Programmaplan wijkaanpak Langkamp Raalte
Tekst van het document
1 2 Inhoud 1. Aanleiding ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ........... 3 2. Omschrijving programma ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ............ 4 2.1 Uitgangspunten ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ........................ 4 2.2 Ambitie ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ......... 5 2.3 Doelen ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ........... 6 2.4 Monitoring ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .. 7 2.5 Scope ................................ ................................
................................ ................................ ................................ ................................ ............. 7 2.6 Toekomstige opgaven ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ............ 9 3. Projecten ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ........... 10 3.1 Wijkbrede thema’s ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................. 10 3.2 Gebiedsprojecten ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................... 12 3.3 Locatiegerichte projecten ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ... 13 4. Organisatie ................................ ................................ ................................ ................................ ................................
................................ ....... 14 4.1 Organisatie - en overlegstructuur ................................ ................................ ................................ ................................ ..................... 14 4.2 Doorontwikkeling samenwerking met partners ................................ ................................ ................................ ........................ 17 5. Communicatie en participatie ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .. 18 5.1 Uitgangspunten voor communicatie en participatie ................................ ................................ ................................ ............... 18 5.2 Doel en doelgroep ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................. 18 5.3 Participatie ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ 19 5.4 Communicatie ................................ ................................ ................................ ................................ ................................
......................... 21 6. Planning en fasering ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ..................... 22 6.1 Wijkaanpak Langkamp als een programma ................................ ................................ ................................ ................................ 22 6.2 Doorlooptijd van de wijkaanpak ................................ ................................ ................................ ................................ ...................... 22 6.3 Fasering in de openbare ruimte ................................ ................................ ................................ ................................ ....................... 23 6.4 Planning van projecten en activiteiten ................................ ................................ ................................ ................................ .......... 25 7. Financiën ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ........... 26 8. Risico’s ................................ ................................ ................................ ................................ ................................
................................ ................ 28 Bijlage 1. Activiteiten ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ......................... 32 Bijlage 2. Analyse ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ 51 3 1. Aanleiding Op 3 april 2025 heeft de gemeenteraad het Koersdocument Wijken & Dorpen vastgesteld. Dit Koersdocument vormt het kader voor de manier waarop de gemeente Raalte samen met bewoners en partners werkt aan toekomstbestendige en leefbare wijken en dorpen. De centrale gedachte is dat wijken en dorpen fijne plekken moeten blijven om te wonen, leven en ontmoeten, nu en in de toekomst. Daarmee raakt het Koersdocument direct aan brede welvaart: de kwaliteit van leven van bewoners in brede zin. Daarbij kijken we niet alleen naar afzonderlijke projecten of beleidsvelden, maar juist naar de samenhang tussen fysieke, sociale en maatschappelijke opgaven. De uitkomsten van de S can Wijken & Dorpen laten zien dat deze samenhang in de wijk Langkamp in Raalte extra van belang is. De wijk scoort op meerdere thema’s laag en kent een stapeling van sociale, fysieke en gezondheidsopgaven.
Het gaat onder meer om een relatief lage sociaaleconomische positie, beperkte netwerkvorming, een verouderde woningvoorraad, een forse wateropgave en parkeerproblematiek. Deze combinatie van opgaven maakt dat een sectorale aanpak niet volstaat en dat juist een integrale wijkaanpak nodig is. Op basis van het Koersdocument en de bevindingen uit de Scan heeft het college opdracht gegeven om te komen tot een integrale wijkaanpak voor Langkamp. Dit programmaplan beschrijft hoe we de komende vijf jaar de opgaven in de wijk samenhangend oppakken, we lke interventies we inzetten en hoe we samen met bewoners, partners en omliggende wijken werken aan een sterke, gezonde en kansrijke wijk. De aanpak richt zich daarmee op zichtbare verbeteringen in de leefomgeving én op sociale versterking. Juist die combi natie draagt bij aan brede welvaart: bewoners moeten prettig en veilig kunnen wonen, gezond kunnen leven, mee kunnen doen, gelijke kansen ervaren en zich verbonden voelen met hun omgeving. Tegelijkertijd gebruiken we de integrale wijkaanpak Langkamp om te leren hoe gebiedsgericht werken in de praktijk vorm krijgt. Langkamp is daarmee niet alleen een programma om concrete verbeteringen in de wijk te realiseren, maar ook een praktijkcasus voor de verdere ontwikkeling van gebiedsgericht werken in de gemeente Raalte.
Tijdens de uitvoering doen we ervaring op met programmatisch werken, samenwerking tussen fysieke en sociale disciplines, samenwerking met partners en bewoners, monitoring en het tijd ig bijsturen op basis van nieuwe inzichten. De lessen die hieruit voortkomen, benutten we voor de aanpak in andere wijken en dorpen. Door brede welvaart als rode draad mee te nemen, wordt duidelijk waarom fysieke en sociale maatregelen in Langkamp niet los van elkaar kunnen worden gezien. Wateroverlast, groen, verkeer, parkeren en de kwaliteit van de openbare ruimte hebben invloed op ge zondheid, veiligheid en woongenot. Tegelijkertijd bepalen sociale verbondenheid, bestaanszekerheid, kansengelijkheid en toegankelijkheid van ondersteuning of bewoners mee kunnen doen en zich thuis voelen in de wijk. De wijkaanpak verbindt deze onderdelen, zodat de inzet in Langkamp bijdraagt aan een leefbare, veerkrachtige en toekomstbestendige wijk. 4 2. Omschrijving programma Dit hoofdstuk beschrijft de uitgangspunten, ambitie, doelen en scope van de wijkaanpak Langkamp. Samen geven deze onderdelen richting aan de keuzes die binnen het programma worden gemaakt en aan de projecten en activiteiten die in hoofdstuk 3 zijn uitgewer kt. 2.1 Uitgangspunten Voor de wijkaanpak Langkamp hanteren we de volgende uitgangspunten.
Deze sluiten aan bij het Koersdocument Wijken & Dorpen en geven richting aan de keuzes, prioritering en uitvoering van de wijkaanpak. • We doen wat nodig en haalbaar is. In Langkamp richten we ons op de opgaven die het meest urgent zijn. Daarbij combineren we de resultaten van de S can Wijken & Dorpen met de beleving van bewoners, die onder meer via een enquête is opgehaald. Tegelijkertijd maken we keuzes op basis van haalbaarheid, beschikbare middelen en uitvoeringscapaciteit. Over deze keuzes communiceren we duidelijk met bewoners, zo dat verwachtingen helder zijn. • We werken concreet en zichtbaar. In Langkamp voeren we projecten en activiteiten uit die merkbaar bijdragen aan de wijk. Door duidelijke communicatie en zichtbare aanwezigheid in de wijk maken we voor bewoners merkbaar wat er gebeurt en waarom. • We geven prioriteit aan thema’s waarop Langkamp laag scoort. Thema’s waarop Langkamp laag scoort in de S can Wijken & Dorpen krijgen extra aandacht in de aanpak. Voor Langkamp gaat het onder andere om wateroverlast, verkeer, sociale cohesie en kansengelijkheid. Deze thema’s zijn daarom richtinggevend voor de prioritering van projecten en activiteiten. • We laten de bewonersbeleving meewegen in onze keuzes. Wat bewoners in Langkamp ervaren en belangrijk vinden, weegt mee in de richting van de wijkaanpak.
