presentatie gemeenteraad november 2025

Warmteprogramma 2026 Gemeenteraad 27 november 2025

agenda

1.

Wat is een Warmteprogramma?

2.

Waarom een Warmteprogramma?

3.

Wat is er al?

4.

Uitgangspunten Warmteprogramma 2026.

5.

Vervolg.

1. Wat is een Warmteprogramma? Ø Verplicht programma onder Omgevingswet; Ø Valt in de systematiek van de Omgevingswet onder de Omgevingsvisie; Ø Is de vervanger / opvolger van de Transitievisie Warmte (Warmtevisie Raalte); Ø Beschrijft het warmtebeleid van de gemeente; Ø Per wijk wordt, indien duidelijk, het meest haalbare en betaalbare alternatief voor aardgas beschreven; Ø Plan van aanpak voor de komende 10 jaar.

2. Waarom een Warmteprogramma? 2.1 Wettelijke context; Klimaatakkoord. 2.2 Belang van het Warmteprogramma voor de gemeente.

2.1 Wettelijke context; klimaatakkoord Ø 2050; elk gebouw aardgasvrij; Ø 2030; 1,5 miljoen woningen en ander gebouwen zijn verduurzaamd middels een wijkgerichte aanpak; Ø Gemeenten hebben de regierol in de lokale warmtetransitie. Om uitvoering te geven aan deze regierol moeten gemeenten op basis van de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie uiterlijk 31 december 2026 een Warmteprogramma opstellen*. Wgiw treedt naar verwachting 1 januari 2026 in werking

2.2 Belang van het Warmteprogramma voor gemeente. Ø programmatische aanpak vereist om doelen te halen; Ø handelingsperspectief voor onze inwoners; ​ Ø inzicht in meekoppelkansen; Ø (onnodige kosten voorkomen).

3. Wat is er al? 3.1 Bestaande uitgangspunten gemeente Raalte 3.2 Warmtevisie 2021 3.3. Bronnenstrategie

3.1 Bestaande uitgangspunten gemeente Raalte Coalitieakkoord Ø

Stimuleren verduurzamingsmaatregelen

Ø

Inzet op opslag en besparing

Ø

Draagvlak is belangrijk

Ø

We ondersteunen lokale initiatieven

Ø

Geen verzwaring landelijke verplichtingen

Omgevingsvisie Ø We kiezen voor toekomstbestendige dorpen en wijken, energieneutraal, klimaatadaptief, gezond, veilig en levensloopbestendig. Ø Regisserende rol voor de gemeente. Ø We gaan aan de slag met de energieopgave, waarbij we in onze strategie de volgende elementen van belang vinden: o Samenhang en snelheid o Gebiedsgericht maatwerk o Sturing en samenwerking

Relevante actielijnen:

Overkoepelend beleidsplan duurzaamheid Ø Raalte is in 2050 klimaatneutraal* Ø In 2030 verbruiken we niet meer dan 15miljoen m3 gas in de bebouwde omgeving

Ø E10: We werken toe naar mogelijkheden voor Ø

Ø Efficiënter energieverbruik in dorpen onderzoeken

Ø

Ø Warmte en isolatieopgave regisseren

Ø Ø

Netto geen uitstoot van broeikasgassen

toekomstbestendige (nieuwbouw)wijken. Het minimaliseren van de vraag naar elektriciteit is hierbij de sleutel. E20: De gemeente pakt de regie voor de isolatieopgave om te zorgen dat woningen over kunnen gaan naar een duurzame manier van verwarmen, zoals beschreven in de Warmtevisie. E23: Ons Warmteprogramma wordt voor uiterlijk eind 2026 vastgesteld. Deze wordt daarna iedere vijf jaar geactualiseerd. E24: We bepalen welke wijken kansrijk zijn voor de aanleg van een collectieve warmtevoorziening. E25: We voeren na het vaststellen de Warmtevisie en het Warmteprogramma uit. Waar mogelijk doen we dat als onderdeel van een integrale wijkaanpak.

