Programmaplan wijkaanpak Langkamp Raalte
Tekst van het document
De actie wordt samen met bewoners en partners voorbereid en uitgevoerd, zodat de maatregelen aansluiten bij wat bewoners zelf willen en kunnen doen. Doel Het doel is om particuliere tuinen in Langkamp groener, biodiverser en klimaatbestendiger te maken. Door minder verharding en meer groen ontstaat meer ruimte voor waterinfiltratie, verkoeling, schaduw en biodiversiteit. De maatregel draagt bij aan het verminderen van wateroverlast en hittestress, het versterken van de eco logische kwaliteit van de wijk en het vergroten van bewustwording en betrokkenheid van bewoners bij een groene en toekomstbestendige leefomgeving. Planning Uitvoering gekoppeld aan de gebiedsbrede projecten en vergroeningsacties in de wijk, met uitvoering in de periode 2026 tot en met 2031. Financiën Gedekt 49 Wat 5.3.1 Rioolvervanging Beschrijving In Langkamp wordt onderzocht welke delen van het rioolstelsel binnen de wijkaanpak moeten worden vervangen, gerenoveerd of verbeterd. De meeste riolen dateren uit de jaren zestig en zeventig. Een deel heeft nog een beperkte restlevensduur en komt in aanmer king voor vervanging binnen de projectperiode. Bij vervanging wordt het bestaande gemengde riool waar mogelijk omgevormd naar een gescheiden stelsel voor vuilwater en hemelwater. De werkzaamheden worden zoveel mogelijk gecombineerd met herinrichting van de openbare ruimte en klimaatadaptieve maatregelen.
Doel Het doel is een goed functionerend en toekomstbestendig rioolstelsel dat afvalwater en hemelwater veilig kan inzamelen en afvoeren. Door rioolvervanging te combineren met een gescheiden stelsel, afkoppeling en maatregelen tegen wateroverlast wordt Langkamp beter voorbereid op extreme neerslag en klimaatverandering. Planning De uitvoering wordt gekoppeld aan de gebiedsbrede projecten en loopt binnen de programmaperiode. Financiën Gedeeltelijk gedekt Wat 5.3.2 Groeiplaatsverbetering of vervanging bomen Beschrijving In Langkamp worden conditioneel slechte bomen en verouderde beplantingsvakken aangepakt. Bij bomen met een matige of slechte conditie wordt bekeken of groeiplaatsverbetering mogelijk is. Als herstel niet haalbaar is, worden bomen vervangen door soorten die passen bij de plek en bijdragen aan variatie, biodiversiteit, schaduw en klimaatbestendigheid. Ook worden beplantingsvakken waar nodig gerenoveerd of heringericht met meer biodiverse en bij voorkeur inheemse beplanting. Doel Het doel is om Langkamp klimaatbestendiger, groener en ecologisch sterker te maken. Door groeiplaatsen te verbeteren, slechte bomen te vervangen en meer gevarieerde beplanting toe te passen, krijgen bomen en planten betere groeiomstandigheden en dragen zij sterker bij aan biodiversiteit, verkoeling, waterhuishouding en een prettige leefomgeving.
Planning De uitvoering vindt plaats bij reguliere kleine onderhoudsprojecten of wordt afgestemd met de grote fysieke projecten binnen de wijkaanpak Langkamp. Financiën Gedeeltelijk gedekt 50 Wat 5.3.3 Oneigenlijk grondgebruik Beschrijving In Langkamp zijn momenteel 35 locaties in beeld waar in totaal ruim 1.500 m² gemeentelijke grond oneigenlijk in gebruik is. Binnen de wijkaanpak wordt verkend hoe hiermee wordt omgegaan. Het gaat om zogenoemd snippergroen dat zonder formele afspraken in ge bruik is genomen. De wijkaanpak Langkamp biedt een logisch moment om dit onderwerp zorgvuldig op te pakken, omdat elke vierkante meter openbare ruimte belangrijk is voor opgaven zoals klimaatadaptatie, energietransitie, parkeren, groen en onderhoud. Doel Het doel is om de regie, het eigendom en de kwaliteit van de openbare ruimte te herstellen. Door oneigenlijk grondgebruik aan te pakken, voorkomt de gemeente eigendomsverjaring, wordt rechtsgelijkheid tussen bewoners hersteld en blijven kabels, leidingen, onderhoudsroutes en openbare ruimte beschikbaar voor toekomstige wijkopgaven. Planning Verkenning in 2027. Financiën Gedekt 51 Bijlage 2. Analyse Bijlage 2 geeft een overzicht van de onderzoeken en analyses die zijn gebruikt bij het opstellen van het programmaplan.
