Raadsinformatienotitie septembercirculaire 2024

INFORMATIENOTITIE RAAD Onderwerp

Resultaat septembercirculaire 2024

Zaaknummer

63586-2024

B&W vergadering

5 november 2024

Portefeuillehouder

Dhr. A.H. (Alexander) Kreule

Behandelend ambtenaar

Chris ten Have telefoon: 06 22 99 1121 e-mail: chris.ten.have@raalte.nl

Kennis te nemen van Het resultaat van de septembercirculaire 2024

Inleiding De septembercirculaire informeert gemeenten over de stand van het gemeentefonds, de grootste inkomstenbron van de gemeenten. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar van het Rijk de informatie over het gemeentefonds: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. In deze informatienotitie informeren wij u over de mutaties algemene uitkering van de septembercirculaire 2024 ten opzichte van de meicirculaire 2024 voor de jaren 2024-2028.

Kernboodschap Ravijn 2026 onveranderd, compensatie voor hogere kosten Wmo als gevolg van vergrijzing Gemeenten krijgen vanaf 2026 te maken met een verlaging van het gemeentefonds van landelijk circa € 2,4 miljard, 2026 wordt daarom ook wel het ravijnjaar genoemd. Hier is met de publicatie van de septembercirculaire 2024 geen verandering in gekomen. Wel stelt het rijk een compensatie beschikbaar voor hogere Wmo kosten als gevolg van demografie/vergrijzing. De belangrijkste punten voor alle gemeenten uit de septembercirculaire 2024 zijn: • Ontwikkeling Accres:Vanaf 2024 is de indexatie van het gemeentefonds (accres) gekoppeld aan de bbpontwikkeling. Het prijsdeel (indexatie voor inflatie) is in 2025 opwaarts bijgesteld. De hogere prijsindex zal ook aan de uitgavenkant leiden tot een stijging van kosten. Het volumedeel (indexatie voor aantallen) is vanaf 2025 positief bijgesteld. • Voorschot BTW compensatiefonds (BCF) 2024: Het landelijk voorschot betreffende de ruimte onder het BCF-plafond voor gemeenten is € 447 miljoen, vertaald naar Raalte is dit € 827.000. In de begroting 2024 is rekening gehouden met € 500.000. De definitieve vaststelling over 2024 vindt plaats bij de meicirculaire 2025. • Rijksbeparing jeugd: De rijksbesparing jeugd van € 500 miljoen in 2026 oplopend tot € 511 miljoen vanaf 2027 vervalt, hier was in onze begroting al rekening mee gehouden (budgetneutraal).

• Invoering Indexatie Wmo demografie: Er is € 75 miljoen in 2026 oplopend tot € 300 miljoen in 2029 beschikbaar gesteld ter compensatie van stijging van Wmo uitgaven de komende jaren als gevolg van demografie/vergrijzing.

Vertaling voor Raalte In onderstaand overzicht is het resultaat van de algemene uitkering voor de jaren 2024 – 2028 voor de gemeente Raalte weergegeven. Bij de stand septembercirculaire is de correctie op de gepubliceerde cijfers volumedeel (kamerbrief 7 oktober) al verwerkt. Daarnaast is het totaal van de op te nemen onttrekkingen (stelposten) weergegeven. Resultaat algemene uitkering septembercirculaire 2024 (Bedragen in €/ afgerond op 1.000) 2024 2025 2026 2027 2028 Algemene uitkering septembercirculaire 2024 77.036.000 78.047.000 73.926.000 74.344.000 74.705.000 Algemene uitkering meicirculaire 2024 76.652.000 77.887.000 72.505.000 72.751.000 72.998.000 Resultaat algemene uitkering voor aftrek stelposten 384.000 160.000 1.421.000 1.593.000 1.707.000 Op te nemen stelposten (zie bijlage )

55.000

Al in begroting 2024 opgenomen inkomst BTW compensatiefonds (BCF)

