mate van deze regelingen binnen de gemeente Raalte gebruik gaat worden gemaakt is nog niet duidelijk, maar er zijn wel signalen dat agrariers zich hierop orienteren. Ook zijn er vanuit het Rijk plannen om naast deze regelingen o.a. in het kader van het mestbeleid met een nieuwe opkoop/beëindigingsregeling voor veehouderijen te komen.

Sommige subsidie regelingen verplichten sloop, en stellen daar ook een vergoeding voor de sloop voor beschikbaar (op dit moment is dit €45 euro per m2). Andere regelingen zoals de LBV, verplichten wel tot sloop maar vergoeden de niet de kosten van de sloop. Huidige addendum in het kort Doel van Rood voor Rood en Schuur voor Schuur is het stimuleren van de sloop van vrijkomende agrarische bebouwing. Dit om de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied te verbeteren, verpaupering en ongewenst/illegaal gebruik tegen te gaan, asbestsanering te stimuleren en bij te dragen aan de leefbaarheid. Bij rood voor rood mag ter compensatie woningbouw plaatsvinden, bij schuur voor schuur gaat het om uitbreiding van bouwmogelijkheden op een andere ruimtelijke aanvaardbare locatie (uitbreiding van woningen, bijgebouwen of uitbreiding van bestaande niet-agrarische bedrijven). Omdat de LBV-plus/LBV regeling ook (een deel van) de kosten die met rood voor rood gecompenseerd kunnen worden dekken kan dit een dubbeling in de compensatie geven. Dit kan disproportioneel uitpakken in sommige situaties en kunnen leiden tot vele extra woningen in het buitengebied. De ‘stapeling’ van de regelingen was echter niet uitgesloten. Daarom geeft het addendum helderheid over wanneer en hoe de combinatie van de rood voor rood regeling en de LBV’s plaats kan vinden.

Dit is alleen bij de LBV-regeling mogelijk en uitsluitend om de sloopkosten (van €45/m2) te compenseren. Bij de LBV+ worden de sloopkosten wel vergoed en daarom is de combinatie met rood voor rood niet mogelijk. Waarom aanpassing Het huidige addendum is enkel gericht op de LBV’s en rood voor rood. We krijgen nu echter te maken met vragen over inzet van (LBV)sloopmeters voor de Schuur voor Schuur regeling en met de situatie dat er meer subsidieregelingen komen die (mogelijk) sloop gaan verplichten en die ook samen kunnen gaan vallen met de toepassing van regelingen uit Erven in Beweging. Door dit nu te regelen is er in de toekomst ook duidelijkheid voor deze situaties.

Beoogd effect Duidelijkheid geven over welke mogelijkheden er zijn voor het combineren van subsidieregelingen die de sloop van stallen verplichten en de gemeentelijke Rood voor Rood en Schuur voor Schuur regeling. Daarbij bij te dragen aan zowel de doelen van de beleidsnota Erven in Beweging 2023 als aan de landelijke (stikstof) doelen (o.a. natuurherstel, vergunningverlening PAS-melders en blijvende agrarische bedrijven).

Argumenten 1.1. We sluiten aan bij de doelen van de beleidsnota Erven in Beweging 2023 en de uitgangspunten van het addendum 2023 Bij de vaststelling van het addendum in 2023 is het uitgangspunt geweest dat er geen sprake was van dubbelingen in de vergoedingen vanuit de Rijkssubsidieregelingen en de gemeentelijke regelingen. Dit 3