De bewonersbeleving wordt gedurende de programmaperiode actief gevolgd en waar nodig opnieuw opgehaald, zodat de aanpak blijft aansluiten bij wat er in de wijk speelt. • We werken samen met bewoners en partners. In Langkamp pakken we de opgaven samen met bewoners en kernpartners op, zoals WijzWelzijn en SallandWonen. Bewoners worden betrokken via enquêtes, wijkmomenten, gesprekken en initiatieven in de wijk. Zo benutten we kennis, ervaring en betrokkenheid uit de wijk en versterken we het eigenaarschap van bewoners en partners. • We blijven flexibel in de uitvoering en spelen in op ontwikkelingen. In Langkamp spelen we voortdurend in op nieuwe signalen en ontwikkelingen. Als gedurende de uitvoering van de wijkaanpak blijkt dat andere onderwerpen urgenter worden, herijken we de prioriteiten . De doelen van de wijkaanpak blijven daarbij koersbepalend. 5 2.2 Ambitie De ambitie van de wijkaanpak Langkamp is dat de wijk zich ontwikkelt tot een leefbare, toekomstbestendige en sociaal sterke wijk, waar fysieke verbeteringen en sociale versterking elkaar ondersteunen . Langkamp kent een combinatie van opgaven in de openbare ruimte, parkeerproblematiek, wonen, klimaat, gezondheid, ontmoeting, kansengelijkheid en bestaanszekerheid.
Door deze opgaven in samenhang aan te pakken, willen we bereiken dat ingrepen in de fysiek e leefomgeving niet alleen zorgen voor een veiligere, groenere en klimaatbestendigere wijk, maar ook bijdragen aan ontmoeting, gezondheid, meedoen en sociale samenhang. Aan het einde van de programmaperiode streven we ernaar dat Langkamp op de fysieke thema’s geen rode scores meer kent in de S can Wijken & Dorpen en dat de meeste sociale indicatoren een positieve ontwikkeling laten zien . Omdat sociale vraagstukken een langere doorlooptijd kennen dan de looptijd van dit programmaplan, is het niet realistisch te verwachten dat alle sociale indicatoren geen rode scores meer laten zien; daarom richten we ons erop dat op deze indicatoren een duidelijke positieve ontwikkeling zichtbaar wordt. Tegelijkertijd kijken we niet alleen naar cijfers en scores. Ook de beleving van bewoners is bepalend voor het succes van de wijkaanpak. Daarom zijn de wensbeelden belangrijk: ze geven weer hoe bewoners hun wijk in de toekomst willen ervaren en helpen om de inzet in het programma te verbinden aan wat bewoners zelf belangrijk vinden in hun dagelijks leven. Op basis van enquêtes, gesprekken tijdens noabercafés en een pizzaparty voor jongeren zijn in 2024 vijf wensbeelden opgesteld.
Deze wensbeelden zijn geen afzonderlijke doelen, maar geven vanuit bewonersperspectief kleur en richting aan de ambitie voor Langkamp. In juni 2026 is door middel van een enquête get oetst of bewoners deze wensbeelden nog herkennen. Bij alle vijf thema’s herkent een meerderheid het wensbeeld. Thema 1. Ontmoeten en omkijken naar elkaar Over vijf jaar... kennen we onze buren en ontmoeten we elkaar. We komen buren tegen op plekken zoals de school, SV Raalte, een ontmoetingsplek voor jongeren, Centraal Hart of gewoon op straat. Soms heeft iemand een helpende hand of steuntje in de rug nodig, bijvoorbeeld bij mantelzorg of zelfstandig langer thuis wonen. Dan helpen we elkaar en kunnen we r ekenen op steun van de gemeente. Thema 2. Gezond leven en bewegen Over vijf jaar... gaat bewegen en gezond leven makkelijker omdat daar plek voor is in de buurt . Denk aan speel - en ontmoetingsplekken, sportveldjes, wandel - en fietspaden en activiteiten. Ook weten we waar we terecht kunnen voor hulp om gezond te leven. Of het nu gaat om gezond eten, valpreventie of een luisterend oor. Thema 3. Gelijke kansen voor iedereen Over vijf jaar... krijgt ieder kind en iedere jongere in de buurt dezelfde kansen. Dat begint op school en in het gezin, en gaat verder via sport, cultuur en activiteiten in de buurt. Jongeren hebben plekken om te sporten en elkaar te ontmoeten.
Als ouders hulp nodig hebben, weten ze waar ze terecht kunnen. H eb je moeite met taal, geld of digitale zaken? Dan is hulp van de gemeente dichtbij. Zo kan iedereen meedoen. Thema 4. Veilige en leefbare straten Over vijf jaar… is het veiliger om door de buurt te lopen, fietsen en rijden. Overdag én ’s avonds voelt iedereen zich veiliger op straat. Er is goede verlichting en genoeg ruimte om de auto te parkeren. De buurt is overzichtelijk en herkenbaar, ook voor mensen met demen tie. Thema 5. Groen, klimaat en duurzaamheid Over vijf jaar... wonen we in een groenere buurt met meer bomen en struiken . Bomen zorgen voor schaduw en koelte op warme dagen. Slim omgaan met regenwater voorkomt overlast bij hoosbuien. En omdat we samen werken aan isolatie en duurzame energie, blijft wonen betaalbaar. 6 2.3 Doelen De doelen van de wijkaanpak Langkamp vertalen de ambitie en de vijf wensbeelden naar concrete richtingen voor de uitvoering. De doelen geven aan waar de wijkaanpak op stuurt en vormen de basis voor de projecten en activiteiten in hoofdstuk 3. Ze sluiten aa n op de uitkomsten van de S can Wijken & Dorpen, de wensbeelden van bewoners, het Koersdocument Sociaal Domein en de projecten die in hoofdstuk 3 zijn uitgewerkt. • Fysieke en sociale opgaven in samenhang sturen en uitvoeren. De wijkaanpak Langkamp stuurt op samenhang tussen fysieke ingrepen en sociale versterking.
Bij de voorbereiding en uitvoering van projecten worden keuzes over water, groen, verkeer, parkeren, beheer en inrichting verbonden met kansen voor ontmoeting, gezon dheid, veiligheid, toegankelijkheid en meedoen. Daarmee draagt iedere ingreep waar mogelijk bij aan de leefbaarheid en toekomstbestendigheid van de wijk. • Versterken van de sociale basis en onderlinge verbondenheid. We willen dat bewoners zich meer verbonden voelen met hun buurt, elkaar makkelijker ontmoeten en meer naar elkaar omkijken. Dit doen we door ontmoeting, opbouwwerk, inwonersinitiatieven en diverse vormen van laagdrempelige ondersteuning te versterken. • Vergroten van kansen voor jeugd, gezinnen en bewoners in een kwetsbare positie. We willen dat kinderen, jongeren, gezinnen en bewoners in een kwetsbare positie beter worden ondersteund om mee te doen en zich te ontwikkelen. Dit sluit aan bij inzet op voorzieningen voor jeugd, opvoedondersteuning, basisvaardigheden, onderwijs, jongeren - en opbouwwerk en een evenwichtige toewijzing van sociale huurwoningen. • Gezond leven en bewegen makkelijker maken. We willen dat bewoners meer gestimuleerd worden om gezond te leven, te bewegen en passende ondersteuning beter kunnen vinden. Daarbij gaat het om beweeg - en ontmoetingsmogelijkheden, gezonde leefstijl, valpreventie, mentale gezondheid, dagbesteding en laag drempelige activiteiten in en rond de wijk.
• Versterken van bestaanszekerheid en betaalbaar wonen. We willen dat bewoners beter gebruikmaken van beschikbare regelingen en ondersteuning. De inzet richt zich onder andere op minimaregelingen, energiearmoede, isolatie, energiebesparing en verduurzaming van woningen. • Klimaatbestendig, groener en duurzamer maken van Langkamp. We willen wateroverlast verminderen en de wijk beter voorbereiden op extreme neerslag, hitte en droogte. Dit doen we door de waterhuishouding te verbeteren, hemelwateraf voer en (HWA) aan te leggen, waterberging en te realiseren, infiltratie en drainage toe te passen, groen en biodiversiteit te versterken en duurzaamheid mee te nemen in de inrichting van de wijk. • Verbeteren van de veiligheid, toegankelijkheid en kwaliteit van de openbare ruimte. We willen dat de openbare ruimte in Langkamp veiliger, toegankelijker en prettiger wordt. Daarbij gaat het om verkeersveiligheid, parkeerdruk, openbare verlichting, speel - en ontmoetingsplekken en een toegankelijke en sociaal veilige inrichting. Het volgende doel gaat niet direct over concrete resultaten in Langkamp zelf, maar over wat de gemeente en partners leren van deze wijkaanpak voor de verdere ontwikkeling van gebiedsgericht werken. • Leren en ontwikkelen in gebiedsgericht werken.