193.000

1.253.000

1.295.000

1.439.000

500.000

Totaal op te nemen stelposten

555.000

193.000

1.253.000

1.295.000

1.439.000

Resultaat algemene uitkering na aftrek stelposten

-171.000

-33.000

168.000

298.000

268.000

Hieruit blijkt dat de rijksinkomsten via de algemene uitkering voor aftrek van de stelposten toenemen met € 0,38 miljoen in 2024 , € 0,16 miljoen in 2025, € 1,42 miljoen in 2026, € 1,59 miljoen in 2027 en € 1,70 miljoen in 2028. Tegenover de extra middelen van het rijk staan uitgaven voor uit te voeren taken (taakmutaties). Deze reserveren we via stelposten en zijn toegelicht in bijlage 1. Daarnaast is er in 2024 een voorschot van € 827.000 aan ruimte onder het plafond van BTW compensatiefonds toegevoegd aan de algemene uitkering, waar in de begroting 2024 rekening is gehouden met een toevoeging van € 500.000. Na aftrek van de stelposten is er een negatief resultaat van -/- € 0,17 miljoen in 2024, -/- € 0,03 miljoen in 2025 en een positief resultaat van + € 0,17 miljoen in 2026 , + € 0,30 miljoen in 2027 en € 0,27 miljoen in 2028.

Vervolg Het financiële resultaat voor het jaar 2024 wordt verantwoord in de jaarrekening 2024. De resultaten 2025 en verder van deze septembercirculaire worden volgens bestaande werkwijze vertaald bij de zomernota 2025 en kadernota/ begroting 2026-2029.

Communicatie N.v.t. burgemeester en wethouders van de gemeente Raalte,

de secretaris Monique van Esterik

de burgemeester Rob Zuidema

Bijlage 1: Overzicht stelposten door taakmutaties Bijlage 2: Toelichting resultaat na aftrek stelposten Bijlage 3: Septembercirculaire 2024 2

Bijlage 1: Overzicht stelposten door taakmutaties Stelposten door taakmutaties (uit te voeren taken waarvoor rijk middelen beschikbaar stelt) Taakmutaties 2024 2025 2026 2027 Terugdraaien rijksbeparing jeugd 923.000 943.000 Indexatie Wmo demografie 150.000 298.000 Openbare bibliotheken 113.000 113.000 Wet op lijkbezorging 7.000 7.000 Kinderopvang sociaal medische indicaties 9.000 9.000 9.000 Toezicht en handhaving kinderopvang 2.000 3.000 Bijstand jongerennorm -11.000 -11.000 Alleenverdienersproblematiek 29.000 Wet betaalbare huur 24.000 29.000 25.000 14.000 Afschaffen lage inkomensvoordeel sociale 39.000 37.000 35.000 werkvoorziening Totaal 55.000 193.000 1.253.000 1.295.000

2028 943.000 446.000 7.000 9.000 -11.000 11.000 34.000 1.439.000

Terugdraaien rijksbeparing jeugd Het vorig kabinet heeft bovenop de besparingen uit de hervormingsagenda jeugd een besparing ingeboekt van landelijk € 500 miljoen in 2026 en € 511 miljoen vanaf 2027. Deze besparing is nu komen te vervallen. Aangezien de besparing een rijks verantwoordelijkheid betrof is deze besparing budgetneutraal in onze begroting 2025 opgenomen (zowel aan kostenkant als inkomstenkant). Het betreft daarom geen voordeel ten opzichte van onze begroting. Indexatie Wmo demografie Het rijk stelt € 150.000 in 2026 oplopend tot € 446.000 in 2028 beschikbaar ter compensatie van de hogere kosten Wmo als gevolg van demografie/vergrijzing. In de begroting 2025 paragraaf sociaal is nog een PM post voor verwachte rijkscompensatie volumegroei opgenomen, deze is dus door het rijk aan de algemene uitkering toegevoegd. Openbare bibliotheken Het rijk stelt voor 2025 en 2026 € 113.000 beschikbaar voor de voorbereiding en invoering van de wettelijke zorgplicht voor de openbare bibliotheek. Wet op lijkbezorging Het rijk stelt voor de periode 2026 t/m 2031 € 7.000 beschikbaar voor de boogde wettelijke uitbreiding van de taken van de gemeentelijke lijkschouwer. Voor de structurele toekenning moet nog een besluit genomen worden.