uitgangspunt houden we vast. Ook was het gewenst om het aantal woningen in het buitengebied niet meer dan noodzakelijk toe te laten nemen. De nieuwe regeling sluit aan op deze uitgangspunten. Als een regeling sloop verplicht en de sloopkosten vergoedt is een combinatie met gemeentelijke regelingen, die ook gericht zijn op compensatie daarvan, zoals rood voor rood en schuur voor schuur niet mogelijk. Als er wel sloop wordt verplicht, maar er is geen sloopvergoeding aan gekoppeld, dan is combinatie wel mogelijk voor de compensatie van de kosten die sloop met zich meebrengen. Bij rood voor rood is uitgangspunt dat de sloopkosten van €45/m2 gecompenseerd kunnen worden (conform de vergoeding voor sloopkosten in de LVBplus regeling). Bij de Schuur voor Schuur regeling geldt dat het aantal m2 verstening aantoonbaar vermindert (door de sloopfactor die al in de bestaande regeling is opgenomen) en dat er sprake moet zijn van een al positief beoordeelde situatie waarin de m2 ingezet gaan worden. In de praktijk komt toepassing Schuur voor Schuur niet veel voor omdat het gaat om de uitbreiding van bestaande functies. Hier is minder belangstelling voor. Het aantal woningen in het buitengebied neemt door toepassing van Schuur voor Schuur dan ook niet toe.

Het voorstel is daarom dat sloop m2 ingezet kunnen worden voor Schuur voor Schuur in combinatie met subsidieregelingen die verplichten tot sloop maar de sloopkosten niet vergoeden. Voor alle overige situaties zijn en blijven de algemene regels van de beleidsnota Erven in beweging 2023 en de daarin opgenomen voorwaarden van toepassing. Dit was ook bij het addendum 2023 het geval.

1.2 Door aan de voorkant duidelijkheid te geven over de mogelijkheden helpen we agrariërs om een weloverwogen keuze te maken. Agrariërs die in aanmerking komen voor deelname aan subsidieregelingen voor bijvoorbeeld beëindiging en/of verplaatsing van hun bedrijf zijn zoekende naar duidelijkheid voor de toekomst. Daarom is het belangrijk om op voorhand duidelijkheid te geven over de mogelijkheid tot combineren van regelingen en de hoogte van de sloopvergoeding waarmee moet worden gerekend. Dit neemt niet weg dat maatwerk in uitzonderlijke gevallen mogelijk blijft. 1.3

Door de het addendum nu meer algemeen te maken hoeven we niet bij elke nieuwe regeling hiervoor aanpassingen te doen in het beleid

Door het addendum meer vanuit de algemene uitgangspunten in te steken is het niet meer afhankelijk van de naamgeving of exacte inhoud van regelingen vanuit rijk- en/of provincie. Daarmee kan het addendum ook bij eventuele nieuwe subsidieregelingen die gericht zijn op beëindiging van agrarische bedrijfslocaties en daarbij sloop verplichten als toetsingskader gelden en geeft dit naar de toekomst meer duidelijkheid.

Participatie Dit voorstel is in lijn met het eerdere voorstel over het beleid Erven in beweging en de combinatie met landelijke subsidieregelingen voor beëindiging van veehouderijbedrijven. Met zaakbegeleiders en erfcoaches (die vaak als eerste met agrariërs over mogelijke deelname aan een subsidieregeling spreken) is de inhoud besproken.

Duurzaamheid Dit voorstel draagt bij aan de sloop van landschap ontsierende bebouwing in het buitengebied en de landelijke doelen voor onder andere vermindering van de stikstofuitstoot

Kanttekeningen 1.1. Het is nog onduidelijk hoeveel agrarische bedrijven uiteindelijk gebruik gaan maken van de toekomstige regelingen Het is niet te voorspellen in hoeverre agrarische bedrijven in de gemeente Raalte gebruik gaan en kunnen maken van toekomstige regelingen vanuit Rijk en Provincie die gericht zijn op het beëindigen van bedrijven. Ook is voor nog niet gepubliceerde regelingen onduidelijk of er wel of niet sprake zal zijn van vergoeding voor sloop van gebouwen of niet. Omdat we wel weten dat er veel bedrijven nadenken over stoppen, is de kans groot dat er wel aanspraak gemaakt gaat worden op regelingen. Het is daarom goed om vooruitlopend hierop al duidelijkheid te geven over de mogelijke de samenloop met gemeentelijke regelingen en dit ook vast te leggen.

4

Financiën N.v.t.