We willen de wijkaanpak Langkamp gebruiken als praktijkcasus om ervaring op te doen met gebiedsgericht werken aan complexe wijkopgaven. Tijdens de uitvoering monitoren we niet alleen de voortgang van projecten en activiteiten, maar ook de samenwerking tuss en bewoners, partners en gemeentelijke disciplines. We kijken daarbij wat goed werkt, waar knelpunten ontstaan en welke afspraken, overlegvormen en werkwijzen nodig zijn om fysieke, sociale en maatschappelijke opgaven beter met elkaar te verbinden. Door pe riodiek te evalueren en bij te sturen, bouwen we kennis op over programmatisch werken in wijken en dorpen. De lessen uit Langkamp worden actief gedeeld binnen de gemeentelijke organisatie en met partners, zodat succesvolle werkwijzen kunnen worden geborgd en benut bij de verdere ontwikkeling van gebiedsgericht werken in de gemeente Raalte. 7 2.4 Monitoring Jaarlijks wordt een voortgangsrapportage opgesteld waarin de uitgevoerde activiteiten, behaalde resultaten en bijdrage aan de geformuleerde doelen worden beschreven. Daarbij wordt de voortgang in het bijzonder gevolgd aan de hand van de vijf wensbeelden ui t het programmaplan: ontmoeten en omkijken naar elkaar, gezond leven en bewegen, gelijke kansen voor iedereen, veilige en leefbare straten en groen, klimaat en duurzaamheid.
Per wensbeeld wordt bekeken welke activiteiten zijn uitgevoerd, welke resultaten z ichtbaar zijn en hoe bewoners de ontwikkeling van hun wijk ervaren. De wijze van monitoren en meten van effecten vraagt nog uitwerking en ontwikkeling. Hierbij wordt opgemerkt dat effecten op sociaal - maatschappelijk vlak pas op langere termijn zichtbaar ku nnen worden en dat het directe effect van preventieve activiteiten vaak moeilijk meetbaar is. De voortgangsrapportage vormt de basis voor de sturing van het programma en wordt jaarlijks gedeeld met het college en de gemeenteraad. Naast deze jaarlijkse voortgangsrapportage binnen de Wijkaanpak Langkamp wordt de S can Wijken & Dorpen gemeentebreed tweejaarlijks uitgevoerd. 2. 5 Scope De wijkaanpak Langkamp richt zich in eerste instantie op de wijk Langkamp. Voor de fysieke opgaven vormt het postcodegebied de basis, maar maatregelen zijn vooral nodig in delen van de wijk, zoals Langkamp West, Langkamp Noord west , Langkamp Zuid en locatiegerichte projecten zoals riolering in Langkamp Oost en bomen aan de Oude Molenweg. Waar nodig werken we voor fysieke maatregelen buiten de wijkgrens, bijvoorbeeld voor waterhuishoudkundige oplossingen en de afwatering in een klein deel van de wijk Hartkamp, wannee r het logisch is om dit in de wijkaanpak mee te nemen. Voor sociale opgaven hanteren we de wijkgrenzen minder strikt.
Thema’s zoals ontmoeting, netwerkvorming, gezondheid, gelijke kansen, bestaanszekerheid en laagdrempelige ondersteuning spelen wijkbreed en komen ook voor in andere aandachtswijken. Inzet zoals opbouwwerk, preventie, vroegsignalering en netwerkversterking wordt daarom waar passend breder toepasbaar gemaakt. Omdat bewoners voorzieningen buiten de wijk gebruiken, hebben ontwikkelingen in de omgeving invloed op het dagelijks leven en de leefbaarheid in Langkamp. Binnen de scope vallen projecten die bijdragen aan het verbinden van fysieke en sociale opgaven en aan doelen zoals het versterken van de sociale basis, gezondheid, duurzaamheid, klimaatadaptatie, veiligheid en de kwaliteit van de openbare ruimte. Ook veil igheidsmonitoring en het toewijzingsbeleid van sociale huurwoningen vallen binnen de scope. De wijkaanpak richt zich op maatregelen die binnen de programmaperiode kunnen worden voorbereid, uitgevoerd of gestart. Regulier onderhoud openbare ruimte Regulier onderhoud van de openbare ruimte blijft doorlopen volgens de beheer - en onderhoudsplanningen. De aansturing hiervan gebeurt vanuit de afdeling Beheer. Regulier onderhoud vindt dus plaats tijdens de wijkaanpak, maar valt buiten de scope van de programmaorganisatie. Mogelijk kunnen tijdelijke accentverschuivingen binnen het beheer en onderhoud bijdragen aan de doelen van de wijkaanpak.
Afstemming met de afdeling Beheer is geborgd in de organisatie voor het gebiedsgericht werken en de wijkaanpak (zie hoofdstuk 4: Orga nisatie). 8
9 2. 6 Toekomstige opgaven Niet alle opgaven in de wijk kunnen binnen de periode van de wijkaanpak worden opgepakt. Door beperkte middelen en capaciteit maken we keuzes op basis van urgentie, haalbaarheid en bijdrage aan de doelen. Buiten de scope vallen in ieder geval: • Resterende werkzaamheden waterhuishouding (hemelwater en grondwater) Binnen de beschikbare middelen voor de komende 5 jaar kan naar verwachting ongeveer de helft van de waterhuishoudkundig e opgaven voor de wijk Langkamp gerealiseerd worden. De resterende werkzaamheden zullen op een later moment opgepakt moeten worden. • Rioolvervangingen die naar verwachting pas over 10 à 20 jaar aan de orde zijn Als basis is gekozen dat rioolvervanging die binnen 10 jaar aan de orde is, meegenomen wordt in de wijkaanpak. Dit betekent dat rioolvervangingen die naar verwachting over 10 jaar en verder nodig zijn, geen onderdeel zijn van de wijkaanpak. Binnen de deelgebieden waar we met de waterhuishouding aan de slag gaan, kan het doelmatig zijn om een iets ruimere grens aan te houden. In deze deelgebieden gaan we flink aan de slag met de openbare ruimte en is het wenselijk dat daar de komende 20 jaar g een grote vervangingsopgaven zijn. • Grootschalig onderhoud aan sociale huurwoningen aan De Braak Ongeveer 50 sociale huurwoningen aan De Braak krijgen op termijn groot onderhoud.
SallandWonen heeft dit onderhoud nu gepland voor 2036. Daarom valt dit niet binnen de periode van de wijkaanpak. • Maatregelen energietransitie Vanwege de energietransitie zal het stroomnet in de wijk moeten worden verzwaard, inclusief het plaatsen van extra laagspanningsstations. Netbeheerder Enexis heeft deze werkzaamheden op dit moment gepland rond 2036. Deze toekomstige opgaven blijven in beeld en worden verbonden met het gebiedsgericht werken, de woonopgave, energietransitie en reguliere beheerplanning. Resterende opgaven na afloop van de programmaperiode worden tijdens de afbouwfase expliciet gemaakt en waar nodig overgedragen aan de lijnorganisatie, beheer, partners of een vervolgopgave. 10 3. Projecten Om de ambities en doelen voor Langkamp te behalen, zijn verschillende projecten uitgewerkt. Deze zijn opgedeeld in wijkbrede thema’s, gebied s projecten en locatiegerichte projecten. Wijkbrede thema’s 1. Ontmoeten en omkijken naar elkaar 2. Gezond leven en bewegen 3. Gelijke kansen voor iedereen 4. Veilige en leefbare straten 5. Groen, klimaat en duurzaamheid Gebiedsprojecten 1. Langkamp West: Kerspelweg, Markeweg en De Maten 2. Langkamp Noord west : Markeweg en De Gaarden 3. Langkamp Zuid: Kerspelweg , De Mars en D e Brink Locatiegerichte projecten 1. Riolering Langkamp Oost: G. van Rechterenstraat en J. van Twickelostraat 2. Speelplekken renoveren/omvormen 3.
