PvdA Raalte Algemene Beschouwingen 2023

Algemene beschouwingen 2023

PvdA Raalte Algemene Beschouwingen 2023 Algemeen De eerste algemene beschouwingen in deze raadsperiode. Daarbij kijken we vooruit, maar wel vanuit de ervaringen van de afgelopen periode. We zijn nog maar net begonnen, dus de ervaringen met dit college en deze gemeenteraad zijn nog beperkt. Toch heeft de PvdA een goed gevoel over dit eerste half jaar. De raad is behoorlijk vernieuwd, en er is voor een positieve benadering gekozen. Het was een periode waarbij de verschillende fracties niet alleen naar het eigen programma hebben gekeken, maar juist ook de samenwerking hebben gezocht. Voor ons is samenwerking de basis voor een goede gemeenteraad. In ons eentje kunnen we niks, maar als we elkaars kwaliteiten kunnen aanvullen dan is er heel veel mogelijk, en levert dat voor allen het beste resultaat op. Deze beschouwingen moeten wat ons betreft dan ook niet een strijd zijn om de piketpaaltjes, waarbij alle afspraken voor het komende jaar in beton gegoten worden. Het moet richting geven aan dat wat we nu verstandig achten, en aangepast kunnen worden op het moment dat we met elkaar zien dat er bijgestuurd moet worden. En dat doen we op hoofdlijnen. Want als de afgelopen jaren ons één ding leren, is het wel dat het onmogelijk is om tot in detail in te schatten wat we volgend jaar precies zullen oppakken.

Was het eerst de corona-problematiek die ons noodzaakte totaal andere prioriteiten te kiezen dan we tevoren gedacht hadden, dit jaar ziet de wereld en compleet anders uit dan we ons hadden voorgesteld door de oorlog in Oekraïne, en de gevolgen daarvan, zoals de geëxplodeerde energieprijzen, voor ons dagelijks leven. De effecten daarvan zijn wel bepalend voor de keuzes die we moeten maken. Vorig jaar heeft het Sociaal Cultureel Planbureau geconstateerd dat in de periode tussen 2014 en 2020 de structurele sociale ongelijkheid in Nederland nauwelijks is veranderd, ondanks de overwegend gunstige economische omstandigheden en beleid gericht op juist het verminderen van ongewenste sociale verschillen. De coronapandemie heeft die verschillen juist versterkt. “Het is denkbaar’, stelt het SCP, ”dat de coronapandemie niet alleen de bestaande tegenstellingen heeft uitvergroot, maar ook op langere termijn de minderbedeelden op grote afstand zet wat betreft geld, relaties, cultureel kapitaal en gezondheid.” Voor de PvdA staat daarom de vraag centraal hoe wij kunnen voorkomen dat de tegenstellingen in Raalte verder worden vergroot, terwijl er grote opgaven liggen op het gebied van bijv. wonen en duurzaamheid/klimaat. Sociaal Beleid. Iedereen is primair verantwoordelijk voor zijn eigen bestaan. Alleen voor degenen die daartoe niet zelf in staat zijn, zorgt de overheid voor het vangnet.

Solidariteit is voor de PvdA nog altijd een belangrijk woord. De overheid moet niet afwachten tot het mis gaat met mensen en dan ingrijpen. De overheid biedt de helpende hand, signaleert bepaalde zaken en bemoeit zich actief met haar inwoners. Allemaal om het welzijn van iedere burger te verhogen. We kunnen er niet omheen dat we in een tijd leven die voor veel mensen erg moeilijk is. Enkele weken geleden werd bekend dat in een Amsterdams ziekenhuis bij 10% van het personeel loonbeslag is gelegd.