Vervolg Als u instemt met dit voorstel worden nieuwe initiatieven Rood voor Rood en Schuur voor Schuur waarbij sprake is van een combinatie met een andere subsidieregeling waarbij sloop van schuren verplicht is, aan de nieuwe bijlage van de Beleidsnota Erven in Beweging 2023 getoetst. Het aanpassen van het addendum heeft geen gevolgen voor de aanvragen die op dit moment al lopen en waarbij sprake is van combinatie van de LBV en rood voor rood omdat de uitgangspunten hetzelfde blijven.

Communicatie Na vaststelling door uw raad wordt het nieuwe beleid op de wettelijk voorgeschreven wijze gepubliceerd en de informatie over Erven in Beweging 2023 op www.raalte.nl wordt aangepast. Daarnaast wordt het nieuwe beleid gedeeld met stakeholders zoals mogelijke initiatiefnemers en zaakbegeleiders van LVVN en erfcoaches. Ook besteden we hier in onze agrarische nieuwsbrief aandacht aan.

Bijlagen 1. 2.

Concept raadsbesluit wijzigen Addendum (bijlage 5) van de Beleidsnota Erven in Beweging 2023 Huidig Addendum Erven in Beweging vastgesteld 21-12-2023

burgemeester en wethouders van de gemeente Raalte,

de secretaris Monique van Esterik

de burgemeester Rob Zuidema

5

RAADSBESLUIT Zaaknummer

65420-2024

De raad van de gemeente Raalte, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 19 november 2024 Gelet op het bepaalde in artikel 2.4 Omgevingswet en artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb); Overwegende dat; Op 21 december 2023 de gemeenteraad een Addendum op de Beleidsnota Erven in Beweging 2023 (Bijlage 5) heeft vastgesteld; hierin de toepassing van het Rood voor Rood beleid in combinatie met de landelijke subsidieregelingen LBV en LBV+ is opgenomen; er naast de LBV en LBV+ nu meer (subsidie)regelingen komen die de sloop van schuren verplichten; er naast combinatie met het onderdeel Rood voor Rood ook een combinatie met het onderdeel Schuur voor Schuur van de beleidsnota Erven in Beweging 2023 mogelijk kan zijn; het wenselijk is om het addendum aan te passen zodat ook bij nieuwe subsidieregelingen duidelijk is hoe de combinatie met Rood voor Rood en Schuur voor Schuur regeling volgens de beleidsnota Erven in Beweging al dan niet mogelijk is,

Besluit: de Beleidsnota Erven in Beweging 2023 te wijzigen als volgt:

Artikel I Bijlage 5 van de Beleidsnota Erven in Beweging 2023 komt te luiden als volgt:

Nadere regels voor toepassing van Rood voor rood en Schuur voor Schuur in verband met de combinatie met (beëindigings- of verplaatsing) regelingen voor veehouderijen die sloop verplichten: 1.

2.

3.

Gebouwen die door de ondernemer vanwege deelname aan een subsidie- of andere regeling verplicht gesloopt moeten worden en waarvoor in de betreffende regeling ook een vergoeding voor de sloopkosten is opgenomen, sluiten we uit voor toepassing van de gemeentelijke Rood voor Rood of Schuur voor Schuur regeling. Gebouwen die door de ondernemer wel gesloopt moeten worden op basis van een subsidie of andere regeling, maar waarvoor geen sloopvergoeding wordt verkregen, kunnen enkel ter compensatie van de sloopkosten ingezet worden in de gemeentelijke Rood voor Rood of Schuur voor Schuur regeling. Voor het compenseren van de sloopkosten waarvoor de betreffende regeling geen vergoeding kent, geldt een standaardbedrag van € 45,- per m2, of het bedrag per m2 dat wordt opgenomen in een toekomstige soortgelijke regeling. 6

4.

Bij de toepassing van Rood voor rood worden de opbrengsten van de sloopvergoeding daarbij afgezet tegen de baten, de waarde van de kavel. Uitgangspunt is dat de kosten en baten in balans zijn (op 0 uitkomen). Als er een positief saldo is (als de baten hoger zijn dan de kosten) voor de ondernemer, moet de ondernemer dit investeren in ruimtelijke of maatschappelijke kwaliteit.

Voor gebouwen die buiten regelingen vallen blijft het beleid zoals onderdeel van de Beleidsnota Erven in Beweging 2023 ongewijzigd van toepassing.