Bomen planten en herstellen 4. Aandachtsgebieden parkeerhinder 3.1 Wijkbrede thema ’s Hieronder wordt per thema beschreven welke projecten of activiteiten wijkbreed gaan plaatsvinden. In bijlage 1 is een nadere beschrijving per activiteit opgenomen. 1. Thema ontmoeten en omkijken naar elkaar • Instrument vindbaarheid aanbod sociaal domein • Outreachende opbouwwerkers – extra inzet van opbouwwerkers om mensen te bereiken die anders buiten beeld blijven en werken aan het versterken van de gemeenschapszin in de wijk, waaronder het uitbreiden van de noabercirkels. • Verkennen functie en programmering buurtcentrum. • Verkennen ontmoetingsplekken voor jongeren. • I nwonersinitiatieven stimuleren en ondersteunen. • Financiële en organisatorische ruimte reserveren voor inwonersinitiatieven. 2. Thema Gezond leven en bewegen • Overgewicht aanpakken en een gezonde leefstijl stimuleren door kinderen op school te leren over gezond gedrag met het Gezonde School - aanbod . • Bewegen stimuleren door het aanleggen van beweegroutes voor jong en oud en het onderzoeken van een urbansportvoorziening . • Inzetten op valpreventie met screening, training, aanpassingen in de woonomgeving en/of leefstijl. • Organiseren van voorliggende dagbesteding. Dit biedt een laagdrempelig en toegankelijk aanbod van activiteiten zonder dat bewoners daarvoor een indicatie nodig hebben.
• Inzetten op bewustwording over dementie, voor bewoners met dementie en hun naasten. 11 3. Thema Gelijke kansen voor iedereen • Ontwikkelen van transparant toelatings - en plaatsingsbeleid voor het basisonderwijs, zodat ieder kind gelijke kansen krijgt en in de eigen wijk naar school gaat. • Uitbreiding jongerenwerk • Vakantie BSO • Young Leaders - programma • Naschoolse sport - en cultuuractiviteiten • Coalitie Kansrijke Start oprichten • Centering Parenting voor ouders van kinderen van 4 tot 18 jaar • Opstellen plan Basisvaardigheden inclusief de interventie Voel je goed • Gerichte communicatie over minimaregelingen en al bestaand ondersteuningsaanbod • Coördinatie van fondsenwerving voor kinderen uit minimagezinnen. 4. Thema Veilige en leefbare straten • De openbare ruimte sociaal veilig en toegankelijk inrichten, onder andere door overzichtelijke routes, goede verlichting en logische looplijnen. • Monitoren van veiligheid in de wijk met samenwerkingspartners. • Verkennen hoe een hogere beeldkwaliteit van de openbare ruimte kan bijdragen aan de leefbaarheid, veiligheid en sociale samenhang in de wijk, inclusief het verkennen van uitvoerbaarheid en financiële haalbaarheid. 5. Thema Groen, klimaat en duurzaamheid • Warmtetransitie – isoleren stimuleren door middel van de isolatiesubsidie en bijbehorende communicatie.
• Lokaal opgewekte energie efficiënt benutten – onderzoeken hoe lokaal opgewekte zonne - energie zoveel mogelijk binnen de wijk kan worden benut, om ruimte te creëren voor extra zonnepanelen en het elektriciteitsnet te ontlasten. • Laadinfrastructuur – bij herinrichtingsprojecten rekening houden met de toekomstige laadbehoefte en waar mogelijk laadpalen plaatsen. • Circulariteit in de openbare ruimte – binnen herinrichtingsprojecten bestaande materiaalsoorten inventariseren in een materialenpaspoort en daarmee hergebruik in kaart brengen. • Circulair ontwerpen en minimaal de materiaalstromen in de boven - en ondergrondse civiele materialen zo hoogwaardig mogelijk hergebruiken. • Het aanplanten van biodivers groen , bomen en vergroenen boomspiegels. • Vervangen k walitatief slechte bomen of groeiplaats verbeteren . • Bewoners stimuleren om tuinen te vergroenen. • Verhogen van de beeldkwaliteit van de openbare ruimte. 12 3.2 Gebiedsprojecten Gebiedsprojecten in de openbare ruimte De gebiedsprojecten richten zich op drie deelgebieden in Langkamp waar de opgaven in de openbare ruimte sterk samenkomen: Langkamp West, Langkamp Noordwest en Langkamp Zuid. In deze gebieden spelen vergelijkbare vraagstukken rond waterhuishouding, parkeren , verkeersveiligheid, groen, toegankelijkheid en de kwaliteit van de leefomgeving.
Daarom worden de projecten niet los van elkaar gezien, maar als één samenhangende aanpak voor de openbare ruimte. De kern van de aanpak is dat we werk met werk maken. Waar ingrepen nodig zijn voor de waterhuishouding, benutten we de kans om de straat, het groen en de openbare ruimte meteen breder te verbeteren. Zo worden hemelwaterafvoeren, drainage, waterberging en i nfiltratie gecombineerd met vergroening, betere groeiplaatsen, verkeersveilige inrichting, parkeeroplossingen en toegankelijke routes. Op die manier dragen de maatregelen niet alleen bij aan klimaatadaptatie, maar ook aan gezondheid, ontmoeting, veiligheid en een prettige woonomgeving. De uitwerking verschilt per deelgebied, omdat de technische situatie, beschikbare ruimte en koppelkansen niet overal hetzelfde zijn. In Langkamp West ligt de nadruk op de Kerspelweg, Markeweg en De Maten. In Langkamp Noordwest gaat het vooral om de Markewe g en De Gaarden. In Langkamp Zuid ligt de focus op de Kerspelweg, De Mars en De Brink. Per deelgebied wordt bekeken welke maatregelen nodig en haalbaar zijn en hoe deze het beste kunnen worden gecombineerd. In alle drie de deelgebieden werken we met dezelfde bouwstenen. Per deelgebied verschilt welke combinatie van maatregelen nodig en haalbaar is.
• waterhuishouding verbeteren met HWA, drainage, waterberging en infiltratie; • straten, parken en speelplekken vergroenen met inheems en biodivers groen; • verkeersveiligheid, parkeren en toegankelijkheid verbeteren waar dat mogelijk is; • de openbare ruimte prettiger maken voor bewegen, spelen, ontmoeten en verblijven. Deelgebieden en accenten • Langkamp West: Kerspelweg, Markeweg en De Maten. In dit deelgebied ligt de nadruk op het l eggen van HWA - verbindingen met de groenzone en richting de watergang van het waterschap in het buitengebied , het benutten van kansen voor waterberging en infiltratie in de openbare ruimte en het versterken van groen en biodiversiteit. Ook worden snelheidsremmende maatregelen en parkeeroplossingen meegenomen waar dat mogelijk is. • Langkamp Noordwest: Markeweg en De Gaarden. Hier ligt de nadruk op de HWA - verbinding richting de vijvers van Drostenkamp, het verbeteren van de waterhuishouding in De Gaarden en het combineren van deze werkzaamheden met herinrichting, vergroening, parkeeroplossingen en de herinrichting van speelpla ats De Gaarden. Ook de vervanging van het vuilwaterriool in De Gaarden wordt hierin meegenomen. • Langkamp Zuid: Kerspelweg, De Mars en De Brink.