Sociaal medische indicaties (SMI) kinderopvang Het rijk stelt vanaf 2025 € 9.000 structureel beschikbaar ter compensatie van een toenemend beroep op de gemeentelijke regeling SMI. Deze regeling is er om gezinnen die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag, maar die ook niet in staat zijn zorg voor hun kinderen volledig te dragen, een vergoeding te kunnen bieden voor het gebruik van kinderopvang. Bijstand jongerennorm Er is vanaf 2026 een uitname van € 11.000 in verband met overheveling van bijzondere bijstand naar algemene bijstand. Dit betreft een aanvulling op de bijstand aan 21-minners als ouders niet kunnen bijspringen. Alleenverdieners Er is €29.000 in 2024 beschikbaar gesteld voor het bieden van financiële ondersteuning aan huishoudens die als gevolg van de alleenverdienersproblematiek in 2023-2024 onder het bestaansminimum uitkomen Wet betaalbare huur Er zijn middelen beschikbaar gesteld voor de voorbereiding en handhaving van de Wet betaalbare huur. Afschaffen lage inkomensvoordeel sociale werkvoorziening Compensatie voor afschaffing lage inkomensvoordeel (LIV) die via belastingdienst uitgekeerd werd aan sociale werkvoorziening

Bijlage 2: Toelichting resultaat na aftrek stelposten 3

2024

2025

2026

2027

2028

Compensatie loon-en prijsontwikkelingen

331.000

304.000

300.000

301.000

Compensatie volume ontwikkelingen

66.000

68.000

65.000

83.000

Ruimte onder BTW-compensatiefonds (BCF)

827.000

In begroting opgenomen BCF

-500.000

Hoeveelheidsverschillen

-436.000

-378.000

-164.000

-10.000

-65.000

Uitname digitaal stelsel

-23.000

-29.000

-35.000

-40.000

-46.000

Overig

-39.000

-23.000

-5.000

-17.000

-5.000

Totaal

-171.000

-33.000

168.000

298.000

268.000

1.1 Ruimte onder het BTW-compensatiefonds

Het landelijk voorschot ruimte onder het plafond BCF is € 447 miljoen, vertaald naar Raalte is dit € 827.000. In de begroting 2024 is rekening gehouden met € 500.000. De definitieve vaststelling over 2024 vindt plaats bij de meicirculaire 2025. 1.2 Compensatie loon- en prijsontwikkeling Vanaf 2024 is de indexatie van het gemeentefonds (accres) gekoppeld aan de bbp-ontwikkeling. Het prijsaccres (indexatie voor inflatie) is in 2025 opwaarts bijgesteld van 2,3% naar 2,7% en hiervoor stelt het rijk vanaf 2025 ruim € 300.000 beschikbaar. De hogere prijsindex zal ook aan de uitgavenkant leiden tot een stijging van kosten. 1.3 Compensatie voor volumeontwikkeling Het volumeaccres (indexatie voor aantallen) is gekoppeld aan het 8 jaars historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het BBP. Deze is vanaf 2025 opwaarts bijgesteld, waardoor er € 66.000 in 2025 oplopend tot € 83.000 in 2028 aan accres wordt toegevoegd aan de algemene uitkering. 1.4 Hoeveelheidsverschillen/ uitkeringsfactor Door landelijke aanpassing van de maatstaf lage inkomens en stijging van prognose landelijke maatstaven gekoppeld aan de algemene uitkering is sprake van een daling van de uitkeringsfactor. Dit heeft een negatieve bijstelling van € 436.000 in 2024 aflopend tot een negatieve bijstelling van € 65.000 in 2028 tot gevolg.

1.5 Uitname digitaal stelsel Gemeenten dragen bij aan de kosten van beheer en doorontwikkeling van het digitaal stelsel Omgevingswet (DSO) en het informatiepunt Leefomgeving (IPLO). Hiervoor wordt € 23.000 in 2024 oplopend tot € 46.000 in 2028 onttrokken aan de algemene uitkering. 1.6 Overige Dit betreffen kleine technische mutaties aan de algemene uitkering.

4