Per thema worden de belangrijkste conclusies samengevat en wordt aangegeven hoe deze zijn doorvertaald naar keuzes in het programma. De bijlage w ordt nog aangevuld met ontbrekende afbeeldingen, een korte toelichting op de representativiteit van de bewonersenquête en waar nodig een nadere onderbouwing van de prioritering. De analyse is opgebouwd langs de belangrijkste opgaven in Langkamp: klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit, verkeer, sociale en maatschappelijke voorzieningen, onderhoud en vervanging en de uitkomsten van de bewonersenquête. Deze onderdelen vormen samen d e onderbouwing voor de projecten en activiteiten die in het programmaplan zijn opgenomen. De S can Wijken & Dorpen uit 2024 laat zien dat Langkamp op meerdere thema’s laag scoort. De wijk kent een stapeling van fysieke, sociale en gezondheidsopgaven, waaronder (grond) wateroverlast, parkeerdruk, beperkte sociale samenhang en aandachtspunten rond kansengelijkheid en bestaanszekerheid. Deze uitkomsten vormen de aanleiding om Langkamp aan te wijzen als wijk waar een integrale wijkaanpak nodig is. Er is voor het opstellen van dit programmaplan aanvullend onderzoek uitgevoerd dan wel gebruik gemaakt van eerder uitgevoerde onderzoeken. De belangrijkste uitkomsten zijn in deze bijlage samengevat.
52 Klimaatadaptief en natuurinclusief Hemel - en grondwateroverlast Er is een grondwaterrapport voor Langkamp opgesteld, en daaropvolgend een waterhuishoudkundig plan. Op basis van het waterhuishoudkundig plan is een raming opgesteld voor deelgebieden. Conclusies: • De wijk Langkamp heeft te maken met structureel hoge grondwaterstanden en problemen bij extreme neerslag. • Verwacht wordt dat de representatief hoge grondwaterstanden richting 2050 nog 5 tot 15 cm stijgen. Figuur 1 . Wateroverlast in Langkamp bij een bui van 90 mm/u . De risicopanden voor wateroverlast zijn zwart omlijnd. Advies en doorvertaling naar programma: • De kosten voor volledige uitvoering van alle maatregelen uit het waterhuishoudkundig plan bedragen circa € 13.000.000. Met de beschikbare middelen van circa € 7.000.000 kan daarom niet het volledige pakket worden uitgevoerd. In het programmaplan is gekozen voor maatregelen die het meest bijdragen aan het verminderen van wateroverlast, het verbeteren van de afvoer en buffering van hemelwater en het combineren van werkzaamheden met geplande herinrichting van de openbare ruimte. • Nieuw hemel waterstelsel (HWA) aanleggen waarop alle openbare verharding en circa 50% van de particuliere verharding wordt aangesloten. • In woonstraten waterbufferende parkeervakken toepassen die tijdelijk hemelwater kunnen vasthouden.
• Onder deze voorzieningen het eerder ontworpen drainagesysteem aanleggen, waarmee zowel grondwater wordt gereguleerd als hemelwater vertraagd wordt afgevoerd.