Toelichting Aanleiding In december 2023 is naar aanleiding van de landelijke beëindigingsregelingen voor veehouderijbedrijven (LBV en LBV+) een addendum vastgesteld waarin de mogelijkheden voor combinatie van deze regelingen met Rood voor Rood in de gemeente Raalte is vastgelegd. In landelijke (beëindigings)regelingen is vaak een verplichting tot sloop van de vrijkomende schuren opgenomen. Er is daarmee een directe samenhang tussen deze beëindigingsregelingen en de gemeentelijke beleidsnota Erven in Beweging 2023, specifiek Rood voor Rood en ook Schuur voor Schuur. Deze regelingen zijn - vanuit hun eigen specifieke doelen - ook gericht op het slopen van (vrijkomende) agrarische bebouwing. Het is wenselijk om naar aanleiding van de Landelijke Beëindigingsregelingen Veehouderij (LBV) of bij een andere regeling waarbij sloop van gebouwen verplicht is nadere regels te stellen voor het gemeentelijke beleid ‘’Erven in beweging” met name voor de onderdelen Rood voor Rood en Schuur voor Schuur. Hiervoor dient dit addendum. Het addendum biedt duidelijkheid over de mogelijkheden om agrarische bebouwing in te zetten voor Rood voor Rood of Schuur voor Schuur in combinatie met het meedoen aan landelijke regelingen. Inmiddels zijn er nieuwe regelingen voor beëindiging/verplaatsing van veehouderijbedrijven zoals de Landelijke verplaatsingsregelingen veehouderij piekbelasting (LVVP).

Ook komen er mogelijk ook nog andere landelijke en provinciale (beëindigings)regelingen aan. Om hierop voorbereid te zijn is het eerdere addendum nu aangepast en aangevuld zodat ook bij deze nieuwe regelingen helder is wat wel en niet mogelijk is. Hoofdlijn Hoofdlijn blijft dat we geen dubbele compensatie/vergoeding voor de sloop van landschap ontsierende schuren bieden. Bij deelname aan regelingen waarbij schuren verplicht gesloopt moeten worden EN voor deze sloop vanuit de regeling een vergoeding komt, mogen deze schuren niet meer voor een regeling zoals Rood voor Rood of Schuur voor Schuur ingezet worden. Schuren die gesloopt worden en vallen onder de LBV+ regeling of die gesloopt worden op een oude locatie van een bedrijf dat in het kader van de LVVP is verplaatst, mogen daarom niet ingezet worden voor Rood voor Rood of Schuur voor Schuur. Als het een regeling betreft waarbij enkel de sloop van gebouwen verplicht is maar er geen vergoeding voor deze sloop is opgenomen, betekent dit dat er enkel om de kosten van de sloop te compenseren, wel gebruik kan worden gemaakt van de Rood voor Rood regeling of Schuur voor Schuur regeling.

Hierbij wordt uitgegaan van een sloopvergoeding van € 45,- per m2, (conform de sloopvergoeding die wordt gehanteerd bij de LBV-plus en LVVP) als er op termijn verandering in dit bedrag komt in landelijke of provinciale regelingen zullen we dit nieuwe bedrag ook gaan hanteren. Omdat schuur voor schuur in principe geen vergoeding voor andere zaken dan sloopkosten biedt, gaan we ervan uit dat bij inzet van een schuur voor deze regeling, de normale voorwaarden worden toegepast. Hierbij ontstaan ook geen extra woningen, maar wordt het enkel ingezet voor uitbreiding van gebouwen in het buitengebied, daar waar dit ruimtelijk aanvaardbaar is bevonden.

7

Artikel II Op ontvankelijke aanvragen ingediend voor de datum van inwerkingtreding van dit besluit, blijft de Bijlage 5 zoals vastgesteld op 21 december 2023 van toepassing tot het moment waarop op de aanvraag is beslist.

Artikel III Dit besluit treedt in werking op de dag na bekendmaking.

Aldus besloten in de vergadering van 19 december 2024

de griffier Karin Zomer

de voorzitter Rob Zuidema

8