Daar schrik ik van. Mensen met een essentieel beroep, die elke dag zorgen voor anderen, waar ik, net als een aantal andere fracties overigens, vorig jaar bij de algemene beschouwingen nog mijn grote waardering voor uitsprak, omdat ze, soms met risico voor hun eigen gezondheid, het voor onze samenleving noodzakelijke werk bleven doen. En een substantieel deel van deze mensen is niet meer in staat om de rekeningen te betalen. Dat is ernstig. En we moeten er vooral niet vanuit gaan dat de situatie voor de mensen in Raalte heel anders is. Vorig jaar was al sprake van een sterke stijging van de energielasten (toen nog gekoppeld aan de energietransitie), en is unaniem onze motie aangenomen tot bestrijding van energiearmoede. Het Rijk heeft in dat kader financiële middelen beschikbaar gesteld, en het college heeft deze zaak ook actief opgepakt. De situatie nu is niet meer te vergelijken met die van vorig jaar. De energieprijzen zijn geëxplodeerd, en de ondersteuning die vanuit het Rijk wordt geleverd is bij lange na niet genoeg. Mensen worden niet alleen geconfronteerd met hogere rekeningen voor het verwarmen van de woning, maar de energieprijzen worden in alles doorberekend, met name in de levensmiddelen. De inflatie leidt bij veel meer mensen tot problemen, ook bij de middeninkomens.

Om problemen te voorkomen en te stimuleren dat al onze inwoners mee kunnen blijven doen aan onze samenleving zal de gemeente een vangnet moeten bieden. (motie 1) Geschikte woningen voor iedereen. De afgelopen tijd hebben we gezien dat er een enorme druk is ontstaan op de woningmarkt. De concurrentie is groot, de prijzen liggen op een zo hoog niveau dat het voor starters vrijwel onmogelijk is om via de koopmarkt een huis te vinden. Het is voor ons een eerste prioriteit dat we hier iets aan doen. Al jaren geven we aan dat er anders moet worden gebouwd. Zoals ook blijkt uit de woningmarktonderzoeken van de afgelopen 10 jaar, zullen er vooral kleinere huizen moeten worden gebouwd. Nu wordt het tijd dat we dit ook eens echt gaan doen. Vooral woningen die geschikt zijn voor starters. Daarbij moeten we ook wat doen aan de kosten. Er zijn in het land allerlei voorbeelden hoe dit op een financieel handige wijze kan worden opgepakt. Bijvoorbeeld door de grondprijzen te verlagen, hetgeen bij latere verkoop van de woning weer wordt gecorrigeerd, of door als gemeente zelf woningen te bouwen, deze gericht toe te wijzen, en dmv anti-speculatievoorwaarden te voorkomen dat deze direct weer worden doorverkocht. Vorig jaar is een motie die wij hiertoe hebben ingediend met algemene stemmen aangenomen. Nu de praktijk nog. De huidige wethouder was destijds één van de mede-indieners van de motie.

We zullen het komend jaar naar de voortgang informeren. Ook zien we dat door de toenemende vergrijzing behoefte is aan levensloopbestendige woningen in In elke kern moeten voldoende woningen beschikbaar zijn voor iedere doelgroep. Dat is het uitgangspunt waarover we het allemaal eens zijn. De huidige uitwerking van het woningbeleid, stemt de PvdA ontevreden. Ouderen moeten kunnen blijven wonen op de plek die men wil. Daar staan wij voor. Dwing ouderen niet te verhuizen naar andere plaatsen of locaties. Wel is het goed om het aantrekkelijk te maken om naar een kleinere woning door te stromen. Zorg daarom voor leefbare dorpskernen met voldoende voorzieningen. Daarnaast moeten woningen levensloopbestendig gemaakt worden, zodat ouderen daar langer kunnen blijven wonen. Deze woningen moeten in alle kernen staan. Dat is betekent: totaal anders gaan bouwen, en niet meer van hetzelfde, want met dat laatste creëren we een probleem voor de toekomst, en het is nu al in sommige wijken lastiger om een