53 Natuurinclusief Er is een actieplan opgesteld om het groen in de wijk Langkamp volgens de groennormen van de gemeente te optimaliseren. Daarop zijn maatregelen uitgewerkt. Conclusies Langkamp is al relatief groen, heeft verschillende parken en voldoet op hoofdlijnen aan de groennormen, maar de kwaliteit en ecologische waarde kunnen beter. Vooral de boomkroonbedekking, het aandeel struiken, (inheemse) biodiverse beplanting, extensiever maaibeheer, tuinen en extra oppervlaktewater vragen aandacht. De groen - /bomenhoofdstructuur is goed verbonden. Er liggen mogelijkheden (in openbaar gebied) voor een deel van de Oude Molenweg en Markeweg. J. van Twickelostraat en G. van Rechterenstraat (singel) hebben het minste groen in openbaar gebied. Advies en doorvertaling naar programma • Meer bomen aanplanten, vooral bij herinrichting van straten , parkeerplekken en parken, om de boomkroonbedekking richting 30% te brengen. Langs de Oude Molenweg bomenhoofdstructuur verbinden. • Meer variatie aanbrengen in groen met (inheemse) kruiden, struiken en hagen die meer bijdragen aan de biodiversiteit. Vooral het aandeel struiken en hagen vergroten. • Extensief maaibeheer toepassen. • Water oppervlakkig afvoeren door bijvoorbeeld wadi’s, poelen of vijvers aan te leggen, vooral op plekken waar dit met herinrichting kan worden gecombineerd.
• Samen met bewoners en partners vergroeningsacties voor tuinen organiseren, met extra focus op de Johan van Twickelostraat, Graaf van Rechterenstraat, De Mars, Het Woold en delen van De Gaarden. Verkeer Er is een parkeeronderzoek van de hele wijk uitgevoerd. De parkeerdruk is daarbij gemeten en de daadwerkelijke capaciteit is vergeleken met de theoretische parkeerbehoefte volgens de Nota Parkeren en Stallen Raalte 2025.
54 Conclusies • De gemeten parkeerdruk ligt in de meeste deelgebieden onder de kritische grens van 90 % , wat betekent dat er over het algemeen nog ruimte beschikbaar is om te parkeren. Een aantal deelgebieden laat wel hogere bezettingsgraden zien, wat als een knelpunt wordt gezien. Advies en doorvertaling naar programma Voor relevante deelgebieden wordt het toevoegen van parkeerplaatsen en het opnieuw inrichten van bestaande parkeerkoffers meegenomen bij de herinrichting van de openbare ruimte. Daarbij wordt steeds een afweging gemaakt tussen parkeerdruk, verkeersveiligheid, groen, klimaatadaptatie en de beschikbare ruimte. Het toevoegen van parkeerplaatsen is daardoor niet overal mogelijk, maar wordt waar nodig en haalbaar onderdeel van de gebiedsgerichte uitwerking. Sociale, veilige en uitnodigende omgeving Maatschappelijke voorzieningen Er is een behoefteonderzoek naar maatschappelijke voorzieningen uitgevoerd. Conclusies • Er is een tekort aan ontmoetingsplekken voor jongeren — In de hele gemeente is een tekort aan plekken voor jongeren; dit raakt wijken met een lage cohesie extra sterk omdat ontmoeting daar al minder vanzelfsprekend is. • Behoefte aan laagdrempelige voorzieningen — In wijken waar de sociale cohesie lager is, is extra behoefte aan voorzieningen die ontmoeting, ondersteuning en activiteiten dichtbij organiseren.
• Behoud van bestaande voorzieningen is cruciaal — In kleinere of kwetsbare buurten is het vooral belangrijk dat huidige voorzieningen blijven bestaan, omdat deze direct bijdragen aan leefbaarheid en sociale samenhang. • Voorzieningen dragen aantoonbaar bij aan sociale samenhang — Het onderzoek bevestigt dat een goede spreiding van maatschappelijke voorzieningen bijdraagt aan sociale samenhang; wijken waar cohesie lager ligt profiteren dus het meest van gerichte versterking. Advies en doorvertaling naar programma De uitkomsten van het behoefteonderzoek zijn doorvertaald naar acties die ontmoeting en laagdrempelige ondersteuning in Langkamp versterken. In het programmaplan zijn daarom verkenningen opgenomen naar een buurtcentrumfunctie, programmering van laagdrempel ige activiteiten en passende ontmoetingsplekken voor jongeren. Deze acties sluiten aan bij de behoefte aan toegankelijke voorzieningen dichtbij bewoners.