In dit deelgebied ligt de focus op de HWA - hoofdader in de Kerspelweg, HWA - riolen en drainage in De Mars en De Brink, waterberging onder parkeerplaatsen, vergroening van straten en het verbeteren van verkeersveiligheid en parkeersituaties. Voor de deelgebieden willen we één overkoepelende visie maken met inrichtingsprincipes die we in alle deelgebieden kunnen toe passen. Tegelijkertijd blijft er ruimte om per straat of deelgebied maatwerk te leveren, omdat de technische mogelijkheden en de wensen uit de buurt kunnen verschillen. 13 3.3 Locatiegerichte projecten 1. Riolering Langkamp Oost G. van Rechterenstraat en J. van Twickelostraat Thema: Groen, klimaat & duurzaamheid • (Groot) o nderhoud bestaande riolering . • Verkennen mogelijkheden aanleg hemelwatervoorzieningen en vergroening van de stra a t. 2. Speelplekken renoveren/omvormen Thema: Gezond leven & Bewegen • Vier speelplekken in Langkamp worden vernieuwd of gerenoveerd. Uitvoering waar mogelijk in combinatie met de gebiedsbrede projecten. 3. Bomen planten en herstellen Thema: Groen, klimaat & duurzaamheid • Aanplant bomen om bomenhoofdstructuur Oude Molenweg te versterken. 4. Aandachtsgebieden parkeerhinder Thema: Veilige & leefbare straten • Waar mogelijk verhogen parkeercapaciteit in de gebieden die buiten de gebiedsgerichte projecten vallen. 14 4.
Organisatie 4.1 Organisatie - en overlegstructuur De wijkaanpak Langkamp staat niet op zichzelf. De aanpak maakt onderdeel uit van het gemeentebrede gebiedsgericht werken, dat in 2024 vanuit de opgave Wijken & Dorpen is geïntroduceerd. Het gebiedsgericht werken vormt de brede werkwijze voor wijken en dorp en in de gemeente Raalte. De wijkaanpak Langkamp is een van de concrete programma’s waarin deze werkwijze in de praktijk wordt toegepast. De gemeentebrede implementatie van gebiedsgericht werken valt buiten de scope van dit programmaplan. Wel is er een nauwe wisselwerking tussen beide trajecten. De ervaringen uit Langkamp leveren lessen op voor het gebiedsgericht werken, terwijl de gemeentebrede organisatie en overleggen richting geven aan de samenwerking in Langkamp. Om deze samenhang overzichtelijk te maken, bestaat de organisatie - en overlegstructuur uit drie onderdelen: het gemeentebrede gebiedsgericht werken, de programmaorganisatie van de wijkaanpak Langkamp en de samenwerking met partners bij de wijkaanpak . De paragrafen hieronder beschrijven per onderdeel hoe de sturing, afstemming en uitvoering zijn georganiseerd. 4.1.1 Organisatie gebiedsgericht werken Voor het gemeentebrede gebiedsgericht werken is een organisatie uitgewerkt, bestaande uit een bestuurlijk overleg, beleidsoverleg en uitvoeringsoverleg. In het schema hieronder is deze overlegstructuur uitgewerkt.
15 4.1.2 Organisatie Wijkaanpak Langkamp P rogrammaorganisatie De wijkaanpak Langkamp wordt georganiseerd als een ‘ hybride ’ programmaorganisatie. Dat betekent dat een deel van de projecten en activiteiten rechtstreeks binnen het programma wordt aangestuurd, terwijl andere onderdelen worden uitgevoerd door de gemeentelijke lijnorganisatie of door externe partners. Deze vorm pas t bij de brede en integrale opgave in Langkamp: het programma bewaakt de samenhang, voortgang en gezamenlijke doelen, terwijl de uitvoering zoveel mogelijk plaatsvindt bij de organisatie of partner die daarvoor inhoudelijk verantwoordelijk is. Schematisch ziet dit er als volgt uit: Het schema laat zien dat de programmaorganisatie niet losstaat van de lijnorganisatie en partners. Projecten en activiteiten kunnen op verschillende plekken worden uitgevoerd, maar worden binnen de wijkaanpak wel in samenhang gevolgd. De gemeenteraad en he t college van B&W zijn niet in het schema opgenomen, maar blijven kaderstellend en opdrachtgevend. Sturing van projecten en activiteiten • Voor projecten en activiteiten die binnen de programmaorganisatie vallen, is de programmaorganisatie volledig verantwoordelijk voor proces, planning, inhoud en budget. • Voor activiteiten buiten de programmaorganisatie is de lijnorganisatie of de externe partner verantwoordelijk voor inhoud en budget.
De programmaorganisatie , lijnorganisatie en externe partners stemmen gezamenlijk af over proces , planning en onderlinge afhankelijkheden. Zo sluiten projecten en activiteiten logisch op elkaar aan en blijft de samenhang binnen het programma geborgd. Vanuit het kernteam is er altijd een linking - pin naar activiteiten die in de lijnorganisatie of bij een externe partner worden uitgevoerd . • Activiteiten buiten de programmaorganisatie kunnen optioneel geheel of gedeeltelijk worden gefinancierd vanuit het programmabudget. In feite wordt dan een bepaalde activiteit vanuit het programma ingekocht bij de lijnorganisatie of externe partner. De lijnorganisatie of externe partner is vervolgens verantwoordelijk voor uitvoering binnen de projectdoelstellingen en - kaders en het meegegeven budget.
16 Samenstelling Kernteam Het kernteam bestaat uit de volgende functies/rollen. Invulling van deze functies vindt plaats in overleg met het management. Kernteam Programmamanager Projectleiders Projectondersteuner Strategisch beleidsadviseur sociaal domein Regisseur Beheer Beleidsadviseur Wijken & Dorpen Communicatieadviseur Financieel adviseur (agendalid) Voor de projectbeheersing wordt het kernteam ondersteund door een Ondersteuner financiële projectbeheersing Optioneel: Beleidsadviseurs , SallandWonen en WijzWelzijn kunnen aan sluiten op basis van de agenda. Projectteam(s) en werkgroepen onder het Kernteam Onder het kernteam worden één of meer projectteams en werkgroepen gevormd voor de uitvoering van projecten en activiteiten. Projectleiders maken deel uit van het kernteam, zodat voortgang, knelpunten en afhankelijkheden tijdig worden besproken. Activiteite n kunnen direct door kernteamleden worden getrokken. Ook kunnen kernteamleden optreden als linking - pin naar werkgroepen met een eigen kartrekker. Projectteam voor de openbare ruimte Voor de openbare ruimte wordt een apart projectteam ingericht. Dit projectteam werkt aan de samenhangende opgave rond waterhuishouding, parkeren, verkeersveiligheid, vergroening, biodiversiteit en voorzieningen voor ontmoeten, bewegen en spelen.
Vakspecial isten op het gebied van stedenbouw en landschap, water en riolering, verkeer, groen, spelen, sociaal domein, civiele techniek, beheer , werkvoorbereiding en uitvoeringsbegeleiding maken onderdeel uit van dit projectteam. 4.1.3 Samenwerking en afstemming met partners Afstemming op beleid en uitvoering Binnen de wijkaanpak werken we samen met partners zoals woningcorporatie SallandWonen, welzijnsorganisatie WijzWelzijn , basisscholen en andere betrokken organisaties. De afstemming met partners is nodig om signalen uit de wijk te delen, inzet en planning op elkaar af te stemmen en te voorkomen dat activiteiten langs elkaar heen lopen. Voor deze samenwerking sluiten we zoveel mogelijk aan bij de organisatie voor het gemeentebrede gebiedsgericht werken, zoals beschreven in paragraaf 4.1.1. De wijkaanpak Langkamp wordt daarom ingebracht in het beleidsoverleg en uitvoeringsoverleg voor gebiedsgericht werken. Zo worden inzichten uit het gebiedsgericht werken meegenomen in Langkamp en leveren de ervaringen uit Langkamp input voor de verdere ontwikkeling van gebiedsgericht werken. Samenwerking en afstemming met partners (bestuurlijk) Naast ambtelijke en uitvoerende afstemming vindt bestuurlijke afstemming plaats met de belangrijkste partners binnen het gebiedsgericht werken.