woning te verkopen. Dit werkt segregatie in de hand. De inzet zal echt gericht moeten zijn op doorstroming. Ook op dit punt hebben we vorig jaar een motie ingediend die door de raad is aangenomen. We wachten nog op het resultaat. We dienen graag nu mede de motie in van GB mbt de 35% sociale huur en goedkope koopwoningen. Het gedurende twee jaar niet verhogen van de OZB lijkt sympathiek, maar betekent in feite het vergroten van de sociale ongelijkheid. Dit voordeel gaat immers niet op voor de huurders. En dat is nu net de groep waarvan volgens het Nibud 35% onder de armoedegrens leeft. We hebben met Huurdersvereniging Salland gesproken over de vraag op welke manier huurders het best ondersteund kunnen worden. De belangrijkste beïnvloedbare component van de woonlasten zijn de energielasten. Woningcorporatie Salland Wonen zet zich hier sterk voor in, en investeert sterk in energiebesparende maatregelen. Maar de schaarste op de woningmarkt betekent dat veel huurders hun toevlucht hebben gezocht tot de particuliere huurmarkt. (binnen Raalte gaat het om meer dan 1130 woningen) Daar zou volgens de huurdersvereniging veel meer de focus van de gemeente moeten liggen. Wij nemen deze suggestie graag over. (motie 2) Duurzaamheid Voor de PvdA is duurzaamheid, een gezonde gemeente niet alleen nu maar ook voor volgende generaties, één van de prioriteiten.

Een gezonde gemeente is een gemeente waar het welzijn van de inwoners voorop staat. Zowel fysiek als mentaal. Fysiek betekent dat de inwoner geen last heeft van de uitwassen van intensieve veehouderij, akker- en tuinbouw. Of van de uitstoot van de industrie en de geluidsoverlast van het verkeer. Het is vaste prik dat we bij de algemene beschouwingen aangeven dat we ons grote zorgen maken over de wijze waarop we in Raalte het thema duurzaamheid oppakken. De wijze waarop we als gemeente hieraan invulling geeft vinden wij zoals bekend onvoldoende. Toch hopen we dat er in deze nieuwe raadsperiode een andere koers wordt gevaren. In dat kader vinden we het heel positief dat er enkele maanden geleden een motie is aangenomen om de toepassing van glyfosaat op gemeentelijke gronden te stoppen. We dienen graag mede met D66 en GroenLinks de moties in mbt extra budget tbv groene, biodiverse speel-/ontmoetingsplaatsen en mbt extra middelen voor communicatie tav biodiversiteit. Onderwijs. Dit is juist één van de onderwerpen die het afgelopen jaar de sociale ongelijkheid heeft vergroot. Uit de landelijke onderzoeken blijkt immers dat de sluiting van de scholen tijdens de lockdown ertoe heeft geleid dat juist de meer kwetsbare kinderen een extra achterstand hebben opgelopen. Wij verwachten van het college, samen met de scholen, hierop een actieve aanpak en extra aandacht. Financiën.

De financiële situatie van onze gemeente ziet er prima uit. Dat is al jaren het geval, en daar zijn we blij mee. Niet blij zijn we met het besluit van de coalitiepartijen om gedurende 2 jaar de OZB niet te

verhogen. Los van het feit dat hiermee zoals al aangegeven de sociale tegenstellingen worden vergroot, betekent dit een structurele verslechtering van de financiële positie van de gemeente. Dat gaat uiteindelijk leiden tot een verlaging van het voorzieningenniveau. Conclusie. De PvdA kan zich op heel veel punten vinden in de begroting, en zijn positief over de manier waarop de raad in deze eerste periode de samenwerking heeft gezocht. Maar er zijn ook keuzes waarmee we het niet eens zijn. We zullen ook in 2023 vanuit onze eigen visie en overtuiging op deze punten met u in discussie gaan. En dat doen we, zoals u dat van ons gewend bent, op een constructieve manier. Uiteindelijk zitten we er allemaal voor hetzelfde doel: “een krachtig Raalte waarin grote en kleine kernen leefbaar worden gehouden. Een samenleving waarin alle inwoners en partijen de ruimte krijgen om mee te denken en te doen. Een gemeente waarin de zorg voor elkaar blijft bestaan.”