Koersdocument sociaal domein Het | Koersdocument sociaal domein | is opgesteld na raadpleging van maatschappelijke partners en een vertegenwoordiging van inwoners en biedt de kaders en uitgangspunten voor sociale opgaven voor de komende jaren. Conclusies In het Koersdocument is opgenomen dat de gemeente Raalte de komende jaren werkt aan de volgende ambities: - | Bestaanszekerheid bieden - | Gezond leven makkelijker maken - | Kansengelijkheid versterken Daarnaast is opgenomen dat we extra inzetten op wijken waarbij de draagkracht laag is. Advies en doorvertaling naar programma De in het programmaplan opgenomen activiteiten vanuit het sociaal domein komen voort uit de ambities en doelen die opgenomen zijn in het Koersdocument sociaal domein of zijn een uitwerking van de genoemde ambities. Onderhoud en vervanging • | Er zijn inspecties uitgevoerd voor groen en bomen. • | Er zijn voor een deel van de wijk | rioolinspecties uitgevoerd. • | Er zijn inspecties uitgevoerd voor de verhardingen. De locaties waar onderhoud en/of vervanging nodig is, zijn | toegevoegd aan de opgavekaart van Langkamp. Enquête bewoners De vragenlijst stond open van 22 mei tot en met 9 juni 2026 en leverde 98 reacties op. Dat komt neer op 12 procent van de huishoudens. De vragen waren gericht op toetsing van de eerder opgehaalde wensbeelden, prioritering en betrokkenheid.
| De respons geeft waardevolle signalen over wat onder bewoners leeft, maar is niet volledig representatief voor de hele wijk. De uitkomsten worden daarom gebruikt als richtinggevende bewonersinbreng en worden gecombineerd met andere bronnen, zoals de | Scan Wijken & Dorpen, gesprekken in de wijk, professionele signalen en aanvullende participatie tijdens de uitvoering. • | Herkenning 2024. | Het beeld uit 2024 staat nog. Bij alle vijf thema’s herkent een meerderheid het wensbeeld, het hoogst bij veilige en leefbare straten (95 van de 98) en groen, klimaat en duurzaamheid (90 van de 98). Geen enkel thema is afgeschreven. • | Prioritering. | Gevraagd naar de eerste drie thema’s staat veilige en leefbare straten met afstand bovenaan (75 van de 98, 77 procent), gevolgd door groen (51) en ontmoeten en omzien naar elkaar (39). Gezond leven (21) en kansen voor jeugd en gezinnen (20) sluiten de rij | , deels door de samenstelling van de respons. • | Terugkerende onderwerpen. | In de open antwoorden noemen 29 respondenten parkeren, 18 te hard rijden en 16 verlichting of donkere plekken. Daarnaast komen sociale thema’s terug: afnemend onderling contact, eenzaamheidssignalen en zorg over de toegankelijkheid van ontmoetingsplekken. • | Hoe betrokken.
| 70 respondenten willen een paar keer per jaar horen wat er gebeurt, 29 willen meedenken, 11 willen zelf iets doen en 11 willen niet op de hoogte worden gehouden maar wel weten waar ze terechtkunnen met vragen. Bij de kanalen is de brief of flyer dominant | (66 van de 98, in alle leeftijdsgroepen), gevolgd door buurtapp (23) en een gesprek of bijeenkomst (23), met website (17) en sociale media (17) daarachter. Zes van de acht invullers bij “anders” noemden spontaan e | -mail. • | Rode draden. | De uitkomsten bevestigen het beeld uit 2024, maar laten ook zien dat bewoners nu vooral behoefte hebben aan uitvoering en zichtbare resultaten. De basis op orde is daarbij het dominante onderliggende thema. Verkeersdruk, parkeren, snelheid en verlichting | vormen samen de kern van wat bewoners verstaan onder veilige en leefbare straten. Daarnaast komt naar voren dat het onderlinge contact in de wijk onder druk staat. 55