3.2 Warmtevisie 2021 Doelstelling uit de warmtevisie 2021, conform landelijke doelstelling: Alle woningen in 2050 aardgasvrij. Dit zou betekenen dat er gedurende 29 jaar tot 2050 in de gemeente Raalte van de ruim 16.000 woningen ongeveer 555 woningen per jaar van het aardgas overschakelen naar duurzame warmte. Dit doel moet bereikt worden via de volgende sporen:

1. Energiebesparing 2. Individuele oplossing per gebouw 3. Kennisontwikkeling

Met inachtneming van de volgende uitgangspunten: 1. Gezamenlijk en betrokken 2. Haalbaar en betaalbaar 3. Duurzaam en betrouwbaar 4. Flexibel omgaan met onzekerheden

Evaluatie sporen warmtevisie 2021

1. Energiebesparing SpUk Lokale aanpak Isolatie Ø Een subsidie waarmee eigenaren hun slecht geïsoleerde woning kunnen isoleren. o regeling gaat Q1 2026 van start o Vooruitlopend is in november 2025 een pilot gestart.

Isolatie woningen in cijfers onderwerp

2019

2024

Totaal gasverbruik woningen Raalte

21,3 miljoen m3

14,4 miljoen m3

Aantal woningen met aardgas verwarmd

15.140

13.910

Aantal woningen met energielabel D of beter. (aardgasvrij-ready voor hybride warmtepomp met hernieuwbaar gas)

5.120,

8.320

Aantal woningen met energielabel B of beter (aardgasvrij-ready voor lucht of bodem warmtepomp)

2.745

5.500

Aantal woningen met energielabel E, F en G.

740

840

Totaal aantal woningen met een geregistreerd energielabel

5.860

9.160

Bron: regionale klimaatmonitor

59,5% van totaal bekende labels 31,9% van totaal bekende labels

56,8 % van totaal bekende labels 37,5% van totaal bekende labels

8,6 % van totaal bekende labels 5,7% van totaal bekende labels (37% van 15.759 woningen)

(56% van 16.461 woningen)

Subsidieregeling verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed Ø Regeling is bedoeld voor maatschappelijke organisaties in gemeente Raalte (verenigingen, stichtingen enz.); Ø Voor subsidie komen in aanmerking maatregelen aan bestaande gebouwen die leiden tot verminderen van gebruik van fossiele energie; Ø Regeling loopt tot 31-12-2025; Ø +/- 20 organisaties hebben hiervan gebruik gemaakt

Verduurzaming gemeentelijke gebouwen

Ø In 2019 plan vastgesteld om gemeentelijke gebouwen te verduurzamen; Ø Alle hieruit voortvloeiende projecten zijn inmiddels gerealiseerd (muv de Tippe); Ø Alle gebouwen hebben label A.

Verduurzaming door Woningbouwcoöperatie Salland Wonen

Ø 57,4% van de woningen heeft label A of beter en 3,7% heeft label D of lager (in 2023 had 10,9% label D of lager); Ø Vanaf 2021 zijn bij 702 woningen zonnepanelen geïnstalleerd. Ø In 2023 vastgestelde doelstellingen: o Uitfaseren labels E, F en G; o 450.000 woningen aardgasvrij in 2030; o 675.00 woningen toekomstklaar geïsoleerd; o Bij vervangen van cv-ketels met label D of hoger hybride warmtepomp aanbrengen; o Het niet verhogen van huren na isoleren van woningen.

2. Individuele oplossing per gebouw All-electric voor gebouwen met label A/B Ø Sinds 2020 zijn er 670 nieuwbouwwoningen bij gekomen, deze zijn gasloos.

Hybride oplossing voor gebouwen met label C en hoger Ø Enegieloket o o

900 adviezen Inloopspreekuur

Ø Warm voor elkaar energiebespaarcoach Energieklussers Witgoedregeling

3. Kennisontwikkeling Ø Aardgasvrij Westdorp Ø Ontwikkelingen groen gas Ø Ontwikkelingen kleinschalige warmtenetten Ø Startanalyse Planbureau voor de Leefomgeving

3.3. Bronnenstrategie In het Nationaal Programma energiesysteem worden de volgende uitgangspunten gehanteerd bij de keuze voor het alternatief voor aardgas:

v Haalbaar en betaalbaar (laagste nationale meerkosten) v Gebruik van lokale bronnen waar mogelijk. v (Inzet op besparing, wat niet gebruikt wordt, hoeft niet opgewekt te worden. ) Met dit in het achterhoofd hebben wij de actuele startanalyse van het PBL geannalyseerd.

De verschillende warmtestrategieën en varianten in beeld

Individueel all-electric

Varianten: v Individuele luchtwarmtepomp v bodemwarmtepompen Wat zien we? Ø In ongeveer de helft van de wijken is het de ‘2 e strategie’ gelet op nationale meerkosten. Ø In 1 wijk is het gelet op de nationale meerkosten de beste oplossing.

