Raadsinformatienotitie Energiearmoede

INFORMATIENOTITIE RAAD Onderwerp

Maatregelenpakket energiearmoede

Zaaknummer

82602-2022

B&W vergadering

11 oktober 2022

Portefeuillehouder

Dhr. B.J.M. (Ben) Nijboer/ Mevr. G.H. (Gerria) Toeter

Behandelend ambtenaar

Irene Eisink

Kennis te nemen van Het voorliggende maatregelenpakket om energiearmoede in de gemeente Raalte te bestrijden, middels het werven, opleiden en inzetten van vrijwillige energiebespaarcoaches en energieklussers. Het vervolgtraject en de planning op basis waarvan het maatregelenpakket uitgevoerd wordt.

Inleiding Als gevolg van de gestegen energieprijzen sinds eind 2021, kunnen steeds meer mensen hun energierekening niet meer betalen. In 2021 heeft TNO onderzoek verricht naar de aard, omvang en verspreiding van energiearmoede in Nederland. In de gemeente Raalte leeft 6,3% van de huishoudens in energiearmoede, wat is gedefinieerd als: Deze huishoudens (later genoemd: doelgroep) hebben hoge energiekosten, wonen meestal in een huis dat niet goed is geïsoleerd en hebben een laag inkomen. Met de stijging van de energieprijzen, ligt het percentage en het aantal huishoudens in energiearmoede in 2022 vermoedelijk hoger. De Rijksoverheid heeft gelden beschikbaar gesteld aan gemeenten om mensen in energiearmoede middels structurele maatregelen te helpen1. Het bedrag voor de gemeente Raalte is €733.884, de gelden moeten uiterlijk eind 2024 zijn besteed. Het Rijk stelt voorwaarden aan het uitgeven van de financiële middelen die gemeentes hebben ontvangen. Een financiële tegemoetkoming aan inwoners is niet toegestaan. Daarnaast gelden de staatssteunregels. Middelen kunnen alleen worden verstrekt aan verhuurders en huurders, mits deze ‘roerend’ zijn. Het vergoeden van grote isolatiemaatregelen die ‘aard en nagelvast’ zijn is niet toegestaan. Het vergoeden van kleine energiebesparende maatregelen is wel toegestaan.

Op 11 november 2021 heeft de raad het college opgeroepen om het probleem 'energiearmoede' in kaart te brengen en een plan te ontwikkelen om energiearmoede te bestrijden. Op 8 maart 2022 is de raad geïnformeerd over energiearmoede in de gemeente Raalte via de Raadsinformatienotitie Actualiteiten Schuldhulp. Vervolgens zijn wij samen met de gemeente Olst-Wijhe een participatietraject gestart, bestaande uit een probleem- en de oplossingsverkenning met lokale betrokken partijen. In deze informatienotitie nemen wij u mee in het opgestelde maatregelenpakket en de begroting. In de paragraaf vervolg leest u welke communicatie de komende tijd vanuit de gemeente opgestart wordt en hoe u betrokken wordt als raad.

Kernboodschap Sinds eind 2021 is de energieprijs in Nederland enorm gestegen. Dit heeft effect op de hoogte van de energierekening. We zien steeds meer huishoudens die hun vaste woonlasten, waaronder de energierekening, niet meer kunnen betalen. We maken ons zorgen over de consequenties van deze sterke kostenstijgingen. De gemeente Raalte maakt zich op verschillende manieren hard voor het dempen van de gestegen energieprijzen om financiële problemen te voorkomen of in te perken. We ontwikkelen daarom twee maatregelenpakketten. Het onderstaande maatregelenpakket is erop gericht om op korte termijn acties in gang te zetten, waarmee de doelgroep deze winter nog energie bespaart. Ondertussen werken we verder aan een tweede maatregelenpakket, welke meer voorbereidingstijd nodig heeft

Het eerste maatregelenpakket: energiebespaarcoaches en energieklussers We beginnen op de korte termijn met het werven, opleiden en inzetten van vrijwillige energiebespaarcoaches en energieklussers. De energiebespaarcoaches komen bij inwoners thuis om informatie te geven over energiebesparing en inwoners te helpen hun inzicht en grip op de energierekening te vergroten. De coaches stellen een lijst op met kleine bespaarmaatregelen, die de klusser in een vervolgbezoek aanbrengt in de woning. Deze maatregelen leiden direct tot energiebesparing. Dit maatregelenpakket is aanvullend op zaken die de gemeente al uitvoert, te weten: • Uitkeren eenmalige energietoeslag via de categoriale bijzondere bijstand van: • 1300 euro voor inwoners met een inkomen niet hoger dan 120% van de geldende bijstandsnorm. • 500 euro voor inwoners met een inkomen tussen de 120% en 130% van de bijstandsnorm.

• Gratis advies energiecontract: We ondersteunen inwoners die te dure, of zelfs dubbele energiecontracten hebben in het overstappen naar een goedkoper energiecontract via de website Gezondverzekerd.nl – Goedkope energie.1 • Instellen van een energie ondersteuningsfonds: In de conceptbegroting van 2023 stelt het college de gemeenteraad voor om een energie ondersteuningsfonds op te nemen voor inwoners, ondernemers, verenigingen en instellingen om hoge energielasten te dempen, wanneer andere regelingen niet afdoende zijn. Het fond kan ingezet worden voor een tegemoetkoming in deze lasten, maar gelijktijdig ook aan ondersteuning om het energieverbruik duurzaam te verminderen. Tegelijkertijd wordt voorgesteld de gemeentelijke woonlasten (OZB, afvalstoffenheffing en rioolrecht) niet te verhogen. • Gratis energiescan voor koopwoningen: Via het gemeentelijk energieloket (Duurzaam Bouwloket) kan een woningeigenaar gratis een energiescan of maatwerkadvies ontvangen. Onafhankelijke energievakmannen adviseren over de verduurzaming van de woning en brengen in kaart waar energiebesparing mogelijk is.2

Begroting Onderstaand is de begroting van de € 410.000 van het eerste maatregelenpakket te vinden. Voor de besteding van het resterende bedrag van afgerond € 323.000, worden plannen ontwikkeld ter invulling van een tweede maatregelenpakket. Kostenpost

Bedragen (x €1.000)

Communicatie en samenwerking Energiecoaches en energieklussers Materiaalkosten à €150 per huishouden Maatwerkbudget Totale kosten

51 119 210 30 410

1 Gemeentepolis (gezondverzekerd.nl) 2 Gratis Energiescan | Duurzaam Bouwloket

2

Vervolg We gaan voortvarend met de uitvoering van het eerste maatregelenpakket aan de slag. Eind oktober starten we met het werven en opleiden van vrijwillige coaches en klussers. Het streven is dat januari 2023 de eerste woningen worden bezocht door coaches. In de uitvoering en communicatie van dit project werken we nauwgezet samen met lokale partijen in onze gemeente. We gaan voortvarend aan de slag. Dat betekent dat we nu starten, terwijl de plannen op de middellange termijn voor de besteding van de resterende € 323.000 nog verdere uitwerking behoeven. Hierover gaan we in gesprek met de raad middels een rond-de-tafel, waar ook externe betrokkenen voor uitgenodigd worden. Ter voorbereiding op de rond-de-tafel onderzoeken we de mogelijkheid tot financiering van grote isolatiemaatregelen en een witgoedregeling.

Burgemeester en wethouders van Raalte,

de secretaris Monique van Esterik

de burgemeester Martijn Dadema

3