Deze afstemming is nodig om richting te geven aan de gezamenlijke inzet, bestuurlijke keuzes voor te bereiden en afspraken te maken over inzet, middelen, prioritering en verantwoordelijkheden. De wijkaanpak Langkamp wordt geagendeerd in de bestuurlijke overleggen met onder meer SallandWonen en WijzWelzijn . B estuurlijke afstemming voor de wijkaanpak is dus onderdeel van het bestuurlijk overleg voor het gebiedsgericht werken. 17 4.2 Doorontwikkeling samenwerking met partners In Langkamp zijn veel partijen actief die bijdragen aan brede welvaart voor bewoners. Het gaat onder meer om wonen, welzijn, zorg, onderwijs, veiligheid, bestaanszekerheid, gezondheid en de kwaliteit van de leefomgeving. Voorbeelden zijn SallandWonen, WijzWelzijn , onderwijsorganisaties, zorgaanbieders, maatschappelijke organisaties en de gemeente zelf. Er bestaan al verschillende samenwerkingen, zoals de samenwerking tussen gemeente en SallandWonen en het netwerkoverleg Samen voor de Jeugd. De wijkaanpak Langkamp biedt de kans om deze samenwerking verder te versterken. Naast de vaste overlegstructuur met partners, zoals beschreven in paragraaf 4.1.3, onderzoeken we waar samenwerking slimmer, effectiever of meer integraal kan worden georganise erd.
Daarbij kijken we onder meer naar bestaande overlegstructuren, gedeelde doelen, inzet van personele en financiële middelen, ontbrekende partners en mogelijkheden om activiteiten beter op elkaar af te stemmen. Deze verkenning beperkt zich niet tot Langkamp. De wijk wordt gebruikt als praktijkcasus om te leren hoe de gemeente en partners beter kunnen samenwerken aan brede welvaart. Wanneer de verkenning leidt tot betere werkafspraken, bundeling van inzet of nieuw e samenwerkingsvormen, kunnen deze lessen ook worden benut voor andere wijken en dorpen in de gemeente Raalte en in de regio. 18 5. Communicatie en participatie Dit hoofdstuk beschrijft hoe we samen met bewoners en partners aan Langkamp werken. De aanpak is gebaseerd op onze eigen kennis en ervaring, gesprekken met stakeholders, een bewonersenquête en lessen van wijkaanpakken van andere gemeenten. 5.1 Uitgangspunten voor communicatie en participatie Communicatie en participatie zijn geen sluitstuk, maar staa n centraal in de wijkaanpak. Met communicatie en participatie geven we invulling aan de uitgangspunten zoals geformuleerd in paragraaf 2.1: we werken concreet en zichtbaar, we laten bewonersbeleving meewegen in onze keuzes en we werken samen met bewoners en partners. De rode draad voor de participatie is: we beloven alleen wat we waar kunnen maken en doen zichtbaar iets met de inbreng.
De communicatie sluit daarop aan: begrijpelijk en zichtbaar in de wijk. Deze visie vertalen we naar vijf uitgangspunten: 1. Persoonlijk contact en zichtbaarheid Herkenbaar aanwezig in de wijk. H et persoonlijke gesprek opzoeken. 2. Mede - eigenaarschap waar het kan Ruimte om mee te doen en te denken. De ambitie om, waar het past, samen te coproduceren. 3. Participatie alleen waar het relevant is Mensen betrekken als het onderwerp hen raakt of hun kennis relevant is. 4. Eerlijk over invloed Vooraf duidelijk over de ruimte om mee te denken 5. Zichtbare terugkoppeling Steeds laten zien wat er met de inbreng is gebeurd. 5.2 Doel en doelgroep De communicatie en participatie richten zich op bewoners van de wijk. Wanneer passend wordt de communicatie en participatie op specifieke subgroepen gericht. Denk bijvoorbeeld aan jongeren, ouderen of bewoners van een specifieke straat. We hebben ook aandacht voor bewoners buiten de wijk, wanneer de wijkaanpak hen raakt. Bij grote hoogtepunten en mijlpalen wordt er breder aandacht gegeven aan de wijkaanpak. De doelen van de communicatie zijn: • Bewoners weten wat er wanneer gebeurt en weten waar ze terecht kunnen met vragen. • Bewoners weten op welke momenten zij mee kunnen doen of meedenken . • Bewoners denken mee. • Bewoners ervaren dat hun inbreng serieus wordt genomen.
Op basis van het beoogde resultaat van een activiteit bepalen we per activiteit het passende doel van de participatie. We onderscheiden daarbij de volgende doelen: • Ruimte geven aan een democratisch proces om het vertrouwen in de gemeente te vergroten. • Het stimuleren van actief burgerschap of eigenaarschap. • Begrip voor gemaakte keuzes of plannen. • De inhoudelijke kwaliteit en effectiviteit van het project vergroten. • Bewustwording. 19 5.3 Participatie Bij de participatieaanpak volgen we de participatieladder die de ruimte van inbreng aangeeft. Hoe hoger het doel in de lijst, des te hoger de trede op de participatieladder. • Meebeslissen: de gemeente laat de besluitvorming over aan betrokkenen. Zij hebben regie over het project of de activiteit. • Coproduceren: de gemeente zoekt samen met betrokkenen naar oplossingen. De oplossing die we samen bedenken neemt de gemeente over in de besluitvorming. • Adviseren: betrokkenen denken actief mee en het advies weegt mee in de besluitvorming van de gemeente. • Raadplegen: betrokkenen mogen hun mening geven. De uiteindelijke beslissing ligt bij de gemeente. • Informeren: betrokkenen ontvangen informatie over de plannen en besluiten. 5. 3.1 Terugblik In 2024 heeft participatie plaatsgevonden tijdens de verkenningsfase van het programma. Het doel was om de wensen van bewoners voor de wijk op te halen.
Op basis van een enquête, gesprekken tijdens noabercafés en een pizzaparty voor jongeren zijn wensbeelden geschreven. Tijdens het opstellen van dit programmaplan bouwden we verder op het traject van 2024. In juni 2026 is met een enquête getoetst of bewoners de wensbeelden uit 2024 nog herkennen en is gevraagd hoe ze betrokken willen blijven bij de wijkaanpak. De resultate n van deze enquête zijn te vinden in Bijlage 1: Analyse. De wensbeelden zijn opgenomen in paragraaf 2.2: Ambitie (thema’s 1 t/m 5). 5. 3.2 Wijkbrede bewonersgroep en ‘ Langkampse meetlat’ Op korte termijn willen we bewoners uitnodigen om deel te nemen aan een wijkbrede bewonersgroep. Met deze bewonersgroep willen we een ‘Langkampse meetlat’ opstellen: een korte, herkenbare lijst uitgangspunten waaraan elk project in de wijkaanpak wordt getoetst. De meetlat bouwt voort op de wensbeelden met de vijf thema’s. Met de meetlat houden we de samenhang vast en weet de wijk waar plannen aan moeten voldoen. De meetlat is daarmee ook een com municatiemiddel: het maakt duidelijk waar de wijkaanpak voor staat. De bewonersgroep willen we gebruiken om in de uitvoeringsfase wijkbrede thema’s voor te kunnen leggen en korte toetsmomenten te organiseren. De bedoeling is een groep samen te stellen met bewoners uit de verschillende straten van de wijk.