Warmtenet met midden- tot hogetemperatuurbron

Varianten:

v Restwarmte v Geothermie Wat zien we?

Ø In alle wijken is dit de meest kostbare strategie

Warmtenet met (zeer) lagetemeperatuurbron

Varianten:

v Restwarmte v WKO’s v Warmte uit oppervlaktewater Wat zien we?

Ø In 3 wijken is dit de strategie met de laagste nationale meerkosten; Ø Let op: slechts een klein deel van de woningen zal aan kunnen sluiten, overige woningen worden all-electric; Ø De variant die het meest naar voren komt is WKO, echter mogelijkheden beperkt vanwege boorbeperking.

Klimaatneutrale gassen Varianten:

v Hybride warmtepomp Wat zien we?

Ø In 34 van de 38 wijken is dit de strategie met de laagste nationale meerkosten. Ø Grote onzekerheidsmarge ivm beschikbaarheid hernieuwbaar gas. Ø Gelet op de verwachte ontwikkeling van de gasprijs niet de variant met de laagste eindgebruikerskosten.

Voorlopige overall conclusies Ø Geen grootschalige collectieve warmtenetten in Raalte; Ø Hybride lijkt op het eerste gezicht interessant, maar zeer grote onzekerheid over beschikbaarheid en eindgebruikerskosten; Ø All-electric in veel wijken een realistisch alternatief, let echter op ruimtelijke impact Ø In een aantal wijken interessant om onderzoek te doen naar kleinschalige warmtenetten of kleinschalig collectief all-electric (opgeschaalde individuele oplossingen) i.v.m. ruimtelijke impact en maximaal gebruik beschikbare bronnen Ø Let op; bovenstaande analyse gaat over ‘nationale meerkosten’ en zegt niets over eindgebruikerskosten.

4. Uitgangpunten Warmteprogramma 2026 Ø Rol gemeente Raalte in de Warmtetransitie Ø Inhoudelijke uitgangspunten Ø Overige uitgangspunten

Rol gemeente Raalte in de warmtetransitie Ø Wij hebben een regierol in de warmtetransitie, dit betekent dat: o Wij gelet op de doelstellingen een programmatische aanpak opzetten met smart geformuleerde doelstellingen, die aansluiten bij de landelijke doelstellingen; o Wij actielijnen uitzetten om doelstellingen te behalen; o We actief monitoren op de voortgang; o Bovenstaande gaat gepaard met een realistische begroting.

Ø Wij informeren inwoners actief over het warmteprogramma en bieden hen zoveel mogelijk duidelijkheid over de mogelijke alternatieven voor aardgas is de wijken.

Inhoudelijke uitgangspunten Warmteprogramma 2026 Ø Wij maken in het Warmteprogramma 2026 nog geen gebruik van de aanwijsbevoegdheid; Ø We baseren ons programma op de landelijke doelstelling: 2050 elk gebouw aardgasvrij; Ø We sluiten aan bij reeds door gemeente vastgestelde uitgangspunten in het coalitieakkoord, de omgevingsvisie en het overkoepelend beleidsplan duurzaamheid; Ø Bij het bepalen van de doelstellingen en actielijne zoeken we aansluiting bij de 'Opgave Wijken en Dorpen';

Overige uitgangspunten We hanteren de uitgangspunten uit de Warmtevisie 2021 Ø Gezamenlijk en betrokken (aansluiten bij lokale initiatieven). Ø Duurzaam en betrouwbaar (alternatief moet daadwerkelijk CO2 reduceren). Ø Haalbaar en betaalbaar (iedereen moet mee kunnen). Ø Flexibel omgaan met onzekerheden (inspringen op kansen, elke 5 jaar herijking warmtevisie).

5. Vervolg Wat

Wanneer

Gesprekken stakeholders

Q3 en Q4 2025

Verdieping warmtestrategiën in combinatie met een wijkanalyse

Q 4 2025 en Q1 2026

Opstellen ontwerp warmteprogramma

Q1 2025

MER-beoordeling

Q 1 2025

Vaststelling ontwerp warmteprogramma door college, instemming door gemeenteraad

Mei 2026

Ontwerp warmteprogramma ter inzage en actief informeren inwoners

Mei/Juni/Juli 2026

Verwerken zienswijzen

Q3 2026

Vaststelling warmteprogramma door college, instemming door gemeenteraad

Q4 2026