20 5. 3.3 Participatie tijdens de uitvoeringsfase Zodra de uitvoering begint, verschuift de participatie naar concrete projecten per thema en per deelgebied, elk met een eigen invloedruimte en een eigen niveau van betrokkenheid. Participatie volgt de inhoud: eerst is helder wat een onderwerp moet oplevere n, daarna bepalen we welke inbreng nodig is, van wie en wanneer. Voor elk nieuw project doorlopen we dezelfde stappen: verkennen, aanpak ontwerpen, inrichten, gesprekken voeren, opleveren en evalueren. Bij het ontwerp van de aanpak stellen we vier vragen: 1. Waarom? Wat is het beoogde resultaat van dit project of de fase? Waar kan inbreng dat echt beter maken? En welke trede van de participatieladder past daarbij? Informeren, raadplegen, adviseren, coproduceren of meebeslissen? Hoger is niet beter: we kiezen per onder werp de trede die past bij de werkelijke ruimte van invloed. 2. Waarover? Welke concrete vraag leggen we voor? 3. Met en als wie? Wie is nodig om die vraag te beantwoorden, en wie is de afzender? Naast de gemeente kan een stakeholder een passende (mede)afzender zijn. We zoeken actief de mensen op die niet vanzelf meedoen: jongeren en de dunner vertegenwoordigde straten. Voor wijkbred e thema’s en korte toetsmomenten kunnen we de wijkbrede bewonersgroep inzetten. 4. Hoe? Welke vorm past daarbij? We kiezen waar mogelijk voor een combinatie van online en offline.
Offline om ontmoeten te stimuleren en online om een bredere groep te bereiken. Waar dat kan, combineren we participatiemomenten van projecten. Zo voorkomen we dat w e dezelfde doelgroep meerdere keren in een korte periode bevragen. Hoeveel invloed de wijk heeft, leggen we per onderwerp vast. Het instrument daarvoor is de matrix ruimte van invloed. Matrix ruimte van invloed Onderwerp Toelichting Ruimte van invloed Participatieladder Inrichting straten Inrichting van straten en stoepen Materiaalkeuze en ontwerp Adviseren Waterhuishouding Wadi's, waterdoorlatende bestrating Locatie en inrichting wadi , materiaalkeuze Adviseren Spelen en bewegen Speeltuinen, Urban Sportvoorziening, beweegroute. Inrichting en locatie Adviseren / coproduceren Parkeren en verkeersveiligheid Parkeeroplossingen en verkeersveilige inrichting Signaleren knelpunten, meedenken over oplossingsrichtingen Adviseren Vergroening en biodiversiteit Vergroenen of toevoegen biodiversiteit in de openbare ruimte Keuze planten, groen adopteren Adviseren / overheidsparticipatie (initiatief bij bewoners) Ontmoetingsplekken Jongerenontmoetingsplek, buurtcentrumfunctie. Behoefte, type voorziening en plek Coproduceren In de matrix zijn verschillende onderwerpen weergegeven waarmee we aan de slag gaan tijdens de uitvoeringsfase. We monitoren of onderzoeken een aantal thema’s om te bepalen of een aanpak passend is.
Wanneer een onderwerp wordt toegevoegd aan de uitvoering, stellen we de ruimte van invloed en het participatiedoel vast. 5.3.4 Inwonersinitiatieven Naast inwonersparticipatie, waarbij het initiatief bij de gemeente ligt en bewoners meedenken of doen, geven we tijdens de wijkaanpak ook ruimte aan initiatieven vanuit bewoners. Door de inzet van opbouwwerk en andere organisaties verwachten we dat er meer ideeën vanuit bewoners komen om de wijk te verbeteren. Soms kunnen bewoners zelf het idee van de grond krijgen. Soms is er hulp nodig. Dan is de verbinder of de opbouwwerker de contactpersoon voor de bewoner. 21 5.4 Communicatie Het zwaartepunt van onze communicatie ligt bij goede informatie en zichtbare opvolging, want daar vraagt de wijk om. We zijn direct over wat er gebeurt en waarom, en eerlijk over wat niet kan. We werken aan vertrouwen via responsiviteit en terugkoppeling. De gemeente Raalte is afzender van de communicatie rondom de wijkaanpak. Betrokken partners, zoals SallandWonen en WijzWelzijn , kunnen in de uitvoeringsfase medeafzender of afzender worden wanneer het passend is voor een project of actie. SallandWonen is een belangrijke partner voor communicatie richting huurders van de woningbouwstichting en WijzWelzijn bijvoorbeeld richting jongeren. Een rode draad uit vergelijkbare wijkaanpakken: laat het zien, vertel het niet alleen.
We communiceren inhoudelijk pas groot als er iets concreets is, en koppelen per stap zichtbaar terug. We vallen niet stil: naast inhoudelijke communicatie voeren we door lopend procescommunicatie, korte updates over waar we staan en wat de volgende stap is, ook als er nog niets concreets ligt. Zo blijft de wijk aangehaakt zonder beloften die nog niet hard zijn. 5. 4.1 Kernboodschap De overkoepelende kernboodschap tijdens de uitvoeringsfase is als volgt: “We gaan aan de slag in jouw wijk Langkamp. Doe en denk je mee? Samen zorgen we voor een buurt waar je elkaar ontmoet. Een groene omgeving waar iedereen zich prettig voelt, gezond kan leven en mee kan doen.” “Samen bouwen aan Langkamp ” Tijdens de uitvoeringsfase maken we een message house: één overkoepelende boodschap met daaronder deelboodschappen per thema of project. 5. 4.2 Informatiek analen De kanalen volgen de wens van de wijk, zoals de resultaten van de enquête laten zien. Het basiskanaal is een brief of flyer in de brievenbus. Dit is het best scorende kanaal bij alle leeftijdsgroepen. Bij alle belangrijke momenten wordt minimaal een brief of flyer verstuurd. De website van de gemeente wordt ingezet als naslag. Daarnaast gebruiken we een digitale nieuwsbrief, waarvoor bewoners zich kunnen aanmelden. Een paar keer per jaar versturen we een nieuwsbrief op een goed, inhoudelijk moment.
Zichtbare locatie in de wijk? Naast deze kanalen helpt een goede zichtbaarheid in de wijk. We onderzoeken of de aanpak een laagdrempelige, herkenbare fysieke plek in de wijk kan krijgen, gecombineerd met mobiele aanwezigheid. Dat sluit aan op het signaal dat de bestaande ontmoetingsple kken vooral werken voor wie er al komt. Het onderzoeken van een laagdrempelige, herkenbare fysieke plek in de wijk kan samengaan met de verkenning naar een buurtcentrum (behoefte, programmering en vorm/locatie) die we willen doen. 5.4.3 Taal We volgen de gemeentelijke lijn en communiceren in het Nederlands over de wijkaanpak. Voor bewoners die moeite hebben met de Nederlandse taal, is ondersteuning beschikbaar. Bij het specifiek benaderen van deze doelgroep kunnen we ervoor kiezen om communicatie in de eigen taal aan te bieden, bijvoorbeeld een korte folder over peuterwerk in de moedertaal , zodat ouders direct begrijpen wat de opvang inhoudt en met vertrouwen kunnen kiezen voor het aanbod . 22 6. Planning en fasering Dit hoofdstuk beschrijft de planning en fasering van de wijkaanpak Langkamp. Eerst wordt toegelicht hoe de wijkaanpak als programma is opgebouwd, met een verkenningsfase, opbouwfase, uitvoeringsfase en afbouwfase. Daarna volgt de verwachte doorlooptijd van de aanpak en wordt ingezoomd op de fasering van de werkzaamheden in de openbare ruimte.
6.1 Wijkaanpak Langkamp als een programma We zien de wijkaanpak Langkamp als een programma, omdat de aanpak bestaat uit meerdere samenhangende projecten en activiteiten die over meerdere jaren worden uitgevoerd. Niet alles ligt vooraf volledig vast: de doelen, uitgangspunten en eerste projecten vo rmen de basis, terwijl er tijdens de uitvoering ruimte blijft om bij te sturen op basis van nieuwe inzichten, beschikbare middelen, capaciteit en signalen uit de wijk. Voor deze programmatische aanpak hanteren we de volgende fasering: De S can Wijken & Dorpen en de totstandkoming van het Koersdocument Wijken & Dorpen beschouwen we als de verkenningsfase . Deze fase heeft geleid tot de keuze om te starten met een integrale wijkaanpak voor Langkamp. In 2025 en 2026 vond de opbouwfase plaats . In deze fase is gewerkt aan de subsidieaanvraag voor de Regiodeal, het samenstellen van een kernteam , het uitwerken van de programmaorganisatie en het verder concretiseren van de projecten en activiteiten. Dit programmaplan vormt het eindproduct van de opbouwfase. Na vaststelling van het programmaplan volgt de uitvoeringsfase. In deze fase voeren we de activiteiten uit die bijdragen aan de doelen van de wijkaanpak. Het programmaplan beschrijft welke activiteiten we starten en hoe we de uitvoering organiseren. Daarme e ligt de richting vast, maar niet ieder onderdeel tot in detail.
Tijdens de uitvoeringsfase blijft ruimte om onderwerpen verder te onderzoeken, activiteiten toe te voegen of activiteiten af te schalen. We blijven flexibel en spelen in op ontwikkelingen, w aarbij de doelen van de wijkaanpak koersbepalend blijven. Na de uitvoeringsfase wordt het programma afgebouwd. Behaalde resultaten worden overgedragen aan de beheerorganisatie, de lijnorganisatie of betrokken partners. Succesvolle activiteiten die structureel moeten worden voortgezet, worden tijdig geborgd in reguliere werkzaamheden, afspraken en budgetten. Resterende opgaven worden expliciet gemaakt en, waar nodig, belegd bij een vervolgprogramma, projectteam of verantwoordelijke organisatie . 6.2 Doorlooptijd van de wijkaanpak De doorlooptijd van de wijkaanpak wordt bepaald door de omvang van de geplande activiteiten, de beschikbare financiële middelen, de capaciteit van de gemeente en partners, de voorbereidingstijd van fysieke projecten en de mate waarin activiteiten in de wijk effect hebben. Daarbij spelen onder meer de Regiodeal - subsidie en het Gemeentelijk Rioleringsplan een belangrijke rol . Voor de uitvoeringsfase wordt een periode van vijf jaar realistisch geacht, gevolgd door een afbouwfase van één jaar. Deze periode is naar verwachting nodig om de geplande werkzaamheden in de openbare ruimte zorgvuldig voor te bereiden en uit te voeren .
Tegelijkertijd zien we vijf jaar als een maximale periode om de focus vast te houden en zichtbaar resultaat voor bewoners te bereiken . Voor de sociaal - maatschappelijke activiteiten is tot eind 2028 Regiodeal - subsidie beschikbaar. Dat betekent dat we tot en met 2028 intensief inzetten op deze activiteiten. Voor de periode daarna worden tijdens de uitvoering voorstellen uitgewerkt op basis van ervaringen , behaalde resultaten en de beschikbare financiële ruimte in de gemeentebegroting. Verkenningsfase Opbouwfase Uitvoeringsfase Afbouwfase 23 Tijdens het opstellen van dit programmaplan zijn binnen het thema Gelijke kansen voor iedereen al meerdere activiteiten gestart of uitgevoerd. Het gaat om de Vakantie BSO, een bijdrage aan Raalte viert Zomer, het Young Leaders - programma en naschoolse sport - en cultuuractiviteiten. Andere activiteiten binnen dit thema en binnen andere sociale thema’s volgen na een korte voorbereidingstijd. Projecten in de woon - en leefomgeving vragen een langere voorbereidingstijd voordat ze zichtbaar tot uitvoering komen. Dat geldt vooral voor de deelgebieden waar een grotere herinrichting van de openbare ruimte wordt voorzien. Voor deze projecten zijn onder meer ontwerp, participatie, technische uitwerking, kostenraming, besluitvorming en voorbereiding van de uitvoering nodig.
Op basis van bovenstaande ziet het verdere verloop van de wijkaanpak er schematisch als volgt uit: De schema’s hieronder maken de fasering inzichtelijk. Ze zijn bedoeld als richtinggevend overzicht van de hoofdlijn. De planning wordt tijdens de uitvoering periodiek geactualiseerd, omdat besluitvorming, beschikbare middelen, capaciteit en uitkomsten van participatie invloed kunnen hebben op de uiteindelijke volgorde en doorlooptijd. 6.3 Fas ering in de openbare ruimte De herinrichting van de openbare ruimte heeft voor Raalter begrippen een flinke omvang. Om de uitvoering behapbaar te houden, grip te houden op de financiën en tijdig te kunnen bijsturen , worden de werkzaamheden opgedeeld in deelgebieden : de ‘gebiedsprojecten’ zoals die in paragraaf 3.2 benoemd zijn . Eerst wordt voor de deelgebieden een inrichtingsvisie op hoofdlijnen uitgewerkt . Daarna wordt per deelgebied gefaseerd een detailontwerp gemaakt , de uitvoering voorbereid en de uitvoering gestart.
24 In de afbeelding hiernaast staat de volgorde die we voor ogen hebben voor de gebiedsprojecten : starten met gebied 1 en eindigen met gebied 3. De volgorde is bepaald op basis van de parkeerproblematiek en een logische volgorde van de werkzaamheden voor de waterhuishouding . Elk gebiedsproject kent een ontwerp - , voorbereidings - en uitvoeringsfase. Het streven is om met vaste teams aaneensluitend te werken aan ontwerp, voorbereiding en uitvoering. Daardoor kunnen opgedane ervaringen worden meegenomen naar volgende deelgebieden , blijven keuzes beter op elkaar aansluiten en kan efficiënter worden gewerkt. Parkeerhinder Parkeerhinder in de gebieden A en B lijkt verband te houden met parkeerhinder in de gebieden 1 en 2. Dit gaan we in samenhang met elkaar bekijken. De planning van de gebieden A en B loopt dan ook parallel aan de gebiedsprojecten 1 en 2 . Parkeerhinder in gebied C lijkt een op zichzelf staande situatie te zijn en bekijken we apart van andere deelgebieden.
25 6.4 Planning van projecten en activiteiten
26 7. Financiën Beschikbare financiële middelen Op dit moment zijn voor de wijkaanpak Langkamp de volgende financiële middelen beschikbaar of in beeld. Het gaat om middelen voor fysieke ingrepen in de openbare ruimte, vervanging van speelvoorzieningen en sociaal - maatschappelijke activiteiten (hieronder genoemde subsidies). - Middelen vanuit het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP): € 7.000.000 (afgerond bedrag) - Middelen vanuit vervangingsopgave speelvoorzieningen: € 60.000 (afgerond bedrag) - Subsidie Regiodeal (Rijksmiddelen): € 574.000 - Subsidie Provincie ( cofinanciering Regiodeal): € 250.000 - Een deel van de kosten wordt daarnaast gedekt vanuit bestaande middelen binnen het sociaal domein en vanuit andere beschikbare subsidies, bijvoorbeeld rijksmiddelen voor duurzaamheid. Subsidies Regiodeal De Regiodeal - subsidie van Rijk en provincie bedraagt samen € 824.000. Om aanspraak te maken op dit volledige bedrag moet afgerond € 1,69 miljoen aan subsidiabele kosten worden gemaakt. Dat betekent dat aanvullend op deze subsidies circa € 866.000 aan gemee ntelijke middelen nodig is. De precieze dekking van deze gemeentelijke bijdrage wordt nog uitgewerkt en wordt via de reguliere budgetcyclus verwerkt en, waar nodig, aangevraagd bij de begroting.